2022 ************** 0 **************4/ШШ2022/0*******65

 

МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

******* дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүгч В.Амартүвшин даргалж, тус шүүхийн шүүх хуралдааны танхимд хийсэн иргэний хэргийн шүүх хуралдаанаар,

Нэхэмжлэгч: ******* дүүрэг, бага тойруу *******-р хороо, ******* ******* плаза, төвийн ******* давхар, ******* ******* Финанс ББСБ ХХК /рд:67*******0*******9*******/

 

Хариуцагч: ******* дүүрэг, ************** дугаар хороо, ******* хороолол, , ЦС дугаар байр, тоотод оршин суух, овогт /рд: ХМ704*******07*******/

 

Нэхэмжлэлийн шаардлага: Зээлийн гэрээг цуцласан тул зээлийн гэрээний үүрэгт 4,4*******7,965 төгрөг гаргуулах нэхэмжлэлийг хүлээн авч, 2022 оны 9р сарын 2*******ний өдөр иргэний хэрэг үүсгэн, хянан хэлэлцэв.

 

Шүүх хуралдааны оролцогчид: нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Б., хариуцагч Н., шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга Э.Даваадулам

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

Нэхэмжлэгч ******* ******* Финанс ББСБ ХХК нь хариуцагч Н.ид хол*******уулан зээлийн гэрээний үүргээ зөрчснөөс учирсан хохиролд 4,4*******7,965 төгрөг гаргуулахаар нэхэмжлэл гаргасан. Нэхэмжлэгч нэхэмжлэлийн шаардлагын үндэслэлээ дараах байдлаар тодорхойлж байна.

Үүнд: Зээлдэгч Н. нь ******* Богд Финанс ББСБ ХХК-аас хэрэглээний зориулалтаар зээл авах хүсэлтэй байгаагаа илэрхийлж, 2022 оны 02 дугаар сарын 2*******-ны өдөр 4000 дугаартай Цахим зээлийн эрх нээх гэрээ, 2**************0 дугаартай Цахим зээлийн дэд гэрээг тус тус байгуулан ,*******00,000 төгрөгийн зээлийн сарын 2.9 хувийн хүүтэйгээр, 6 сарын хугацаатай буюу 2025 оны 02 дугаар сарын 2*******-ны өдөр дуусгавар болох нөхцөлтэй авсан. Зээлдэгч Н. нь анх зээл авсан өдрөөс хойш зээлийн гэрээгээр хүлээсэн үүргээ үл биелүүлж зөвхөн 2022 оны 06 дугаар сарын 29-ний өдөр 50,000 төгрөгийг төлж, түүнээс хойш хугацаанд зээлийн үндсэн төлбөр, хүүгийн төлбөрөөс огт төлөлт хийгээгүй зээлийн гэрээнд заасан эргэн төлөх хуваарийг ноцтой зөрчиж байна. Зээлдэгч Н. нь 2022 оны 09 дүгээр сарын *******-ны өдрийн байдлаар *******9******* хоног хугацаа хэтэрч үндсэн зээлийн үлдэгдэл ,*******00,000 төгрөг, зээлийн хүү 669,740.64 төгрөг, нэмэгдүүлсэн хүү 4,725.2 төгрөг, нийт 4,474,465.96 төгрөг төлөхөөр байна. ******* Богд Финанс ББСБ ХХК-ийн зүгээс зээлдэгч Н.ид зээлийн гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлэхийг удаа дараа сануулж, утсаар хол*******ож байсан. Хамгийн сүүлд 2022 оны 0******* дугаар сарын 09-ний өдөр зээлдэгчийн гэрийн хаягаар уулзсан боловч ББСБ-ын ажилтныг ёс бус хэллэгээр доромжлон, цаашид зээлээ төлөхгүй, шүүхэд нэхэмжлэлээ гарга гэх зэргээр маргаан үүсгэсэн байдаг. Зээлдэгч Н. нь зээлээ төлөхгүй талаар илэрхийлж өнөөдрийг хүртэл хугацаанд зээлийн төлбөрөө төлөхгүй байх тул Цахим зээлийн эрх нээх гэрээний 7.4-т заасны дагуу гэрээг нэг талын санаачлагчаар цуцалж дараах шаардлагыг гаргаж байна. Талуудын хооронд байгуулсан 4000 дугаартай Цахим зээлийн эрх нээх гэрээ, 2**************0 дугаартай Цахим зээлийн дэд гэрээний үүргийн гүйцэтгэлд зээлийн үндсэн төлбөр ,*******00,000 төгрөг, зээлийн хүүгийн төлбөр 669,740.64 төгрөг, нэмэгдүүлсэн хүү 4,725.2 төгрөг, нотариатын зардал *******,500 төгрөг нийт 4,4*******7,965.96 төгрөгийг хариуцагч Н.оос гаргуулж банк бус санхүүгийн байгууллагыг хохиролгүй болгож өгнө үү гэжээ.

