МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

******* ******* ******* иргэний ийн Ерөнхий шүүгч Л.Энхтайван даргалж, шүүгч Б.Мөнхзул, шүүгч Г.Батзаяа нарын бүрэлдэхүүнтэй тус ийн хурлын танхимд хийсэн хуралдаанаар:

Нэхэмжлэгч: ******* ******* ******* *******, ******* *******, ******* баянгол од оршин суух ын /РД: /-ийн

Хариуцагч: ******* ******* ******* ******* ******* *******, ******* ******* од оршин суух /РД: МТ89108/,

Хариуцагч: ******* ******* ******* ******* ******* *******, ******* өлөнт , од оршин суух ийн /РД: МТ8911911/ нарт холбогдох

Нэхэмжлэлийн шаардлага: 51,81,58******* төгрөг гаргуулах тухай иргэний хэргийг хянан хэлэлцэв.

Шүүх хуралдаанд: нэхэмжлэгч Т., нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч Д., хариуцагч Б., хариуцагч Э., хариуцагчийн өмгөөлөгч Г.Амартүвшин,

хуралдааны нарийн бичгийн дарга Б. нар оролцов.

 

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

 

Т. нь эд гаргасан нэхэмжлэлдээ: ...Батдэлгэр ой нь 0..06-нд Т. миний биед гавал тархинд Хүнд гэмтэл учруулж зодсон. Хөдөлмөрийн чадвараа 70% алдаж, мэдрэлийн эд эсүүд бүрэн сэргээгүй, байнгын эм тариа хэрэглэж, нүүр мурийлттай цаашид насан туршдаа шанааны ясанд пластик бэхжүүлэгч тавьсан байгаа нь байнга зовиуртай байдаг. Миний бие эрүүл мэнд, эд хөрөнгөөрөө маш их хохирч байна. Зээлийн баримтаа бүрдүүлээд иргэний эд нэхэмжлэл гаргаж байна. Иймд хариуцагч Б.гаас төлбөр зээл болох нийт 4,681,58******* төгрөг /хорин дөрвөн сая зургаан зуун наян нэгэн мянга таван зуун наян гурван төгрөг/-ийг гаргуулж хохиролгүй болгож өгнө үү гэх.

 

Мөн тэрээр нэмэгдүүлсэн нэхэмжлэлийн шаардлагадаа: /хх-н 90-9 дугаар тал/ ... Эрүүл мэндэд гэм хор учруулсны нөхөн төлбөрт 6.000.000 төгрөг гаргуулах, Сэтгэл санааны хохиролд 0.000.000 төгрөг гаргуулах, Мобиком байгууллагаас зээлсэн зээлийн төлбөр 6*******6.000 төгрөг гаргуулах, Цахим зээлийн төвөөс зээлсэн зээлийн төлбөр 495.000 төгрөг гаргуулах, нийт 7.1*******1.000 төгрөгийг хариуцагч Б.гаас гаргуулах тухай.

Нэхэмжлэлийн утга: Хариуцагч Б. нь 0 оны 9-р сарьн 6-наас 7-нд шилжих шөнө нэхэмжлэгч Т. намайг зодож миний биед Хүнд гэмтэл учруулж хохироосон юм. ******* ******* шуух 0******* оны 05-р сарын 0*******-ны өдөр хуралдаан хийж 0*******/ШЦТ/89 дугаартай шийтгэх тогтоол гаргаж шүүгдэгч Б.г эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар 10.000.000 төгрөгөөр торгох шийтгэл оногдуулсан юм. шуух хурал болохоос өмнө Шүүгдэгч Б. нь хохирогч миний эмчилгээний зардалд 8.500.000 төгрөг төлсөн юм. Хохирогч Т. би эрүүл мэндээрээ маш их хохирч байна. Одоо миний биеийн байдал хэвийн бус тааруу байна. Толгойн ар талаар байнга хатгаж, шанаанд пластик бэхжүүлэгч байгаа нь хоол унд идэхэд байнга зовиуртай, шүд бүрэн зуугддаггүй, нүд бүрэлзэж, замд машинтай явахад тархи гавлын ясан дотроо савлаж өвддөг. Нойр хоолондоо муу болсон, миний оюун санаа эрүүл байсан үеийнхээсээ тааруу болсон, ажил хөдөлмөр хийж чадахгүй болж хөдөлмөрийн чадвар алдалт 70 хувиар тогтоогдож группт орж хохирсон зэргээр маш их хохирч байна.

