| Шүүх | Сэлэнгэ аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ |
|---|---|
| Шүүгч | Лхагвын Энхтайван |
| Хэргийн индекс | 148/2023/00406/И/Т |
| Дугаар | 148/шш2024/00214 |
| Огноо | 2024-04-17 |
| Маргааны төрөл | Гэм хор учруулснаас гаргуулсан эд хөрөнгийн хохирол, |
Сэлэнгэ аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр
2024 оны 04 сарын 17 өдөр
Дугаар 148/шш2024/00214
| *******0*******4 оны 04 сар 17 өдөр | Дугаар 148/ШШ*******0*******4/00*******14 | ******* ******* |
******* ******* дахь дунд иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Ерөнхий шүүгч Л.тайван даргалж, шүүгч Б.Мөнхзул, шүүгч Б., нар бүрэлдэхүүнтэй, тус шүүхийн шүүх хуралдааны А танхимд нээлттэй хийсэн иргэний хэргийн шүүх хуралдаанаар:
Нэхэмжлэгч: ******* *******, ******* ******* ******* ******* ******* ******* ******* /РД:747*******6/-ийн нэхэмжлэлтэй,
1.Хариуцагч: ******* *******, ******* ******* ******* , ******* ******* , , /РД:МЖ671*******0716/
*******.Хариуцагч: ******* *******, ******* ******* ******* ******* , /РД:МЖ8806*******101/
.Хариуцагч: ******* *******, ******* ******* ******* , *******-45 , /РД:/
4.Хариуцагч: ******* *******, ******* ******* ******* ******* , /РД:ШВ8400817/
5.Хариуцагч: ******* *******, ******* ******* ******* , , /РД:ОЖ8511*******11/
6.Хариуцагч: ******* *******, ******* ******* ******* , , /РД:ИЮ7009*******915/
7.Хариуцагч: ******* *******, ******* 1 дүгээр , ******* ******* , 011 , /РД:МЮ80061*******7*******/
8.Хариуцагч: ******* *******, ******* 1 дүгээр , 1-1, 9 , /РД:МЖ6701*******41/
9.Хариуцагч: ******* *******, ******* ******* ******* , 8-800 , /РД:МЖ7707191/
10.Хариуцагч: ******* *******, ******* 1 дүгээр , 1-1-58 , /РД:МЖ8090815/
11.Хариуцагч: ******* *******, ******* ******* ******* ******* , /РД:МЖ880*******0*******18/
1*******.Хариуцагч: ******* *******, ******* 1 дүгээр , н 1 дүгээр гудамж 110 , /РД:/
1.Хариуцагч: ******* *******, ******* ******* ******* , 800 , Лхагв /РД:МЖ8810115/
Нэхэмжлэлийн шаардлага: Тариалангийн талбайд учруулсан гэм хор хохирол 47,74,614төгрөг гаргуулах тухай иргэний хэргийг хянан хэлэлцэв.
Шүүх хуралдаанд:
нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч Д.Ариунтуяа /*******754/
хариуцагч П., Э., нар өмгөөлөгч Г.Амартүвшин, /1846/
хариуцагч В., Ө., Д.,
хариуцагч Л., Б., Т.ийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч П.Оюунцэцэг /онлайн/
Гэрч: Т., Г., Г., Б.,
иргэдийн төлөөлөгчөөр Г.Ганчимэг,
Шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга Э. нар оролцов.
