МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

 

Нийслэл дэх Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүгч Т.Мөнх-Эрдэнэ даргалж, тус шүүхийн шүүх хуралдааны 5 дугаар танхимд нээлттэй хийсэн шүүх хуралдаанаар,

Нэхэмжлэгч: Э ХХК /РД:/,                                           

Хариуцагч: Бсийн татварын улсын байцаагч Б.С, Э.З******* нарт холбогдох нөхөн ногдуулалтын актыг хүчингүй болгохтой холбоотой захиргааны хэргийн маргааныг хянан хэлэлцэв.

Шүүх хуралдаанд: шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга Н.Энхмэнд, нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Г.М*******, нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч Ш.А*******, хариуцагч Бсийн татварын улсын байцаагч Э.З*******, Б.С, хариуцагч нарын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч И.Ө******* нар оролцов.

ТОДОРХОЙЛОХ нь

Нэг. Нэхэмжлэлийн шаардлага:

1.1. Э ХХК нь тус шүүхэд хандан Баянзүрх дүүргийн татварын хэлтсийн татварын улсын байцаагч Б.С, Э.З******* нарын 2023 оны 01 дүгээр сарын 09-ний өдрийн НА-*******дугаартай нөхөн ногдуулалтын актыг хүчингүй болгуулах тухай нэхэмжлэлийн шаардлага гаргасан.

Хоёр. Хэргийн үйл баримт, процессын түүхийн талаар:

2.1. Нэхэмжлэгч Э ХХК нь гадаад худалдаа, бизнесийн зөвлөгөө, худалдааны зуучлалын чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулж, Баянзүрх дүүргийн татварын хэлтэстэй харилцаж ирсэн.[1]

2.2. Баянзүрх дүүргийн татварын хэлтсээс Э ХХК-ийн 2018 оны 01 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс 2021 оны 12 дугаар сарын 31-ний өдрийг дуусталх хугацааны албан татварын ногдуулалт, төлөлтийн байдалд тус татварын хэлтсийн Хяналт шалгалтын тасгийн даргын олгосон 2423100036 тоот томилолт[2], хяналт шалгалт хийх ерөнхий удирдамжийн дагуу НӨАТ-ын хэсэгчилсэн хяналт шалгалт хийсэн.

2.3. Татварын хяналт шалгалтаар Т******* ХХК-аас 2018 оны 12 дугаар сарын 31-ний өдөр 4058709853 тоот падаанаар 28 184 143.64, 4058709663 тоот падаанаар 40 705 906.36, 4058709736 тоот падаанаар 39 825 420.00, 4058709803 тоот падаанаар 30 532 821.82, 4058709816 тоот падаанаар 33 308 532.73, 4058709679 тоот падаанаар 39 397 190.00, 4058709626 тоот падаанаар 40 710 429.09, 4058709632 тоот падаанаар 40 266 990.91, 4058709651 тоот падаанаар 38 567 775.45, 4058709781 тоот падаанаар 34 894 653.64 төгрөгийн, нийт 366 393 863.64 төгрөгийн[3] дүн бүхий НӨАТ-ын падаанаар нэмэгдсэн өртгийн албан татварын ногдуулалт, төлөлтийн тайлангийн Худалдан авалт хэсэгт тусган хасалт хийж татвар ногдуулах орлогоо бууруулсан нь Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хуулийн 14 дүгээр зүйлийн 14.5 дахь хэсэгт Албан татвар суутган төлөгч нь бэлтгэн нийлүүлэгчид албан татвар төлсөн нь нэхэмжлэл, нэмэгдсэн өртгийн албан татварын падаан, нягтлан бодох бүртгэлийн бусад баримтад тусгагдаагүй бол уг албан татварыг хасаж тооцохгүй. гэж заасныг зөрчсөн гэж үзээд нөхөн ногдуулалтын акт тавьжээ.[4]

2.4. Хариуцагч татварын улсын байцаагч нар маргаж буй нөхөн ногдуулалтын актыг тавихдаа Татварын ерөнхий хууль /шинэчилсэн найруулга/-ийг дагаж мөрдөх журмын тухай хуулийг удирдлага болгож, 2008 оны Татварын ерөнхий хуулийн 74 дүгээр зүйлийн 74.1 дэх хэсэг, Зөрчлийн тухай хуулийн 11.19 дүгээр зүйлийн 11.19.1.2 дахь заалтыг үндэслэн 36 639 386.36 төгрөгийн нөхөн татвар, 10 991 815.91 төгрөгийн торгууль, 7 327 877.27 төгрөгийн алданги, нийт 54 959 079.54 төгрөгийн төлбөр төлүүлэхээр тогтоосон байна.

2.5. Нэхэмжлэгчээс Н*******д маргаж буй нөхөн ногдуулалтын актыг хүчингүй болгуулахаар хандсан байх бөгөөд тус зөвлөлийн 2023 оны 05 дугаар сарын 04-ний өдрийн 17 дугаартай тогтоолоор[5] НА-*******дугаартай нөхөн ногдуулалтын актыг хэвээр үлдээж шийдвэрлэсэн боловч нэхэмжлэгчээс Татварын ерөнхий газрын даргад хандаж гомдол[6] гаргасны дагуу тус маргааныг Татварын маргаан таслах зөвлөл дахин хэлэлцэж, 2023 оны 07 дугаар сарын 06-ны өдрийн 30 дугаартай тогтоолоор[7] маргаж буй НА-*******дугаартай нөхөн ногдуулалтын актыг мөн хэвээр үлдээн шийдвэрлэжээ.

2.6. Нэхэмжлэгчийн зүгээс ... хариуцагч нар манай компанийг Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хуулийн 14 дүгээр зүйлийн 14.5-д заасан зөрчил гаргасан гэж үзсэн нь үндэслэлгүй, мөн энэ зүйлийг баримтлаад шийдвэрээ гаргахдаа Зөрчлийн тухай хуулийн 11.19-ийн 1.2-ыг, мөн 2008 оны Татварын ерөнхий хуулийн 74.1-ийг үндэслэсэн нь буруу, Зөрчлийн тухай хуулийн 11.19 дүгээр зүйлийн 11.19-ийн 1.2 гэдэг зүйл 2023 оны 01 дүгээр сарын 05-наас 09-ний хооронд хуульд байхгүй болчихсон байсан, Зөрчлийн тухай хуулиа барих юм бол зөрчил үйлдсэн хувь хүн, хуулийн этгээд хэн бэ гэх юм бол Э ХХК биш Т******* ХХК болоод байна. Т******* ХХК-аа та нар шалгаад ямар нэгэн арга хэмжээ авсан юм уу гэхээр одоо хүртэл аваагүй гэдэг. Ерөнхий гурав, хэрэглэгдсэн нотлох баримтын хүрээнд. Үүн дээр хэрэглэгдэж байгаа ганц нотлох баримт нь 01 дүгээр сарын 05-ны өдрийн 10 хувийн хувьцаа эзэмших санхүү эрхэлсэн дэд захирал албан тушаалтай Б.Э******* гэдэг хүний тайлбар гэдэг юм байж байгаа. Гэтэл энэ тайлбар өөрөө маргаантай. Би даргалагч шүүгчээс асуусан. 90, 10 гэдгээс доошоо уншаад өгөөрэй гэж. Тайлан балансыг хэн гаргадаг байсан гэхээр үндсэн нягтлан бодогч байхгүй, гэрээт нягтлан бодогч тайлан гаргадаг. Захирал Г.А*******од татварын хяналт шалгалтад хамрагдах болсныг хэлсэн. Ерөнхийдөө мэдэж байгаа. Г.А******* захирал Турк руу ажлаар явсан. 2018 оны 12 дугаар сард Т******* ХХК-аас ямар бараа материал худалдан авсан бэ гэж асууж байгаа юм. Энэ талаар тайлбар өгөөгүй. Тус компанитай холбоотой худалдан авалтын талаар сайн мэдэхгүй байна гэж хариулангуутаа дараагийн өгүүлбэр нь ийм худалдан авалт угаасаа хийгээгүй, хий бичилттэй падаан авчихсан, төлбөр тооцоо хийгдээгүй гэж хариулдаг энгийн эрүүл саруул ухаантай хүн байх уу? Эхний өгүүлбэр дээрээ би энэ талаар мэдэхгүй байна гэж хэлснээ дараагийнх дээр нь наадах чинь ийм учиртай юм гэж нэг хүн тэгж хэлэх ямар ч боломж байхгүй. Бичигдсэн хэлбэр нь эхнээс нь ярилцлагын тэмдэглэл гээд бичиглэлийн хэлбэр болоод мөр хоорондын зайнууд нь нэг хэлбэрээр явж байгаад сүүлд нь 2018 оны 12 сар гэдгээс маш нарийн болоод, анхан шатны баримт байхгүй гэдгийн дараа хий бичилттэй падаан учир энэ худалдан авалтын төлбөр баримт хийгдээгүй гэдгийг нэг мөрөнд давхардуулаад биччихсэн. Би үүнийг санхүү эрхэлсэн захирал Б.Э******* гэдэг хүн нь энэ компанийн гүйцэтгэх захирал Г.А*******ын төрсөн ээж нь. Би асуусан. Би одоо ингэж хэлээгүй дээ, ингэж хэлснээ ерөөсөө санахгүй байна гээд байгаа юм. Санадаг, санадаггүйг нь энд бид нотлох боломж байхгүй ч гэсэн энэ тэмдэглэл гэдэг нотлох баримт угаасаа эргэлзээтэй. Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн нотлох баримтыг үнэлэх асуудал дээр ч эргэлзээтэй. Татварын хяналт шалгалтыг хийж байх үед байсан хяналт шалгалтын процессын ажиллагаанд ч эргэлзээтэй нотлох баримт байсан. Нөхөөд биччихсэн юм биш үү гэж би хэлмээр байгаа юм. Мэдээж үгүй л гэх байх л даа. Гэхдээ үйлдсэн арга хэлбэр, бичигдлийн байдлаар энэ бол дараа нь хожим нь нөхөөд биччихсэн байна гэдгийг 100 хувь харуулна. Яагаад ингэж тайлбарлаад байгааг дүгнэх үндэслэл нь бас байгаа юм. Энэ нь юу вэ гэвэл нөхөн ногдуулалтын акт дээр хэрвээ үүнийгээ зөвшөөрчихсөн бол хялбаршуулсан журмаар шийдвэрлэнэ. Татварын ерөнхий хууль дээр ч байж байгаа. Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын хууль дээр ч байж байгаа. Зөрчлөө хүлээн зөвшөөрч байгаа нь зөрчил шалгаж шийдвэрлэх хуулиар ч хялбаршуулсан журмаар шийднэ. Шууд тэмдэглэл үйлдээд газар дээр нь хугацаа тогтоогоод явчихдаг. Тэгээгүй акт болсон. Энэ хий бичилттэй падаан байсан, холбоотой төлбөр баримт хийгдээгүй гэнэ энэ тайлбар дээр хэлэгдээд байгаа үгнүүд бид нарын маргах ёстой, маргаад байгаа нөхөн ногдуулалтын актууд бодитоор шууд орох ёстой байсан. 05-ны өдөр тэгж хэлсэн юм бол 09-ний өдөр үүнийгээ шууд оруулаад, тэгэх юм бол бид нарт маргах ямар ч маргаан байхгүй болох байсан. Тийм учраас 01 дүгээр сарын 05-ны өдөр Б.Э******* гэдэг хүн угаасаа ингэж хэлээгүй, энийг нөхөж бичжээ. Эргэлзээтэй баримт байгаа учраас шүүх нотлох баримтыг үнэлэх эсэх асуудал дээрээ анхаарч үзээсэй гэж албан ёсоор хүсэж байгаа юм. Ерөнхий дөрөвдүгээрт нь, 01 дүгээр сарын 02-ны өдрөөс 01 дүгээр сарын 09-ний өдөр хяналт шалгалт хийжээ. 01 дүгээр сарын 02-ны өдөрт удирдамж гараагүй томилолт гарсан гэж байгаа юм. Томилолт бол бид сая уншиж танилцсан. 01 дүгээр сарын 02-оос 9-ний өдөр гэж байгаа юм. Энэ томилолтын талаар 01 дүгээр сарын 03-ны өдөр утсаар мэдэгдээд 04-нд нь дахиж яриад, 05-нд нь нэг удаа уулзаад, бүх юм юу ч тодорхой болоогүй байхад 09-ний өдөр буюу анх гарсан өдрөөс хойш хуанлийн 7 хоногийн дараа актыг гаргасан. Гэтэл энэ томилолт ажлын 22 хоногоор гарсан. Ажлын 22 хоногоор гарахад илүү хугацаа сунгахгүйгээр энэ 22 хоногтоо яагаад энэ ажлыг хийж болоогүй юм. Т******* ХХК-аас материал аваад, тэрийг нь дуудаад танайд ийм юм шилжүүлсэн юм уу, танайх ийм баримт эднийд өгсөн юм уу, худалдан авалт хууль ёсны дагуу болсон юм уу, болоогүй юм уу гэдгийг яагаад асуугаагүй юм ... гэх зэрэг агуулгаар маргаж байна.