Нэхэмжлэгч Т. би тус Иргэний эд хандаж 0******* оны 05-р сарын 9-ний өдөр нэхэмжлэл гаргасан байгаа бөгөөд тус нэхэмжлэлдээ цалингийн зээл, машины зээлийн төлбөрт 4.681.58******* төгрөг нэхэмжилсэн байгаа бөгөөд тус нэхэмжлэл дээрээ нэмэгдүүлж энэ нэхэмжлэлийг гаргаж байна. Миний зүгээс одоо энэ нэмэгдүүлэн нэхэмжилж байгаа нэхэмжлэл бол эрүүл саруул байсан миний биеийг муутгаж хунд гэмтэл учруулснаас болж ажил хийж чадахгүй болсон, орлогогүй болсны нөхөн төлбөр, сэтгэл санааны хохирлын мөнгө гаргуулах, мөн Мобиком, Цахим зээлийн төвөөс зээлсэн төлбөрийг тус тус гаргуулах тухай нэхэмжлэл юм.

Хариуцагч Б. нь намайг 0 оны 9-р сарын 6-наас 7-ны өдөр шилжих шөнө зодож хунд гэмтэл учруулснаас болж би одоог хүртэл ажил төрөл хийж чадахгүй хохирч байна. Монгол Улсын Иргэний хуулийн 505 дугаар зүйлийн 505.-т заахдаа: Гэм хор учруулах үед хохирогч цалин хөлс, орлогогүй байсан бол тэрээр хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээнээс *******агүй хэмжээний нөхөн төлбөр шаардах эрхтэй гэж заасан байна. Миний бие Б.д зодуулах тэр үед цалин хөлс орлогогүй байсан, зодуулснаас болж одоог хүртэл ажил төрөл хийж чадахгүй, орлогогүй байгаа тул дараах нөхөн төлбөрийг шаардаж байна. Үүнд: 0 онд Хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээ 40.000 төгрөг байсан тул 0 оны 9-р сар, 10-р сар, 11-р сар, 1-р сарын нөхөн төлбөр 1.680.000 төгрөг, 0******* онд Хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээ 550.000 төгрөг болсон тул 0******* оны 1-р сар, -р сар, *******-р сар, 4-р сар, 5-р сар, 6-р сар, 7-р сар, 8-р сарын нөхөн төлбөр 4.400.000 төгрөг. Нийт 6.000.000 төгрөгийн нөхөн төлбөр нэхэмжилж байна.

Миний бие эрүүл мэнд, сэтгэл санаагаар маш их хохирч байгаа, миний оюун ухаан эрүүл саруул байх үеийнхээсээ муу болсон тул сэтгэл санааны хохиролд 0,000,000 төгрөг нэхэмжилж байна. Миний хөдөлмөрийн чадвар 70 хувийн алдагдалтай учир надад Төрөөс сар бур 550.000 төгрөг олгодог юм. Энэ 550.000 төгрөгийг би хоол унд, утасны төлбөр, тог цахилгаан, эм тарианд зарцуулаад л таардаг, бараг хүрэлцдэггүй юм. Гэтэл би зодуулж хунд гэмтэл авснаас болж эрүүл саруул байх үедээ Хаан банкинд ажиллаж байхдаа авсан цалингийн зээл, машины зээлийг / эхний нэхэмжлэлд бичигдсэн байгаа зээл / төлж чадахгүй болж хохирч байна. Зээлийн төлөх хугацаа болоод ирэхээр бие муутай тэтгэврээсээ зээлж, мөн ах эгч найз нөхдөөсөө мөнгө зээлж авч зээлийн хугацаа хэтрүүлж төлж байна. Цаашдаа зээлээ төлж чадахгүй байдалд хүрч байна. Бас зээлээ төлөх гэж цахим зээлийн төвөөс зээлсэн зээлийн төлбөр 495,000 төгрөг, Мобикомд 6*******6.000 төгрөгний зээлтэй тул 495,000 төгрөг, 6*******6,000 төгрөгийг нэхэмжилж байна. Би гагнуурчин мэргэжилтэй бөгөөд гагнуурчин мэргэжлээрээ ажиллах зорилт тавин явж байх үедээ Б.д зодуулсан юм. Хэрвээ би гагнуурчны ажил хийгээд эрүүл энх явж байсан бол тогтмол орлоготой байж, зээлээ төлөх, дээ туслах зэргээр амжилттай явж байх байсан билээ. Би дүүтэйгээ амьдардаг юм. Миний Улаан хоолойн хяналтад байдаг. Бид бие биенээ асарч хараад амьдардаг. Би өөрөө биендээ эмчилгээ хийлгэх хүсэлтэй байгаа боловч мөнгө төгрөг байхгүйгээс болж эмчилгээ ч хийлгэж чадахгүй хэцүү байдалтай байна. Иргэн миний биеийн эрүүл мэнд муу, амьдральн хүнд байдлыг харгалзан үзэж миний нэхэмжлэлийг хангаж шийдвэрлэж өгнө үү гэж хүсэж байна.

