МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

 

Сэлэнгэ аймаг дахь сум дундын иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Ерөнхий шүүгч Л.Энхтайван даргалж тус шүүхийн хурлын танхимд хийсэн шүүх хуралдаанаар:

Нэхэмжлэгч: Улаанбаатар хот, Баянзүрх дүүрэг 7 дугаар хороо, 37 дугаар байрны 57 тоотод оршин суух хаягтай, Зочин овогт Батбилэгийн Эрдэнэбулган /МЮ83121919/-ийн нэхэмжлэлтэй,

Хариуцагч: Орхон аймаг, Баян-Өндөр 6 дугаар баг, Согоот 6 дугаар хороолол, 2 дугаар байрны 65 тоотод оршин суух, Бүргэд овогт Батбилэгийн Булганчимэг /РД:МЮ88020204/-д холбогдох

Нэхэмжлэлийн шаардлага: Б.Булганчимэгээс хоёр хүний өмч болох орон сууцны өөрт ногдох хувь болох 35,000,000 төгрөг гаргуулах тухай шаардлагын үнийн дүнг 12,262,500 төгрөгөөр нэмэгдүүлж нийт 47,262,500 төгрөг гаргуулах, Б.Булганчимэгт 47,262,500 төгрөг өгч, Сэлэнгэ аймаг Сүхбаатар сумын Ганзам 7 дугаар багт байрлах, эрхийн улсын бүртгэлийн Ү-131704676 бүртгэлтэй 115 дугаар байрны 11 тоотын гэрчилгээг Б.Эрдэнэбулган өөрийн нэр дээр шилжүүлж авах тухай нэмэгдүүлсэн нэхэмжлэлийн шаардлагатай,

Б.Эрдэнэбулган, Б.Булганчимэг нарын хооронд байгуулсан 2019 оны 09 дүгээр сарын 13-ны өдрийн Орон сууцны өмчлөгч өөрт ногдох хэсгээс бусдад бэлэглэх гэрээ-г Иргэний хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.1.2, мөн зүйлийн 56.1.3-т заасан үндэслэлээр хүчин төгөлдөр бусад тооцож, Сэлэнгэ аймаг, Сүхбаатар сум 7 дугаар баг, Ганзам, Ардчилсан гудамж 115 дугаар байрны 11 тоот, 38 мкв талбай бүхий 2 өрөө орон сууцны гэрчилгээг Б.Булганчимэгийн нэр дээр гаргаж өгөхийг Сэлэнгэ аймгийн Улсын бүртгэлийн хэлтэст даалгаж өгүүлэх тухай сөрөг нэхэмжлэлтэй иргэний хэргийг хянан хэлэлцэв.

Шүүх хуралдаанд:

Нэхэмжлэгч Б.Эрдэнэбулган, түүний өмгөөлөгч Р.Атарцэцэг,

Хариуцагч: Б.Булганчимэг, түүний өмгөөлөгч Б.Баасанжав

Шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга Т.Учрал нар оролцов.

 

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

 

Нэхэмжлэгч Б.Эрдэнэбулган шүүхэд гаргасан нэхэмжлэлдээ: С.Батбилэг гэдэг хүний үр хүүхдүүд болж дүү Б.Булганчимэг бид хоёр төрж мэндэлсэн. Аав ээж хоёр бид хоёрт өөрсдийнхөө нэр дээр байсан Сэлэнгэ аймаг Сүхбаатар сумын 7 дугаар баг, Ганзам Ардчилал 1 дүгээр гудамж, 115 дугаар байр 11 тоотод улсын бүртгэлийн Ү-1317004676 бүртгэгдсэн орон сууцны зориулалтай 2 өрөө 70.000.000 төгрөгийн үнэ бүхий орон сууцыг бэлэглэлийн гэрээгээр шилжүүлэн өгсөн. Бид хоёрын нэр дээр бэлэглэлээр шилжин ирсэн хоёр хүний өмч болон үл хөдлөх хөрөнгийг зарж борлуулахаар харилцан тохирсон . Ингээд зар тавьсны дагуу уг орон сууцыг хүн авахаар ирж үзэж үнэ тохирч авах болоход Б.Булганчимэг гэнэт зарахгүй гэдэг байр суурийг илэрхийлж байна. Тиймээс миний бие тухайн орон сууцыг анх үл хөдлөх хөрөнгийн газар үнэлүүлж бүртгүүлсэн 70.000.000 төгрөгөөс өөрт оногдох 35.000.000 төгрөгийг Б.Булганчимэгээс гаргуулах шаардлага үүссэн. Байрнаас өөрт оногдох хувиа гаргуулах шаардлага нь хүний асрамжид орсон аавыгаа аваад Улаанбаатар хот явж асарч амьдрах шаардлага гарсан учир ийм шийдэлд хүрсэн. Тиймээс орон сууцны нийт үнийн дүнгээс өөрт ногдох хувиа шүүхээр шийдүүлэх хэмжээнд хүрсэн юм. Дүү Б.Булганчимэг бид хоёрын маргаан үүсгэж байгаа үл хөдлөх хөрөнгө нь Сэлэнгэ аймгийн Сүхбаатар сумын нутаг дэвсгэрт байрлалтай тул Иргэний хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 14-р зүйлийн 14.3 заалт , 16-р зүйлийн 16.1 зааснаар эд хөрөнгө байгаа газрын шүүхэд нэхэмжлэл гаргаж байна гэжээ.

