Сэлэнгэ аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

2024 оны 04 сарын 17 өдөр

Дугаар 148/шш2024/00214

 

 

 

 

 

*******0*******4 оны 04 сарын 7 өдөр

Дугаар 48/ШШ*******0*******4/00*******4

******* а

Зохигчийн эвлэрлийг баталж,

хэргийг хэрэгсэхгүй болгох тухай

 

 

******* ******* дахь ******* дундын иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Ерөнхий шүүгч Л.Энхтайван даргалж,  шүүгч Б.Мөнхзул, шүүгч Б., нарын бүрэлдэхүүнтэй, тус шүүхийн шүүх хуралдааны “А” танхимд  нээлттэй хийсэн иргэний хэргийн шүүх хуралдаанаар:

 

Нэхэмжлэгч: ******* *******, ******* *******ын ******* ******* ******* *******т үйл ажиллагаа явуулдаг “Энх хос ” /РД:747*******6, утас:/-ийн нэхэмжлэлтэй,

 

.Хариуцагч: ******* *******, ******* *******  ******* ******* *******, ******* ******* , од  оршин суух,    Эрдэнэжавын Эрдэнэбилэг /РД:МЖ67*******076/

 

*******.Хариуцагч: ******* *******, ******* *******  ******* ******* *******т оршин суух, /РД:МЖ8806*******0/

 

.Хариуцагч: ******* *******, ******* *******  ******* ******* *******, *******-45 од оршин суух,  /РД:/

 

4.Хариуцагч: ******* *******, ******* *******  ******* ******* *******т оршин суух,  /РД:ШВ840087/

 

5.Хариуцагч: ******* *******, ******* *******  ******* ******* *******, гэх газарт оршин суух,  /РД:ОЖ85*******/

 

6.Хариуцагч: ******* *******, ******* *******  ******* ******* *******, гэх газарт оршин суух,   /РД:ИЮ7009*******95/

 

7.Хариуцагч: ******* *******, ******* *******  *******, ******* ******* , од  оршин суух, Эрхий мэргэн /РД:МЮ8006*******7*******/

 

8.Хариуцагч: ******* *******, ******* ******* *******,  -, 9 од оршин суух,   Банзрагчийн /РД:МЖ670*******4/

 

9.Хариуцагч: ******* *******, ******* *******  ******* ******* *******, од оршин суух,   /РД:МЖ77079/

 

0.Хариуцагч: ******* *******, ******* *******    *******,  --58 од оршин суух,   /РД:МЖ809085/

 

.Хариуцагч: ******* *******, ******* *******  ******* ******* *******т оршин суух,  /РД:МЖ880*******0*******8/

 

*******.Хариуцагч: ******* *******, ******* *******  *******,  н гудамж 0 од оршин суух,  /РД:МЖ9508/

 

.Хариуцагч: ******* *******, ******* *******  ******* ******* *******, 800 од оршин суух, /РД:МЖ885/ нарт холбогдох

 

Нэхэмжлэлийн шаардлага: “Тариалангийн талбайд учруулсан гэм хорын хохирол 47,74,64төгрөг гаргуулах” тухай иргэний хэргийг хянан хэлэлцэв.

 

Шүүх хуралдаанд:

 

нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч Д. /*******754/

 

хариуцагч П., Э.Эрдэнэбилэг, нарын өмгөөлөгч Г., /846/

 

хариуцагч В., Ө., Д.,

 

хариуцагч Л., Б., Т.ийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч П. /онлайн/

 

 Гэрч: Т., Г., Г., Б.,

 

 иргэдийн төлөөлөгчөөр Г.,

 

          Шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга Э. нар оролцов. 

 

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

 

          Нэхэмжлэгч “Энх хос ” шүүхэд гаргасан нэхэмжлэлдээ:  Манай “Энх Хос Мөрөн” нь *******04 оноос эхлэн ******* аймгийн ******* *******анд газар тариалангийн чиглэлээр үйл ажиллагаа эрхлэн явуулж дотоодын хэрэгцээнд хүнсний улаан буудайг нийлүүлэн ажиллаж байна.

          *******0************** оны 0 ******* сард буюу тариа хураалтын үеэр тус *******ын айлуудын адуу, үхэр, хонь, ямаа нийлсэн олон тооны мал тариан талбай руу маань орж, талбайг их хэмжээгээр талхалж манай компанид их хохирол учруулсан.

