МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС 

 

Баянхонгор аймаг дахь сум дундын иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүгч Б.Мөнхбат даргалж, тус шүүхийн хуралдааны танхимд нээлттэй хийсэн шүүх хуралдаанаар

Хүсэлт гаргагч: Баянхонгор аймгийн ******* сумын ******* дугаар баг, ******* гудамж, ******* тоотод оршин суух,  Боржгон овгийн *******ийн *******ы хүсэлттэй ажиллаж байсан байдал тогтоолгох тухай иргэний хэргийг хянан хэлэлцэв.

Шүүх хуралдаанд хүсэлт гаргагч Ц.******* оролцож, шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга Н.Бүжинлхам тэмдэглэл хөтлөв.

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

1. Хүсэлтийн шаардлага: 198******* оны 07 дугаар сарын 01-ний өдрөөс эхлэн 1989 оны 12 дугаар сарын 31-ний өдрийг хүртэл хугацаанд Баянхонгор аймгийн ******* сумын Коммунизмын төлөө зам нэгдэлд туслах ажилтнаар ажиллаж байсан байдлыг тогтоолгох тухай

2. Хүсэлтийн үндэслэл: Миний бие 19*******4 онд Баянхонгор аймгийн ******* суманд төрсөн, одоо *******0 настай. Өндөр насны тэтгэвэр тогтоолгох гэтэл бичиг баримтын зөрчил гарч шүүхээр ажиллаж байсан байдлаа тогтоолгох шаардлагатай болсон.

3. Хүсэлт гаргагч цуглуулж, иргэний хэрэгт гаргасан нотлох баримт:

- Хөдөлмөрийн дэвтэр/Ц.*******/

- Нийгмийн даатгалын дэвтэр/Ц.*******/

- Баянхонгор аймгийн Нийгмийн даатгалын хэлтсийн 2024 оны 04 дүгээр сарын 04-ний өдрийн 17 дугаар зөвлөмжийн хуудас

- Баянхонгор аймгийн Засаг даргын Тамгын газрын Архивын тасгийн 2018 оны 10 дугаар сарын 2*******-ны өдрийн 22*******3 дугаар архивын лавлагаа

- Тагнуулын ерөнхий газрын тусгай архивын 2022 оны 04 дүгээр сарын 10-ны өдрийн 08/1241 дүгээр хугацаат цэргийн алба хаасны лавлагаа

-19*******4 оны 07 дугаар сарын 24-ний өдрийн цэргийн батлах

- Үндэсний архивын сан хөмрөгийн 2024 оны 04 дүгээр сарын 2*******-ны өдрийн 03-08/240******* дугаар архивын лавлагаа

4. Шүүх бүрдүүлсэн нотлох баримт:

-Гэрчийн мэдүүлэг/Л.*******/

ҮНДЭСЛЭХ нь:

1. Хүсэлт гаргагч Ц.******* нь эрх зүйн ач холбогдол бүхий үйл явдалд хамаарах ажиллаж байсан байдал тогтоолгох хүсэлтийг иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх онцгой ажиллагааны журмаар гаргажээ.

2. Шүүх хуралдаанаар нотлох баримтын шаардлага хангаж, иргэний хэрэгт авагдсан дараах нотлох баримтыг шинжлэн судалж, хууль зүйн болон бодит үндэслэлд дүгнэлт хийж, хүсэлтийн зарим хэсгийг хангаж, үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгон шийдвэрлэх эрх зүйн үндэслэлтэй гэж дүгнэв. Үүнд:

2.1. Хөдөлмөрийн дэвтэр:

Монгол Улсын Засгийн газрын 1991 оны 01 дүгээр сарын 11-ний өдрийн 13 дугаар тогтоолоор Ажилласан хугацааг тооцох журам-г баталсан нь хүчин төгөлдөр үйлчилж байна.

Уг журмын ******* дахь хэсэгт БНМАУ-ын хууль тогтоомжид заасан журмын дагуу хөтлөгдсөн хөдөлмөрийн дэвтэр нь  ажилласан хугацааг тооцож тогтоох үндсэн баримт болно гэжээ.