 

 

Хариуцагч Б.Булганчимэг шүүхэд гаргасан тайлбартаа: /хавтаст хэргийн 16-18 дугаар тал/

Миний бие 1988 оны 02 дугаар сарын 02-нд Батбилэг, Бадамханд хоёрын дундаас гарсан ганц охин. Ээж Бадамханд Сүхбаатар өртөөнд ажиллаж байхад Сүхбаатар өртөөний албаны 2 -60-н айл 23 тоотод 2 охин Азжаргал, Аззаяа нарын хамт амьдардаг байсан. Аавтай танилцаад хамт амьдрах хугацаанд аав 2 эгчийг маань ад үзээд талийгаач нөхрийнхөө / хадам/ аав, ээждээ өгсөн. Нэхэмжлэл гаргаад байгаа Эрдэнэбулган нь аавын маань дагавар хүү 7 настай байхдаа Сэлэнгэд Өмнөговиос бид 3 дээр ирж цуг амьдарсан.2-60 айлын 23 тоот 2 өрөөг ягаан 58 айлын 11 тоотод солиод хувьд гаргаад ээж аав бид хоёрын нэрийг оруулж хувьд шилжүүлэн авсан. 2004 оны 09 дүгээр сарын 06-нд хувьчилж авсан. Аав, ээж хоёр 2012 оны 04 дүгээр сарын 06-нд бид хоёрын дундаас гарсан ганц охин аав, ээж нь өнгөрөөд өгөхөд булаацалдах хүн их гээд Булганчимэг миний нэр дээр болгож өгсөн. ЭЭж эрүүл саруул амьд ахуй цагтаа охин хүүхэд байр оронгоо зарж үрж болохгүй шүү чамд хэрэгтэй гэж их захидаг байсан. Ингээд 2019 он гарснаас хойш ах Эрдэнэбулган нь өдөр, шөнө, өглөө, оройгүй залгаж ахдаа ганц удаа тус болоод өгөөч ах нь гадагшаа явах гээд виз мэдүүлэх гэсэн ямар ч хөрөнгө байхгүй болохоор гарахгүй байна ахынхаа нэрийг бичүүлээд өгөөч гэрчилгээн дээрээ гэж хэдэн сар гуйж гуйвшсан. Би бас за ахдаа тус болъё гэж бодоод 2019 оны 09 дүгээр сарын 13-нд хамтран эзэмшигчээр нэрийг нь оруулсан. Тухайн үед Б.Эрдэнэбулган нь ах нь биз мэдүүлээд бүтээд гадагшаа явуул миний дүү байраа зарж худалдсан ч чинийх юм чинь ах нь итгэмжлэх хийлгээд үлдээе гээд итгэмжлэх хийж өгч байсан. 2019 оноос хойш хамтран болчихоод виз мэдүүлсэн үгүйг нь сайн мэдэхгүй байна. Би бас арай ч ийм зүйл болно гэж бодоогүй болохоор асууж лавлаагүй. Энэ хугацаанд Эрдэнэбулган нь дахиад л ахдаа тус болооч байраа банк бусд тавиад мөнгө аваад өг гэх зэрэг асуудал удаа дараа гаргаж байсан. Ээж битгий тавьж өг, байргүй болно гэж хэлээд би тавьж өгөөгүй. Энэ хүн тогтсон ажил өөрийн гэсэн гэр орон байхгүй одоо нэг итгээч туслаач гэхээр нь итгээд тусалсан нь буруу болжээ. Тухайн үед ах нь чамтай байр орон булаацалдахгүй гэж нэр усаа хамтрангаар бичүүлээд одоо аавыгаа асарна тэтгэнэ гэсэн нэрээр булаацалдаж байгаад нь би гайхаж байна. Би аавыг энэ миний байр гэж хөөж туусан удаа байхгүй. Ээж маань бурхан болоод 1 жил ч болоогүй байхад байраа зарна хуваана гэж байгаа байдал хүний ёсонд нийцэхгүй, шунахайн сэдэлтэй гэж би бодож байна. Би байраа зарахгүй зармааргүй байна. Ах хүсэж байвал өөрөө ирээд амьдрахад надад дургүйцэж булаацалдах зүйл байхгүй_ Урд нь Эрдэнэбулган нь бас яг энэ виз гаргуулна гадаад явна гэж аавын дүү болох Чимгээгийнхээ Дарханд байх 39 дүгээр байрны 2 өрөөг заруулж алдаж тоглосон. Би байраа зармааргүй алдмааргүй байна. Эрдэнэбулган нь том тэрэг Өмнөговьд барина гээд зээлээр том машин аваад тэр нь шатаад дахиад том тэрэгний толгой авсан. Ийм их өртэй хүн гэв гэнэт байр булаацалдаж зарах гэж байгаа нь ашиг сонирхол /мөнгөний/ байна гэж бодож байна.

