МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

******* ******* дахь ******* дундын иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Ерөнхий шүүгч Л.Энхтайван даргалж тус шүүхийн шүүх хурлын танхимд хийсэн шүүх хуралдаанаар:

Нэхэмжлэгч: ******* аймгийн ******* ******* ******* *******, ******* , од оршин суух гийн ******* /РД: МЮ*******000*******51/-ийн нэхэмжлэлтэй

Хариуцагч: ******* ******* ******* ******* *******, , 0 од гийн ******* /РД: МБ012050/-д холбогдох

Барьцаа хөрөнгө болох хувийн орон сууц, хашааны газрын хамтаар үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах тухай иргэний хэргийг хянан хэлэлцэв.

Шүүх хуралдаанд: нэхэмжлэгч Б.*******, хариуцагч Ц.*******, гэрч Б., шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга Н. нар оролцов.

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

Нэхэмжлэгч Б.******* нь шүүхэд гаргасан нэхэмжлэлдээ: ...Иргэн Ц. *******, Ц. нар нь мөнгөний хэрэгцээ гараад байна, та мөнгө зээлүүлээч гэсэн тул Б. ******* би 2021 оны 10-р сарын 15-ны өдөр зээлийн гэрээ байгуулаад 20,000,000 төгрөгийг сарын 10 хувийн хүүтэй 2022 оны 4-р сарын 15-ны өдөр эргэж төлөгдөхөөр зээлүүлсэн юм. Иргэн Ц. *******, Ц. нар мөнгө зээлэхдээ ******* ******* дахь ******* *******анд байдаг *******24 мкв хэмжээтэй гэр орон сууцны хашааны газрыг барьцаалсан юм. Зээлдэгч Ц. *******, Ц. нар 20,000,000 төгрөгийг зээлснийхээ дараа нэмж 2021 оны 10-р сарын 25-ны өдөр *******,000,000 төгрөг, 2021 оны 10-р сарын 2-ны өдөр 4,000,000 төгрөг зээлсэн бөгөөд нийт 0,000,000 төгрөгийг надаас 10 хувийн хүүтэй зээлсэн юм. Энэ зээлсэн 0,000,000 төгрөгийн 1 сард төлөх хүү ,000,000 төгрөг бөгөөд нийт ******* сард төлөх үү 1,000,000 төгрөг надад төлөх ёстой боловч 2021 оны 10-р сарын 15-аас 2022 оны 04-р сарын 15-н хүртэл *******н сарын хугацаанд огт мөнгө өгөөгүй юм. Үүний дараа 2022 оны 4-р сарын 1-ны өдөр бид харилцан тохиролцож дахин зээлийн гэрээ хийж надаас зээлж авсан 0,000,000 төгрөгийн хүүг 5 хувь болгож ******* сарын хугацаагаар сунгаж гэрээ байгуулж, 1 сард төлөх хүү 1,500,000 төгрөг бөгөөд нийт ******* сард төлөх хүү 9,000,000 төгрөг надад төлөх ёстой боловч 2022 оны 04-р сарын 1-аас 2022 оны 10-р сарын 1н хүртэл *******н сарын хугацаанд мөн л огт мөнгө өгөөгүй юм. Энэ зээлийн гэрээг байгуулахдаа зээлдэгч нар ******* ******* ******* ******* -р ******* Буур хээр найрамдал хотхон гудамж -0 57,5 мкв талбайтай хувийн орон сууцыг барьцаалсан юм. Барьцааны гэрээг Улсын бүртгэлийн газарт бүртгүүлсэн юм. Зээлдэгч Ц.*******, Ц. нар нь Б. ******* надаас зээлсэн 0,000,000 төгрөг, мөн 2021 оны 10-р сарын 15-ны ЗЭЭЛИЙН ГЭРЭЭ-ний нөхцөлд заагдсан 2021 оны 10-р сарын 15-аас 2022 оны 04-р сарын 15н хүртэлх ******* сарын хүү 1,000,000 төгрөг, 2022 оны 04-р сарын 1-ны өдрийн сунгасан ЗЭЭЛИЙН ГЭРЭЭ-ний 2022 оны 04-р сарын 1-аас 2022 оны 10-р сарын 1 хүртэлх ******* сарын хүү 9,000,000 төгрөг, мөн ЗЭЭЛИЙН ГЭРЭЭ-ний .7д зааснаар хоног тутамд 0, хувийн алданги төлөх ёстой. 2022 оны 04-р сарын 1-аас 2022 оны 10-р сарын 1н хүртэл *******н сар буюу 10 хоногийн алданги /0,000,000 төгрөгийн 1 хоногийн 0, хувийн алданги 90,000 төгрөг/ 1*******,200,000 төгрөг. Нийт 7,200,000 төгрөгийг надад төлөхгүй, зээлийн гэрээнд заасан үүргээ биелүүлэхгүй намайг хохироож байгаа тул мөнгө зээлэхдээ хувийн орон сууц болон гэр орон сууцны хашааны газар барьцаалсан тул энэ барьцааны зүйлүүдээр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулж миний нэхэмжлэлийг хангаж шийдвэрлэж өгнө үү гэжээ.