ТОДОРХОЙЛОХ нь:
Нэхэмжлэгч шүүхэд гаргасан нэхэмжлэлдээ: Манай Хос Мөрөн нь *******014 оноос эхлэн ******* аймгийн ******* анд газар тариалангийн чиглэлээр ******* эрхлэн явуулж дотоод хэрэгцээнд хүнсний улаан буудайг нийлүүлэн ажиллаж байна. *******0************** оны 10-р сард буюу тариа хураалт үеэр тус ******* айлууд адуу, үхэр, хонь, ямаа нийлсэн олон тооны мал тариан талбай руу маань орж, талбайг их хэмжээгээр талхалж манай компанид их хохирол учруулсан. Манай компанийн эзэмшлийн ******* аймгийн ******* *******:
Бор Өндөр-******* байрлах 40900184 нэгж талбар ******* бүхий 46,88 га,
Баруун ширээ ТАР- хаягт байрлах 409000799 нэгж талбар ******* бүхий 115,16 га,
Хутаг-Өндөрт байрлах 18564540160117 нэгж талбар ******* бүхий 45 га,
Балгас байрлах 409001786 нэгж талбар ******* бүхий 15 га тариан талбайнуудад *******0************** оны 09-р сар 15-ны өдрөөс эхлэн *******0************** оны 10-р сар дунд буюу тариа хураалт дуусах хүртэлх хугацаанд тогтмол мал орж байсан.
Бид учирсан хохирлоо тогтоолгохоор тус ******* ХАА-н тасагт хандан дүгнэлт гаргуулж, аймгийн мэргэжлийн хяналт дуудлага мэдээлэл өгч, гомдол гаргаснаар тус газр Ургамал хамгаалл хяналт улс байцаагч нь хяналт шалгалт явуулан **************1000496 *******тай зөрчлийн хэрэг нээж шалгасан. Ингэснээр тус ******* 6н малчны мал манай тариан талбай руу орж талхалсан болохыг тогтоосон ба дээрх малчдад Зөрчлийн тухай хуулийн дагуу тус бүрд нь шийтгэл оногдуулж арга хэмжээ авсан. ******* ******* ХАА-н тасгаас хүний бүрэлдэхүүнтэй ажиллаж Тариалангийн талбайд мал тэжээвэр амьтан орсны улмаас тариалангийн *******двэрлэл эрхлэгчдэд учруулсан хохирлыг тооцох аргачлал-аар манай компанийн эзэмшлийн 4 тус бүрд нь учирсан хохирл үнэлгээг тооцон гаргасан ба нийт 47,754,614 төгрөгийн хохирол учирсан болохыг тогтоосон.
Иймд тариалангийн талбайд учирсан хохирол болох 47,754,614 төгрөгийг тус ******* малчин П. , Э. , Б. , Л., Ч. , Т. нараас гаргуулж манай компанийг хохиролгүй болгож өгнө үү гэжээ.
Хариуцагч Э. шүүхэд гаргасан тайлбартаа: /хавтаст хэргийн 48 ******* тал/
-ийн нэхэмжлэлтэй Э. биед холбогдуулан гаргасан нэхэмжлэлтэй танилцаад дараах тайлбарыг хүргүүлж байна.
Миний хувьд дээрх компанийн тариалангийн талбайд мал оруулсан асуудал байхгүй. Зөрчлийн тухай хуулиар арга хэмжээ авсан асуудлыг мэдэхгүй, надад шийтгэлийн хуудсыг улс байцаагчийн зүгээс танилцуулаагүй, шүүхээс болон шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэлийн байгууллагаас холбогдоогүй учраас шийтгэлийн хуудас гарсныг бол мэдэхгүй байна.
Хэрвээ гарсан бол албан ёсоор хүлээж аваад холбогдох байгууллага албан тушаалтанд гомдол гаргах байсан.
Энэ шийтгэлийн хуудсыг албан ёсоор шүүхээс юм уу албан тушаалтнаас хүлээн аваад гомдол гаргах болно.
Тухайн үед манай адуу нэхэмжлэгч компанийн талбай руу ороогүй, гадна т явж байсан, ямар баримтаар манай адуу орсон гэдгийг тогтоож байгааг ойлгохгүй байна.
Иймд нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй гэжээ.
Хариуцагч П. шүүхэд гаргасан тайлбартаа: /хавтаст хэргийн 50 ******* тал/
-ийн нэхэмжлэлтэй Э. биед холбогдуулан гаргасан нэхэмжлэлтэй танилцаад дараах тайлбарыг хүргүүлж байна.
Нэхэмжлэлд 47,754.617 төгрөгийг 6 хүнээс нэхэмжилсэн ба хэнээс хэдэн төгрөгийг хохиролд тооцсон талаар ойлгомжгүй байна.
