Сэлэнгэ аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

2024 оны 05 сарын 31 өдөр

Дугаар 148/шш2024/00313

 

04 оны 05 сарын *******1 өдөр

Дугаар 14/ШШ04/00*******1*******

******* *******

                                               Зохигчийн эвлэрлийг баталж,

хэргийг хэрэгсэхгүй болгох тухай

******* ******* дахь ******* дундын иргэний хэргийн хэргийн анхан шатны шүүхийн Ерөнхий шүүгч Л.Энхтайван даргалж, тус шүүхийн шүүх хурлын танхимд нээлттэй хийсэн шүүх хуралдаанаар:

 Нэхэмжлэгч: ******* *******, ******* ******* ******* ******* *******, ******* ******* ******* , , /РД:МЮ*******00*******0*******51/-ийн нэхэмжлэлтэй;

Хариуцагч: ******* ******* ******* ******* ******* *******, ******* , 0******* , /РД:МБ01050/

Хариуцагч: , , , /Рд:ФБ**************011*******4/ нарт холбогдох

Зээлийн гэрээний үүрэгт 1,*******00,000 төгрөг гаргуулах, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах тухай иргэний хэргийг хянан хэлэлцэв.

Шүүх хуралдаанд:

Нэхэмжлэгч: Б., түүний өмгөөлөгч: Л.,

Хариуцагч Б., Ц.,

Хариуцагчийн өмгөөлөгч: М.,

Шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга Т. нар оролцов.

 ТОДОРХОЙЛОХ нь:

Нэхэмжлэгч Б. нь шүүхэд гаргасан нэхэмжлэлдээ:

 ...Иргэн Ц., Ц. нар нь мөнгөний хэрэгцээ гараад байна, та мөнгө зээлүүлээч гээд гуйгаад байсан тул Б. би 01 оны 10 ******* сарын 15-ны өдөр зээлийн гэрээ байгуулж харилцан тохиролцож 0,000,000 төгрөгийг сарын 10 хувийн хүүтэй, ******* сарын хугацаатай зээлдүүлсэн юм. Иргэн Ц., Ц. нар нь зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахаар ******* аймгийн ******* *******анд байршилтай *******4 мкв хэмжээтэй гэр орон сууцны хашааны газрыг барьцаалуулсан юм.

Барьцааны гэрээг Улсын бүртгэлд бүртгүүлсэн юм. Зээлдэгч нар нь ийнхүү 0,000,000 төгрөгийг зээлснийхээ дараа надтай уулзаад дахиад мөнгө хэрэгтэй болоод байна, мөнгө зээлүүлээч бид тохирсон хугацаандаа мөнгийг буцааж төлнө гээд байсан тул би энэ хүмүүст итгэж 01 оны 10 ******* сарын 5-ны өдөр *******,000,000 төгрөг, 01 оны 10 ******* сарын -ны өдөр 4,000,000 төгрөг зээлүүлсэн бөгөөд нийт *******0,000,000 төгрөгийг 10 хувийн хүүтэй зээлдүүлсэн юм. Гэтэл зээлдэгч нар байгуулсан гэрээгээ зөрчиж гэрээ байгуулснаас хойш надад нэг ч төгрөг буцааж өгөөгүй юм.

Ц., Ц. нар нь надтай уулзаад дахиад гэрээ байгуулъя, бид одоо бол хугацаандаа мөнгөө төлнө, зээлж авсан *******0,000,000 төгрөгөөсөө нэг ч төгрөг төлөөгүй тул дахин *******0,000,000 төгрөгийн зээлийн гэрээ байгуулж гэрээнийхээ хугацааг сунгая гээд байсан юм.

 Б. би энэ хүмүүст хүүхдийнхээ мөнгийг өгсөн байсан болохоор энэ хүмүүсийн тавьсан хүсэлтийн дагуу дахин зээлийн гэрээг 0 оны 04 сарын 1 -ны өдөр сарын 5 хувийн хүүтэй / зээлийн хүүг бууруулж / ******* сарын хугацаатай байгуулж зээлдэгч нар үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахаар ******* аймгийн ******* *******ын ******* *******, Буур хээр найрамдал хон гудамж -0 тоот 57,5 мкв талбайтай хувийн орон сууцыг барьцаалуулсан юм. Барьцааны гэрээг Улсын бүртгэлд бүртгүүлсэн юм. Гэтэл зээлдэгч нар мөн урьдын адил гэрээгээ зөрчиж огт мөнгө өгөөгүй юм. Ингэж намайг хохироосон тул би эрхээ хамгаалуулахаар шүүхэд хандсан юм.