          Манай компанийн эзэмшлийн ******* аймгийн ******* *******ын: Бор Өндөр-******* гэх газарт байрлах 4090084 нэгж талбарын ******* бүхий 46,88 га, ТАР- гэх хаягт байрлах 409000799 нэгж талбарын ******* бүхий 5,6 га,т байрлах 856454067 нэгж талбарын ******* бүхий 45 га, гэх газарт байрлах 40900786 нэгж талбарын ******* бүхий 5 га тариан талбайнуудад *******0************** оны 09-р сарын 5-ны өдрөөс эхлэн *******0************** оны 0 ******* сарын дунд буюу тариа хураалт дуусах хүртэлх хугацаанд тогтмол мал орж байсан.

         Бид учирсан хохирлоо тогтоолгохоор тус *******ын ХАА-н тасагт хандан дүгнэлт гаргуулж, аймгийн мэргэжлийн хяналтын газарт дуудлага мэдээлэл өгч, гомдол гаргаснаар тус газрын Ургамал хамгааллын хяналтын улсын байцаагч нь хяналт шалгалт явуулан **************000496 *******тай зөрчлийн хэрэг нээж шалгасан.

        Ингэснээр тус *******ын 6н малчны мал манай тариан талбай руу орж талхалсан болохыг тогтоосон ба дээрх малчдад Зөрчлийн тухай хуулийн дагуу тус бүрд нь шийтгэл оногдуулж арга хэмжээ авсан.  

 

       ******* *******ын ХАА-н тасгаас хүний бүрэлдэхүүнтэй ******* ажиллаж “Тариалангийн

талбайд мал тэжээвэр амьтан орсны улмаас тариалангийн үйлдвэрлэл эрхлэгчдэд учруулсан хохирлыг тооцох аргачлал”-аар манай компанийн эзэмшлийн 4 газарт тус бүрд нь учирсан хохирлын үнэлгээг тооцон гаргасан ба нийт 47,754,64 төгрөгийн хохирол учирсан болохыг тогтоосон.

Иймд тариалангийн талбайд учирсан хохирол болох 47,754,64 төгрөгийг тус *******ын малчин П. , Э. Эрдэнэбилэг, Б. , Л., Ч. , Т. нараас гаргуулж манай компанийг хохиролгүй болгож өгнө үү гэжээ.

 

        Зохигчоос шүүх хуралдаанд гаргасан эвлэрлийн гэрээндээ:

      ...”Энх хос ” -ийн нэхэмжлэлтэй П. нарт холбогдох гэм хорын хохирол 47,754,64 төгрөг гаргуулах тухай  иргэний хэргийн зохигч эвлэрлийн гэрээндээ:

 

        .Нэхэмжлэгч тал нэхэмжлэлийн шаардлагын 0,84.*******55 төгрөгөөс татгалзаж, / эзэн холбогдогч нь олдоогүй/

 

        *******.Нэхэмжлэлийн шаардлагын ,970,78 төгрөгийг хариуцагч Ч., Т. нар биелүүлснийг хүлээн зөвшөөрч,

 

        . Хариуцагч П., Э.Эрдэнэбилэг нарын учруулсан хохирол болох ,84*******,400 төгрөгөөс *******,000,000 төгрөгийг үлдээж, үлдэх 9,84*******,400 төгрөгөөс татгалзахаар,

 

       4.Уг *******,000,000 төгрөгийг хариуцагч П., Э.Эрдэнэбилэг нар нь тэнцүү хувааж төлөхөөр,

 

       5.Нэхэмжлэгчийн хувьд хариуцагч Т., Н., Н. нараас татгалзахаар,

 

       6.Хариуцагч Л., Б., Д., Л., Б. нар нь 5 га талбайд учруулсан хохирол болох ,557,************** төгрөгийг намрын сард сар тариан талбайг манаж, хүн тус бүр 00,000 төгрөг төлж барагдуулахаар,

 

       7.Нэхэмжлэгчийн зүгээс 5 гад учирсан хохирол болох ,557,************** төгрөгийн *******,957,************** төгрөгнөөс татгалзаж, 600,000 төгрөгийг Л., Б., Д., Л., Б. нараас тэнцүү хэмжээгээр төлүүлэн 6 хариуцагчийг сарын хугацаанд тариан талбайг мануулах ажил хийлгэхээр,

 

       8.Хариуцагч нар нь тариан талбайг манах ажлыг хийгээгүй тохиолдолд хүн тус бүрээс ,000,000 төгрөг гаргуулахаар,

 

       9.Б. нь хариуцагч Б., Б. нарын өмнөөс хариуцлага хүлээж байгаа тул 00,000 төгрөг төлөхөөр,

 

      0. Хариуцагч П., Э.Эрдэнэбилэг нар нь тус бүрийн төлөх ,000,000 төгрөгөө *******0*******4 оны 04 сарын 0-аас эхлэн 6 сарын 0-ны өдрийг хүртэл нийт сарын хугацаанд тэнцүү хэмжээгээр хуваан төлөхөөр талууд тохиролцов.