2.7. Хариуцагч нарын зүгээс ... Татвар төлөгч 2, 3 зүйл дээр маргааныг тайлбарлаж байна. Эхнийх нь Т******* ХХК-тай хийсэн нэмэгдсэн өртгийн албан татварын падаан бодит байсан юм гэдэг дээр маргааныг үүсгэсэн байна. 2018 оны 12 дугаар сарын 31-ний өдөр Т******* ХХК-аас 10 ширхэг нэмэгдсэн өртгийн албан татварын падаан 366,393,863 төгрөгийн худалдан авалт хийснээр татварын тайланг татварын албанд мэгдүүлсэн татварын удирдлагын нэгдсэн системд бүртгэгдсэн байдаг. Гэтэл тухайн хяналт шалгалттай холбоотойгоор татвар төлөгч компанийн санхүү эрхэлсэн захирал Б.Э******* гэх хүнд татварын хянан шалгалттай холбоотой танилцуулгыг танилцуулаад, ярилцлагын тэмдэглэл үйлдсэн байдаг. Тухайн хүн юу гэж ярьсан гэвэл 2023 оны 01 дүгээр сарын 05-ны өдөр хийсэн ярилцлагадаа 2018 онд худалдан авалттай холбоотой анхан шатны баримт юу ч байхгүй, хий бичилттэй падаан учир хэрвээ худалдан авалттай холбоотой төлбөр төлбөрт хийгдээгүй гэсэн ярилцлагыг өгснийг нь хэргийн материалд хавсаргасан. Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хуулийн 14 дүгээр зүйлийн 14.5-д албан татвар суутган төлөгч нь бэлтгэн нийлүүлэгчид албан татвар төлсөн нэхэмжлэл, нэмэгдсэн өртгийн албан татварын падаан, нягтлан бодох бүртгэлийн бусад баримт тусгагдаагүй бол уг албан татварыг хасаж тооцохгүй гэсэн заалт байдаг. Эндээс юу гэж харагдаж байна гэвэл дан ганц нэмэгдсэн өртгийн албан татвар биш, санхүүгийн тайланд тусгагдсан анхан шатны баримтууд нь хасалт хийх үндэслэлийг бүрдүүлнэ гэдэгтэй утга нэг болж таарч байгаа юм. Татвар төлөгчийн өгсөн ярилцлагын тэмдэглэл болон мөн хуулийн заалтаас үзэхэд Т******* ХХК-тай хийсэн худалдан авалт гээд байгаа 366 орчим сая төгрөгт анхан шатны баримт байдаггүй. Татварын хяналт шалгалтын явцад үүнийг ирүүлээгүй байгаа нь хяналт шалгалтын акт бичихэд үндэслэл болсон. Дараагийнх нь хөөн хэлэлцэх хугацааны хувьд яригдаж байна. Хөөн хэлэлцэх хугацааны хувьд 2019 онд батлагдсан Татварын ерөнхий хуулийн дагуу татварын албаны хөөн хэлэлцэх хугацааг 4 жил байхаар тусгагдсан байдаг. Мөн хуулийн 15.2 дугаар зүйлд заасны дагуу сараар тайлан гаргадаг татварын тайлангийн хувьд дараа оны 01 дүгээр сарын мөн тайлангийн гаргах өдрөө хөөн хэлэлцэх хугацаа дуусгавар болно гэж заасан. Тиймээс 2018 оны 12 дугаар сарын 31-нд бичигдсэн байдаг. Манай акт 2023 оны 01 дүгээр сарын 09-нд гарсан. Хөөн хэлэлцэх хугацааны хувьд 4 жил байгаа. Үүн дээр бас нэг юм хэлэхэд Татварын ерөнхий хуулийн 15 дугаар зүйлд заасны дагуу татвар төлөгч нь татварын тайлантай холбоотой анхан шатны баримтыг Монгол Улсын нутаг дэвсгэрт хөөн хэлэлцэх хугацаа дуустал хадгалах гээд үүрэг болгоод өгчихсөн байдаг. Хяналт шалгалтын явцад татвар төлөгч, санхүү албаны захиралтай хийсэн ярилцлагаас харахад анхан шатны баримтыг огт бүрдүүлээгүй гэдгээ хүлээн зөвшөөрдөг. Тэрийг цуглуулж хадгалах үүргээ биелүүлээгүйгээ бас хүлээн зөвшөөрөөд, тийм бичилттэй падаан хийсэн гэдгээ зөвшөөрч байгаа. Энэ нь манай байцаагч нарын нөхөн ногдуулалтын акт бичихэд хуулийн дагуу үндэслэл бүхий юм болж байна. Татвар төлөгч нь татварын хуульд заасан татварын албатай холбоотой үүргээ биелүүлээгүй нь татвар төлөгчийг Татварын ерөнхий хуульд заасан хариуцлагаас чөлөөлөгдөх үндэслэл болохгүй. Тийм учраас манай нөхөн ногдуулалтын акт хууль ёсны акт гэдэг дээр санал нэг байна. Дордуулсан, дордуулаагүй заалтын талаар татвар төлөгч бас ярьсан. Татвар төлөгчийн гаргасан зөрчил нь 2018 он буюу 2008 онд батлагдсан Татварын ерөнхий хуулийн хувьд гаргасан байдаг. Мөн хуулийн 18 дугаар зүйлийн 18.2-т нь татвар төлөгчийн үүргүүдийг заасан байдаг. Татвар төлөгч нь татварын тайлангаа үнэн зөв гаргах, татварын тайлантай холбоотой баримтуудыг бүрдүүлэх, татварын албанд татварын хууль эрх зүйг судлах гэсэн үүргүүд байсан. Гэтэл 2018 онд татвар төлөгч дээрх үүргүүдийг биелүүлээгүй нь нөхөн ногдуулалтын акттай холбоотой зөрчлүүд дээрээс харагдаж байдаг. Манай тайлбар дээр оруулж ирж өгсөн байгаа. 2008 онд батлагдсан Татварын ерөнхий хууль дээр Татварын ерөнхий хуулийг дагаж мөрдөх журмын тухай хуулийн дагуу хэрэглэгдсэнийгээ хүснэгт байдлаар гаргаж ирж өгсөн байгаа. Манай байцаагч нар 2019 онд батлагдсан Татварын ерөнхий хуулийг барьсан бол 21,983,631 төгрөгийн торгууль алдаанд тавих байсан боловч дордуулахгүй заалтыг барьснаараа 2008 онд батлагдсан Татварын ерөнхий хуулийг баримталж 18,319,693 төгрөгийн хүү торгууль алданги ногдуулсан. Энэ нь дагаж мөрдөх журмын тухай хуулийн 4 дүгээр зүйлийг барьсан нь хуулийн үндэслэлтэй гэж үзэж байна ... Татварын хяналт шалгалт хийх томилолт нь 2023 оны 01 дүгээр сарын 02-ны өдөр үүссэн. 01 дүгээр сарын 03-ны өдөр санхүү эрхэлсэн захирал Б.Э*******тэй утсаар би татварын хяналт шалгалтад хамрагдахыг мэдэгдээд худалдан авалттай холбоотой анхан шатны баримт материал, гэрээ хэлцэл зүйлүүдийг авч ирээрэй гэж мэдэгдсэн. 04-нд дахин ярихад худалдан авалттай холбоотой баримтууд энд байхгүй байна. Захирал өвчтэй байгаа учраас дараагийн 7 хоногт захиралтайгаа хамт очъё гэсэн тайлбарыг өгөөд 01 дүгээр сарын 04-ний өдөр утсаа тасалсан байна. 01 дүгээр сарын 05-нд өөрөө шууд ирж ярилцлага өгсөн байна. 01 дүгээр сарын 05-нд өгсөн ярилцлага дээр анхан шатны баримт болон гэрээ хэлцэл байхгүй байна гэдгийг мэдэгдсэн байна. Тэгээд ярилцлагыг үндэслээд 01 дүгээр сарын 09-нд шийдвэрээ гаргасан байна ... гэх зэрэг агуулгаар тайлбарлаж байна.

Гурав. Хэргийн оролцогч, тэдгээрийн төлөөлөгч, өмгөөлөгчийн тайлбар:

3.1. Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Г.М******* шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа: Би товчхон нэг зүйл хэлье. Манай компанийн хувьд Т******* ХХК-ийн хийсэн зөрчилтэй холбогдуулж акт тогтоогдсон гэж бид ойлгосон. Т******* ХХК нь энэ зөрчлөө хүлээн зөвшөөрч байгаа, ямар зөрчил үйлдсэн талаар бид нарт ямар ч мэдээлэл байхгүй. Тэгээд Т******* ХХК зөрчил үйлдсэн гэдгийг Эрсдэлийн удирдлагын газраас нь хэлсэн. Өгсөн чиглэл зөвлөмжийн дагуу шалгалтын ажил хийсэн гээд байгаа. Т******* ХХК-ийг ямар зөрчил үйлдсэн гэдэг нь одоо хүртэл шууд нотлогдоогүй байгаа. Дээр нь нэмээд энэ компанийн үйлдсэн зөрчил нь манай компанийг зөрчил үйлдсэн гэдгийг шууд нотлох боломжгүй. Өөрөөр хэлбэл манай өмгөөлөгчийн яриад байгаа энэ хийгдэх ёстой ажиллагаанууд бүгдээрээ бүрэн дүүрэн хийгдэх ёстой байсан. Бидний зүгээс тайлбар болон нотлох баримт судлах боломж олгогдох ёстой байсан гэж үзэж байгаа. Хамгийн сүүлд нь хэлэхэд манай зүгээс нөхөн ногдуулалтын акттай холбоотойгоор Нийслэлийн Татварын газрын дэргэдэх Маргаан таслах зөвлөлд гомдол гаргахад хууль хэрэглээтэй холбоотой зөрүү тайлбарыг тайлбарт ирүүлсэн байдаг. Энэ нөхцөл байдал нь юуг нотлоод харуулаад байна вэ гэвэл бид нарт энэ акттай холбоотой хууль зүйн дүгнэлт гаргах, нотлох баримт судлах боломж олгоогүй гэдгийг шууд харуулж байгаа гэж үзэж байна. Өөр нэмж хэлэх зүйл байхгүй. Нэхэмжлэлийн шаардлагыг дэмжиж байгаа болно. гэжээ.