Хүний биеийн эрүүл мэнд, сэтгэл санааг хунд гэмтээсэн буруутай хун мөнгө төгрөгөөр хохирлыг бүрэн арилгаж чадахгүй. Эрүүл саруул байсан хэвийн байдалд нь оруулж чадахгүй билээ. Буруутай хуний гэм хороор миний биед учирсан энэ хунд гэмтэл нь одоо байнга тархи толгойгоор хатгаж янгинаж, мэдрэлийн эд эсүүд энэ шанаанд байгаа гадны биет болох пластик бэхжүүлэгчтэй цаашид насаараа дасан цохицож, туунд тааруулж идэж уух нь зовиуртай маш хэцүү байна. Одоо хуний ярьсан хэлснийг, өөрийн барьсан тавьсан үйлдлээ маш амархан мартаж санахгүй байна. Ам мурий болсон. Эрүүл саруул байх үеийнх шиг хэвийн биш байгаад байна. Иргэн миний биеийн байдал муудсан тул аргагүй эрхэнд эд хандаж энэ нэхэмжлэлийг гаргаж байна.

Хариуцагч Б.гаас эрүүл мэндийн нөхөн төлбөрт 6.000.000 төгрөг, сэтгэл санааны хохиролд 0.000.000 төгрөг, Цахим зээлийн төвөөс 495,000 төгрөг, Мобикомьн зээлийн төлбөр 6*******6.000 төгрөг, бүгд 7.1*******1.000 төгрөг. 0******* оны 5-р сарын 9-нд өгсөн нэхэмжлэлийг нэмээд нийт 51.81.58******* төгрөгийг гаргуулж Т. надад олгуулж өгнө үү гэжээ.

 