Архангай аймаг дахь Хөдөө аж ахуйн техник мэргэжлийн дунд сургуулийн захиргаанаас 1980 оны 09 дүгээр сарын 01-ний өдөр *******ийн *******д олгосон Хөдөлмөрийн дэвтэр-т 1980-1982 онуудад цалин хөлс олгосон бичилт тусгагджээ.

2.2. Цалин хөлсний лавлагаа:

Баянхонгор аймгийн Засаг даргын Тамгын газрын Архивын тасгийн 2018 оны 10 дугаар сарын 2*******-ны өдрийн 22*******3 дугаар архивын лавлагаанд ******* овогтой ******* нь ******* сумын Коммунизмын төлөө нэгдэлд 1982-1989 онуудад малчнаар ажилласан жилийн цалин хөлс нотлох баримт шүүлгэх захиалга ирүүлснээс 1988,1989,198******* онуудад цалин гарлаа гэжээ.

2.3. Цэргийн алба хаасан лавлагаа:

Тагнуулын ерөнхий газрын тусгай архивын 2022 оны 04 дүгээр сарын 10-ны өдрийн 08/1241 дүгээр хугацаат цэргийн алба хаасны лавлагаанд *******ийн ******* нь Баянхонгор аймгаас НАХЯ-ны сайдын 1982 оны 0******* дугаар сарын 07-ны өдрийн 491 дүгээр тушаалаар 014******* дугаар ангид алба хааж, мөн сайдын 198******* оны 0******* дугаар сарын 30-ны өдрийн 3*******4 дүгээр тушаалаар 198******* оны 0******* дугаар сарын 17-ны өдөр өдөр халагдсан-ыг тодорхойлжээ.

2.4 Гэрчийн мэдүүлэг

2.*******.1. Гэрч Боржгон овгийн *******гийн *******ийн мэдүүлэгт: Ц.******* нь Баянхонгор аймгийн ******* сумын Коммиунизмын төлөө нэгдэлд слессар, туслах ажилтан ажилтай байсан. Би тухайн үед тус нэгдэлд жолоочоор ажиллаж байсан. Ц.******* тухайн нэгдэлд намайг ажиллаж эхэлснээс өмнө ажиллаж байсан. Би Ц.*******ыг тухайн нэгдэлд хэзээ орсныг мэдэхгүй. Ц.*******тай 1992 он хүртэл хамт ажиллаж байсан гэжээ.

Гэрч Л.*******ийн Хөдөлмөрийн дэвтэр-т Баянхонгор аймгийн ******* сумын комминузмын төлөө нэгдэлд 198******* оны 0******* дугаар сарын 22-ны өдрөөс автомашины жолоочоор томилон ажиллуулав бичилт тусгагджээ.

3. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40 дүгээр зүйлийн 40.1 дэх хэсэгт Шүүх хэргийн оролцогчийн гаргасан нотлох баримтыг тал бүрээс нь бодитойгоор харьцуулан үзсэний үндсэн дээр нотлох баримтыг өөрийн дотоод итгэлээр үнэлнэ, 40.2 дахь хэсэгт Нотлох баримтыг тухайн хэрэгт хамааралтай, ач холбогдолтой, үнэн зөв, эргэлзээгүй талаас нь үнэлнэ гэжээ.

Хуулийн дээрх хэсгийн дагуу хөдөлмөрийн дэвтэр, цалин хөлсний лавлагаа, хугацаат цэргийн алба хаасан тухай лавлагаа, боловсролын лавлагаа зэрэг нотлох баримтыг хооронд харьцуулж, огноо, дугаар, агуулгын хувьд харилцан бие биеэ дэмжин нотолж байгаа, хэрэгт ач холбогдолтой үнэн зөв, эргэлзээгүй талаас нь үнэлсэн болно.

Ийнхүү хэрэгт авагдаж, шүүх хуралдаанаар шинжлэн судалсан нотлох баримтыг үнэлэхэд хүсэлт гаргагч Ц.******* нь 1988 оны 0******* дугаар сар болон 1989 оны 0******* дугаар сард Баянхонгор аймгийн ******* сумын Коммунизмын төлөө нэгдэлд туслах ажилтнаар " ажиллаж байсан байдал тогтоогдож байна.

4. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 13******* дугаар зүйлийн 13*******.2 дахь хэсэгт Эрх зүйн ач холбогдол бүхий дараах үйл явдлыг шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмаар тогтооно, уг хэсгийн 13*******.2.******* дахь заалтад ажиллаж байсан байдал гэжээ.

Хуулийн дээрх заалтыг баримтлан хүсэлт гаргагч Ц.*******ы эрх зүйн ач холбогдол бүхий үйл явдалд хамаарах ажиллаж байсан байдал-ыг онцгой ажиллагааны журмаар тогтоолгох тухай хүсэлтийн зарим хэсгийг хангаж шийдвэрлэв.

Шүүхээс хүсэлт гаргагч Ц.*******ы ажиллаж байсан байдлыг тогтоосон нь нийгмийн даатгалын сангаас тэтгэвэр, тэтгэмж тогтоолгоход эрх зүйн ач холбогдолтой болно.

*******. Харин хүсэлт гаргагч Ц.*******ы нь 198******* оны 07 дугаар сараас эхлэн 1988 оны 0******* дугаар сарыг дуустал, 1988 оны 07 дугаар сараас эхлэн 1989 оны 0******* дугаар сарыг дуустал, 1989 оны 07 дугаар сараас 1989 оны 12 дугаар сарыг дуустал хугацаанд Баянхонгор аймгийн ******* сумын Коммунизмын төлөө нэгдэлд туслах ажилтнаар" тус тус ажиллаж байсан байдал нь хэрэгт авагдаж, шүүх хуралдаанаар шинжлэн судалсан нотлох баримтаар тогтоогдсонгүй.

*******. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 118 дугаар зүйлийн 118.4 дэх хэсэгт Үндэслэх хэсэгт хэрэгт байгаа болон шүүх хуралдаанаар хэлэлцэгдэж, хэргийг хянан шийдвэрлэхэд үндэс болсон нотлох баримтын хууль зүйн болон бодит үндэслэл, түүнийг шүүхээс хэрхэн үнэлж байгаа тухай заана гэжээ.

Шүүхийн шийдвэрийн үндэслэх хэсэгт тусгагдсан дүгнэлт нь зөвхөн хуулиар зөвшөөрөгдсөн, хэрэгт хамааралтай, шүүх хуралдаанаар хянан хэлэлцэгдсэн нотлох баримтад тулгуурласан байх учиртай бөгөөд нотлох баримтаар тогтоогдоогүй үйл баримтыг шүүх тогтоогдсон гэж үзэх боломжгүй.

Иймд хүсэлт гаргагч Ц.*******ы эрх зүйн ач холбогдол бүхий үйл явдалд хамаарах ажиллаж байсан байдал-ыг онцгой ажиллагааны журмаар тогтоолгох тухай хүсэлтийн үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгон шийдвэрлэв.

7. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 13******* дугаар зүйлийн 13*******.3 дахь хэсэгт Хүсэлтэд уг үйл явдлыг тогтоолгох гэж байгаа зорилгыг зааж уг үйл явдлыг тогтооход ач холбогдол бүхий баримт бичгийг олж авах буюу үрэгдсэн баримт бичгийг сэргээх боломжгүй болсныг нотлох баримтыг хавсаргана гэжээ.

Баянхонгор аймгийн Нийгмийн даатгалын хэлтсийн 2024 оны 04 дүгээр сарын 04-ний өдрийн 17 дугаар зөвлөмжийн хуудсаар 198*******-1989 онуудад ******* сумын Коммиунзмын төлөө нэгдэлд туслах ажилтнаар ажиллаж байсан жилийг шүүхээр тогтоолгох-ыг хүсэлт гаргагч Ц.*******д зөвлөжээ.

Баянхонгор аймгийн Засаг даргын Тамгын газрын Архивын тасгийн 2018 оны 10 дугаар сарын 2*******-ны өдрийн 22*******3 дугаар архивын лавлагаанд *******ийн ******* нь ******* сумын Комминузмын төлөө нэгдэлд 1982-1989 онуудад туслах ажилтнаар ажилласан жилийн цалин хөлс нотлох баримт шүүлгэх захиалга ирүүлснээс бусад онуудад мэдээлэл гараагүй гэжээ.