3.2. Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч Ш.А******* шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа: Нэхэмжлэгч Э ХХК-аас Баянзүрх дүүргийн татварын хэлтсийн байцаагч нарт холбогдуулж нэхэмжлэл гаргасан. Энэ шаардлага нь Нийслэлийн Татварын хэлтсийн 2023 оны 01 дүгээр сарын 09-ний өдрийн НА-24230000008 дугаартай нөхөн ногдуулалтын актыг хүчингүй болгуулах шаардлага гаргасан. Нэхэмжлэлийн шаардлагын агуулга үндэслэл нь 2023 оны 01 дүгээр сарын 05-ны өдөр Э ХХК-ийн хувьцаа эзэмшигч Б.Э*******т /Б.Э******* нь тухайн үед санхүү эрхэлсэн захирал албан тушаалтай байсан/ нөхөн ногдуулалтын акт гаргах болсон, ирж тайлбар өг гэдэг буюу татварын нөхөн ногдуулалтын акт гаргах процессын ажиллагаа эхэлсэн үедээ анх дуудсан байдаг. Э ХХК-д холбогдуулж нөхөн ногдуулалтын акт гарахыг анх анх тэр үед олж мэдсэн. Татварын хэлтэст очиж танилцсан, тайлбар өгсөн. 2023 оны 01 дүгээр сарын 05-ны өдөр нь тухайн долоо хоногийнхоо 4 дэх өдөр байсан. Ирэх долоо хоногийнх нь 1 дэх өдөр буюу 2023 оны 01 дүгээр сарын 09-ний өдөр энэ дугаар бүхий акт гарсан. Ингээд Бэст тайлбар гаргах, нотлох баримт цуглуулах, судлах ямар нэгэн боломж олголгүй, мэдэгдсэнээс хойш 4 хоногийн дотор, амралтын өдрийг нь оруулаад 2 хоногийн дараа нөхөн ногдуулалтын акт гарсан байсан. Энэ акт нь дараах байдлаар хууль тогтоомж зөрчиж байна гэдэг агуулгаар нэхэмжлэлийн шаардлага гаргасан. Нэгдүгээрт акт нь илт хууль зүйн үндэслэлгүй талаар. Нөхөн ногдуулалтын актад дурдсанаар 2018 оны 12 дугаар сард нийтдээ 366 орчим сая төгрөгийн дүн бүхий нэмэгдүүлсэн өртгийн албан татварын хий бичилттэй падаан авч тайланд тусган, худалдан авалтын хасалт хийсэн нь Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хуулийн 14.5-д зааснаар албан татвар суутган төлөгч нь бэлтгэн нийлүүлэгчид албан татвар төлсөн нэхэмжлэл, нэмэгдсэн өртгийн албан татварын падаан, нягтлан бодох бүртгэлийн бусад баримтуудад тусгагдаагүй бол уг татварыг хасаж тооцохгүй гэснийг зөрчсөн. Төрийн байгууллагын үйл ажиллагаа хуульд үндэслэгдэх ёстой. Хуульд үндэслэх зарчмыг Татварын ерөнхий хуулийн 5.1.2-т тусгайлан хуульчилж өгсөн. 12 сарын 366 орчим сая төгрөгийн хий бичилттэй падаан гэдэг ойлголтыг аваад тайландаа тусгасан нь бусад баримт бичгээр тогтоогдоогүй учраас зөрчил болж байна гэсэн тайлбаруудыг өгч байгаа. Хий бичилттэй падаан гэдэг ойлголт өнөөдрийн хэрэглэгддэг хэм хэмжээ, Татварын хуулиудад байхгүй. Хий бичилттэй падаан гэдэг нь ямар учиртай үг юм бэ гэдэг нь ч ойлгомжгүй байдал байгаа юм. Энэ нь 14.5-ыг хэрхэн, яагаад зөрчсөн юм бэ гэдэг агуулга нь тодорхойгүй байж байгаа юм. 14.5-ыг би уншиж ойлгохдоо хуулийн зүйлээр албан татвар суутган төлөгч нь Э ХХК нь бэлтгэн нийлүүлэгч Т******* ХХК-аас 366 орчим сая төгрөгийн худалдан авалт хийсэн нэхэмжлэх, нэмэгдсэн өртгийн албан татварын падаан, нягтлан бодох бүртгэлийн бусад баримтууд тусгаагүй бол зөрчсөн байх агуулгатай. Гэтэл 2018 оны 12 дугаар сард тухайн компаниас 403 орчим сая төгрөгийн дүнгээр бараа материал худалж аваад, одоо хариуцагчийн тайлбарууд дээр байж байгаа 11 баримт буюу 2018 оны 12 дугаар сард 405-аар эхлээд 53-81 тоот дугаарлалт бүхий нийтдээ 10 ширхэг падаанаар шивэлтээ хийсэн. Өөрөөр хэлбэл хууль тогтоомжид заасны дагуу худалдан авалт хийсэн илэрхийлэл баримтгүйгээр нэмэгдсэн өртгийн албан татварын падааныг бүртгэлийн системд нь шивээд оруулсан байж байгаа юм. Энэ үйлдэл нь нэг талаараа нэхэмжлэгч компани буюу худалдан авагч талаас нэмэгдсэн өртгийн албан татварын системд шивэх, нөгөө талаас худалдан борлуулсан компани нь худалдан борлуулсан гэдэг үйл баримтаа нөгөө талаас нь тайлан зэрэг шивж байж энэ 2 мөргөлдөж худалдан авалт таарах ёстой юм шиг байдлаар хууль тогтоомж зохицуулсан байгаа юм. Хариуцагчийн тайлбаруудад ч тийм байдаг. Нэхэмжлэгч компани энэ 10 дугаар бүхий падааныгаа өөр өөр үнийн дүнтэй, нийтдээ 360, 403 орчим сая төгрөгийн үнэтэй худалдан авалтаа шивчихсэн. Падааных нь дугаартай, он сартай бүгдээрээ байж байгаа юм. Нөгөө компани нь шивж энэ 2 мөргөж таараагүй нь Э ХХК-ийн буруу байх ямар ч боломж байхгүй. Өөрөөр хэлбэл Т******* ХХК тухайн борлуулалтын орлогоо тайланд тусгаж баталгаажаагүй үйлдлийг Э ХХК хариуцах хуульд заасан ямар ч боломж байхгүй. Зөрчлийн тухай хуулийн 1.1-д энэ хуулийн зорилго, түүнд нийцүүлэн гаргасан захиргааны хэм хэмжээний актыг зөрчсөн үйлдэл эс үйлдэхүйг зөрчилд тооцох, түүнийг үйлдсэн хүн, хуулийн этгээдэд шийтгэл оногдуулах замаар шударга ёсыг тогтоон, тогтолцоог бэхжүүлэхэд оршино. 3.2-т нь зөрчил үйлдсэн хүн, хуулийн этгээдэд зөрчлийн шинжийг харгалзан хуульд заасан үндэслэл, журмын дагуу шийтгэл оногдуулна. Дээрээс нь харахад зөрчил үйлдсэн хүнд нь, эсвэл байгууллагад нь Зөрчлийн тухай хууль, бусад хууль тогтоомжид заасны дагуу шийтгэл оногдуулах тухай ойлголтыг яриад байгаа юм. 2018 оны 01 дүгээр сард нь болсон үйл явдал гараад байхад Э ХХК ХХК-аас биш худалдан борлуулсан Т******* ХХК-ийн үйл ажиллагаа зөрчилтэй байгаа юм. Тодорхой харагдана. Нөгөө талаар Татварын ерөнхий хуулийн 42.1-д татварын улсын байцаагч энэ хуулийн 16.2, 16.3, 36.1, 47.1, 41.1-д заасан үндэслэлээр нөхөн ногдуулалтын акт үйлдэхийг хуулиар тусгайлан заасан. Гэтэл Э ХХК-ийн хувьд нөхөн ногдуулалтын актын үндэслэл Татварын ерөнхий хуулийн аль зүйл, заалтыг зөрчсөн нь тодорхойгүй. 2018 онд санхүү, нягтлан бодох бүртгэлтэй холбоотой үйл ажиллагааг байнгын бус ажлын байр буюу гэрээт нягтлан бодогчтой гэрээ байгуулан хамтран ажилладаг байсан. Тайлангаа цаг тухай бүрд нь илгээдэг байсан. Тайлангаа дутуу эсвэл илгээдэггүй байсантай холбоотой маргаан байхгүй. 2018 оны 12 дугаар сард зөрчил үйлдэгдсэн гэж үзэж байгаа бол Татварын ерөнхий хуулийн 15.1-д заасан хөөн хэлэлцэх хугацаа өнгөрсөн гэж үзэх үндэслэлтэй гэж харж байна. Нөгөө талаар Татварын ерөнхий хуулийн 41 дүгээр зүйлд татварын хяналт шалгалттай холбоотой зохицуулалтыг тусгасан байна. Татварын хяналт шалгалтыг 41 дүгээр зүйлийн 1.1-ээс 1.5-д заасан үндэслэлээр хийж гүйцэтгэнэ. 41.2-т нь татварын хяналт шалгалтыг ерөнхий болон тусгай удирдамжийн үндсэн дээр удирдамж томилолтыг үндэслэж хийж гүйцэтгэнэ гэсэн байна. Ингэж гүйцэтгэхдээ 41.5-д заасны дагуу буюу хяналт шалгалт орохоос өмнө ажлын 10-аас доошгүй хоногийн өмнө хяналт шалгалтад хамрагдаж байгаа байгууллагад мэдэгдэх үүргийг Татварын ерөнхий хуулиар татварын байцаагчид оногдуулсан. Гэтэл 01 дүгээр сарын 02-ны өдөр томилолт гэж гарсан. Ерөнхий болон тусгай удирдамж байхгүй. 01 дүгээр сарын 02-ны өдөр томилолт гарсан. 01 дүгээр сарын 05-ны өдөр буюу 2 хоногийн дараа 4 дэх өдөр нь татвар төлөгчийн төлөөллийг дуудаж мэдүүлэг, зөрчилтэй холбоотой тайлбар аваад 01 дүгээр сарын 09-нд, энэ үйл явц долоохон хоногийн дотор болсон. 01 дүгээр сарын 02-ноос 09-ний хооронд. Тэгэхээр 41.5 угаасаа зөрчигдсөн. Магадгүй 41.5-ыг хангаад, холбогдох тайлбаруудыг тухайн үед нь аваад гарсан байх юм бол 366 орчим сая төгрөгийн татварын зөрчил байсан уу, үгүй юу гэдэг нь эргэлзээтэй. Хоёрдугаарт нь Захиргааны ерөнхий хууль болоод Татварын ерөнхий хуулиудад зааснаар сонгох боломж буюу Э ХХК нэмэгдсэн өртгийн албан татварын илүү төлөлттэй компани. Хэрвээ үнэхээр зөрчил байсныг тухайн цаг үед тайлбар мэдүүлгийг нь аваад, холбогдох баримтуудыг нь аваад тогтоосон байлаа гэж үзэхэд сонгох боломжийн дагуу үүнийг бүрэн төлсөн илүү төлөлтөөсөө суутгаж хасах уу, үгүй юу гэдэг яриа тэр үед болох ёстой байсан болов уу гэж бодож байна. Тийм учраас нэгдүгээрт хяналт шалгалтад оролцогч татвар төлөгч байгууллагаас эрхийг нь хязгаарласан, хяналт шалгалтын явцад процессын эрхийг нь хангаагүй, хоёрдугаарт нь тайлбар холбогдох баримтыг гаргаж өгөх үйл баримтыг хангаж өгөөгүй, гуравдугаарт нь Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хуулийн 14.5-ыг зөрчсөн гэж үзэж байгаа хэдий ч 14.5-ыг нөхцөл бүрээр нь задлаад үзэхэд Э ХХК зөрчсөн байх боломж харагдахгүй байгаа зэрэг үндэслэлүүдээр нөхөн ногдуулалтын акт гаргасан актыг хүчингүй болгож өгнө үү гэж нэхэмжлэл гаргасан.