Тэрээр хуралдаанд гаргасан тайлбартаа: Би эрүүл мэндээрээ хохироод, машин тэргээ алдаад маш хүнд асуудалтай байгаа. Энэ хүнтэй уулзахад хувиасаа 10,000,000 төгрөг тус тусдаа өгнө гээд баталгаа гаргасан ч мөнгөө өгөөгүй. 0 оны дүгээр сарын 06-ны өдөр би , нарт зодуулсан тэгээд эрүүл мэндийн асуудалтай ажил хийж чадахгүй байна. Сүүлд 9 дүгээр сард ухаан алдаж унаад нуруугаа ******* хугалсан. Би цалингийн зээлтэй, машины зээлтэй дээрээс нь банк бусын зээлтэй. Эрүүл байхдаа өөрөө бүгдийг нь төлж байсан. Одоо эрүүл мэндийн улмаас зарим мөнгийг төлж чадахгүй байна. Нийт 51,81,58******* төгрөг нэхэмжилж байна. , нараас тэнцүү хувааж гаргуулахаар нэхэмжилж байна. Эрүүл мэндийн нөхөн төлбөрт 6,000,000 төгрөг, сэтгэл санааны хохирол 0,000,000 төгрөг нэхэмжилж байгаа. Би бүх зээлээ төлөөд явж байсан, машины зээлийг би өөрөө аваад одоо өөрөө төлж байгаа. Би зээлээ төлөхгүй бол банк хэзээ ч миний өвчин зовлонг ойлгохгүй. Машины зээл, цалингийн зээлээ төлөөд явж байгаа. Цахим зээлийг бэртсэн байх хугацаандаа шаардлага гарсан үедээ авсан. Мобикомын зээлийг хаасан, Покет зээлийг хаасан. Би толгойны ******* эм ууж байгаа, 0,000 төгрөг, *******60,000 төгрөгийн эм, 70,000 төгрөгийн эмүүд авч ууж байгаа. Ер нь бол нааш цаашаа явах зардал очиж үзүүлсэн хувийн эмнэлгийн зардал гэх мэт нийлээд ийм болсон. Хохирол төлнө гэх хэлцлийг нотариатаар батлуулах гэсэн боловч хувийн асуудлыг батлахгүй гэсэн. Зээл авах үедээ Хаан банканд ажиллаж байсан, ******* жил ажилласан. 0 оны хавар ******* дугаар сард ажлаасаа гарсан. 0 оны дүгээр сарын 06-нд зодуулсан. Энэ хугацаанд зээлээ төлж байсан. Зээл одоо хэдэн төгрөгийн үлдэгдэлтэй байгааг сайн мэдэхгүй байна, 04 онд дуусна. Одоо ажилгүй байгаа. Одоо зээлээ группийн мөнгөөрөө төлдөг, групп 550,000 төгрөг авч байгаа. Б. хуралд дээр өөрсдөө хэлсэн. Намайг гомдолгүй гэсэн бичиг хийгээд өг гэж хэлсэн. Байгаа мөнгөөрөө эм авах үедээ аваад зээлээ төлөх үедээ төлөөд л явж байгаа. Группийн мөнгөнд хангалттай *******тдаг. Ийш тийшээ явж үзүүлдэг. *******д ирэхээр тийм шинжилгээ өг, ийм шинжилгээ өг гээд буцдаг. Энд таньдаг айл байхгүй учраас буудалд хонодог. тусалж дэмжиж байсан гэж яриад байна үгүй, эмнэлэгт хэвтэж байхад 4, 5 удаа ирсэн. Эмчид мөнгө өгсөн байх ойр зуурын памперс гэх мэт авч өгсөн байх. Одоо бол надтай дугарахгүй байгаа. Шүүх хурал дээр 1*******,000,000 төгрөгийн зардлыг төлнө гээд хурлын дараа бид хувь хувиасаа 10,000,000 төгрөг өгнө гэж тохиролцсон. Би тэрнээс хойш ы машинд халдсан гээд намайг баривчилгаанд явуулсан. Би ганцаараа баривчилгаанд явсан. 0 оны дүгээр сарын 06-ны өдөр хоригдсон тэнд маш хэцүү байсан. Би тархины асуудалтай болсон шанаандаа пиавар суулгасан. Заримдаа унтаж чадахгүй эм давхарлаж ууж байгаа. Хаан банкинд захирлын жолооч хийж байсан. Болд төмөр ******* голд гагнуурчин хийж байсан. Алтны уурхайд гагнуурчин хийж байсан. *******ад бас гагнуурчин хийж байсан. Энэ өөрсдөө өгнө гэж яриад өгөөгүй, хэлсэндээ байгаагүй. Баримт байна шүү гэхэд найздаа итгээд 0,000,000 төгрөг өгвөл өгөхөө болилоо гээд баримтаа өгөөгүй, сайн мэдэж байгаа. хэрэг шийдэгдсэнээс хойш ,000,000 төгрөг, 1,000,000 төгрөг өгсөн. аас гаргаж өгсөн гэсэн *******,500,000 төгрөгт нь орж ирсэн гэх.

 

Хариуцагч Б. эд бичгээр гаргасан тайлбартаа: /хх-н 7, 1******* дугаар тал, / миний бие Б. Т.ийн гаргасан зээлийн төлбөр 4,681,58******* төгрөг гаргуулах нэхэмжлэлтэй танилцлаа. Миний бие Т.ийн биед учруулсан хохирол ,5 сая болсныг давуулан буюу өөрийн гаргасан үйлдэлдээ гэмшиж 8,5 сая төгрөгийг Т.т төлж барагдуулсан. Хагалгаанд өмнөх 1,5 сая, нийт дараа нь 7 сая төлсөн. Хэргийн улмаас учруулсан гэмшилтэй байгаа боловч одоо нэхэмжилж байгаа зээлийн төлбөр 4,681,58******* төгрөгийг төлөхгүй хүлээн зөвшөөрөхгүй байна. Т.ийн биед учирсан гэмтлийг түүний хүсэлтээр удаа дүгнэж шинжээчийн дүгнэлт гарсан. Уг дүгнэлтээр Ерөнхий хөдөлмөрийн чадварын тогтонги алдалтад нөлөөлөхгүй гэсэн байгаа. Иймд энэхүү тайлбар болон шинжээчийн дүгнэлт, хохирол төлсөн баримт зэргийг үндэслэн нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү. Миний бие эрхэлсэн ажилгүй байдлыг харгалзана уу.

Нэхэмжлэгч Т.ийн 0******* оны 05 сарын 9-ний өдрийн үндсэн нэхэмжлэлийн шаардлага 4,681,58******* төгрөг болон нэмэгдүүлсэн нэхэмжлэлийн шаардлага 7,1*******1,000 төгрөг зэргийг бүхэлд нь хүлээн зөвшөөрөхгүй байгаа болно гэх.