Баянхонгор аймгийн ******* сумын Комминузмын төлөө нэгдлээс хүсэлт гаргагч Ц.*******д олгосон Хөдөлмөрийн дэвтэр-т түүний ажилд томилж, ажлаас чөлөөлсөн бичилт уг хөдөлмөрийн дэвтэрт тусгагдаагүй байна.

Дээрх бичмэл нотлох баримтаас үзэхэд ажилд томилж, ажлаас чөлөөлсөн тушаал байхгүй, уг байдал нь хөдөлмөрийн дэвтэрт бичигдээгүйн улмаас ажиллаж байсан байдал-аа онцгой ажиллагааны журмаар тогтоолгох шаардлага хүсэлт гаргагч Ц.*******д үүссэн байна.

8. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн *******7 дугаар зүйлийн *******7.1 дэх хэсэгт шүүхээс эрх зүйн маргааныг шийдвэрлэхтэй холбогдсон үйлчилгээ үзүүлсний төлөө зохигчоос төлж байгаа мөнгөн хөрөнгийг улсын тэмдэгтийн хураамж байхаар заажээ.

Хуулийн дээрх хэсгийн дагуу Л.Соронзонболдын ажиллаж байсан байдал тогтоолгох хүсэлт гаргахдаа улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн урьдчилан төлсөн 70,200 төгрөгийг улсын орлогод хэвээр үлдээв.

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 11******* дугаар зүйлийн 11*******.2.2 дахь заалт, 11*******, 118 дугаар зүйл, 133 дугаар зүйлийн 133.1.1 дэх заалтыг тус тус удирдлага болгон ТОГТООХ нь:

1. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 13******* дугаар зүйлийн 13*******.2.******* дахь заалтыг баримтлан хүсэлтийн зарим хэсгийг хангаж, хүсэлт гаргагч Боржигон овгийн *******ийн *******ыг 1988 оны 0******* дугаар сар болон 1989 оны 0******* дугаар сард Баянхонгор аймгийн ******* сумын Коммунизмын төлөө нэгдэлд туслах ажилтнааражиллаж байсан байдлыг тогтоож, хүсэлтээс үлдэх198******* оны 07 дугаар сараас эхлэн 1988 оны 0******* дугаар сарыг дуустал, 1988 оны 07 дугаар сараас эхлэн 1989 оны 0******* дугаар сарыг дуустал, 1989 оны 07 дугаар сараас 1989 оны 12 дугаар сарыг дуустал хугацаанд Баянхонгор аймгийн ******* сумын Коммунизмын төлөө нэгдэлд туслах ажилтнаар ажиллаж байсан байдал тогтоолгох тухай хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосугай.

2. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн *******7 дугаар зүйлийн *******7.1 дэх хэсэг, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.1.2 дахь заалтыг тус тус баримтлан хүсэлт гаргагч Ц.*******ы улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 70,200 төгрөгийг улсын орлогод хэвээр үлдээсүгэй.

3. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 120 дугаар зүйлийн 120.2 дахь хэсэгт заасныг баримтлан зохигч, гуравдагч этгээд, тэдгээрийн төлөөлөгч буюу өмгөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг гардан авсан өдрөөс хойш 14 хоногийн дотор Баянхонгор аймгийн эрүү, иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд давж заалдах гомдол гаргах эрхтэй болохыг дурдсугай.

4. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 119 дүгээр зүйлийн 119.2, 119.4, 119.7 дахь хэсэгт тус тус заасныг баримтлан шийдвэр танилцуулан сонсгомогц хүчинтэй болох ба энэ өдрөөс 14 хоног өнгөрснөөс хойш 14 хоногийн дотор шүүх хуралдааны оролцогч нь шүүхэд хүрэлцэн ирж шийдвэрийг өөрөө гардан авах үүргээ биелүүлээгүй нь давж заалдах журмаар гомдол гаргах хугацааг тоолоход саад болохгүйг дурдсугай.

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ ШҮҮГЧ                        Б.МӨНХБАТ