 

Хариуцагчийн Н. шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа:

Зээлийн гэрээ болон нэхэмжлэлд дурдсан үнийн дүнг хүлээн зөвшөөрч байна. Харин хугацааны хувьд би өр төлбөрөө 24 сарын хугацаанд төлж барагдуулах хүсэлтэй байна гэв.

 

Зохигчийн шүүхэд гаргаж өгсөн нотлох баримтууд: нэхэмжлэгчээс 2022 оны 02 дугаар сарын 2*******-ны өдрийн 4000 дугаартай Цахим зээлийн эрх нээх гэрээ, цахим зээлийн дэд гэрээ, эргэн төлөлтийн хуваарь /хх *******5-**************/, Н.ийн иргэний үнэмлэхний хуулбар харилцагчаар бүртгүүлэх хүсэлт /хх-*******9--20/,Зээлийн төлөлтийн дэлгэрэгүй хуулга /хх-2*******/, харилцагчтай хол*******сон тэмдэглэл, И-баримт /хх-22-2/ зэрэг баримтуудыг гаргаж өгсөн, цуглуулсан.

Хариуцагч хариу тайлбар ирүүлсэн, шүүхийн журмаар нотлох баримт бүрдүүлсэн баримтгүй.

ҮНДЭСЛЭХ нь:

Нэхэмжлэлийг хангах үндэслэлтэй.

Нэхэмжлэгч дараах үндэслэлээр шаардах эрхээ тодорхойлж байна. Үүнд: Зээлдэгч Н. нь хэрэглээний зориулалтаар 2022 оны 02 дугаар сарын 2*******-ны өдөр 4000 дугаартай Цахим зээлийн эрх нээх гэрээ, 2**************0 дугаартай Цахим зээлийн дэд гэрээг тус тус байгуулан ,*******00,000 төгрөгийн зээлийн сарын 2.9 хувийн хүүтэйгээр, 6 сарын хугацаатай буюу 2025 оны 02 дугаар сарын 2*******-ны өдөр дуусгавар болох нөхцөлтэй авсан. Зээлдэгч Н. нь анх зээл авсан өдрөөс хойш зээлийн гэрээгээр хүлээсэн үүргээ үл биелүүлж зөвхөн 2022 оны 6 дугаар сарын 29-ний өдөр 50,000 төгрөгийг төлж, түүнээс хойш хугацаанд зээлийн үндсэн төлбөр, хүүгийн төлбөрөөс огт төлөлт хийгээгүй зээлийн гэрээнд заасан эргэн төлөх хуваарийг ноцтой зөрчсөн. 2022 оны 9 дүгээр сарын *******-ны өдрийн байдлаар *******9******* хоног хугацаа хэтэрч үндсэн зээлийн үлдэгдэл ,*******00,000 төгрөг, зээлийн хүү 669,740.64 төгрөг, нэмэгдүүлсэн хүү 4,725.2 төгрөг, нийт 4,474,465.96 төгрөг төлөх ёстой. Нэхэмжлэгчийн зүгээс зээлдэгч Н.ид зээлийн гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлэхийг удаа дараа сануулж, утсаар хол*******ож байсан. Хамгийн сүүлд 2022 оны ******* дугаар сарын 09-ний өдөр зээлдэгчийн гэрийн хаягаар уулзсан боловч ББСБ-ын ажилтныг ёс бус хэллэгээр доромжлон, цаашид зээлээ төлөхгүй, шүүхэд нэхэмжлэлээ гарга гэх зэргээр маргаан үүсгэсэн цаашид зээл төлөх, ашиг орлого олохгүй гэж үзээд зээлийн гэрээг хугацаанаас нь өмнө цуцласан гэж тодорхойлсныг ,

Хариуцагч нэхэмжлэлийг дараах үндэслэлээр үгүйсгэсэн. Үүнд: ... зээлийн гэрээгээр хүлээсэн үүрэг, тооцоо алдаагүй ч хариу төлбөрийг 24 сарын хугацаанд төлөх хүсэлтээ байна гэж тайлбарлаж, маргажээ.