 

Хариуцагч Б. хуралдаанд гаргасан тайлбартаа: Би нийт гарсан 51,81,58******* төгрөгийг төлөхгүй. 0,000,000 төгрөг яриад байна л даа үүнийг тухайн үед нь шилжүүлсэн баримт нь байгаа. хурал дээр нийт хохирол нь ,700,000 төгрөг гарсан. Би үүнийг давуулаад 8,500,000 төгрөг төлсөн. Би тухайн үед өөрийнхөө гэм буруутайг хүлээн зөвшөөрөөд эрүүл мэндийн тал дээр цаашид эмчилгээ, ам тариа авч хэрэглээрэй гээд өгөөд гомдолгүй гэсэн бичиг гаргуулсан. Мөнгө төлсөн баримт нь хэрэгт байгаа байх. Банкнаас зээл авсан нь миний хийсэн хэрэгт хамааралгүй сайн дураар зээл авсан байгааг нь төлөхгүй. Эмчилгээтэй холбоотой зардлыг бол төлнө. Хэлцлийг ийн эгч санаачлаад хийсэн. Би 7,000,000 төгрөг төлсөн дараа нь 500,000 төгрөг тэгээд ийн данснаас 1,000,000 төгрөг төлсөн. Хэлсэн ярьсандаа байж чадаагүй гэж нэхэмжлэгч хэлж байна. Би эрүүгийн хурлаар төлсөн. Эрүүл мэндийн холбогдолтой зардлыг би төлнө гэж байгаа. Хэрэг гарснаас хойш би т хэрэгтэй зүйлийг нь хангаж өгдөг байсан. Хагалгаанд орсон эмчид хүртэл мөнгө өгч байсан. Бид нэг нутгийн найзууд байсан. Нэхэмжлэгчийн талаас биднийг хэлсэндээ хүрээгүй гэж байна. Боломжоороо төлөөд явж байсан. Эрүүл мэндийн талаас мөнгөө төлнө, банк, сайн дурын зээл гэм мэт мөнгийг төлөхгүй, миний үйлдсэн хэрэгт хамааралгүй. 9,500,000 төгрөг төлсөн, Эм тариандаа хэрэглээрэй гэж өгсөн гэх.

 

Хариуцагч Э. эд гаргасан тайлбартаа: /хх-н ******* дугаар тал, / Миний бие Э. нь Т.ийн гаргасан нэхэмжлэлтэй танилцлаа. Уг нэхэмжлэл дээр дурдсан хэрэг нь ******* аймгийн Цагдаагийн газрын мөрдөн шалгах ажиллагаагаар эцэслэн шийдвэрлэгдсэн. Дээрх асуудалд Э. миний бие гэрчээр оролцсон тул нэхэмжлэлд дурдсан 51,81,58******* төгрөг төлөх хууль зүйн үндэслэлгүй байна. энэ байдлыг харж надад хамаарахгүй, хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү гэжээ.