Манай нэг гол зүйл нь нөхөн ногдуулалтын акт гаргахдаа Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хуулийн 14.5-ыг баримталсан, нэгдүгээрт энэ зүйлийг хэрэглэсэн нь зөв байж уу, үгүй байж уу гэдэг эхний бүлэг ойлголт яригдана. Хоёрдугаар бүлэг ойлголт нь энэ зүйлийг баримтлаад шийдвэрээ гаргахдаа Зөрчлийн тухай хуулийн 11.19-ийн 1.2-ыг мөн 2008 оны Татварын ерөнхий хуулийн 74.1-ийг баримтлах нь зөв байж уу, үгүй юу гэдэг 2 зүйл дээр л маргаан төвлөрөх ёстой гэж би хувьдаа ойлгож байгаа юм. Тэгвэл Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хуулийн 14.5-ыг юу гэж бид ойлгоод, юу гэж хууль бичээд байна вэ гэвэл албан татвар суутган төлөгч нь бэлтгэн нийлүүлэгчид албан татвар төлсөн нь нэхэмжлэл, нэмэгдсэн өртгийн албан татварын падаан, баримтад тусгагдаагүй бол албан татварыг хасаж тооцохгүй. уу гэж. Падаан гэдгийг Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хуулийн 4.1.13-д заасан. Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын падаан гэж тухайн төлбөр тооцоо хийснийг нотлох он, сар, өдөр, дахин давтагдашгүй төлбөрийн дугаар буюу энэ дурдагдаад байгаа 45-аас эхлээд 63-аар төгссөн дугаарлалт бүхий энэ баримтыг хэлээд байгаа юм. Тэгэхээр энэ нэмэгдсэн өртгийн албан татварын баримт нь хуулийн 4.1.13-д зааснаар төлбөр тооцоо хийснийг нотлох баримт нэгдүгээрт болж байна. Хоёрдугаарт дахин давтагдашгүй дугаарын дагуу үүнийг зохих худалдан авалтыг хийгээд, борлуулалтыг хийгээд оруулсан болохыг тодорхойлох хууль ёсны баримт бичиг байна. Ингээд падаан буюу 4.1.13-д заасныгаа гэдгийг Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хуулийн 14.5 дээр аваачаад үзэхэд бэлтгэн нийлүүлэгчтэй албан татвар төлсөн нь гэдгийг нэмэгдсэн өртгийн албан татварын падаанаар тусгагдсан бол хасаж тооцно гэдэг ерөнхий эсрэг зохицуулалт нь байж байна шүү дээ. Үүнээс хараад үзэхэд Э ХХК нэгдүгээрт худалдан авсан үйл баримтаа илэрхийлээд энэ 10 дугаарлалт бүхий падааныг шивсэн байдаг. Энэ 10 дугаарлалт бүхий падаан хууль бус байсан эсвэл огт байгаагүй эсвэл ямар нэгэн байдлаар зөрчилтэй гэж үзэх юм бол Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хуулийн 4.1.13-д заасан дахин давтагдашгүй, төрөөс тогтоож өгч байгаа, татварын албанаас тогтоож өгч байгаа энэ баримтуудыг жирийн хувийн хэвшлийн компани нөгөө компанийнхаа бүртгэл тооцоонд байгаа энэ баримтуудыг тааж мэдэх, хууль бус эсэхийг мэдэх боломж байхгүй. 2018 оны 12 дугаар сард ч тэр, 2023 оны 01 дүгээр сарын акт гарч байх 9-ний өдрийн байдлаар ч мэдэх боломж байхгүй. Тэгээд 14.5-ыг Э ХХК зөрчсөн юм уу, үгүй юм уу гээд харахаар яг бодитоор зөрчсөн зөрчлүүд байхгүй гэж харагдаж байна. Хоёрдугаарт нь 14.5-ыг баримтлаад Татварын ерөнхий хуулийн 74.1-ийг хэрэглэхэд 74.1 өөрөө дараах үйлдэл, эс үйлдэхүйгээр татвар ногдох орлогоос бусад зүйлийг нуусан татвар төлөгчид эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхээргүй бол татварын алба, татварын улсын байцаагч татварыг нөхөн төлүүлж, нөхөн төлүүлэх татварын хувьд татварын 30 хувьтай тэнцэх хэмжээний торгууль ногдуулна гээд 1.1-ээс 1.10-д заасан үйл баримт байгаа юм. Одоо хэлээд байгаа маргаан бүхий акт буюу нөхөн ногдуулалтын акт дээр 74.1-ийг үндэслээд шийдвэр гаргасан гэж байгаа боловч 74-ийн яг хэд юм бэ гэдэг тогтоогдохгүй байх. Мөн Зөрчлийн тухай хуулийн 11.19 дүгээр зүйлийн 11.19-ийн 1.2 гэдэг зүйл 2023 оны 01 дүгээр сарын 05-наас 09-ний хооронд хуульд байхгүй болчихсон байсан. Хууль тогтоомжийг хэрэглэхдээ Зөрчлийн тухай хуулийн 1.4.2 дээр заасан шиг шалгагдагч этгээдэд, эсвэл татвар төлөгчид аль үндэслэлээр, Татварын дагаж мөрдөх журмын тухай хуулийн 4 дээр ч тэр аль нөхцөл нь илүү тааламжтай байна түүнийг нь хэрэглэнэ. Хариуцлага бага байна түүнийг нь хэрэглэнэ. Тэгээд буцаад Зөрчлийн тухай хуулийн 11.19-ийн 1.2, 74.1-ийг хэрэглээд торгууль, алданги, нөхөн ногдуулалтын акт нь нийлээд 54 сая төгрөгөөр торгоод, тогтоогоод байгаа боловч энэ нь өөрөө илүү ашигтай зохицуулалтыг хэрэглэсэн зохицуулалттай эсрэгээр нь ашиглачихсан гэж харагдана. Яагаад гэвэл одоогийн хуулиар илүү өндөр хариуцлага ноогдуулж байгаа бол буцаад очно. Буцаад очиход 2008 оны хууль дээр очно. 2008 оны хууль дээр одоогийн энэ зөрчилд хий бичилттэй падаан, эсвэл 14.5-ыг зөрчсөн гэдэг ойлголт байхгүй учраас байхгүйгээр нь хэрэглэх ёстой. 2023 оны нөхцөл байдлаар энэ зөрчил юм шиг харагдаж байгаа ч гэсэн хэрэглэж байгаа хэм хэмжээ нэгдүгээрт 2008 оны байдлаар, хоёрдугаарт 2018 оны 12 сарын байдлаар энэ нь өөрөө хуулиар тогтоосон зөрчил байгаагүй. Тэгээд 2023 оны 01 дүгээр сарын 09-ний өдөр та нар байхгүй хуулиар шийтгэл оногдуулчихсан юм биш үү гэхээр түүнийгээ буцааж хэрэглэнэ гэсэн зохицуулалтын дагуу тухайн үед нь байсан хуулийг л бариад хэрэглэчихсэн байж байгаа юм. Ингэж болохгүй шүү дээ. Тухайн үед нь хэрэглэж байхад ч гэсэн энэ хуулиуд нь байхгүй, ийм зөрчил байгаагүй байсан. Нэгдүгээрт нөхөн ногдуулалтын акт хууль хэрэглээний ноцтой алдаа гарсан. Хоёрдугаарт хэрэглэж байгаа хэм хэмжээ буюу Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хуулийн 14.5-аар хэрвээ зөрчил үйлдсэн гэж үзэх гэж байгаа бол Зөрчлийн тухай хууль, Зөрчил шалган шийдвэрлэх тухай хуулийн хэм хэмжээг давхар хэрэглэх ёстой. Ингээд Зөрчлийн тухай хууль ба Зөрчил шалган шийдвэрлэх тухай хуулийг давхар хэрэглэхээр зөрчил үйлдсэн байгууллага дээр нь очиж зохих хариуцлагыг ноогдуул гэдэг хуультай. Гэтэл манайх хууль ёсны дагуу худалдан авалтаа хийгээд, хууль ёсны дагуу тухайн цаг үед нь татварын нэгдсэн системд шивээд 2018, 2019, 2020, 2021, 2022 он өнгөрөөд 2023 оны 01 дүгээр сард танайх 4 жилийн өмнө ийм байдлаар зөрччихсөн байна гээд гаргаад ирж байгаа юм. байхгүй юу. Энэ зөрчил чинь миний хэлээд байгаа Зөрчлийн тухай хуулиа барих юм бол зөрчил үйлдсэн хувь хүн, хуулийн этгээд хэн бэ гэх юм бол Э ХХК биш Т******* ХХК болоод байна. Т******* ХХК-аа та нар шалгаад ямар нэгэн арга хэмжээ авсан юм уу гэхээр одоо хүртэл аваагүй гэдэг. Ерөнхий гурав, хэрэглэгдсэн нотлох баримтын хүрээнд. Үүн дээр хэрэглэгдэж байгаа ганц нотлох баримт нь 01 дүгээр сарын 05-ны өдрийн 10 хувийн хувьцаа эзэмших санхүү эрхэлсэн дэд захирал албан тушаалтай Б.Э******* гэдэг хүний тайлбар гэдэг юм байж байгаа. Гэтэл энэ тайлбар өөрөө маргаантай. Би даргалагч шүүгчээс асуусан. 90, 10 гэдгээс доошоо уншаад өгөөрэй гэж. Тайлан балансыг хэн гаргадаг байсан гэхээр үндсэн нягтлан бодогч байхгүй, гэрээт нягтлан бодогч тайлан гаргадаг. Захирал Г.А*******од татварын хяналт шалгалтад хамрагдах болсныг хэлсэн. Ерөнхийдөө мэдэж байгаа. Г.А******* захирал Турк руу ажлаар явсан. 2018 оны 12 дугаар сард Т******* ХХК-аас ямар бараа материал худалдан авсан бэ гэж асууж байгаа юм. Энэ талаар тайлбар өгөөгүй. Тус компанитай холбоотой худалдан авалтын талаар сайн мэдэхгүй байна гэж хариулангуутаа дараагийн өгүүлбэр нь ийм худалдан авалт угаасаа хийгээгүй, хий бичилттэй падаан авчихсан, төлбөр тооцоо хийгдээгүй гэж хариулдаг энгийн эрүүл саруул ухаантай хүн байх уу? Эхний өгүүлбэр дээрээ би энэ талаар мэдэхгүй байна гэж хэлснээ дараагийнх дээр нь наадах чинь ийм учиртай юм гэж нэг хүн тэгж хэлэх ямар ч боломж байхгүй. Бичигдсэн хэлбэр нь эхнээс нь ярилцлагын тэмдэглэл гээд бичиглэлийн хэлбэр болоод мөр хоорондын зайнууд нь нэг хэлбэрээр явж байгаад сүүлд нь 2018 оны 12 сар гэдгээс маш нарийн болоод, анхан шатны баримт байхгүй гэдгийн дараа хий бичилттэй падаан учир энэ худалдан авалтын төлбөр баримт хийгдээгүй гэдгийг нэг мөрөнд давхардуулаад биччихсэн. Би үүнийг санхүү эрхэлсэн захирал Б.Э******* гэдэг хүн нь энэ компанийн гүйцэтгэх захирал Г.А*******ын төрсөн ээж нь. Би асуусан. Би одоо ингэж хэлээгүй дээ, ингэж хэлснээ ерөөсөө санахгүй байна гээд байгаа юм. Санадаг, санадаггүйг нь энд бид нотлох боломж байхгүй ч гэсэн энэ тэмдэглэл гэдэг нотлох баримт угаасаа эргэлзээтэй. Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн нотлох баримтыг үнэлэх асуудал дээр ч эргэлзээтэй. Татварын хяналт шалгалтыг хийж байх үед байсан хяналт шалгалтын процессын ажиллагаанд ч эргэлзээтэй нотлох баримт байсан. Нөхөөд биччихсэн юм биш үү гэж би хэлмээр байгаа юм. Мэдээж үгүй л гэх байх л даа. Гэхдээ үйлдсэн арга хэлбэр, бичигдлийн байдлаар энэ бол дараа нь хожим нь нөхөөд биччихсэн байна гэдгийг 100 хувь харуулна. Яагаад ингэж тайлбарлаад байгааг дүгнэх үндэслэл нь бас байгаа юм. Энэ нь юу вэ гэвэл нөхөн ногдуулалтын акт дээр хэрвээ үүнийгээ зөвшөөрчихсөн бол хялбаршуулсан журмаар шийдвэрлэнэ. Татварын ерөнхий хууль дээр ч байж байгаа. Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын хууль дээр ч байж байгаа. Зөрчлөө хүлээн зөвшөөрч байгаа нь зөрчил шалгаж шийдвэрлэх хуулиар ч хялбаршуулсан журмаар шийднэ. Шууд тэмдэглэл үйлдээд газар дээр нь хугацаа тогтоогоод явчихдаг. Тэгээгүй акт болсон. Энэ хий бичилттэй падаан байсан, холбоотой төлбөр баримт хийгдээгүй гэнэ энэ тайлбар дээр хэлэгдээд байгаа үгнүүд бид нарын маргах ёстой, маргаад байгаа нөхөн ногдуулалтын актууд бодитоор шууд орох ёстой байсан. 05-ны өдөр тэгж хэлсэн юм бол 09-ний өдөр үүнийгээ шууд оруулаад, тэгэх юм бол бид нарт маргах ямар ч маргаан байхгүй болох байсан. Тийм учраас 01 дүгээр сарын 05-ны өдөр Б.Э******* гэдэг хүн угаасаа ингэж хэлээгүй, энийг нөхөж бичжээ. Эргэлзээтэй баримт байгаа учраас шүүх нотлох баримтыг үнэлэх эсэх асуудал дээрээ анхаарч үзээсэй гэж албан ёсоор хүсэж байгаа юм. Ерөнхий дөрөвдүгээрт нь, 01 дүгээр сарын 02-ны өдрөөс 01 дүгээр сарын 09-ний өдөр хяналт шалгалт хийжээ. 01 дүгээр сарын 02-ны өдөрт удирдамж гараагүй томилолт гарсан гэж байгаа юм. Томилолт бол бид сая уншиж танилцсан. 01 дүгээр сарын 02-оос 9-ний өдөр гэж байгаа юм. Энэ томилолтын талаар 01 дүгээр сарын 03-ны өдөр утсаар мэдэгдээд 04-нд нь дахиж яриад, 05-нд нь нэг удаа уулзаад, бүх юм юу ч тодорхой болоогүй байхад 09-ний өдөр буюу анх гарсан өдрөөс хойш хуанлийн 7 хоногийн дараа актыг гаргасан. Гэтэл энэ томилолт ажлын 22 хоногоор гарсан. Ажлын 22 хоногоор гарахад илүү хугацаа сунгахгүйгээр энэ 22 хоногтоо яагаад энэ ажлыг хийж болоогүй юм. Т******* ХХК-аас материал аваад, тэрийг нь дуудаад танайд ийм юм шилжүүлсэн юм уу, танайх ийм баримт эднийд өгсөн юм уу, худалдан авалт хууль ёсны дагуу болсон юм уу, болоогүй юм уу гэдгийг яагаад асуугаагүй юм. Яагаад зөвхөн татвар төлөгч буруутай л байх ёстой гэдэг агуулгаар асуудалд хандсан юм бэ гэдэг нь маш сонирхолтой. Энэ нь Татварын ерөнхий хуулийн 41.2-т ерөнхий болон тусгай удирдамжтай байна, мөн томилолттой байна гэдэг энэ зохицуулалтыг зөрчиж байгаа юм. Ерөнхий болоод тусгай удирдамж дээр нь хяналт шалгалтыг хийх ерөнхий аргачлалыг батлаад байгаа болохоос биш Э гэдэг компани хяналт шалгалтыг, ийм хугацаатайгаар, энэ хэсэгт нь ингэж орно гэдэг Төрийн хяналт шалгалтын тухай хуулийн 5 дугаар зүйлд заасан хяналт шалгалт хийх ерөнхий удирдамжийн хуулиар тогтоосон хэлбэрийг хангахгүй. Та нар хяналт шалгалт хийхдээ ерөнхий удирдамжаараа ийм хэм хэмжээний дагуу, ингэж ажиллана гэдэг ерөнхий удирдамж байдаг болохоос биш Төрийн хяналт шалгалтын тухай хуулийн 5.1, 5.1.2, 5.1.3 дээр шалгалт хийх хугацаа, шалгалтад хамрагдах байгууллага, тухайн байгууллагын санхүүгийн ямар үйл ажиллагаа байдаг юм. Эдгээрийн 3 зүйлүүдийг, хугацаатай. Нийтлэг ямар хугацаа байна. Заавал удирдамжийг энийг оруулна гэж ерөнхий хуулиар нь зааж өгөөд байхад чинь. Яагаад гэвэл энийг хэрэглэх ёстой байсан. Татварын ерөнхий хууль дээр хяналт шалгалтын ерөнхий удирдамжийн тухай зохицуулаагүй. Энэ нь Төрийн хяналтын хуулиар зохицуулагддаг учраас энийг заавал баримтлах ёстой байсан. Төрийн хяналт шалгалтын тухай хуулийн 5 дугаар зүйлд заасан удирдамжийгаа Татварын ерөнхий хуулийн 41.5-д заасны дагуу хяналт шалгалт эхлэхээс өмнө 10 хоногийн өмнө шалгалтад хамрагдаж байгаа байгууллагадаа мэдэгдэх ёстой байсан. Гэтэл 01 дүгээр сарын 02-нд томилолт нь гарчихсаны дараа 03-д нь, маргааш нь хяналт шалгалтыг хийхээр болсон, танайх ийм шалгуур барина, материалаа ирж үзүүл, ингэ тэг гэдэг юм ярьж байгаа юм. Нэгдүгээрт хэрэглэсэн хууль тогтоомжийн хүрээнд ч тэр, хоёрдугаарт нь шийдвэрээ гаргасан үндэслэл болсон хууль тогтоомжийн хэрэглээн дээр ч тэр, гуравдугаарт нь баримтлаад байгаа үндэслээд байгаа нотлох баримтын хүрээнд ч тэр, дөрөвдүгээрт нь энэ хяналт шалгалт хийгдэх ёстой байсан агуулгын хүрээнд бүгд хууль ёсны дагуу болж чадаагүй учраас энэ акт хүчингүй болох хууль зүйн бүрэн үндэслэлтэй байна гэж өмгөөлөгчийн зүгээс үзэж байна. гэжээ.