Итгэмжлэл гаргахдаа аавыгаа Улаанбаатар авч явж асармаар байна гэсэн. Аавыгаа харваад үхэх гэж байхад нь ирээгүй. Бие нь муу гэрээр асарч байхад нь бас ирээгүй нэг ч удаа нэг ч хоног, аавыг асрах, тэтгэх нь бүү хэл аав, ээжээр тэтгэврийн зээл дандаа авхуулж өр тавиулдаг байсан. Гуйж нэрээ бичүүлчихээд булаацалдахгүй визэнд оръя гэчихээд одоо ийм зан гаргаж байгаа нь анхнаасаа залилан мэхэлж байсан байна. Би байраа зарахгүй ээ харин намайг залилан нэрээ хамтран бичүүлсэн Б.Эрдэнэбулганг гэрчилгээнээс нэрийг нь хасуулмаар байна.

Б.Эрдэнэбулганы нэхэмжлэлийн агуулга худал болох нь миний эд хөрөнгийн лавлагаанаса харагдаж байна гэжээ.

 

Нэхэмжлэгч Б.Эрдэнэбулган шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа: 2019 онд байранд бэлэглэлийн гэрээгээр ороход манай ээж аав хариуцсан хүн нь байж байгаад бид дөрөв энэ шийдвэрийг гаргаж, бэлэглэлийн гэрээнд өөрсдийнх нь хүсэл зорилгоор бэлэглэлийн гэрээ хийсэн. Энэ байрыг би хувилж авахыг хүссэнгүй. Дүүтэйгээ 50%,50% хувиар хувааж авах нь зүйтэй. Анхных нь мөнгөн дүнгийн үнэлгээ нь 70,000,000 төгрөг байсан ба дахин үнэлгээний байгууллагаар шинээр 94,000,000 төгрөгийг үнэлүүлж, тал мөнгийг Б.Булганчимэгээс гаргуулах нэхэмжлэл байгаа. Б.Булганчимэгийн 47,000,000 төгрөгийг авах гэж байгаа бол байрыг өөрийн нэр дээр гаргуулах шаардлага гаргаж байна гэв.

 

Хариуцагч Б.Булганчимэг шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа: Манай ах ингэж ярьж байна. 2019 онд бид дөрөв байлцаж байгаад Б.Булганчимэг, Б.Эрдэнэбулган гэх хоёр хүний нэр дээр хийлгэсэн гэж хэлж байна. Энэ бол үгүй. Шал худлаа. 2004 онд ээж аав хоёр Төмөр замд ажилладаг байсан. Төмөр замд ажиллаж байгаад 2004 онд Бадамжав, Батбилэг, Булганчимэг гэх 3 хүний нэр дээр байсан. 2012 оны 04 дүгээр сарын 06-нд манай аав ээж хоёр намайг хүнтэй суусан гээд ....айлын ганц охин. Эмэгтэй хүүхэд гэр оронтой байх ёстой. Чамд яваанд чинь байр хэрэг болно. Ээж аав хоёр нь энэ байрнаас нэрээ хасуулаад охиныхоо нэр дээр болгож өгье гээд очоод нэрээ хасуулаад энэ байрыг миний нэр дээр болгож өгсөн. Ганц миний нэр дээр явж байгаад 2019 оны 09 дүгээр сарын 13-нд миний ах болох Б.Эрдэнэбулган ах нь визэнд орох гэсэн юм. Ахад нь ямар ч хөрөнгө алга. Визэнд орохоор ямар нэгэн үл хөдлөх хэрэгтэй байдаг юм байна. Ахдаа нэг удаа туслаач гээд ахынхаа нэрийг нэмүүлсэн. Тэгтэл нь гадаад дотоод явчихаар энэ чинь миний байр зарж үрэхээр бол яах вэ гэж хэлтэл ах нь чамд зарж үрж болно гээд 3 жилийн хугацаанд итгэмжлэл хийлгүүлж авсан. Өөрөө гуйж гарын үсэг зурж итгэл үнэмшил үзүүлсэн. Нэхэмжлэлийн шаардлагыг зөвшөөрөхгүй байна. Анхнаасаа миний нэр дээр байсан байр. Энэ хүнд би өөрийнхөө байрнаас өгөх шаардлага байхгүй. Энэ хүнд өгнө ч гэж бодоогүй. Энэ хүн намайг маш их гомдоосон. 2022 оны 9 дүгээр сарын 26-нд манай ээж өнгөрөөд удаачгүй байтал намайг аавтай нийлээд 04 дүгээр сарын 03-ны өдөр өргөдөл өгсөн. Миний байрыг авч зарах гэж борлуулсан. Надад зэрэг нэхэмжлэл гаргасан. Яагаад ингээд байгааг нь ойлгохгүй байна. 2023 оны 09 дүгээр сарын 25-нд гэртээ оръё. Маргааш би ээжийнхээ нэг жилийн цайллагыг хийе гэхэд миний гэр гэхэд гэрт минь оруулаагүй гэв.