Тэрээр шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа: 2021 оны 10 дугаар сарын 15 өдөр Ц.*******, Ц. нар ирж уулзаад гэрээ хийж, хувийн орон сууцаа барьцаанд тавьж 0,000,000 төгрөгийг ******* сарын хугацаагаар зээлж авсан. Сарын дараа мөнгөө өгөөгүй дахин ******* сарын хугацаа сунгасан ч одоог хүртэл зээлсэн мөнгө болон хүү төлөөгүй. Тиймээс орон сууцны зориулалттай 57,5 м.кв ******* аймгийн ******* *******ын дугаар *******т байрлалтай хашаа байшин, газраар үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахаар шүүхэд хандсан. Анх гэрээ хийхдээ 1 сарын 10 хувийн хүүтэйгээр ******* сарын хугацаагаар гэрээ хийсэн ч боломжгүй байна гэж хэлээд өнөөдрийг хүртэл ямар ч мөнгө өгөөгүй байгаа. Үл хөдлөх эд хөрөнгө Ц.Гантулгын эзэмшлийнх, Ц. нь ******* аймгийн ******* *******ын 4 дүгээр цэцэрлэгт барилгын ажил хийж байсан. 202 оны 10 дугаар сарын 15-ны өдөр 20,000,000 төгрөг, 202 оны 10 дугаар сарын 20-ны өдөр 10,000,000 төгрөг нийт 0,000,000 төгрөг зээлсэн. Одоо 2 жилийн хугацаа өнгөрч байна. Хэд хэдэн удаа уулзаж тохиролцсон боловч мөнгөө өгдөггүй. Сүүлд Ц. 202 оны 09 дүгээр сарын 20-ны өдөр өгнө гэж хэлсэн ч өгөөгүй тул барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах хүсэлтэй байна. 2 жилийн хугацаанд хангалттай төлөх боломжтой байсан. Дахин хүлээх бодолгүй байна. 202 оны 09 дүгээр сарын 20-ны өдөр хүртэл хүлээгээч гэж гуйхад нь шүүхэд хандаж шүүх хуралдааныг хойшлуулах боломж байна уу? гэж асуусан. Гэвч төлбөрөө төлөөгүй гэх.

Хариуцагч шүүхэд гаргасан тайлбартаа: /хавтаст хэргийн 24 дүгээр тал/ ...Цэцгээ ой ******* хамт мөнгө зээлсэн, бид хоёр 2021 оны 10 сарын 15-ны өдөр *******ээс 20 сая төгрөг 10% хүүтэй зээлсэн нь үнэн болно. 2021 оны 10 сарын 25-нд ******* сая төгрөг, 2021 оны 10 сарын 2-нд 4 сая төгрөг нийт 0 сая төгрөг ******* гэдэг хүнээс 10% хүүтэй зээлсэн нь үнэн хүлээн зөвшөөрч байгаа. Энэ мөнгийг хувийнхаа хэрэгцээнд аль эсвэл аялал зугаалга байр орон сууц, машин тэрэг худалдаа наймаа, хийх зэрэгт зарцуулаагүй юм. Тэр үед -р цэцэрлэгийн засварыг хийж байсан. Дуусган хүлээлгэн өгөхөд *******а зэргийн мөнгө хэрэгтэй болсон. Ингээд зээл авсан. Үлдэгдэл материалаа авах гээд хот ортол урд хил гэнэт хаагаад барилгын материалын үнэ -4 дахин нэмэгдсэн. Жишээ нь: 150,000 төгрөгөөр авдаг байсан хаалгыг 40,000 төгрөгөөр 40,000-45,000 төгрөгөөр авдаг байсан эмульсийг 190,000 төгрөгөөр худалдан авч, дотор заслын ажлаа дуусгаад цэцэрлэгийг ашиглалтад оруулсан. Баримт нь байгаа. Ингээд тооцож үзээгүй байсан гэнэтийн үнийн өсөлтөөс болоод алдагдалд орсноор зээлсэн мөнгөө төлж чадаагүй байгаа юм. Гэхдээ тухай бүр зээлдүүлэгчтэй уулзаж, учир байдлаа сүүлийн хугацааг 202 оны 0******* сарын 0-ныг дуустал гэж тохирсон. Гэвч зээлдүүлэгчийн гаргасан гомдолд дурдсан шиг 7 сая гэдэг яриа нэг ч болоогүй, нэг ч удаа яриагүй ээ. Одоогоор нэхэмжилж байгаа 7 сая төгрөгийг бол өгч үнэхээр чадахгүй, тодорхой хэмжээний хүү өгнө гэжээ.