Манай хонь тариалангийн талбайд их хэмжээний хохирол учруулаагүй. Хохирол тогтоосон ******* комисс бүрэлдэхүүнээрээ ирж акт тогтоогоогүй байж гар үсэг зурсныг хүлээн зөвшөөрөхгүй. Тухайн акт гаргасан хүмүүсийг гэрчээр дуудаж асуулгах хүсэлтэй байна.
Иймд нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй гэжээ.
Хариуцагч Л. шүүхэд гаргасан тайлбартаа: /хавтаст хэргийн 5 ******* тал/
Л. намайг " нь 47,754.614 төгрөгийн хохирол учруулсан гэж нэхэмжилснийг хүлээн зөвшөөрөхгүй байна.
Учир нь: миний адуу хэзээ хэдийд ямар нэртэй тариан талбайд орж хэдий хэмжээний тариа идэж хохирол учруулсан *******дэл нь тогтоогдохгүй байна.
Миний хувьд орон нутгаас зохион байгуулж адуутай иргэдийн адууг нэг хүнд *******0************** оны 09 дүгээр сар 01-ний өдрөөс *******0************** оны 10 ******* сар 15-ны өдөр харьцуулан маллуулж ажл хөлсөнд төлбөр төлж аман хэлцэл хийж адуугаа харуулж байсан.
*******0************** оны 10 ******* сар *******0-ны үеэр Мэргэжлийн хяналт албаны байцаагч эмэгтэй тус анд ирж фото зураг үзүүлсэн. Тэр дотор миний ганц хүрэн зүсмийн адуу байсан боловч энэ зураг нь ямар талбай дотор эсвэл талбайн гадна талд бэлчиж явсан үед авсан эсэх нь тодорхойгүй харанхуй бүрэнхий үед авсан байсан. Тиймээс энэ зургаар талбайд орсон гэж та яаж мэдээд байгаа талаар маргаан үүсгэсэн хэн зураг авсан ч тодорхойгүй байсан.
Ер нь энэ компани "Тариалангийн тухай" хуулийн *******0 ******* з*******ийн ******* дахь хэсгийн *******0.*******.1-д заасан тариалангийн *******двэр эрхлэгчийн үүрэгт ... өөрийн эзэмшлийн талбай, ургацаа бусд халдага болон малаас хамгаалах үүргийн дагуу сахиул манаач байдаггүй, тариан талбайгаа хашаажуулаагүй хамгаалалт хийгээгүй нь тус компанийн буруутай *******дэл юм.
Малчид бидний хувьд аль болох тариан талбай руу малаа оруулахгүйн тулд чадах ядахаараа малаа дагах өдөржин хариуллагатай байлгах тал дээр анхаарч байдаг.
Урт хөлийн малыг шөнийн цагаар хариулна гэж ховор аль болох тариалангийн талбайгаас хол идээшлүүлдэг. Харин компани нь тариан талбайгаа хашаажуулсан хамгаалалттай, гэрэл дохиололтой бол хэний ч мал орох боломжгүй. Компани өчнөөн ашиг олж байж тэр мөнгөнөөсөө хашаа аваад хашаажуулах бүрэн боломжтой.
Ийм арга хэмжээгээ авдаггүй хирнээ учир зүггүй талбайгаа томсгож хашаажуулахгүй иргэдийн мал бэлчээрийг булааж мал бэлчээх газар нутаггүй болгож хөөж туух нь энүүхэнд болсон нь нийгэмд тогтоосон сөрөг үзэгдэл болж байна.
Үндсэн хуульд заагдсан хүн амьд явах, газраа чөлөөтэй сонгох эрхэнд халдаж амьдарч идээшсэн газар нутгаасаа хөөгдөх, хэдэн компанийн хариуцлагагүй наас болж тэдний алдагдалтай ажилласан өр шийрийг малчид бид нараар төлүүлэх , тариан талбайд мал орсон үндэслэлээр төлбөрт унгааж амьдрах эрхэнд нь халдаж байгааг төр засаг, орон нутаг ойшоож үзэхгүй малчид бор зүрхээрээ амьдарч байгаа нь хэн бүхэнд ойлгогдож байдаг. Орон нутгийн засаг захиргаач гэсэн тариалангийн талбайгаа хашаажуулаагүй бол тариалангийн талбай олгохгүй байх, газраа буцааж авах эрх нь байгаа боловч энэ ******* гаа хуульд олгогдсон эрхээ огтоос хэрэгжүүлэхгүй байгаагаас малчин жирийн иргэн миний хувьд хохиролтой байна.