Талуудын маргааны зүйл нь Зээлийн гэрээний хугацаа дуусаагүй байхад гэрээг нэг талыын санаачлагаар цуцласан, зээлийг үргэлжлүүлэх боломжтой, 24 сарын хугацаанд нэхэмжлэлийн шаардлагыг төлж болох эсэх талаар маргаж байна.

Харин талууд ...тусгай зөвшөөрөл, гэрээ байгуулсан огноо, зээлийн хэмжээ, зээл хүүгийн тооцоолол, 4,474,465 төгрөгийн үлдэгдэлтэй зэрэгт маргаагүй байна.

 

Хэрэгт авагдсан болон шүүх хуралдаанаар хэлэлцэгдсэн нотлох баримтаар дараах үйл баримт тогтоогдож байна.

*******.Зохигчийн хооронд бичгээр 2022 оны 02 дугаар сарын 2*******-ны өдөр 4000 дугаартай Цахим зээлийн эрх нээх гэрээ, 2**************0 дугаартай Цахим зээлийн дэд гэрээг тус тус байгуулсан,

2.Н. ,*******00,000 төгрөгийн зээлийг сарын 2.9 хувийн хүүтэйгээр, 6 сарын хугацаатай буюу 2025 оны 02 дугаар сарын 2*******-ны өдөр дуусгавар болох нөхцөлтэй шилжүүлэн авсан,

.- гэрээний хугацаанд зээлдэгч нийт 50,000 төгрөгийг 2022 оны 6 дугаар сарын 29-ны өдөр буцаан төлсөн, өөр төлөлт хийгээгүй,

4.-Зээлдэгч үндсэн зээл ,*******00,000 төгрөг, зээлийн хүү 669,740 төгрөг, нэмэгдүүлсэн хүү 4,474 төгрөг, нийт 4,474,465 төгрөгийн үлдэгдэлтэй,

5.-зээлдэгч эргэн төлөлтийн хуваарийн дагуу хугацаандаа төлөөгүй, үүргээ биелүүлээгүйгээс зээлдүүлэгч гэрээний 7..*******, 7..5-т заасан үндэслэлээр гэрээг цуцалж, гэрээний үүргээ гүйцэтгэхийг шаардсан болох нь тус тус тогтоогдож байна.

 

Зээлдэгч Н. зээлийн гэрээг цуцлахгүй байх, эргэн төлөлтийг хэвийн байдлаар төлөх эсхүл 24 сарын хугацаанд төлж барагдуулахаа илэрхийлсэн боловч зээлийн гэрээг зээлдүүлэгчийн санаачлагаар цуцласан, түүнчлэн хэвийн төлөлтөөр гэрээний хугацааг үргэлжлүүлэх өөрөөс шалтгаалах боломжит арга хэмжээг аваагүй байх тул энэ татгалзал, үндэслэл хууль зүйн үндэслэлгүй байна.

Нэхэмжлэгч нь Иргэний хуулийн 45******* дүгээр зүйлийн 45*******.*******-д зааснаар 2022 оны 02 дугаар сарын 2*******-ны өдөр 4000 дугаартай Цахим зээлийн эрх нээх гэрээ, 2**************0 дугаартай Цахим зээлийн дэд гэрээ-ээр зээлдэгчид ,*******00,000 төгрөг шилжүүлэх үүрэг хүлээсэн бөгөөд энэ үүргээ биелүүлсэн,

-хариуцагч Н. дээрх гэрээгээр заасан хугацаанд мөнгөн хөрөнгө, түүний хүүг буцаан төлөх хариу үүрэг хүлээсэн байх боловч үүргээ 2022 оны 6 дугаар сарын 29-ний өдөр 50,000 төгрөг гүйцэтгэснийг гэрээний үүргээ зохих ёсоор гүйцэтгээгүй буюу үүргээ биелүүлээгүй байна.