3.3. Хариуцагч Э.З******* шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа: : Татварын хяналт шалгалт хийх томилолт нь 2023 оны 01 дүгээр сарын 02-ны өдөр үүссэн. 01 дүгээр сарын 03-ны өдөр санхүү эрхэлсэн захирал Б.Э*******тэй утсаар би татварын хяналт шалгалтад хамрагдахыг мэдэгдээд худалдан авалттай холбоотой анхан шатны баримт материал, гэрээ хэлцэл зүйлүүдийг авч ирээрэй гэж мэдэгдсэн. 04-нд дахин ярихад худалдан авалттай холбоотой баримтууд энд байхгүй байна. Захирал өвчтэй байгаа учраас дараагийн 7 хоногт захиралтайгаа хамт очъё гэсэн тайлбарыг өгөөд 01 дүгээр сарын 04-ний өдөр утсаа тасалсан байна. 01 дүгээр сарын 05-нд өөрөө шууд ирж ярилцлага өгсөн байна. 01 дүгээр сарын 05-нд өгсөн ярилцлага дээр анхан шатны баримт болон гэрээ хэлцэл байхгүй байна гэдгийг мэдэгдсэн байна. Тэгээд ярилцлагыг үндэслээд 01 дүгээр сарын 09-нд шийдвэрээ гаргасан байна.

Ярилцлагын тэмдэглэл дээр эргэлзээтэй байна гэсэн юм хэлж байна л даа. Энэ ярилцлагыг хийгээд дуусаж байх явцад Б.Э******* захирал өөрөө энэ нэмэлт үгнүүдийг хэлсэн. Тийм учраас энийг дахин шинээр бичих боломжгүй болсон учраас энэ хэлсэн үгнүүдийг нь дунд нь ингээд оруулаад бичээд явсан. Хамгийн сүүлд нь өөрөө би энэ торгууль, алдангийг хүлээн зөвшөөрөх боломжгүй байна, тайлангаа залруулж болох уу гэдэг хүсэлтийг өөрөө хэлсэн учраас би энэ бүх өгүүлбэрүүдийг энэ дээр тусгасан. Тэгээд гарын үсгээ зураад би энэ зургийг аваад явъя, захиралд танилцуулъя гээд ярилцлагынхаа зургийг өөрөө утсан дээрээ аваад явсан шүү. 2 байцаагчийн байж байхад. Тэгэхээр энэ дээр ямарваа нэгэн нэмэлт бичилт юу ч хийгдээгүй. Бид нар тийм юм хийхгүй. Энэ бол анхны өгсөн ярилцлага эх хэвээрээ, өөрт нь зураг нь байгаа. гэжээ.