 

Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч Р.Атарцэцэг шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа: Б.Эрдэнэбулганы хувьд шүүхэд анх нэхэмжлэл гаргахдаа Сэлэнгэ аймгийн Сүхбаатар сумын 7 дугаар багийн Ган зам ардчиллын нэгдүгээр гудамж, 115 тоот байрны 11 тоот улсын бүртгэлийн 1317004676 бүртгэлтэй энэ хоёр өрөө орон сууцны тухайн үед үнэлүүлсэн үнэлгээ 70.000.000 төгрөгийн үнэ бүхий орон сууц байр байна гэдэг нь улсын бүртгэлийн лавлагаагаар гарч ирсэн. Энэ бол Б.Булганчимэг, Б.Эрдэнэбулган хоёрын хамтын өмч юм. Тэгэхээр би улсын бүртгэлд үнэлсэн 70,000,000 төгрөгийн тал мөнгө болох 35,000,000 төгрөгийг гаргуулж авъя. Цаашид энэ байранд бид хоёр амьдрах боломжгүй гэж үзэж нэхэмжлэл гаргасан. Нэхэмжлэлийг шүүх 2023 оны 04 дүгээр сарын 11-ний өдөр 854 дугаартай шүүгчийн захирамжаар иргэний хэрэг үүсгэсэн. Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны шатанд Ашид билгүүн ХХК-гаар үнэлгээ гаргуулъя гээд хүсэлт гаргаж 2023 оны 06 дугаар сарын 13-ны өдөр үнэлгээ тогтоосон.

 

Энэ үнэлгээнд маш тодорхой заагаад өгчихсөн байгаа. Хэдэн онд ашиглалтанд орсон. Элгэдэл хоргодол энэ болгоныг хасаад 6 сарын байдлаар 94,525,000 төгрөгийн ханштай байна гэсэн үнэлгээ гаргасан. Энэ үед Б.Булганчимэгээс ямар нэгэн гомдол гаргаагүй. Зах зээлийн үндэслэлээр Б.Булганчимэг зөвшөөрч байна гэдэг нь тогтоогдож байна гэж үзэж байна. Анх 35,000,000 төгрөгөөр гаргасан ба 6 сард 94,525,000 төгрөгөөр үнэлэгдэж 12,262,500 төгрөгийг нэмж нэхэмжилсэн. 50% болох 47,262,500 төгрөг оногдохоор гарсан. Нэхэмжлэлийн шаардлагаа нэмэгдүүлсэн. Нэхэмжлэлийн шаардлагыг нэмэгдүүлэхдээ хоёр үндсэн шаардлагаар нэмэгдүүлсэн. 8 дугаар сарын 17-ны өдөр нэхэмжлэлийн шаардлагаа нэмэгдүүлсэн. Нийтдээ Б.Булганчимэгээс 47,262,500 төгрөг гаргуулах. 42,262,500 төгрөгийг би Б.Булганчимэгт өгөөд энэ үл хөдлөх хөрөнгийг миний нэр дээр болгуулж өгөх нэхэмжлэлийн шаардлагыг нэмж гаргасан.

Энэ шаардлагатай холбогдуулан тухайн үедээ шүүх хуралдааны явцад ямар нэгэн байр суурь илэрхийлсэнгүй. Хүлээн зөвшөөрөх үндэслэл нь гарч ирж байна гэж өмгөөлөгчийн зүгээс үзэж байна. Энэ нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөх үндэслэлтэй байна гэж үзээд үндсэн шаардлага болон нэмэгдүүлсэн шаардлага гаргаж байна гэв.

 

Хариуцагчийн өмгөөлөгч Б.Баасанжав шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа:Уг маргаан бүхий байрыг анх Сүхбаатар овогтой Бадамханд гэх хүн Сүхбаатар өртөөнд ажилтай байж байгаад 2002 оны 12 дугаар сарын 18-ны өдөр орон сууц эзэмших эрхийн бичгийг авч улмаар 2004 онд нөхөр Батбилэг охин Булганчимэгийг хамтран эзэмшигчээр бүртгүүлсэн. Нийслэлийн орон сууц хувьцаанд гаргаж өгсөн өргөдөл байгаа. Энэн дээр ам бүл 3 гэх аймаг нийслэлийн Засаг дарга тодорхойлчихсон баримт байна. 2012 онд Б.Булганчимэгийг гэр бүлтэй болсныг тохиолдуулж эцэг эх болох Батбилэг Бадамханд нар охиныхоо нэр дээр шилжүүлж өгсөн. Энэ үл хөдлөх хөрөнгө Булганчимэгийн хөрөнгө болсон гэсэн үг. 2019 онд визэнд орох шаардлага гарсан тул ахдаа яаралтай бэлэглэлийн гэрээгээр миний нэрийг оруулаад өгөөч гэж хүссэний дагуу болгож өгсөн. Энэ нь хавтаст хэрэгт авагдсан улсын бүртгэгчийн бүртгэл дээр энгийн яаралтай гэдгийн яаралтайг нь зурчихсан байдаг. Нэхэмжлэлийн хоёр дахь шаардлага дээр тайлбар өгөхгүй байна гээд байна. Нэхэмжлэлийн шаардлага нь юуг шаардаад байгаа нь тодорхойгүй байна. Нэг бол өгөх гээд байгаа юм шиг. Нэг бол мөнгө авах гээд байгаа юм шиг. Нэхэмжлэлийн шаардлагыг ойлгоогүй учир албан ёсоор хариу тайлбар өгөөгүй. Мөнгө өгөх гээд байгаа юм уу? авах гээд байгаа нь тодорхой бус байна. Иргэний хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулинд нэхэмжлэлийн шаардлагын үндэслэл тодорхой байна. Тэгэж байж шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын хүрээнд шийднэ. Өнөөдөр хэрхэн юу шаардаад байгаа нь тодорхойгүй байна. Анхны нэхэмжлэлийн шаардлага буюу 70,000,000 төгрөгөөс өөрт ноогдох 35,000,000 төгрөг гэдэг дээр бид нар байр сууриа илэрхийлсэн. Үнэлгээ хэрэгт ач холбогдолтой биш. Бэлэглэлийн гэрээ хүчин төгөлдөр мөн эсэх дээр хууль зүйн үүднээс дүгнэлт өгөх гээд байна. Мөн нэхэмжлэгч 2019 онд 4 лээ шийдвэр гаргасан гэдгийг хариуцагч тодорхой тайлбарласан гэв.