Иргэний хуулийн 206 дугаар зүйлийн 206.*******-д зааснаар ... Үүргийг тогтоосон газар, хугацаанд нь, зохих ёсоор, шударгаар гүйцэтгэнэ. Хариуцагч үүргээ тогтоосон хугацаанд нь, зохих ёсоор, шударгаар гүйцэтгээгүй байна.

Мөн түүнчлэн энэ хуулийн 222 дугаар зүйлийн 222.*******-д зааснаар ...Үүрэг гүйцэтгэгч үүргээ хугацаанд нь биелүүлээгүй бол хугацаа хэтрүүлсэн гэж үздэг.

Иймд зээлдүүлэгч нэг талын санаачлагаар гэрээг цуцалж, гэрээний үүргийг гүйцэтгүүлэхээр Иргэний хуулийн 45******* дүгээр зүйлд зааснаар шаардах эрхтэй.

Иргэний хуулийн 45******* дүгээр зүйлийн 45*******.*******-д Банк, зээлийн үйл ажиллагаа эрхлэх эрх бүхий хуулийн этгээдээс зээл олгох гэрээгээр банк, зээлийн үйл ажиллагаа эрхлэх эрх бүхий хуулийн этгээд /цаашид "зээлдүүлэгч" гэх/ нь мөнгөн хөрөнгийг хуульд заасан үндэслэл, журмын дагуу тодорхой хугацаатайгаар, зээлдэгчид шилжүүлэх, зээлдэгч нь гэрээнд заасан хугацаанд уг мөнгөн хөрөнгө, гэрээнд заасан бол түүний хүүг буцаан төлөх үүргийг тус тус хүлээнэ.

-энэ хуулийн 452 дугаар зүйлийн 452.*******, 452.2-д Зээлдүүлэгчээс олгох зээл нь хүүтэй буюу хүүгүй байж болно., Зээлдэгч гэрээнд заасан хугацаанд авсан зээлээ эргүүлэн төлөөгүй бол гэрээнд заасны дагуу зээлдүүлэгчийн үндсэн хүүгийн хорин хувиас хэтрэхгүй хэмжээний нэмэгдүүлсэн хүү төлөхөөр гэрээнд зааж болно. Банк, зээлийн үйл ажиллагаа эрхлэх эрх бүхий этгээдээс олгох зээлд анзыг хэрэглэхгүй,

-энэ хуулийн 45 дугаар зүйлийн 45.*******-д ...Зээлдэгч авсан зээлээ хугацаанд нь төлөөгүй бол хэтэрсэн хугацааны хүү, гэрээнд заасан бол нэмэгдүүлсэн хүү төлөх үүрэгтэй. гэж тус тус заасан.

 

Иргэний хуулийн 205 дугаар зүйлийн 205.*******-д зааснаар ...Хууль буюу гэрээнд заасны дагуу аль нэг тал нь гэрээнээс татгалзсан бол талууд гэрээний гүйцэтгэлийг биет байдлаар нь, түүнчлэн гэрээ биелсэнээс олсон ашгийг харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй.

Гэрээний 7.-д зааснаар гэрээг нэг талын санаачлагаар цуцалсныг хууль, гэрээг зөрчсөн гэж үзэхгүй бөгөөд зээлийн төлбөрийг хэсэгчлэн төлөх, давсан, зөрүү гарсан нөхцөлд зээлээс хасч тооцохоор байна. Зээлдэгч зээлийн хуваарийг давуулсан, зөрүү төлсөн зүйлгүй. Зээлдүүлэгч үүрэг гүйцэтгэх дарааллыг зөрчсөн болон тооцооны алдаа гаргасан гэж үзэх үндэслэл тогтоогдоогүй.

Хариуцагч тал төлбөрийн үлдэгдлийг хүлээн зөвшөөрсөн бөгөөд нэхэмжлэгч тал 6 сарын хугацаанд үндсэн зээл, зээлийн хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг төлүүлнэ гэснийг хариуцагч тал зөвшөөрөөгүй болно.