Маш тодорхойгүй шаардлага гаргасан байна. Хэний мал, хэдэн тооны мал орсон , хэзээ хэдийд орсон нь тодорхойгүй, хэнээс тэр тусмаа миний хэдэн тооны ямар ямар зүстэй хэдэн адуу орсон талаар тоо хэмжээг огтоос бичээгүй байтлаа 47.754,614 төгрөгийн хохирол нэхэмжилсэн нь үндэслэлгүй байна.
Тухайн үед тариалангийн талбайд мал орсон бол хашаад эзэнд нь нэг бүрчлэн тоолж хүлээлгэж өгсөн, гар үсэг зурсан асуудал огтоос байхгүй, хэзээ, хэний зуран нь тодорхойгүй зургаар хохирол нэхэмжилж байгааг хүлээн зөвшөөрөхгүй байна. Явц дунд хүсэлт гаргаж зарим асуудлыг шалгуулах болно.
Иймд нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү гэжээ.
Хариуцагч Б. шүүхэд гаргасан тайлбартаа: /хавтаст хэргийн 54 дүгээр тал/
XXК нь Б. надад холбогдуулан 47,754.614 төгрөгийн хохирол нэхэмжилснийг хүлээн зөвшөөрөхгүй.
Миний хувьд орон нутгаас зохион байгуулж адуутай иргэдийн 1000 адууг хоёр хүнд хувааж *******0************** оны 09 дүгээр сар 01-ний өдрөөс *******0************** оны 10 ******* сар 15-ны тариалалт хурааж дуустал хугацаанд хариуцан маллаж байсан Нэхэмжлэлд бичсэн 5 хүний адууг би хүлээж аваагүй.
*******0************** оны 10 ******* сар *******0-ны үеэр Мэргэжлийн хяналт албаны байцаагч Г. эмэгтэй тус анд ирж фото зураг үзүүлсэн.
Тэр адуунд миний хариулж байсан тооны адуу болох ******* байдас, төмстэй үрээний зураг байсан. Гэвч миний зүгээс би адуугаа байнга хариулж байхад энэ тасарч тариан талбай орох боломжгүй хэзээ авсан зураг юм бэ гэж асуусан боловч хариулт өгөөгүй. Энэ зургийг *******0************** оны 11 дүгээр сар эхээр үзүүлсэн. Энэ *******длийг би хүлээн зөвшөөрөхгүй байсан учраас намайг торгосон 100,000 төгрөгийг төлөхгүй гэж маргасан. Гэтэл та нарт ямар нэгэн асуудал байхгүй, 100.000 төгрөгөө төлчихөөч дээ миний ажл үзүүлэлтэд нөлөөлдөг зэргээр олон удаа утасдаж байхаар нь нь төрийн банканд тушаасан. Тэгээд дахиж над руу яриагүй гэтэл шүүх дээр *******0******* онь 06 ******* сар дундуур шүүхээс намайг дуудахад очсон. Танай адуу тариалангийн талбайд орсон байна тус компани 47,754,614 төгрөг нэхэмжилсэн байна гэж нэхэмжлэлийн хувийг гардуулсан.
Тус компани Тариалангийн тухай хуулийн *******0 ******* з*******ийн ******* дахь хэсгийн *******0.*******.1-д заасан тариалангийн *******двэр эрхлэгчийн үүрэгт ... өөрийн эзэмшлийн талбай ,ургацаа бусдыг. халдаг бол.он малаас хамгаалах үүргийг хүлээсэн байдаг.