3.4. Хариуцагч нарын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч И.Ө******* шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа: Татвар төлөгч 2, 3 зүйл дээр маргааныг тайлбарлаж байна. Эхнийх нь Т******* ХХК-тай хийсэн нэмэгдсэн өртгийн албан татварын падаан бодит байсан юм гэдэг дээр маргааныг үүсгэсэн байна. 2018 оны 12 дугаар сарын 31-ний өдөр Т******* ХХК-аас 10 ширхэг нэмэгдсэн өртгийн албан татварын падаан 366,393,863 төгрөгийн худалдан авалт хийснээр татварын тайланг татварын албанд мэгдүүлсэн татварын удирдлагын нэгдсэн системд бүртгэгдсэн байдаг. Гэтэл тухайн хяналт шалгалттай холбоотойгоор татвар төлөгч компанийн санхүү эрхэлсэн захирал Б.Э******* гэх хүнд татварын хянан шалгалттай холбоотой танилцуулгыг танилцуулаад, ярилцлагын тэмдэглэл үйлдсэн байдаг. Тухайн хүн юу гэж ярьсан гэвэл 2023 оны 01 дүгээр сарын 05-ны өдөр хийсэн ярилцлагадаа 2018 онд худалдан авалттай холбоотой анхан шатны баримт юу ч байхгүй, хий бичилттэй падаан учир хэрвээ худалдан авалттай холбоотой төлбөр төлбөрт хийгдээгүй гэсэн ярилцлагыг өгснийг нь хэргийн материалд хавсаргасан. Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хуулийн 14 дүгээр зүйлийн 14.5-д албан татвар суутган төлөгч нь бэлтгэн нийлүүлэгчид албан татвар төлсөн нэхэмжлэл, нэмэгдсэн өртгийн албан татварын падаан, нягтлан бодох бүртгэлийн бусад баримт тусгагдаагүй бол уг албан татварыг хасаж тооцохгүй гэсэн заалт байдаг. Эндээс юу гэж харагдаж байна гэвэл дан ганц нэмэгдсэн өртгийн албан татвар биш, санхүүгийн тайланд тусгагдсан анхан шатны баримтууд нь хасалт хийх үндэслэлийг бүрдүүлнэ гэдэгтэй утга нэг болж таарч байгаа юм. Татвар төлөгчийн өгсөн ярилцлагын тэмдэглэл болон мөн хуулийн заалтаас үзэхэд Т******* ХХК-тай хийсэн худалдан авалт гээд байгаа 366 орчим сая төгрөгт анхан шатны баримт байдаггүй. Татварын хяналт шалгалтын явцад үүнийг ирүүлээгүй байгаа нь хяналт шалгалтын акт бичихэд үндэслэл болсон. Дараагийнх нь хөөн хэлэлцэх хугацааны хувьд яригдаж байна. Хөөн хэлэлцэх хугацааны хувьд 2019 онд батлагдсан Татварын ерөнхий хуулийн дагуу татварын албаны хөөн хэлэлцэх хугацааг 4 жил байхаар тусгагдсан байдаг. Мөн хуулийн 15.2 дугаар зүйлд заасны дагуу сараар тайлан гаргадаг татварын тайлангийн хувьд дараа оны 01 дүгээр сарын мөн тайлангийн гаргах өдрөө хөөн хэлэлцэх хугацаа дуусгавар болно гэж заасан. Тиймээс 2018 оны 12 дугаар сарын 31-нд бичигдсэн байдаг. Манай акт 2023 оны 01 дүгээр сарын 09-нд гарсан. Хөөн хэлэлцэх хугацааны хувьд 4 жил байгаа. Үүн дээр бас нэг юм хэлэхэд Татварын ерөнхий хуулийн 15 дугаар зүйлд заасны дагуу татвар төлөгч нь татварын тайлантай холбоотой анхан шатны баримтыг Монгол Улсын нутаг дэвсгэрт хөөн хэлэлцэх хугацаа дуустал хадгалах гээд үүрэг болгоод өгчихсөн байдаг. Хяналт шалгалтын явцад татвар төлөгч, санхүү албаны захиралтай хийсэн ярилцлагаас харахад анхан шатны баримтыг огт бүрдүүлээгүй гэдгээ хүлээн зөвшөөрдөг. Тэрийг цуглуулж хадгалах үүргээ биелүүлээгүйгээ бас хүлээн зөвшөөрөөд, тийм бичилттэй падаан хийсэн гэдгээ зөвшөөрч байгаа. Энэ нь манай байцаагч нарын нөхөн ногдуулалтын акт бичихэд хуулийн дагуу үндэслэл бүхий юм болж байна. Татвар төлөгч нь татварын хуульд заасан татварын албатай холбоотой үүргээ биелүүлээгүй нь татвар төлөгчийг Татварын ерөнхий хуульд заасан хариуцлагаас чөлөөлөгдөх үндэслэл болохгүй. Тийм учраас манай нөхөн ногдуулалтын акт хууль ёсны акт гэдэг дээр санал нэг байна. Дордуулсан, дордуулаагүй заалтын талаар татвар төлөгч бас ярьсан. Татвар төлөгчийн гаргасан зөрчил нь 2018 он буюу 2008 онд батлагдсан Татварын ерөнхий хуулийн хувьд гаргасан байдаг. Мөн хуулийн 18 дугаар зүйлийн 18.2-т нь татвар төлөгчийн үүргүүдийг заасан байдаг. Татвар төлөгч нь татварын тайлангаа үнэн зөв гаргах, татварын тайлантай холбоотой баримтуудыг бүрдүүлэх, татварын албанд татварын хууль эрх зүйг судлах гэсэн үүргүүд байсан. Гэтэл 2018 онд татвар төлөгч дээрх үүргүүдийг биелүүлээгүй нь нөхөн ногдуулалтын акттай холбоотой зөрчлүүд дээрээс харагдаж байдаг. Манай тайлбар дээр оруулж ирж өгсөн байгаа. 2008 онд батлагдсан Татварын ерөнхий хууль дээр Татварын ерөнхий хуулийг дагаж мөрдөх журмын тухай хуулийн дагуу хэрэглэгдсэнийгээ хүснэгт байдлаар гаргаж ирж өгсөн байгаа. Манай байцаагч нар 2019 онд батлагдсан Татварын ерөнхий хуулийг барьсан бол 21,983,631 төгрөгийн торгууль алдаанд тавих байсан боловч дордуулахгүй заалтыг барьснаараа 2008 онд батлагдсан Татварын ерөнхий хуулийг баримталж 18,319,693 төгрөгийн хүү торгууль алданги ногдуулсан. Энэ нь дагаж мөрдөх журмын тухай хуулийн 4 дүгээр зүйлийг барьсан нь хуулийн үндэслэлтэй гэж үзэж байна.

Манай татварын алба татварын хяналт шалгалтыг дурын татвар төлөгч нарт хийдэггүй. Татварын удирдлагын эрсдэлийн системийн үндэслээд татварын хяналт шалгалтыг хийдэг. Татвар төлөгч нарт нэмэгдсэн өртгийн албан татвартай холбоотой татварын тайлангаа залруулаач ээ гэсэн сигналыг татвар төлөгчийн цахим бүртгэлийн системээр дамжуулж хүргэгдсэн байдаг. Үүнтэй холбоотойгоор татвар төлөгч компани татварын тайлангаа залруулаагүй учраас Т******* ХХК-тай холбоотой нэмэгдсэн өртгийн албан татварын шалгалтыг хийх томилолт нь татварын улсын байцаагч нарт олгогдсон. Татвар төлөгчийн хэлээд байгаа шиг 10-аас доошгүй хоногийн өмнө мэдэгдсэн гэдэг асуудал ярьж байна. Томилолт өгсний талаар тийм боловч цахим тайлангийн системд сигнал болон мессежээр татвар төлөгч нар очиж байсан байгаа. Үүн дээр нэг ямар нэгэн маргаан бол байхгүй. Дээрээс нь санхүү эрхэлсэн захирал гэдэг хүн тухайн компанийн зүгээр сул орон тоо бол биш. Компанийн тухай хууль дээр заасан байгаа. Тухайн албан хаагч нь тухайн компанийг итгэмжлэлгүйгээр төлөөлөх эрх бүхий этгээд. Дээрээс нь тухайн компанийн санхүүтэй холбоотой шийдвэрүүдээ гаргах эрх бүхий албан тушаалтай байгаа. Тэгэхээр санхүү эрхэлсэн захирлын хийсэн зүйлүүд яалт ч үгүй хууль ёсны болдог. Тухайн хүн зөрчил гаргаснаа хүлээн зөвшөөрсөн нь ярилцлагын тэмдэглэл дээр тусгагдсан. Үүнээс гадна Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хуулийн 14.5 дахь заалтыг ярьж байгаа. Энэ заалт дээр юу гэсэн байдаг вэ гэвэл албан татвар суутган төлөгч нь бэлтгэн нийлүүлэгчид албан татвар төлсөн нь нэхэмжлэл, нэмэгдсэн өртгийн албан татварын падаан, нягтлан бодох бүртгэлийн бусад баримтад тусгагдсан байх талаар зааж өгсөн байдаг. Гэтэл Нягтлан бодох бүртгэлийн тухай хуулийн 3 дугаар зүйлд анхан шатны баримт гэдэг тодорхойлолтыг зааж өгсөн байдаг. Үүнд бараа үйлчилгээтэй холбоотойгоор зардал, орлогын баримтууд, дансны төлбөр төлсөн баримтууд, дансны хуулга гээд эд нар бүгд анхан шатны баримтууд байдаг. Гэтэл татвар төлөгч компани татварын хяналт шалгалттай холбоотойгоор анхан шатны баримтыг татварын албанд ирүүлээгүй. Санхүү эрхэлсэн захирал ирүүлэх баримт байхгүй гэдэг юм хэлсэн. Нэгэнт гаргаж татвар төлөгчөөс гаргаж өгөх баримт байхгүй, зөрчил нэгэнт тодорхой байгаа учраас байцаагч нар захиргааны хариуцлага ногдуулсан нь хуулийн үндэслэлтэй байгаа. Ерөнхий болон тусгай удирдамжийн талаар татвар төлөгчийн төлөөлөл яриад байна. Гэтэл 2022 оны 06 дугаар сарын 30-ны өдрийн Татварын ерөнхий газрын даргын баталсан Татварын хяналт шалгалт хийх аргачлалд тусгагдсан байдаг. Тушаалын дугаарыг нь мэддэггүй. Үүн дээр татварын хяналт шалгалтыг ерөнхий болон тусгай удирдамжийн дагуу хийнэ гэсэн. Ерөнхий удирдамж гэдэг нь нийт тусгайлан заагдаагүй татвар төлөгч нарт ерөнхий удирдамжийн дагуу хяналт шалгалтыг хийнэ. Тусгай удирдамж нь 3-5 татварын хяналт шалгалтын байцаагч тухайлсан нэг төрлийн татвар төлөгчид хяналт шалгалт хийхээр бол тусгай удирдамжийг гаргаж батална гэсэн байдаг. Гэтэл энэ компанийн хувьд ерөнхий удирдамжийн дагуу хяналт шалгалт хийх нь Ерөнхий газрын даргын баталсан аргачлалын дагуу батлагдаж гараад ирчихсэн байгаа учраас манайх заавал энэ компани дээр нэр зааж удирдамж гаргах хуулийн зохицуулалт байхгүй, эрх зүйн акт байхгүй. Ийм учраас манайх ерөнхий удирдамжаа бариад татварын хяналт шалгалтаа хийх нь зөв байсан гэж үзэж байна. Дордуулаагүй заалтын хувьд яригдаж байгаа юм. Зөрчлийн тухай хуульд бас заалт бол байдаг. 2008 онд батлагдсан Татварын ерөнхий хуулийн дагуу манайх татварын хянан шалгалтдаа хариуцлага ногдуулахаар 74.1-ийг хэрэглэсэн. Энэ заалт дээр юу гэж байдаг вэ гэвэл хэрвээ зөрчил үйлдэгдсэн, түүнд нь захиргааны хариуцлага хүлээлгэх бол Зөрчлийн тухай хуулийн 11.19-ийн 1.2 дахь заалтыг бариад захиргааны хариуцлага ногдуулна гэсэн заалттай. Энэ нь Татварын ерөнхий хуулийг дагаж мөрдөх журмын тухай хуулиар батлагдаад гараад ирчихсэн байдаг заалт. Гэтэл татвар төлөгч сая тэгж байна л даа. Тухайн зөрчил нь 2008 оны хуульд зөрчил биш байсан гэдэг. Гэтэл манай хяналт шалгалтын актад 2016 онд батлагдсан Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хуульд заасан зөрчил дээр хариуцлага ногдуулсан. Татвар төлөгчийн яриад байгаа хууль бус, үндэслэлгүй, хуульд заагаагүй зөрчил байсан гэж хэлэх ямар нэгэн боломж байхгүй. Тэгэхээр манайх дордуулахгүй заалтаа бариад ногдуулсан нь хуулийн үндэслэлтэй юм. Мөн энэ төрлийн маргаан Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хуулийн 14.5-д заасан энэ маргаанууд Татварын албанд болон Захиргааны хэргийн шүүх дээр бараг л өдөр болгон шийдэгдэж байдаг хэргүүдийн нэг. Энэ зүйл заалтаар ямар нэгэн маргаан байхгүй. гэжээ.

ҮНДЭСЛЭХ нь:

Шүүх нэхэмжлэл, түүний үндэслэл, түүнд хавсаргасан нотлох баримтууд, хариуцагч нар, тэдгээрийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн зүгээс шүүх хуралдааны хэлэлцүүлэг дээр гаргасан тайлбар, хавтаст хэрэгт цугларсан нотлох баримтуудыг судлан үзэж, дараах үндэслэлээр нэхэмжлэгчийн гаргасан нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэлээ.