Тэрээр шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа: Би тухайн үед Ц. эгчтэй 4 дүгээр цэцэрлэгийн үйл ажиллагаа явуулж байсан. Тухайн үед ковид цар тахал гараад барилгын материалын үнэ дахин өссөн. Цэцэрлэгийн эгч ******* гэх хүн мөнгө нь зээлдэг гэсэн тул очиж уулзаад зээл авч засварын ажлыг хийсэн ч дуусгаж чадаагүй тул төрөөс сангаас мөнгө орж ирээгүй. Ц. эгч гуйсан болохоор би барьцаанд тавьж зээл авсан. Хувийн орон сууц миний нэр дээр байдаг. Би барьцаанд тавихыг зөвшөөрсөн. Хүү өндөр байна. Би Б.******* ахаас зээлж авсан мөнгөө гэх хүний дансанд хийсэн. нь Ц. эгчийн хүү байгаа юм. Улсаас төсөв орж ирээгүй. Цэцэрлэг орох дөхсөн, засвар нь дуусаагүй байсан. Барьцааны үл хөдлөх эд хөрөнгө нь ******* аймгийн ******* *******ын дугаар *******т байршилтай, бохир дулаанд холбогдсон 2 өрөө байшин байгаа. Манай тэнд дан газар гэхэд 20,000,000 төгрөгийн үнэлгээтэй байдаг. Би байраа алдахад гомдолтой байна. Би байраа алдмааргүй байна. Нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрч байгаа хэдий ч Б.******* ахаас нэг удаа тохиролцох боломж олгож өгөхийг хүсэж байна. энэ долоо хоногт 0,000,000 төгрөгийг бэлнээр өгнө гэж хэлсэн. Он дуустал хүүг нь хуваан өгөх хүсэлтэй байгаа гэх.

Гэрч Б. шүүх хуралдаанд өгсөн мэдүүлэгдээ: 0,000,000 төгрөгийг миний данс руу хийсэн гэдгийг хүлээн зөвшөөрч байна. Ц.******* эгч, манай ээж нар хамтран миний Ган хөлөг констракшн ХХК-ийн барилгын ажилд тусалсан. Ц.******* манай компанид ажилладаг байсан. дугаар цэцэрлэгийн барилгын ажлыг дуусгахаар мөнгө хэрэг болсон тул Ц.******* надад үл хөдлөх эд хөрөнгөө барьцаалж зээл авч надад өгсөн. Хариуцагчаар би оролцох боломжтой юу гэх.

Нэхэмжлэгчийн шүүхэд гаргасан нэхэмжлэл, зохигчийн шүүхэд болон шүүх хуралдаанд өгсөн тайлбар, гэрчийн мэдүүлэг, хавтаст хэрэгт авагдсан бичгийн чанартай нотлох баримтуудыг шинжлэн судалж ҮНДЭСЛЭХ нь:

Нэхэмжлэгч Б.*******ийн шүүхэд гаргасан ...хариуцагч Ц.*******ас мөнгөн зээлийн барьцааны үл хөдлөх эд хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүрэн хангах хууль зүйн болон бодит үндэслэлтэй гэж үзэв.

Учир нь; харицагч Ц.Гантулгын өмчлөлийн ******* ******* ******* ******* дугаар *******, Буур хээр найрамдал хотхон гудамж -0 од байрлах 57,5 м.кв талбай бүхий 50,000,000 төгрөгийн үнэ бүхий орон сууц, мөн хаягт байрлах *******24 м.кв талбай бүхий гэр, орон сууцны хашааны зориулалттай 5 сая төгрөг бүхий газрын хамт 2022 оны 04 сарын 1, 2021 оны 10 сарын 15-ны өдрийн үл хөдлөх эд хөрөнгийн барьцааны гэрээг байгуулж, уг барьцааг үл хөдлөх эд хөрөнгийн бүртгэлийн газарт бүртгүүлснээр хүчин төгөлдөр болсон байх бөгөөд талууд энэхүү гэрээг 2021 оны 10 сарын 15, 2022 оны 04 сарын 1-ны өдрийн мөнгөн зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахаар тохиролцон байгуулсан болох нь хавтаст хэргийн 1-2, 5-1******* дугаар талд авагдсан нэхэмжлэл, зээлийн гэрээ, үл хөдлөх эд хөрөнгийн барьцааны гэрээ, зохигчийн шүүхэд бичгээр өгсөн болон шүүх хуралдаанд харицагчийн нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрч өгсөн дээрх тайлбар, гэрчийн мэдүүлэг зэргээр нотлогдож байна.