боловч сахиул манаач ажиллуулдаггүй тариан талбайгаа хашаажуулаагүй , хамгаалалт хийгээгүй нь хуулиа биелүүлээгүй байдаг. Ямартай ч адуутай иргэд нийлж хүн томилж нэгнээрээ адуугаа хариулуулах билээ дээ. Сум орон нутгийн удирдлагууд томчуулд дэндүү газар олгож мал бэлчээр хомсдож байгаатай холбоотой энэ нь асуудал үүсэж байгаа юм. Нөгөө талаар тариалангийн талбайгаа хашаажуулсан бол малчид бид юу гэж өдөр шөнөгүй малаа дагаж явах билээ. Малчд амьдрал ч хэцүүдэж байна.
Харин компани нь тариан талбайгаа хашаажуулсан хамгаалалттай гэрэл дохиололтой бол хэний ч мал орох боломжгүй.
Компани өчнөөн ашиг олж байж тэр мөнгөнөөсөө хашаа аваад хашаажуулах бүрэн боломжтой. Ийм арга хэмжээгээ авдаггүй хэрнээ учир зүггүй талбайгаа томсгож хашаажуулахгүй иргэдийн мал бэлчээрийг булааж мал бэлчих газар нутаггүй болгож хөөж туух нь жирийн үзэгдэл болсон.
Иргэн Үндсэн хууль-д заагдсан, газраа чөлөөтэй сонгох, эд хөрөнгөтэй байх эрхэнд халдаж амьдарч идээшсэн орон нутгаасаа хөөгдөж хэдэн компанийн хариуцлагагүй наас болж өр шийрийг төлж, тариан талбайд мал орсон үндэслэлээр төлбөрт унагаж амьдрах эрхэнд нь халдаж байгаад гомдолтой байна.
Орон нутгийн удирдлагууд ч гэсэн тариалангийн талбайгаа хашаажуулахгүй бол тариалангийн талбай олгохгүй байх газраа буцааж авах эрх нь байгаа боловч хуулиа хэрэгжүүлэхгүй, хуульд олгогдсон эрхийн дагуу компанид арга хэмжээ авах ёстой. Ингэж чадахгүйгээс болж малчид бид хохирч хэн нэгэн чадал чансаатай компанийн эздийн аманд унаж эдийн засгаараа хохирч байна.
Нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй.
1. Миний хэдэн тооны мал хэзээ хэдийд орсон нь тодорхой бус
*******. Миний ямар ямар зүстэй хэдэн адуу орсон талаар тоо хэмжээг огтоос бичээгүй,
. Надад чиний мал орсон гэж тухайн үедээ огтоос мэдэгдээгүй, гар үсгийг зурж баталгаагүй,
4. Миний өөрийн нэг ч мал тариан талбайд ороогүй.
5. Хариуцаж байсан малаас мал орсон боловч хэзээ хэдийд авсан зураг нь он сар байхгүй тодорхойгүй зураг байсан.
6. Энэ чиний хариулж байсан адуунаас орсон гэж адуу огтоос хүлээлцээгүй,
Иймд дээрх үндэслэлээр 47,754,614 төгрөгийн хохирол нэхэмжилснийг эс зөвшөөрч байна.Иймд надад холбогдох нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү гэжээ.
Хариуцагч Т.ийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч П.Оюунцэцэг шүүхэд гаргасан тайлбартаа: /хавтаст хэргийн 1*******8 ******* тал/
-ийн нэхэмжлэлтэй П.Оюунцэцэг миний биед холбогдуулан гаргасан нэхэмжлэлтэй танилцлаа, нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хүлээн зөвшөөрөхгүй байна.
Хариуцагч Б. шүүхэд гаргасан тайлбартаа: /хавтаст хэргийн 1*******9 дүгээр тал/
... -ийн шүүхэд гаргасан нэхэмжлэлтэй танилцаад дараах тайлбарыг гаргаж байна.
Тус компаниас гаргасан нэхэмжлэлд манай мал орсон талаар дурдагдаагүй бөгөөд энэ хугацаанд буюу 09 дүгээр сар 15-аас 10 ******* сар 15-ны хооронд ийн Засаг даргаас зохион байгуулсан байнг хариулгад малаа өгсөн тул тариалангийн талбайд ороогүй болно.