1. Маргаж буй Баянзүрх дүүргийн татварын хэлтсийн татварын улсын байцаагч Б.С, Э.З******* нарын үйлдсэн 2023 оны 01 дүгээр сарын 09-ний өдрийн НА-*******дугаартай нөхөн ногдуулалтын актаар нэхэмжлэгч компанийг Т******* ХХК-аас 2018 оны 12 дугаар сарын 31-ний өдөр 4058709853 тоот падаанаар 28 184 143.64, 4058709663 тоот падаанаар 40 705 906.36, 4058709736 тоот падаанаар 39 825 420.00, 4058709803 тоот падаанаар 30 532 821.82, 4058709816 тоот падаанаар 33 308 532.73, 4058709679 тоот падаанаар 39 397 190.00, 4058709626 тоот падаанаар 40 710 429.09, 4058709632 тоот падаанаар 40 266 990.91, 4058709651 тоот падаанаар 38 567 775.45, 4058709781 тоот падаанаар 34 894 653.64 төгрөгийн, нийт 366 393 863.64 төгрөгийн^[8] дүн бүхий НӨАТ-ын падаанаар нэмэгдсэн өртгийн албан татварын ногдуулалт, төлөлтийн тайлангийн Худалдан авалт хэсэгт тусган хасалт хийж татвар ногдуулах орлогоо бууруулсан нь Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хуулийн 14 дүгээр зүйлийн 14.5 дахь хэсэгт Албан татвар суутган төлөгч нь бэлтгэн нийлүүлэгчид албан татвар төлсөн нь нэхэмжлэл, нэмэгдсэн өртгийн албан татварын падаан, нягтлан бодох бүртгэлийн бусад баримтад тусгагдаагүй бол уг албан татварыг хасаж тооцохгүй. гэж заасныг зөрчсөн тул 36 639 386.36 төгрөгийн нөхөн татвар, 10 991 815.91 төгрөгийн торгууль, 7 327 877.27 төгрөгийн алданги, нийт 54 959 079.54 төгрөгийн төлбөр төлүүлэхээр тогтоожээ.

2. Нэхэмжлэгчийн зүгээс ... манай компанийг Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хуулийн 14 дүгээр зүйлийн 14.5-ийг зөрчсөн гэж буруутгасан нь үндэслэлгүй, одоо хүчин төгөлдөр үйлчилж байгаа хуулиудад хий бичилттэй падаан гэсэн ойлголт байхгүй ... гэх агуулгаар тайлбарласан үндэслэлийн тухайд:

3. 2015 оны Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хууль /шинэчилсэн найруулга/-ийн 14 дүгээр зүйлийн 14.5 дахь хэсэгт Албан татвар суутган төлөгч нь бэлтгэн нийлүүлэгчид албан татвар төлсөн нь нэхэмжлэл, нэмэгдсэн өртгийн албан татварын падаан, нягтлан бодох бүртгэлийн бусад баримтад тусгагдаагүй бол уг албан татварыг хасаж тооцохгүй. гэж заажээ.

4. Мөн хуулийн 4 дүгээр зүйлийн 4.1.13 дахь заалтад "нэмэгдсэн өртгийн албан татварын падаан гэж тухайн төлбөр тооцоо хийснийг нотлох он, сар, өдөр, дахин давтагдашгүй төлбөрийн дугаар, албан татвар суутган төлөгчийн буюу худалдаа эрхлэгч, худалдан авагч албан татвар суутган төлөгчийн нэр, хаяг, татвар төлөгчийн дугаар, худалдаа хийгдсэн бараа, ажил, үйлчилгээний нэр, код, тоо хэмжээ, үнэ, төлбөр тооцооны болон татварын дүн зэрэг мэдээллийг агуулсан зориулалтын тоног төхөөрөмжөөс гаргасан цаасан болон цахим баримтыг; ойлгоно гэж зохицуулжээ.

5. Хуулийн дээр дурдсан хэм хэмжээнүүдээс харвал, нэмэгдсэн өртгийн албан татварын падаан нь дангаараа нэмэгдсэн өртгийн албан татвар төлснийг нотлох баримт болж чадахгүй, худалдан авагч нь бэлтгэн нийлүүлэгчид нэмэгдсэн өртгийн албан татварыг төлсөн нь төлбөрийн нэхэмжлэл, төлбөрийн гүйлгээ гарсныг нотлох мөнгөн хөрөнгийн тайлан болон бусад санхүүгийн баримтаар нотлогдсон байхыг шаардаж байх бөгөөд тэр тохиолдолд тухайн худалдан авалтад төлсөн нэмэгдсэн өртгийн албан татварыг хасаж тооцохоор зохицуулсан байна.

6. Хавтаст хэрэгт авагдсан баримтуудаас судлан үзэхэд, Нийслэлийн татварын газрын дэргэдэх Татварын маргаан таслах зөвлөлийн 2023 оны 07 дугаар сарын 06-ны өдрийн 30 дугаартай тогтоолд ... Э ХХК нь 6281575 тоот регистерийн дугаартай Т******* ХХК-иас 10 удаа нийт 366 393 863.64 төгрөгийн худалдан авалт хийж 2018 оны 12 дугаар сарын нэмэгдсэн өртгийн албан татварын ногдуулалт, төлөлтийн тайлангийн Худалдан авалт хэсэгт тусган хасалт хийж тайланд тайлагнасан нь татварын бүртгэл мэдээллийн нэгдсэн санд хадгалагдсан байна /tais.mta.mn/... гэж дүгнэсэн байх бөгөөд уг дүгнэлтээр тогтоосон үйл баримтыг няцаах баримт, тайлбарыг шүүхийн хэрэг хянан хуралдааны явцад нэхэмжлэгч талаас гаргаагүй энэ тохиолдолд нэхэмжлэгч нь бэлтгэн нийлүүлэгчид нэмэгдсэн өртгийн албан татварыг төлсөн нь төлбөрийн нэхэмжлэл, төлбөрийн гүйлгээ гарсныг нотлох мөнгөн хөрөнгийн тайлан болон бусад санхүүгийн баримтаар нотлогдохгүй байхад тухайн худалдан авалтад төлсөн нэмэгдсэн өртгийн албан татварыг хассан зөрчил гаргасан нь нотлогдож байна гэж үзнэ.

7. Мөн шүүх хуралдааны хэлэлцүүлэгт нэхэмжлэгч талаас Бсийн 403 тоот өрөөнд 2023 оны 01 дүгээр сарын 05-ны өдөр үйлдсэн хариуцагч татварын улсын байцаагч нар нэхэмжлэгч компанийн Санхүү эрхэлсэн захирал Б.Э*******тэй хийсэн ярилцлагын тэмдэглэлийн[9] зарим агуулгыг нөхөж үйлдсэн гэж маргасныг шүүх дараах үндэслэлээр үндэслэлгүй гэж үзлээ. Тодруулбал:

8. Нэхэмжлэгчийн зүгээс ярилцлагын тэмдэглэлд ... 2018 оны худалдан авалттай холбоотой анхан шатны баримт юу ч байхгүй. Хий бичилттэй падаан учир энэ худалдан авалттай холбоотой төлбөр төлөлт хийгдээгүй ... гэх хэсгийг татварын улсын байцаагч нар нөхөн үйлдсэн байж болзошгүй гэх агуулгаар маргасан боловч аливаа этгээдийн хүсэл зоригийн илэрхийлэл дээр маргаан үүссэн тохиолдолд түүнийг тайлбарлах онолын ерөнхий арга зүйг Иргэний хуулийн 41 дүгээр зүйлд заасны дагуу хэрэглэнэ.

9. Иргэний хуулийн 41 дүгээр зүйлийн 41.1 дэх хэсэгт Хүсэл зоригийн агуулгыг тайлбарлахдаа үгийн шууд утгыг анхаарна., мөн зүйлийн 41.2 дахь хэсэгт Хүсэл зоригийн илэрхийллийн утга ойлгомжгүй бол хүсэл зоригоо илэрхийлэгчийн хэрэгцээ, шаардлага, үг болон үйлдэл, эс үйлдэхүй, бусад нөхцөл, байдалд дүн шинжилгээ хийх замаар тайлбарлана. гэж заажээ.

10. 2023 оны 01 дүгээр сарын 05-ны өдөр үйлдсэн хариуцагч татварын улсын байцаагч нар нэхэмжлэгч компанийн Санхүү эрхэлсэн захирал Б.Э*******тэй хийсэн ярилцлагын тэмдэглэлд тусгагдсан хүсэл зоригийн илэрхийллүүдийг бүхэллэг байдлаар судлан үзвэл, нэхэмжлэгч компанийн Санхүү эрхэлсэн дэд захирал Б.Э******* нь ярилцлагын төгсгөлд ... Энэ худалдан авалттай холбоотой тайлангийн залруулгыг хийж болох уу. Тайланг залруулах хүсэлттэй байна ... гэж хэлсэн үйл баримт байх бөгөөд энэ нь ... 2018 оны худалдан авалттай холбоотой анхан шатны баримт юу ч байхгүй. Хий бичилттэй падаан учир энэ худалдан авалттай холбоотой төлбөр төлөлт хийгдээгүй ... гэх тайлбартай нь агуулгын хувьд шууд холбоотой буюу санхүүгийн бусад нотлох баримт байхгүй байхад нэмэгдсэн өртгийн албан татвараас хасалт хийсэн гэх үр дагаврыг хүлээн зөвшөөрсөн илэрхийлэл гэж үзэхээр байна.

11. Иймд шүүхээс хүсэл зоригийн илэрхийллийн агуулгыг дээрх байдлаар тайлбарласны үндсэн дээр нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгчийн тайлбарыг үндэслэлгүй гэж дүгнэлээ.

12. Нэхэмжлэгчийн зүгээс ... 2008 оны Татварын ерөнхий хуулийн 74 дүгээр зүйл, Зөрчлийн тухай хуулийн 11.19 дүгээр зүйлийн 1.2 дахь хэсэг, Татварын ерөнхий хууль /шинэчилсэн найруулга/-ийг дагаж мөрдөх журмын тухай хуулийг хэрэглэсэн нь буруу, хөөн хэлэлцэх хугацааны талаар гомдолтой ... гэх агуулгаар тайлбарласан үндэслэлийн тухайд:

13. Татварын ерөнхий хууль /шинэчилсэн найруулга/-ийг дагаж мөрдөх журмын тухай хуулийн 4 дүгээр зүйлд 2019 оны 03 дугаар сарын 22-ны өдөр баталсан Татварын ерөнхий хууль /Шинэчилсэн найруулга/-ийг буцаан хэрэглэхэд татвар төлөгчийн эрх зүйн байдлыг дордуулахаар бол 2008 оны 05 дугаар сарын 20-ны өдөр баталсан Татварын ерөнхий хуулийн холбогдох заалт, 2017 оны 05 дугаар сарын 11-ний өдөр баталсан Зөрчлийн тухай хуулийн 11.19 дүгээр зүйлийн 1, 3, 4, 5 дахь хэсгийг буцаан хэрэглэж, тухайн хуулийн заалтыг дагаж мөрдөнө. гэж заажээ.

14. Хуулийн дээр дурдсан хэм хэмжээнээс үзвэл, татварын нөхөн ногдуулалтын акт гаргахад тухайн цаг мөчид хүчин төгөлдөр үйлчилж байгаа Татварын ерөнхий хуулийг хэрэглэсэн тохиолдолд татвар төлөгчийн эрх зүйн байдал дордохоор байвал өмнө хүчин төгөлдөр үйлчилж байсан хууль тогтоомжийг, тухайлбал, 2008 оны Татварын ерөнхий хууль болон 2017 оны Зөрчлийн тухай хуулийн /2019 оны 03 дугаар сарын 22-ны өдрийн хуулиар өөрчлөн найруулахаас өмнөх зохицуулалт/ 11.19 дүгээр зүйлийн 1, 3, 4, 5 дахь хэсгийг буцаан хэрэглэхийг хууль тогтоогч зөвшөөрчээ.

15. Хавтаст хэрэгт авагдсан баримтуудаас судлан үзэхэд, нэхэмжлэгч компанийн гаргасан зөрчил нь 2018 оны 12 дугаар сарын нэмэгдсэн өртгийн албан татвар төлөлтийн тайланд тайлагнасан хасалттай холбоотой буюу цаг хугацааны хувьд гаргасан зөрчил нь 2018 онд боловч татварын хяналт шалгалт хийж, нөхөн ногдуулалтын актыг тогтоосон хугацаа нь 2023 онд хамаарч байх тул зарчмын хувьд татварын нөхөн төлбөрийг тогтоохдоо 2019 оны Татварын ерөнхий хуулийг хэрэглэхээр байна.