Хариуцагч Э. хуралдаанд гаргасан тайлбартаа: Би энэ хэрэгт гэрчээр оролцсон, цагдаагаас намайг гэм буруугүй гэж нотолсон. Нэхэмжилж байгаа мөнгийг төлөх хууль зүйн үндэслэл байхгүй гэж үзэж байна. 0******* оны 0 дугаар сарын 0-нд нотариатаар баталгаажуулсан хэлцэл бол хууль зүйн мэдлэг үнэхээр дутмаг байсан, айж сандарсан байсан, бас найзынхаа хажууд байсан учраас гарын үсэг зурсан. Шүүх хуралд би гэрчээр оролцсон энэ хэрэг бүрэн шийдэгдэж дууссан гэж ойлгож байна. Сэтгэл санааны хохирол 10,000,000 төгрөгийг төлөх үндэслэлгүй гэж үзэж байна. Цагдаагийн байгууллага шалгаж намайг гэм буруугүй гэдгийг нотолсон, би хуралд гэрчээр оролцсон. Хууль зүйн мэдлэггүй учраас баримт дээр гарын үсэг зурсан. Гарын үсэг зурахгүй бол 8 жилийн хорих ял авна, яллагдагчаар татагдана гээд айж байсан. Т.т гэмт хэрэг болсны дараа хагалгаанд ороход 1,500,000 төгрөг өгсөн. дахиад ,000,000 төгрөг төлсөн нийт *******,500,000 төгрөг өгсөн. Хэлцэлд гарын үсэг зур гэхээр нь зурсан, ийн эгч зур гэхээр нь зурсан. Цагдаагаас намайг гэм буруугүй гэдгийг нотолсон, хуралдаанд би гэрчээр оролцсон тэгэхээр мөнгө өгөх шаардлагагүй гэж үзэж байна. Бид нар нэг нутгийн найз нөхөд. Өвчин зовлон тусчихлаа гээд тусалсан. Цуг ууж идэж байгаад энэ хэрэг болсон учраас өгсөн. Би энэ хүнийг гэмтээсэндээ мөнгө төлөөгүй. Дарамтлуулах ч юу байх вэ, ер нь айсандаа зурсан. Ял авна, яллагдагчаар татна гэж айсан. Тухайн үед хуулийн мэдлэг байхгүй учраас хэцүү байсан. Нээрээ л тэгчих юм болов уу гэж бодсон. Тухайн үед цуг ууж идэж байгаад ийм асуудал болсон, нэг найз маань бэртэж гэмтчихээд байхад яаж зүгээр байх вэ гээд мөнгө өгсөн. Тухайн үед би ажилгүй байсан. Би төлөх ёсгүй гэж бодож байна. Гэхдээ ийн шийдвэрийг дагана. Хуулийн мэдлэг үнэхээр байхгүй учраас энэ хэргээс яаж хурдан салах вэ гэсэн үндэс дээрээс зурсан. Би нийт *******,500,000 төгрөг төлсөн байгаа. түүний эгч угаасаа тэгж байсан. Хүнд гэмтлийн зэрэг гарсан байна тийм ял авах юм байна гэж байсан. Яллагдагчаар татах магадлал байгаагүй, би цохиж гэмтээсэн биш. Хэлцэл хийхээс өмнө ******* удаа мөнгө өгсөн, хэлцэл хийснээс хойш мөнгө өгөөгүй. Т. банкны төлөлт болсон, гар утасны зээл болсон гээд байсан. яагаад надаас мөнгө нэхсэнийг мэдэхгүй, хэрэг болсноос хойш надаас мөнгө нэхдэг. Хүн нэхээд байгаа юм чинь мөнгө өгнө шүү дээ. Мөнгө өгөхгүй бол ингэнэ тэгнэ гээд байнгын дарамтлуулж байгаа. Хэрэг болдог өдөр би нэг ч гар хүрээгүй. Би энэ -т зодуулаад ийм болсон гэж яриад байна, би гайхаж байна. Нэгдүгээрт тай би хамт байсан. Би энэ хүнийг хоёуланг нь бодсон. Хэрэг болох үед хувиараа гагнуурчин ажилтай байсан. Би ,000,000 төгрөгөөс дээшээ орлоготой. Шүүх хурал болсноос хойш би нэг ч төгрөг явуулаагүй гэх.

 

Нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэл, зохигчийн тайлбар, хавтаст хэрэгт авагдсан бичгийн чанартай нотлох баримтуудыг шинжлэн судалж; ҮНДЭСЛЭХ нь:

 

Т.ийн эд гаргасан нэхэмжлэл болон нэмэгдүүлсэн шаардлага / хх- 1, 90-9 тал /-даа ...хариуцагч Б.гаас эрүүгийн гэмт улмаас сэтгэл санааны хохирол 10,000,000 төгрөг, эрүүл мэндийн эмчилгээний зардалд 6,000,000 төгрөг, Банк, банк бус санхүүгийн байгууллагаас авсан зээлд нийт 4,681,58******* төгрөг, / үүнээс цалингийн зээлд 7,701,0 төгрөг, машины зээлд ,980,49******* төгрөг, цахим зээл 495,000 төгрөг, мобикомын зээл 6*******6,000 төгрөг, нийт 41,81,58******* төгрөгийг, хариуцагч Э.аас сэтгэл санааны хохиролд 10,000,000 төгрөг, нийт 51,81,58******* төгрөгийн хохирол гаргуулахаар шаарджээ.

Зохигчийн эд бичгээр гаргасан болон хуралдаанд өгсөн дээрх тайлбар, 7-11, 19-66, 85, 9*******-99, 101-105, 118-11 дэх талд авагдсан бичгийн чанартай нотлох баримтуудаас үзэхэд; нэхэмжлэгч Т. нь хариуцагч Б.гаас Банк, банк бус санхүүгийн байгууллага, мобиком, цахим банкнаас авсан гэх нийт 5,81,58******* төгрөгийн зээлийг төлүүлэхээр шаардсаныг хангах хууль зүйн болон бодит үндэслэлгүй гэж үзэв.