Б. би зээлийн гэрээний дагуу дараах мөнгийг нэхэмжилж байна. Үүнд: зээлүүлсэн үндсэн мөнгө *******0.000.000 төгрөг, эхний 1 гэрээ буюу 01 оны 10 ******* сарын 15-ны өдрийн зээлийн гэрээнд заасны дагуу 01 оны 10 ******* сарын 15-ны өдрөөс 0 оны 04 сарын 15-ны өдрийг хүртэлх ******* сарын хугацааны зээлийн

хүү /сарын 10 хувь/ 1.000.000 төгрөг, дараагийн ******* гэрээ буюу 0 оны 04 сарын 1-ны өдрийн гэрээнд заасны дагуу 0 оны 04 сарын 1-ны өдрөөс 0 оны 10 ******* сарын 1-ны өдрийг хүртэлх ******* сарын хугацааны зээлийн хүү /сарын 5 хувь/ ,000,0з00 төгрөг, мөн зээлийн гэрээний *******.7-р заалтад заасны дагуу 0 оны 10 ******* сарын 1-ны өдрөөс 0******* оны 0 ******* сар хүртэлх, сарын хугацааны 70 хоногийн алданги 4,*******00,000 төгрөгийн алданги, бүгд нийлээд 1,*******00,000 төгрөгийг иргэн Ц., Ц. нараас гаргуулж өгнө үү.

Иргэн Ц., Ц. нар нь Б. надаас *******0,000,000 төгрөг зээлж аваад ******* жил орчим хугацаа өнгөрч байхад надад одоог хүртэл нэг ч төгрөг буцааж өгөөгүй хохироож байгаа тул зээлийн гэрээний дагуу зээл авахдаа барьцаалуулсан хөрөнгөөр нь үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулж өгнө үү гэжээ.

Хариуцагч Ц.Гантлга шүүхэд гаргасан тайлбартаа: /хавтаст хэргийн 4 тал/

...Цэцгээ хамт мөнгө зээлсэн, бид хоёр 01 оны 10 сарын 15-ны өдөр ээс 0 сая төгрөг 10 хувийн хүүтэй зээлсэн нь үнэн болно. 01 оны 10 сарын 5-нд *******,000,000 төгрөг, 01 оны 10 ******* сарын -нд 4,000,000 я төгрөг нийт *******0,000,000 төгрөг Б. гэдэг хүнээс 10 хувь хүүтэй зээлсэн нь үнэн хүлээн зөвшөөрч байгаа.

Энэ мөнгийг хувийнхаа хэрэгцээнд аль эсвэл аялал зугаалга байр орон сууц, машин тэрэг худалдаа наймаа, хийх зэрэгт зарцуулаагүй юм. Тэр үед ******* ******* цэцэрлэгийн засварыг хийж байсан.

Дуусган хүлээлгэн өгөхөд *******а зэргийн мөнгө хэрэгтэй болсон. Ингээд зээл авсан. Үлдэгдэл материалаа авах гээд ортол урд хил гэнэт хаагаад барилгын материалын үнэ *******-4 дахин нэмэгдсэн. Жишээ нь: 150,000 төгрөгөөр авдаг байсан хаалгыг 40,000 төгрөгөөр 40,000-45,000 төгрөгөөр авдаг байсан эмульсийг 10,000 төгрөгөөр худалдан авч, дотор заслын ажлаа дуусгаад цэцэрлэгийг ашиглалтад оруулсан.

Баримт нь байгаа. Ингээд тооцож үзээгүй байсан гэнэтийн үнийн өсөлтөөс болоод алдагдалд орсноор зээлсэн мөнгөө төлж чадаагүй байгаа юм. Гэхдээ тухай бүр

зээлдүүлэгчтэй уулзаж, учир байдлаа сүүлийн хугацааг 0******* оны 0******* ******* сарын *******0-ныг дуустал гэж тохирсон. Гэвч зээлдүүлэгчийн гаргасан гомдолд дурдсан шиг 7*******,000,000 төгрөг гэдэг яриа нэг ч болоогүй, нэг ч удаа яриагүй ээ. Одоогоор нэхэмжилж байгаа 7******* сая төгрөгийг бол өгч үнэхээр чадахгүй, тодорхой хэмжээний хүү өгнө гэжээ.