Талуудын хооронд байгуулагдсан 2022 оны 02 дугаар сарын 2*******-ны өдрийн гэрээ хүчин төгөлдөр, мөн Н.Нарантуяагийн хүсэлт, нэхэмжлэгчийн харилцагчтай хол*******сон тэмдэглэлээс үзэхэд хүндэтгэн үзэх шалтгааны улмаас эргэн төлөлтийн хугацаа тасалдсан, хуваарь зөрчсөн гэж үзэх үндэслэл тогтоогдохгүй байна.

Хэдийгээр урт хугацаатай гэрээний хугацаа дуусахаас өмнө нэг талын санаачлагаар цуцалж болохгүй ч, зээлдэгчийн зээлийн эргэн төлөлтийн хуваарийг хүндэтгэн үзэх шалтгаанаар хугацаа хэтрүүлсэн гэж үзэх үндэслэл тогтоогдохгүй байна.

Харин гэрээнд зааснаар нэмэгдүүлсэн хүүг үүргийг гүйцэтгээгүй үеэс тоолох тул зээлийн гэрээний эргэн төлөлтийн хугацаанд буюу зээлийн гэрээний хугацаанд зээлдэгчээс 20 хувиас хэтрэхгүй нэмэгдүүлсэн хүү тооцсон нь Иргэний хуульд нийцэхгүй байх тул нэхэмжлэлээс энэ хэсгийг хангах үндэслэлгүй, шаардах эрхгүй.

Иймд дээрх хуульд заасан үндэслэл, баримтыг үндэслэн хариуцагч Н.оос үндсэн зээл ,*******00,000 төгрөг, зээлийн хүү 669,740 төгрөг гаргуулж, нэмэгдүүлсэн хүүд 4,725 төгрөг гаргуулах шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэлээ.

Иргэний хуулийн 227 дугаар зүйлийн 227.*******, 227.-т зааснаар ... гэрээний үүргээ гүйцэтгээгүйгээс зээлдүүлэгч *******,500 төгрөгийн зардал гаргасныг хохирол гэж үзэж хариуцагчаас нэмж гаргуулах нь зүйтэй.

Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.*******.*******, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 60 дугаар зүйлийн 60.*******, 56 дугаар зүйлийн 56.2-д заасныг баримтлан нэхэмжлэгчийн улсын тэмдэгтийн хураамжид урьдчилан төлсөн *******6,757 төгрөгийг улсын орлогод хэвээр үлдээж, хариуцагчаас ногдох хэсгээр нөхөн төлүүлж нэхэмжлэгчид олгохоор шийдвэрлэв.

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн **************5 дугаар зүйлийн **************5.2.2-д заасныг удирдлага болгон

ТОГТООХ нь:

*******.Иргэний хуулийн 227 дугаар зүйлийн 227.*******, 45******* дүгээр зүйлийн 45*******.*******, 452 дугаар зүйлийн 452.*******, 452.2, 45 дугаар зүйлийн 45.*******-д зааснаар хариуцагч Н.оос 4,4*******,240 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгч ******* ******* финанс ББСБ ХХК-д олгож, нэхэмжлэлээс үлдэх 4,725 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосугай.

2.Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.*******.*******, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 60 дугаар зүйлийн 60.*******, 56 дугаар зүйлийн 56.2-д зааснаар нэхэмжлэгчээс улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн *******6,757 төгрөгийн улсын орлогод үлдээж, хариуцагчаас *******6,6*******2 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгосугай.

 

.Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн **************9 дүгээр зүйлийн **************9.2, **************9., **************9.4, **************9.7 дахь хэсэгт зааснаар шийдвэр танилцуулан сонсгомогц хүчинтэй болох ба *******4 хоног өнгөрснөөс хойш *******4 хоногийн дотор шүүхэд хүрэлцэн ирж шийдвэрийг өөрөө гардан авах үүрэгтэй. Гардан аваагүй нь хуульд заасан журмын дагуу давж заалдах гомдол гаргах хугацааг тоолоход саад болохгүйг дурдсугай.

4.Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн *******20 дугаар зүйлийн *******20.2 дахь хэсэгт зааснаар зохигч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрвөл шийдвэрийг гардан авснаас хойш *******4 хоногийн дотор Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд давж заалдах гомдол гаргах эрхтэйг дурдсугай.

 

 

ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ В.АМАРТҮВШИН