Учир нь: Иргэний хуулийн 505 дугаар зүйлийн 505.1, 505.-т ... бусдын эрүүл мэндэд гэм хор учруулсан этгээд нь хохирогчийн хөдөлмөрийн чадвараа алдсанаас дутуу авсан цалин хөлс, түүнтэй адилтгах орлого, ийнхүү эрүүл мэндэд гэм хор учруулсантай холбогдон гарсан асарч сувилах, нэмэгдэл хоол өгөх, хиймэл эрхтэн хийлгэх, сувиллын газар сувилуулах зэрэг зайлшгүй бүх зардлыг хохирогчид төлөх үүрэгтэй, мөн гэм хор учруулах үед хохирогч цалин хөлс, орлогогүй байсан бол тэрээр хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээнээс *******агүй хэмжээний нөхөн төлбөр шаардах эрхтэй байхаар тус тус заасан байхад нэхэмжлэгч нь нэхэмжлэлдээ ... Банк, банк бус санхүүгийн байгууллага, мобиком, цахим банкнаас авсан зээлүүдээ гэм хорын хохирол гэж үзэн хариуцагч Б.гаас гаргуулахаар шаардсан нь дээрх хуульд заасан хохиролд тооцогдохгүй байх тул энэхүү нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангах үндэслэлгүй байна.

Мөн тэрээр хариуцагч Б.гаас эрүүл мэндийн эмчилгээний зардалд 6,000,000 төгрөг гаргуулахаар шаардсан боловч энэхүү нэхэмжлэлийн шаардлагатай холбоотой баримтыг эд гаргаагүй, хавтаст хэрэгт энэ тухай баримт байхгүй, Өөрөөр хэлбэл; нэхэмжлэгч нь Иргэний хэрэг эд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 5 дугаар зүйлийн 5.., *******8 дугаар зүйлийн *******8.1-д тус тус зааснаар нэхэмжлэлийн шаардлагаа нотлох үүргээ биелүүлээгүй гэж үзнэ.

Иймд дээрх нэхэмжлэлийн шаардлагыг тус тус хэрэгсэхгүй болгох нь зүйтэй гэж бүрэлдэхүүн үзэв.

Харин нэхэмжлэгч нь дээрх хариуцагч нараас хавтаст 85 дугаар талд авагдсан бичгийн хэлцлийн дагуу 0,000,000 төгрөгийг сэтгэл санааны хохирол гэж үзэж тооцон тус бүрээс 10 сая төгрөг гаргуулахаар шаардаж байгаа ба дээрх баримт /хэлцэл/-с үзэхэд; Б. миний бие Т.тай ярилцсаны үндсэн дээр 0 000 000 төгрөгийн хохирол барагдуулахаар тохиролцож, урьдчилгаа 7 000 000 төгрөг өгсөн, үлдэгдэл 1******* сая төгрөгийг 14 хоногийн дотор төлөхөөр тохиролцов. Эмчилгээний зардал 10,*******50,000 төгрөг болсноос 99 000 төгрөг өгсөн, үлдэгдэл 8 060 000 төгрөг төлөхөөр тохиролцов гэж, нийт *******0,*******50,000 төгрөг төлөхөөр тохиролцсоноос, сэтгэл санааны хохиролд 7,000,000 төгрөг, эмчилгээний зардалд ,99,000 төгрөг, нийт 9,99,000 төгрөг төлсөн гэж үзэх бөгөөд хуралдаанд хариуцагч Б.гаас гаргасан Хаан банкны дансны хуулгаар 1,000,000 төгрөг төлж, нийт 10,99,000 төгрөгийг төлсөн болох нь нотлогдож байх ба талууд үүнд маргаангүй байна.

Иймд хариуцагч Б.гаас сэтгэл санааны хохиролд 10 сая төгрөг төлөхөөс төлөгдөөгүй үлдсэн *******,000,000 төгрөг, эмчилгээний зардалд 10 *******50 000 төгрөг төлөхөөс төлөгдөөгүй үлдсэн 6,051,000 төгрөг, нийт 9,051,000 төгрөгийг гаргуулан Т.т олгох нь зүйтэй.

Талуудын хооронд байгуулагдсан дээрх хэлцэл нь Иргэний хуулийн *******9 дүгээр зүйлийн *******9.1, 4 дугаар зүйлийн 4.1, 4.-т тус тус зааснаар ... , нарын хооронд байгуулагдсан хүчин төгөлдөр бичгийн хэлцэл гэж үзэх бөгөөд Иргэний хэрэг эд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн *******7 дугаар зүйлийн *******7.1-д заасан нотлох баримт мөн тул мөн хуулийн 40 дүгээр зүйлийн 40.1, 40.-т зааснаар хэрэгт хамааралтай, ач холбогдолтой, үнэн зөв баримт гэж үзэв.