 

Нэхэмжлэл, сөрөг нэхэмжлэл, зохигчийн шүүх хуралдаанд өгсөн тайлбар, хавтаст хэрэгт авагдсан бичгийн чанартай нотлох баримтуудыг шинжлэн судалж; ҮНДЭСЛЭХ нь:

 

Нэхэмжлэгч Б.Эрдэнэбулганы / хх 1, 67 дугаар тал/ шүүхэд гаргасан нэхэмжлэл болон нэмэгдүүлсэн шаардлагаа хариуцагч Б.Булганчимэгээс Сэлэнгэ аймаг Сүхбаатар сумын 7 дугаар баг, Ганзам Ардчилал 1 дүгээр гудамж, 115 дугаар байр 11 тоот 38 мкв талбай бүхий 70,000,000 төгрөгний үнэ бүхий орон сууцнаас өөрт ногдох хэсгийн үнэ 35,000,000 төгрөгийг гаргуулахаар мөн дээрх нэхэмжлэлийн шаардлагаа нэмэгдүүлж уг орон сууцны үнэ 94,500,000 төгрөгний тал хувь буюу 47,262,500 төгрөгийг агргуулах, уг орон сууц өмчлөх эрхийн гэрчилгээг өөрийн нэр дээр шилжүүлэхээрр шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа нэхэмжлэлийн шаардлагаа тодруулж тус тус шаарджээ.

 

Хариуцагч Б.Булганчимэгээс сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагаа /ххн 78-79/ Б.Эрдэнэбулган бид хоёрын хооронд хийгдсэн бэлэглэлийн гэрээг Иргэний хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.1.2, 56.1.3-т зааснаар хүчин төгөлдөр бусад тооцож, орон сууцны гэрчилгээг өөрийн нэр дээр гаргаж өгөхийг Улсын бүртгэлийн газарт даалгах гэжээ.

 

Нэхэмжлэгч Б.Эрдэнэбулганы дээрх нэхэмжлэлийн шаардлагыг эс зөвшөөрч хариуцагч Б.Булганчимэгээс уг орон сууц нь 2012 оноос 2019 он хүртэл миний нэр дээр өмчлөх эрхийн гэрчилгээтэй байсан ба ах Эрдэнэбулган визэнд орох гэж гуйсны дагуу бэлэглэлийн гэрээ хийлгэж түүнийг хамтран өмчлөгчөөр бүртгүүлж энэ нь хийсэн хэлцэл тул Иргэний хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.1.2, 56.1.3-т зааснаар хүчин төгөлдөр бус хэлцэлд тооцож уг орон сууцны өмчлөх эрхийн гэрчилгээг миний нэр дээр гаргаж өгөхийг Улсын бүртгэлийн газарт даалгаж өгнө үү гэж маргажээ.

 

Б.Булганчимэгийн сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг Б.Эрдэнэбулганаас .. Би энэ хүний гаргасан гэрчилгээнд нэрээ оруулаагүй тус сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй хэмээн маргажээ.

Зохигчийн шүүхэд гаргасан нэхэмжлэл, нэмэгдүүлсэн нэхэмжлэлийн шаардлага, сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлага, шүүх хуралдаанд нэхэмжлэлээ дэмжиж өгсөн дээрх тайлбар болон хавтас хэрэгт авагдсан нотлох баримтуудаар нэхэмжлэгч Б.Эрдэнэбулганы нэмэгдүүлсэн нэхэмжлэлийн шаардлага болох хариуцагч Б.Булганчимэгээс маргаж буй 38 мкв 2 өрөө орон сууц үл хөдлөх хөрөнгөнөөс өөрт ногдох хувь болох 47,262,500 төгрөгийг гаргуулах, уг орон сууцны өмчлөх эрхийн гэрчилгээг өөрийн нэр дээр шилжүүлж авах нэхэмжлэлийн заримыг буюу өөрт ногдох хувь болох 47,262,500 төгрөгийг Б.Булганчимэгээс гаргуулах нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж, нэхэмжлэлээс үлдэх уг орон сууцны өмчлөх эрийн гэрчилгээг өөрийн нэр дээр шилжүүлж авах нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгох нь зүйтэй гэж үзэв.