16. Гэвч 2019 оны Татварын ерөнхий хуулийн 84 дүгээр зүйлийн 84.1 дэх хэсэгт Дараах үйлдэл, эс үйлдлийн улмаас төсөвт төлөх татварын хэмжээг бууруулсан буюу төлөөгүй бол төлбөл зохих татварыг нөхөн төлүүлж, нөхөн төлөх татварын дүнгийн 40 хувиар торгоно: гэж заасан санкцийн хэмжээ нь 2008 оны Татварын ерөнхий хуулийн 74 дүгээр зүйлийн 74.1 дэх хэсэгт заасан[10] санкцийн хэмжээнээс илүү өндөр байх тул энэ тохиолдолд татварын улсын байцаагч нар нэхэмжлэгчийн эрх зүйн байдлыг дордуулахгүй байх зарчмын үүднээс 2008 оны Татварын ерөнхий хуулийн 74 дүгээр зүйлийн 74.1 дэх хэсгийг хэрэглэсэн нь үндэслэлтэй байна.

17. Татварын нөхөн ногдуулалтын актаар торгууль, алдангийг тогтоохдоо Татварын ерөнхий хууль /шинэчилсэн найруулга/-ийг дагаж мөрдөх журмын тухай хуулийн 4 дүгээр зүйлд заасны дагуу 2017 оны Зөрчлийн тухай хуулийн /2019 оны 03 дугаар сарын 22-ны өдрийн хуулиар өөрчлөн найруулахаас өмнөх зохицуулалт/ 11.19 дүгээр зүйлийн 1.2 дахь хэсгийг хэрэглэсэн нь хууль хэрэглээний хувьд үндэслэлтэй, зөв байна гэж шүүх дүгнэлээ.

18. Учир нь, хэдийгээр татварын хяналт шалгалт хийж, нөхөн ногдуулалтын акт тавих цаг хугацаанд Зөрчлийн тухай хуулийн 11.19 дүгээр зүйлийн 1.2 дахь хэсэгт заасан зохицуулалт өөрчлөгдсөн байсан боловч 2018 оны нэмэгдсэн өртгийн албан татвараас хуулиар зөвшөөрөгдөөгүй хасалт хийсэн зөрчил үйлдэх цаг хугацаанд хамаарах татварын торгууль, алдангид 2018 онд хүчин төгөлдөр мөрдөж байсан Зөрчлийн тухай хуулийн 11.19 дүгээр зүйлийн 1.2 дахь хэсгийг хэрэглэхийг хууль тогтоогч зөвшөөрсөн байна.

19. Түүнчлэн Татварын ерөнхий хууль /шинэчилсэн найруулга/-ийг дагаж мөрдөх журмын тухай хуулийн 7 дугаар зүйлд 2020 оны 01 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс өмнө үүссэн татварын хяналт шалгалттай холбоотой татварын хөөн хэлэлцэх хугацааг тоолох, хугацааны тасалдлыг 2019 оны 03 дугаар сарын 22-ны өдөр баталсан Татварын ерөнхий хууль /Шинэчилсэн найруулга/-д заасны дагуу тогтооно. гэж заасны дагуу маргаан бүхий энэ тохиолдолд хөөн хэлэлцэх хугацааг тодорхойлохдоо татварын улсын байцаагч нар 2019 оны Татварын ерөнхий хуулийг хэрэглэсэн нь үндэслэлтэй гэж үзнэ. Тодруулахад:

20. 2019 оны Татварын ерөнхий хуулийн 15 дугаар зүйлийн 15.1 дэх хэсэгт Татварын нөхөн ногдуулалт хийх, алданги, торгууль ногдуулах, хөнгөлөлт, чөлөөлөлт эдлэх, алдагдал шилжүүлэх, нэмэгдсэн өртгийн албан татварын ногдуулалт, төлөлтийг баталгаажуулах хөөн хэлэлцэх хугацаа 4 жил байх бөгөөд Иргэний хуульд заасан хөөн хэлэлцэх хугацаа татварын хууль тогтоомжид хамаарахгүй. гэж, 15.3 дахь хэсэгт Энэ хуулийн 15.1-д заасан хугацааг дараах байдлаар тоолно: гээд, мөн зүйлийн 15.3.2 дахь заалтад тайланг сар, улирлаар гаргаж татвар төлөхөөр хуульд заасан татварын төрлийн хувьд тухайн жилийн 12 дугаар сарын буюу жилийн эцсийн тайлан гаргаж, татвараа төлж дууссан байх ёстой өдрийн дараагийн ажлын өдрөөс; гэж заасан.

21. Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухайд, Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хууль /шинэчилсэн найруулга/-ийн 16 дугаар зүйлийн 16.1 дэх хэсэгт Албан татвар суутган төлөгч нь борлуулсан бараа, ажил, үйлчилгээнд ногдох албан татварыг доор дурдсан журмаар дараа сарын 10-ны өдрийн дотор төрийн сангийн нэгдсэн дансанд шилжүүлж, баталсан маягтын дагуу тайлангаа харьяалах татварын албанд тушаана: гэж тайланг сараар гаргахаар заасан, 2018 оны жилийн эцсийн тайланг дараа сарын 10-ны өдрийн дотор гаргахаар хуульчлан тогтоосон байгаа энэ тохиолдолд хөөн хэлэлцэх хугацааг 2019 оны 01 дүгээр сарын 11-ний өдрөөс эхлэн тоолж, түүнээс хойш 4 жилийн хугацаа буюу 2023 оны 01 дүгээр сарын 11-ний өдрийн дотор тодорхойлсон хариуцагч нарын тайлбар үндэслэлтэй.

22. Иймд дээрх байдлаар нэхэмжлэгчийн талаас гаргасан тайлбар үндэслэлгүй байх тул шүүх хүлээн авах боломжгүй.

23. Нэхэмжлэгчийн зүгээс ... ерөнхий болон тусгай удирдамж байхгүй байхад татварын хяналт шалгалт хийсэн, татварын хяналт шалгалт хийх хугацааг 2023 оны 01 дүгээр сарын 02-ны өдрөөс эхэлж, 22 ажлын өдрөөр тогтоосон байхад хэдхэн хоногт хийсэн, нэхэмжлэгчид хяналт шалгалт хийх тухайгаа хангалттай хугацааны дотор мэдэгдээгүй ... гэх агуулгаар тайлбарласан үндэслэлийн тухайд:

24. 2019 оны Татварын ерөнхий хуулийн 41 дүгээр зүйлийн 41.2 дахь хэсэгт Татварын алба татварын хяналт шалгалтыг ерөнхий болон тусгай удирдамж, томилолттой хийх бөгөөд бүрэн, эсхүл хэсэгчилсэн хэлбэрээр олон улсын жишиг, хууль тогтоомжид нийцүүлэн хэрэгжүүлнэ., 41.5 дахь хэсэгт Татварын хяналт шалгалт хийх талаар татвар төлөгчид ажлын 10-аас доошгүй өдрийн өмнө урьдчилан мэдэгдэнэ. гэж заажээ.

25. Шүүх хуралдааны хэлэлцүүлэгт хариуцагч талаас хэлсэн тайлбарт ... Татварын хяналт шалгалт хийх томилолт нь 2023 оны 01 дүгээр сарын 02-ны өдөр үүссэн. 01 дүгээр сарын 03-ны өдөр санхүү эрхэлсэн захирал Б.Э*******тэй утсаар би татварын хяналт шалгалтад хамрагдахыг мэдэгдээд худалдан авалттай холбоотой анхан шатны баримт материал, гэрээ хэлцэл зүйлүүдийг авч ирээрэй гэж мэдэгдсэн. 04-нд дахин ярихад худалдан авалттай холбоотой баримтууд энд байхгүй байна. Захирал өвчтэй байгаа учраас дараагийн 7 хоногт захиралтайгаа хамт очъё гэсэн тайлбарыг өгөөд 01 дүгээр сарын 04-ний өдөр утсаа тасалсан байна. 01 дүгээр сарын 05-нд өөрөө шууд ирж ярилцлага өгсөн байна. 01 дүгээр сарын 05-нд өгсөн ярилцлага дээр анхан шатны баримт болон гэрээ хэлцэл байхгүй байна гэдгийг мэдэгдсэн байна. Тэгээд ярилцлагыг үндэслээд 01 дүгээр сарын 09-нд шийдвэрээ гаргасан байна ... гэснээс үзэхэд тухайн нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тайлагналтай холбоотой татварын хэсэгчилсэн хяналт шалгалтыг явуулахдаа татвар төлөгч хуулийн этгээд болох нэхэмжлэгчид зохих ёсоор мэдэгдээгүй, мэдэх эрхийг нь хангаагүй гэж үзэх боломжгүй байна.

26. Түүнчлэн хавтаст хэрэгт 2023 оны 01 дүгээр сарын 02-ны өдрийн 2423100036 дугаартай Татварын хяналт шалгалт хийх томилолт[11] авагдсан, мөн хариуцагчаас ... Татварын хяналт шалгалт хийх ерөнхий удирдамж гэж нэгдсэн удирдамж бий. Тэр удирдамжаа тухайн үед нь танилцуулсан ... гэж тайлбарласныг нэхэмжлэгч тал холбогдох нотлох баримтаар няцаагаагүй энэ тохиолдолд татварын хяналт шалгалтын ажиллагааг бүхэлд нь үгүйсгэх үндэслэл болохгүй гэж үзнэ.

27. Иймд дээр дурдсан үндэслэлүүдээр нэхэмжлэгчийн гаргасан нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэлээ.

Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 106 дугаар зүйлийн 106.1, 106.3 дахь хэсэг, 106.3.14 дэх заалтад тус тус заасныг удирдлага болгон ТОГТООХ нь:

1. 2015 оны Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хуулийн 14 дүгээр зүйлийн 14.5 дахь хэсэг, Татварын ерөнхий хууль /шинэчилсэн найруулга/-ийг дагаж мөрдөх журмын тухай хуулийн 4, 7 дугаар зүйл, 2008 оны Татварын ерөнхий хуулийн 74 дүгээр зүйлийн 74.1 дэх хэсэг, 2019 оны Татварын ерөнхий хууль /шинэчилсэн найруулга/-ийн 15 дугаар зүйлийн 15.1, 15.3 дахь хэсэг, 15.3.2 дахь заалт, 2017 оны Зөрчлийн тухай хууль /шинэчилсэн найруулга/-ийн 11.19 дүгээр зүйлийн 1.2 дахь хэсэгт заасныг тус тус баримтлан нэхэмжлэгч Э ХХК-ийн гаргасан Баянзүрх дүүргийн татварын хэлтсийн татварын улсын байцаагч Б.С, Э.З******* нарын 2023 оны 01 дүгээр сарын 09-ний өдрийн НА-*******дугаартай нөхөн ногдуулалтын актыг хүчингүй болгуулах тухай нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосугай.

2. Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 47 дугаар зүйлийн 47.1, 48 дугаар зүйлийн 48.1 дэх хэсэгт тус тус заасныг баримтлан нэхэмжлэгчийн урьдчилан төлсөн улсын тэмдэгтийн хураамж болох 70 200 төгрөгийг улсын төсвийн орлогод хэвээр үлдээсүгэй.

Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 114 дүгээр зүйлийн 114.1 дэх хэсэгт зааснаар хэргийн оролцогчид, тэдгээрийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч, өмгөөлөгч нь шийдвэрийг эс зөвшөөрвөл шийдвэрийг гардан авснаас хойш 14 хоногийн дотор давж заалдах журмаар гомдол гаргах эрхтэй.

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ Т.МӨНХ-ЭРДЭНЭ