Хариуцагч Э.аас сэтгэл санааны хохиролд 10,000,000 төгрөг нэхэмжилсэн боловч хавтаст 85 дугаар талд авагдсан баримтаар Э.д дээрх хэлцлийн дагуу сэтгэл санааны хохирол төлөх үүрэг хүлээлгээгүй буюу тэрээр эрүүгийн гэмт хэрэгт гэм буруугүй болох нь 1*******-18 дугаар талд авагдсан шийтгэх тогтоолоор тогтоогдож байх тул түүнд холбогдох 10,000,000 төгрөгийн /сэтгэл санааны хохирол/ нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангах үндэслэлгүй гэж үзэв.

Иймд хариуцагч Э.гаас нэхэмжилсэн нийт 41,81,58******* төгрөгөөс 9,051,000 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, үлдэх *******,761,58******* төгрөгийг, мөн Э.аас 10,000,000 төгрөг гаргуулах нэхэмжлэлийн шаардлагыг тус тус хэрэгсэхгүй болгох нь зүйтэй гэж бүрэлдэхүүн дүгнэв.

Нэхэмжлэгч нь Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 41 дүгээр зүйлийн 41.1.7-д зааснаар улсын тэмдэгтийн хураамжаас чөлөөлөгдсөнийг дурдаж, хариуцагч Б.гаас 9,051,000 төгрөгд тохирох улсын тэмдэгтийн хураамж 9,667 төгрөг гаргуулан төрийн сангийн төсвийн орлогод оруулах нь зүйтэй.

 

Иргэний хэрэг эд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 1 дугаар зүйлийн 1..-т заасныг удирдлага болгон ТОГТООХ нь:

 

1. Иргэний хуулийн 497 дугаар зүйлийн 497.1, 505 дугаар зүйлийн 505.1 дэх тус тус зааснаар Б.гаас 9,051,000 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгч Т.т олгож, нэхэмжлэлээс үлдэх *******,761,58******* төгрөгийн шаардлагыг, Э.аас 10,000,000 төгрөг гаргуулах нэхэмжлэлийн шаардлагыг тус тус хэрэгсэхгүй болгосугай.

 

. Иргэний хэрэг эд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 57 дугаар зүйлийн 57.1, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 41 дүгээр зүйлийн 41.1.7-д тус тус зааснаар нэхэмжлэгч нь тэмдэгтийн хураамжаас чөлөөлөгдснийг дурдаж, хариуцагч Б.гаас тэмдэгтийн хураамжид 9,766 төгрөгийг гаргуулан төрийн сангийн төсвийн орлогод оруулсугай.

 

*******. Иргэний хэрэг эд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 119 дүгээр зүйлийн 119.-т зааснаар шийдвэр танилцуулан сонсгомогц хүчинтэй болохыг дурдсугай.

 

4. Иргэний хэрэг эд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 119 дүгээр зүйлийн 119.*******, 119.4-д шийдвэр хүчинтэй болсон өдрөөс хойш 14 хоногийн дотор шийдвэрийн агуулгыг энэ хуулийн 118 дугаар зүйлд заасны дагуу бүрэн эхээр нь бичгээр үйлдэж, хуралдаанд оролцсон тал энэ хуулийн 119.*******-д заасан хугацаа өнгөрснөөс хойш 14 хоногийн дотор эд хүрэлцэн ирж шийдвэрийг өөрөө гардан авахыг мэдэгдсүгэй.

 

5. Иргэний хэрэг эд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 119 дүгээр зүйлийн 119.7-д зааснаар 119.4-д заасны дагуу шийдвэрийг гардан аваагүй нь гомдол гаргах хугацааг хуульд заасан журмын дагуу тоолоход саад болохгүйг дурдсугай.

 

6. Иргэний хэрэг эд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 10 дугаар зүйлийн 10.-т зааснаар зохигч, түүний төлөөлөгч, өмгөөлөгч шийдвэрийг эс зөвшөөрвөл, шийдвэрийг гардан авсан өдрөөс хойш 14 хоногийн дотор ******* аймгийн Эрүү, Иргэний давж заалдах эд гомдол гаргаж болохыг дурдсугай.

 

 

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ, ЕРӨНХИЙ ШҮҮГЧ Л.ЭНХТАЙВАН

 

 

ШҮҮГЧИД Б.МӨНХЗУЛ

 

 

Г.БАТЗАЯА