Учир нь: хх-н 3-6 дахь тал 19-20 дахь талд авагдсан улсын бүртгэлийн мэдээллийн нэгсэн сангийн эд хөрөнгийн эрхийн лавлагаагаар мөн дээрх орон буюу үл хөдлөх хөрөнгийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээ зохигчийн хооронд 2019 оны 09 дүгээр сарын 13-ны өдөр байгуулсан бэлэглэлийн гэрээ, мөн өдрийн итгэмжлэл, эд хөрөнгийн эрхийн нэгдсэн сангийн бүртгэлийн лавлагаа, хх-н 95-111 дэх талд авагдсан 2004 оны 09 дүгээр сарын 06-ны эд хөрөнгийн эрхийн улсын бүртгэлийн мэдүүлэг, Бадамхандын гаргасан өргөдөл орон сууц эзэмших эрхийн бичиг, орон сууц хувьчлалын товчоонд гаргасан өргөдөл, тодорхойлолт 2012 оны 04 дүгээр сарын 06-ны эд хөрөнгийн эрхийн улсын бүртгэлийн мэдүүлэг, 2012 оны 04 дүгээр сарын 06-ны орон сууц өмчлөлөөс хамтран өмчлөгч хасуулах хэлцэл уг орон сууцыг хувьчилсан байдлын баримт орон сууц хувьчлалын гэрчилгээ, багийн засаг даргын тодорхойлолт, итгэмжлэл 2012 оны 04 дүгээр сарын 06-ны өдрийн үл хөдлөх хөрөнгийн өмчлөх эрхийн улсын бүртгэлийн мэдүүлэг, хамтран өмчлөгчийн мэдүүлэг, багийн засаг даргын тодорхойлолт, 2019 оны 09 дүгээр сарын 13-ны өдрийн орон сууцны өмчлөлөөс өөрт ногдох хэсгийг бусдад бэлэглэх гэрээ, үл хөдлөх хөрөнгө өмчлөх эрхийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээний хуулбарууд зэрэг нотлох баримтуудаар дээрх маргааны зүйл болох орон сууц нь анх Булганчимэг, Эрдэнэбулган нарын ээж эх Бадамхандын нэр дээр авагдсан 2001 оны 04 дүгээр сарын 18-ны орон сууц эзэмших эрхийн гэрчилгээтэй хх-н 97 тал/ байгаад улмаар 2003 онд аймаг нийслэлийн орон сууц хувьчлах товчоонд орон сууц хувьчилж авах өргөдөл гаргаж 2004 оны 09 дүгээр сарын 06-нд эд хөрөнгийн эрхийн улсын бүртгэлд эцэг С.Батбилэг эх Ш.Бадамханд, Б.Булганчимэг нарын нэр дээр орон сууц өмчлөх эрхийн улсын бүртгэлд бүртгүүлсэн ба улмаар 2012 оны 04 дүгээр сарын 06-нд уг орон сууцны хамтран өмчлөгчөөс Ш.Бадамханд, С.Батбилэг нар нь өөрийн хүсэлтээр хасагдаж уг орон сууцны өмчлөх эрхийг Б.Булганчимэг дангаар өмчлөх эрхийг 2012 оны 04 дүгээр сарын 06-нд авч улмаар 2019 оны 09 дүгээр сарын 13-нд дээрх орон сууцны хэсгийг нь бусдад бэлэглэх гэрээг Б.Булганчимэг, Б.Эрдэнэбулган нарын хооронд хийгдсэнээр мөн оноос дээрх 2 иргэн уг орон сууцыг хамтран өмчлөгчөөр улсын бүртгэлд бүртгүүлж хүчин төгөлдөр эрхийн гэрчилгээ зэрэг нотлох баримтуудаар уг 2 этгээд нь уг маргаж буй орон сууцны хамтран өмчлөгч болох нь тогтоогдож байна. Ийнхүү хамтран өмчлөгчид бичигдэх дээрх бэлэглэлийн гэрээний 2.1, 2.2-т зааснаар гол нөхцөлд талууд үнийш 70,000,000 төгрөгийн үнэ бүхий орон сууцнаас ногдох хэсгийн үнэлгээг 35,000,000 төгрөг байна хэмээн тохиролцсоноос гадна гэрээний 3.9, 3.10, 3.11, 3.14-д .. уг орон сууцны дундаа хэсгээр өмчлөгчид  өөрт ногдох хэсэг дээр маргаангүй гэж тохиролцжээ.

Мөн хх-н 31-49 дүгээр талд авагдсан үл хөдлөх хөрөнгийн үнэлгээний тайлбар дээрх орон сууцыг 94,525,000 төгрөгөөр үнэлсэн ба талууд үүнд маргаагүй байна. Энэхүү үнэлгээг үндэслэн үнийн тал хувь болох дундаа хэсгээр өмчлөгч Б.Эрдэнэбулганд ногдох түүний нэмэгдүүлсэн нэхэмжлэлийн шаардлагад тусгагдсан 47,262,500 төгрөгийг хариуцаг Б.Булганчимэгээс гаргуулж нэхэмжлэгчид олгох нь зүйтэй.