Талуудын хооронд дээрх зээлийн гэрээ байгуулагдсан эсэх, хүчин төгөлдөр эсэх дээр маргаангүй байна.

Талуудын хооронд Иргэний хуулийн 15 дугаар зүйлийн 15.1 дэх т заасан ... барьцааны гэрээ, мөн хуулийн 154 дүгээр зүйлийн 154.1 дэх т заасан ... үл хөдлөх хөрөнгө барьцааны зүйл байна, мөн хуулийн 15******* дугаар зүйлийн 15*******.1, 15*******.2 дахь т заасан ... барьцааны гэрэээг бичгээр байгуулах, улсын бүртгэлд бүртгүүлэх, мөн хуулийн 1*******5 дугаар зүйлийн 1*******5.1 дэх т заасан ... хүчин төгөлдөр үл хөдлөх хөрөнгийн барьцааны гэрээ / Ипотек / байгуулагдсан гэж үзэх хууль зүйн үндэслэлтэй бөгөөд мөн хуулийн 174 дүгээр зүйлийн 174.1, 175 дугаар зүйлийн 175.1, Үл хөдлөх эд хөрөнгийн барьцааны тухай хуулийн 41 дүгээр зүйлийн 41.1, 41.2 дахь т тус тус зааснаар үл хөдлөх эд хөрөнгө барьцаалагч буюу үүрэг гүйцэтгүүлэгч нь тухайн барьцааны зүйл болох үл хөдлөх эд хөрөнгөөр өөрийн шаардлагаа /үүргийн гүйцэтгэлийг/ хангуулахаар үүрэг гүйцэтгэгч буюу барьцаалуулагчаас шаардах эрхтэй байна.

Нэхэмжлэгчийн улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 70,200 төгрөгийг төсвийн орлогод хэвээр үлдээж, хариуцагчаас 70,200 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгчид олгох нь зүйтэй.

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 115 дугаар зүйлийн 115.2.1 дэх т заасныг удирдлага болгон ТОГТООХ нь:

1. Иргэний хуулийн 15 дугаар зүйлийн 15,1, 1*******5 дугаар зүйлийн 1*******5.1, 174 дүгээр зүйлийн 174.1, 175 дугаар зүйлийн 175.1, Үл хөдлөх эд хөрөнгийн барьцааны тухай хуулийн 41 дүгээр зүйлийн 41.1, 41.2 дахь т тус тус зааснаар Ц.Гантулгын өмчлөлийн ******* ******* ******* ******* дугаар *******, Буур хээр найрамдал хотхон гудамж -0 од байрлах 57,5 м.кв талбайтай, 000744029 дугаарын гэрчилгээтэй, Ү-11700240 улсын бүртгэлийн дугаар бүхий хувийн орон сууцны байшин, мөн хаягт байрлах Ц.Гантулгын эзэмшлийн 000119197 гэрчилгээний дугаартай, Э-1170011 улсын бүртгэлийн дугаартай, гэр, орон сууц хашааны газрын хамтаар Б.*******ийн зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулсугай.

2. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 57 дугаар зүйлийн 57.1 дэх т зааснаар нэхэмжлэгчээс улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 70,200 төгрөгийг төрийн сангийн төсвийн орлогод хэвээр үлдээж, хариуцагчаас 70,200 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгчид олгосугай.

 

. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 119 дүгээр зүйлийн 119.2-т зааснаар шийдвэр танилцуулан сонсгомогц хүчинтэй болохыг дурдсугай.

4. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 119 дүгээр зүйлийн 119., 119.4-д шийдвэр хүчинтэй болсон өдрөөс хойш 14 хоногийн дотор шийдвэрийн агуулгыг энэ хуулийн 11 дугаар зүйлд заасны дагуу бүрэн эхээр нь бичгээр үйлдэж, шүүх хуралдаанд оролцсон тал энэ хуулийн 119.-д заасан хугацаа өнгөрснөөс хойш 14 хоногийн дотор шүүхэд хүрэлцэн ирж шийдвэрийг өөрөө гардан авахыг мэдэгдсүгэй.

5. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 119 дүгээр зүйлийн 119.7-д зааснаар 119.4-д заасны дагуу шийдвэрийг гардан аваагүй нь гомдол гаргах хугацааг хуульд заасан журмын дагуу тоолоход саад болохгүйг дурдсугай.

*******. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 120 дугаар зүйлийн 120.2-т зааснаар зохигч, гуравдагч этгээд, тэдгээрийн төлөөлөгч буюу өмгөөлөгч шийдвэрийг эс зөвшөөрвөл, шийдвэрийг гардан авсан өдрөөс хойш 14 хоногийн дотор ******* аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд гомдол гаргаж болохыг дурдсугай.

 

 

ДАРГАЛАГЧ, ЕРӨНХИЙ ШҮҮГЧ Л.ЭНХТАЙВАН