Тус шүүхийн 04 оны 0******* ******* сарын 14-ний өдрийн *******1******* *******тай шүүгчийн захирамжийн дагуу нэхэмжлэгч Б.ийн хүсэлтийн дагуу хамтран хариуцагчаар Ц.ийг хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд оролцуулахаар шийдвэрлэсэн байна.

 

Хариуцагч Ц. шүүхэд гаргасан тайлбартаа: /хх-н 11 тал/

 

...Миний бие Б.ийн нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хүлээн зөвшөөрөхгүй, учир нь хэт өндөр хүү тогтоосон бөгөөд хүү, алданги дээр маргаж байгаа болно. Ийм учраас хүү, алдангийг хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү гэжээ.

Шүүх хуралдааны шатанд нэхэмжлэгч, хариуцагч нараас гаргасан эвлэрлийн гэрээнд:

 Нэхэмжлэгч Б. би тус шүүхэд хандаж хариуцагч Ц., Ц. нараас зээлийн төлбөрт 1,*******00,000 төгрөг гаргуулж барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах тухай нэхэмжлэл гаргасан юм. Одоо нэхэмжлэгч би болон хариуцагч нар харилцан тохиролцож эвлэрч байна. Нэхэмжлэгч би нэхэмжилсэн 1,*******00,000 төгрөгийн *******1,*******00,000 төгрөгөөс татгалзаж байна. Учир нь хариуцагч нар 50,000,000 төгрөгийг төлнө гэсэн бөгөөд сар бүр 5,000,000 төгрөг төлнө. 04 оны 07 ******* сараас эхлэн төлж эхэлнэ. Хэрвээ хугацаандаа мөнгөө төлөхгүй бол барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулна гэж тохиролцсон юм. Иймд нэхэмжлэгч Б. би эвлэрч байна.

 Эвлэрлийн гэрээ байгуулсан:

 Б. .. /гарын үсэг/, Ц., Ц. гэж гарын үсгээ зуржээ.

 Нэхэмжлэл, зохигчийн гаргасан тайлбар, зохигчийн эвлэрлийн гэрээ, хавтаст хэрэгт авагдсан нотлох баримтуудыг шинжлэн судлаад ҮНДЭСЛЭХ нь:

 Зохигчийн дээрх эвлэрлийн гэрээ нь бусдын эрх, эрх чөлөө, хуулиар хамгаалагдсан ашиг сонирхлыг хөндөөгүй, хуульд харшлаагүй байх тул эвлэрлийг баталж, хэргийг хэрэгсэхгүй болгох нь зүйтэй

 Нэхэмжлэгчийн улсын тэмдэгтийн хураамжид урьдчилан төлсөн 70,00 +5*******4,450= **************4,*******50 төгрөгийг орон нутгийн орлогод хэвээр үлдээж, 50,000,000 төгрөгт ногдох улсын тэмдэгтийн хураамж 407,50 төгрөгийг хариуцагч нараас тэнцүү хэмжээгээр хуваан гаргуулж нэхэмжлэгчд олговол зохино.

 Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 10******* ******* зүйлийн 10*******.4, 10*******.5, 10*******.******* дахь т заасныг тус тус удирдлага болгон ЗАХИРАМЖЛАХ нь:

 1.Б.ийн нэхэмжлэлтэй Ц.,Ц. нарт холбогдох 1,*******00,000 төгрөг гаргуулах, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэл хангуулах тухай иргэний хэргийн зохигч дээрх байдлаар эвлэснийг баталж, хэргийг хэрэгсэхгүй болгосугай.

 . Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 57 ******* зүйлийн 57.1, 5 зүйлийн 5.5-д зааснаар нэхэмжлэгчийн улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн **************4,*******50 төгрөгийг орон нутгийн орлогод хэвээр үлдээж, хариуцагч нараас улсын тэмдэгтийн хураамжид 407,50 төгрөгийг тэнцүү хуваан гаргуулж нэхэмжлэгчид олгосугай.

*******.Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 75 ******* зүйлийн 74.4 дахь т зааснаар хэргийг хялбаршуулсан журмаар шийдвэрлэсэн тохиолдолд зохигч давж заалдах, хяналтын журмаар хянан шийдвэрлүүлэхээр гомдол гаргах, тухайн асуудлаар анхан шатны шүүхэд дахин нэхэмжлэл гаргах эрхгүй болохыг дурдсугай.

 ДАРГАЛАГЧ, ЕРӨНХИЙ ШҮҮГЧ Л.ЭНХТАЙВАН