Харин нэхэмжлэгч Б.Эрдэнэбулганы тухайн орон сууцын өмчлөх эрхийг өөрийн нэр дээр шилжүүлэх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангах хууль зүйн болон бодит үндэслэлгүй гэж үзэж энэхүү нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгох нь зүйтэй.

Учир нь: нэгэнтээ талууд дээрх бэлэглэлийн гэрээг /3.14-д / ... дундаа хэсгээр өмчлөгчид нь өөрт ногдох хэсэг дээр маргаангүй гэж тохиролцсон бөгөөд энэ тохиролцоогоор өмчлөх эрхийн өөрт ногдох хэсгээс ногдох хувиа авч буй талд өмчлөх эрхийн гэрчилгээг шилжүүлэх талаар тохиролцсон зүйлгүй байна.

 

Б.Булганчимэгийн сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлага болох /хх-н 78-79 тал/ ... Б.Эрдэнэбулган бид хоёрын хооронд 2019 оны 09 дүгээр сарын 13-ны өдөр орон сууц өмчлөгч өөрт ногдох хэсгээс буюу бэлэглэлийн гэрээг Иргэний хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.1.2, 56.1.3-т заасан үндэслэлээр хүчин төгөлдөр бусад тооцож, дээрх 2 өрөө орон сууцыг өмчлөх эрхийн миний нэр дээр гаргаж өгөхийг Сэлэнгэ аймгийн Улсын бүртгэлийн хэлтэст даалгахаар гаргасан нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүрэн хангах хуульзүйн болон бодит үндэслэлгүй гэж үзэв.

Учир нь: Б.Булганчимэг нь нэхэмжлэлийн үндэслэлдээ... Б.Эрдэнэбулган нь дээрх бэлэглэлийн гэрээг байгуулах үед буюу 2019 оны 09 дүгээр сарын 13-нд тухайн орон сууцыг бусдад худалдах зэрэг захиран зарцуулах эрхийг 3 жилээр надад өгсөн ба энэ нь Б.Эрдэнэбулганы гаргасан тайлбар, гадаад руу виз гарахад дөхөм байсан тул дүр үзүүлж байсан өөр хэлцлийг халхавчлах зорилгоор хийсэн хүчин төгөлдөр бус гэрээ болохыг нотолж байгаа гэж тайлбарлаж нэрлэж буй боловч хавтаст хэрэгт түүний энэхүү нэхэмжлэлийн шаардлага хх-н 142-165, 195-200 дугаар талд авагдсан Б.Эрдэнэбулган, Н.Аззаяа нарын хооронд үүссэн зөрчлийн хэргийн материал, хариуцагч Б.Булганчимэгийн эзэмшлийн гар утсанд / шүүх хуралдаанд үзлэг хийсэн/ тэмдэглэл зэргээр нотлогдохгүй, өөрөөр хэлбэл тэдний хооронд байгуулсан дээрх бэлэглэлийн гэрээ нь Иргэний хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.1.2, 56.1.3-т заасан дүр үзүүлж хийсэн хэлцэл өөр хэлцлийг халхавчлах зорилгоор хийсэн хэлцэл гэж үзэх үндэслэл байхгүй юм. Мөн дээрх зөрчлийн хэрэг нь Б.Эрдэнэбулган,Н.Аззаяа нарын хооронд үүссэн зөрчлийн хэргийн материал болохоос Б.Эрдэнэбулган, Б.Булганчимэг нарын хооронд үүссэн зөрчлийн хэрэг биш байна.

Мөн Б.Булганчимэгийн гар утсанд Б.Эрдэнэбулган тэр хоёрын хооронд үүссэн харилцаа нь мөн дээрх ....... хүчин төгөлдөр бусад тооцох үндэслэлд хамааралгүй байна.

Мөн энэхүү баримтуудаар Иргэний хуулийн 280 дугаар зүйлийн 280.1.1-д заасан ... бэлэг хүлээн авагч нь бэлэглэгчийг гомдоосон үйлдэл гэж үзэхгүй бөгөөд хариуцагч Б.Булганчимэг нь нэхэмжлэлийн шаардлагаа Иргэний хуулийн 280 дугаар зүйлийн 280.1.-д зааснаар бэлэглэлийн гэрээг хүчингүй болгох шаардлагаМөн тус шүүхийн 343 дугаар шийдвэрт С.Батбилэг, Б.Булганчимэг нарын хоорондын тэтгэлэг гаргуулах хүсэлт Иргэний хуулийн энэхүү нэхэмжлэлийн шаардлагад хамааралгүй. Ач холбогдолгүй баримт гэж үзнэ.

Өөрөөр хэлбэл дээрх 2 этгээдийн хооронд асран тэтгэхтэй холбоотой  маргааныг шийдвэрлэсэн байна.Мөн Б.Булганчимэг нь сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагаа Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 25 дугаар зүйлийн 25.2.2,38 дугаар зүйлийн 38.1, 107 дугаар зүйлийн 107.2-т тус тус зааснаар сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагаа нотлох үүргээ хэрэгжүүлээгүй, тайлбар, татгалзлаа үгүйсгэж чадаагүй гэж үзнэ.