 

      .Хариуцагч Л., Д., Л., Б. нар нь тус бүр төлөх төлбөрөө *******0*******4 оны 04 сарын 0-ны дотор төлөхөөр тус тус тохиролцов.

          Л. -00,000 төгрөг,

          Д. -00,000 төгрөг,

          Л. -00,000 төгрөг,

 

 

 Б. -00,000 төгрөг тус тус төлөхөөр зохигчид сайн дурын үндсэн дээр эвлэрлийн гэрээ байгуулсан болно.

 

        Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч Д. нь нэхэмжлэгчээс олгосон эвлэрэх эрхийн дагуу  эвлэрлийн гэрээ байгуулав гэж талууд гарын үсгээ зурцгаажээ.

     

                                                             ҮНДЭСЛЭХ нь:

 

          ”Энх хос ” -ийн нэхэмжлэлтэй П., Э.Эрдэнэбилэг, В., Л., Ч.Билэг, Т., Т., Б., Ө., Н., Д., Л., Н. нарт холбогдуулан “Тариалангийн талбайд учруулсан гэм хорын хохирол 47,74,64 төгрөг гаргуулах” тухай иргэний хэргийн зохигч дээрх байдлаар эвлэрсэн нь бусдын эрх, эрх чөлөө, хуулиар хамгаалагдсан ашиг сонирхлыг хөндөөгүй, хуульд харшлаагүй тул зохигчийн дээрх эвлэрлийг баталж, хэргийг хэрэгсэхгүй болгох нь зүйтэй.

 

Нэхэмжлэгчийн улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 96,7*******.07 төгрөгийг төсвийн орлогод хэвээр үлдээж,

 

 Ч., Т. нараас ,970,78 төгрөгт ногдох улсын тэмдэгтийн хураамж *******06,48******* төгрөг,

 

П., Э.Эрдэнэбилэг нараас *******,000,000 төгрөгт ногдох улсын тэмдэгтийн хураамжид 46,950 төгрөг,

 

 600,000 төгрөгт ногдох улсын тэмдэгтийн хураамжид 8,650 төгрөгийг Л., Б., Д., Л., Б. тус бүрээс тэнцүү хэмжээгээр хуваан гаргуулж нэхэмжлэгчид олгох нь зүйтэй.

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 06 ******* зүйлийн 06.5 06.6, ******* ******* зүйлийн *******. дахь т заасныг удирдлага болгон ТОГТООХ нь:

.”Энх хос ” -ийн нэхэмжлэлтэй П., Э.Эрдэнэбилэг, В., Л., Ч.Билэг, Т., Т., Б., Ө., Н., Д., Л., Н. нарт холбогдох “Тариалангийн талбайд учруулсан гэм хорын хохирол 47,74,64 төгрөг гаргуулах” тухай иргэний хэргийн зохигч дээрх байдлаар эвлэрснийг баталж, хэргийг хэрэгсэхгүй болгосугай.

*******. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 57 ******* зүйлиййн 57., 74 зүйлийн 74.5 –д зааснаар нэхэмжлэгчийн улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 96,7*******.07 төгрөгийг төсвийн орлогод хэвээр үлдээж,  Ч., Т. нараас ,970,78 төгрөгт ногдох улсын тэмдэгтийн хураамж *******06,48******* төгрөг, П., Э.Эрдэнэбилэг нараас *******,000,000 төгрөгт ногдох улсын тэмдэгтийн хураамжид 46,950 төгрөг, 600,000 төгрөгт ногдох улсын тэмдэгтийн хураамжид 8,650 төгрөгийг Л., Б., Д., Л., Б. тус бүрээс тэнцүү хэмжээгээр хуваан гаргуулж нэхэмжлэгчид олгосугай.

          .Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 75 ******* зүйлийн 75.6 дахь т зааснаар энэхүү захирамжийг хариуцагч нь сайн дураар биелүүлээгүй бол шүүхийн шийдвэрийн нэгэн адил албадан гүйцэтгэж болохыг дурдсугай. 

4.Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 75 ******* зүйлийн 74.4 дахь т зааснаар  хэргийг хялбаршуулсан журмаар шийдвэрлэсэн тохиолдолд зохигч давж заалдах, хяналтын журмаар хянан шийдвэрлүүлэхээр гомдол гаргах, тухайн асуудлаар анхан шатны шүүхэд дахин нэхэмжлэл гаргах эрхгүй болохыг дурдсугай.  

           

 

 

               ДАРГАЛАГЧ,ЕРӨНХИЙ ШҮҮГЧ                                    Л.ЭНХТАЙВАН

 

 

                                                       ШҮҮГЧИД                                   Б.МӨНХЗУЛ

 

 

                                                                                                    Б.БАЯРСАЙХАН