Хууль зүйн үндэслэлийн хувьд ... талуудын хооронд байгуулсан дээрх бэлэглэлийн гэрээ нь Иргэний хуулийн 42 дугаар зүйлийн 42.1, 42.2-т заасан хэлцлийн хэлбэрийг хангасан, мөн хуулийн 43 дугаар зүйлийн 43.2,43.2.1-д зааснаар дээрх хуулийн дагуу хийгдсэн байна. Мөн хуулийн 196 дугаар зүйлийн 196.1.2,276 дугаар зүйлийн 276.1, 276.3-т тус тус зааснаар хүчин төгөлдөр бэлэглэлийн гэрээ хийгдсэн гэж үзнэ.

Иргэний хуулийн 108 дугаар зүйлийн 108.1, 108.3-т дундаа хэсгээр өмчлөх болон ... дундаа хэсгээр өмчлөгч нь өөрт ногдох хэсгээ бусдын өмчлөлд шилжүүлэх буюу өөр байдлаар захиран зарцуулах эрхтэй байна.

Мөн хуулийн 187 дугаар зүйлийн 187.1, 108 дугаар зүйлийн 108.8-т зааснаар ...Дундаа хэсгээр өмчлөгч дундын өмчлөлийн зүйлээс өөрт ногдох хэсгээ салгаж авах, ийнхүү салгахад уг өмчлөлийн зүйлийн зориулалт, иж бүрдэл, бусад чанар алдагдахаар бол ногдох хэсгийнхээ үнийг гаргуулахаар шаардах эрхтэй байна.

Нэхэмжлэгчийн улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 544,100 төгрөг, хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлд төлсөн 70,200 төгрөгийг орон нутгийн орлогод хэвээр үлдээж, хариуцагчаас дээрх 544,100 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгчид олговол зохино.

 

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 115 дугаар зүйлийн 115.2.2,115.2.3-т заасныг удирдлага болгон ТОГТООХ нь:

 

1.Иргэний хуулийн 276 дугаар зүйлиЙН 276.1, 478 дугаар зүйлийн 487.1, 108 дугаар зүйлийн 108.8-д зааснаар Б.Булганчимэгээс 47,262,500 төгрөгийг гаргуулж Б.Эрдэнэбулганд олгож, Сэлэнгэ аймаг, Сүхбаатар сум 7 дугаар багт байрлах эрхийн улсын бүртгэлийн Ү-1317004676 дугаар 38 мкв 2 өрөө орон сууцыг үл хөдлөх хөрөнгийн гэрчилгээг өөрийн нэр дээр шилжүүлэх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосугай.

 

2.Иргэний хуулийн 276 дугаар зүйлийн 276.1, 56 дугаар зүйлийн 56.1.2,56.1.3-т зааснаар Сэлэнгэ аймаг, Сүхбаатар сумын 7 дугаар баг, 115 дугаар байрны 11 тоот 38 мкв 2 өрөө орон сууцнаас өөрт ногдох хэсгээс бусдад бэлэглэх тухай 2019 оны 09 дүгээр сарын 13-ны өдрийн гэрээг хүчин төгөлдөр бусад тооцож уг 2 өрөө орон сууц үл хөдлөх хөрөнгийн гэрчилгээг өөрийн нэр дээр гаргуулж өгөхийг Сэлэнгэ аймгийн Улсын бүртгэлийн газар даалгах тухай Б.Булганчимэгийн сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосугай.

 

3.Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 57 дугаар зүйлийн 57.1-д зааснаар нэхэмжлэгчийн улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 332,950 төгрөг, 211,150 төгрөг, хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлдээ төлсөн 70,200 төгрөгийг тус тус орон нутгийн орлогод хэвээр үлдээж, хариуцагчаас 544,100 төгрөгийг гаргуулан нэхэмжлэгчид олгосугай.

 

4.Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 119 дүгээр зүйлийн 119.2-т зааснаар шийдвэр танилцуулан сонсгомогц хүчинтэй болохыг дурдсугай.

 

5. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 119 дүгээр зүйлийн 119.3, 119.4-д шийдвэр хүчинтэй болсон өдрөөс хойш 14 хоногийн дотор шийдвэрийн агуулгыг энэ хуулийн 118 дугаар зүйлд заасны дагуу бүрэн эхээр нь бичгээр үйлдэж, шүүх хуралдаанд оролцсон тал энэ хуулийн 119.3-д заасан хугацаа өнгөрснөөс хойш 14 хоногийн дотор шүүхэд хүрэлцэн ирж шийдвэрийг өөрөө гардан авахыг мэдэгдсүгэй.

 

6. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 119 дүгээр зүйлийн 119.7-д зааснаар 119.4-д заасны дагуу шийдвэрийг гардан аваагүй нь гомдол гаргах хугацааг хуульд заасан журмын дагуу тоолоход саад болохгүйг дурдсугай.

 

7. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 120 дугаар зүйлийн 120.2-т зааснаар зохигч, түүний төлөөлөгч, өмгөөлөгч шийдвэрийг эс зөвшөөрвөл, шийдвэрийг гардан авсан өдрөөс хойш 14 хоногийн дотор Сэлэнгэ аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд гомдол гаргаж болохыг дурдсугай.

 

 

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ, ЕРӨНХИЙ ШҮҮГЧ Л.ЭНХТАЙВАН