Мөн ******* Засаг дарг тамг газр хөдөө аж ахуйн тасгийн ажл ажиллах үед энэ талаар надад утсаар ярих болон биечлэн мэдэгдээгүй учир тариалангийн талбайд мал ороогүйг нотолж байна. Малаа хариулгад өгсөн нотлох баримтыг хавсаргав.
Хариуцагч Н. шүүхэд гаргасан тайлбартаа:/хавтаст хэргийн 1 ******* тал/
нь ******* *******, ******* ******* ******* ******* орших тариалангийн талбайд мал орсон нэхэмжлэлийг Н. миний бие хүлээн зөвшөөрөхгүй байна. Учир нь: манай адуу нэр бүхий иргэдийн адуунд явдаггүй бөгөөд салж орох үндэслэлгүй гэжээ.
Хариуцагч Н. шүүхэд гаргасан тайлбартаа:/хавтаст хэргийн 14 дүгээр тал/
Насанбуян ой миний бие хөдөө малтай байдаг. -ийн нэхэмжлэл надад ирсэн. Миний адуу тариалангийн талбайд ороогүй байнг унаж аргамжиж малдаа унадаг надад тариалангийн талбайд адуу орлоо гэсэн мэдэгдэл ирж байгаагүй. Миний учруулсан хохирол байхгүй тул -ийн нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөхгүй байна. Иймд нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү гэжээ.
Нэхэмжлэгч, хариуцагч нар шүүх хуралдаанд гаргасан эвлэрлийн гэрээндээ:
Нэхэмжлэгч тал нэхэмжлэлийн шаардлаг 10,84.*******55 төгрөгөөс татгалзаж, нэхэмжлэлийн шаардлаг 11,970,78 төгрөгийг хариуцагч Ч., Т. нар биелүүлснийг хүлээн зөвшөөрч, хариуцагч П., Э. нар учруулсан хохирол болох 11,84*******,400 төгрөгөөс *******,000,000 төгрөгийг үлдээж, үлдэх 9,84*******,400 төгрөгөөс татгалзаж, уг *******,000,000 төгрөгийг хариуцагч П., Э. нар нь тэнцүү хувааж төлөхөөр, нэхэмжлэгчээс Т., Н., Н. нараас татгалзаж, хариуцагч Л., Б., Д., Л., Б. нар нь 115 га талбайд учруулсан хохирол болох 1,557,**************1 төгрөгийг намр дунд сард 1 сар тариан талбайг манаж хүн тус бүр 100,000 төгрөг төлж барагдуулахаар, нэхэмжлэгчээс 115 гад учирсан хохирол болох 1,557,**************1 төгрөгийн 1*******,957,**************1 төгрөгнөөс татгалзаж, 600,000 төгрөгийг Л., Б., Д., Л., Б. нараас тэнцүү хэмжээгээр төлүүлэн 6 хариуцагчийг 1 сар хугацаанд тариан талбайг мануулах ажил хийлээр хариуцагч нар нь тариан талбайг манах ажлыг хийгээгүй тохиолдолд хүн тус бүрээс 1,000,000 төгрөг гаргуулахаар, Б. нь хариуцагч Б., Б. нар өмнөөс хариуцлага хүлээж байгаа тул 00,000 төгрөг төлөхөөр хариуцагч П., Э. нар нь тус бүрийн төлөх 1,000,000 төгрөгөө *******0*******4 оны 04 дүгээр сар 0-аас эхлэн 6 сар 0-ны өдрийг хүртэл нийт сар хугацаанд тэнцүү хэмжээгээр хуваан төлөхөөр талууд тохиролцож эвлэрлийн гэрээ байгуулав гэжээ
ҮНДЭСЛЭХ нь:
-ийн нэхэмжлэлтэй П., Э., В., Л., Ч.Билэг, Т., Т., Б., Ө., Н., Д., Л., Н. нарт холбогдуулан Тариалангийн талбайд учруулсан гэм хор хохирол 47,74,614 төгрөг гаргуулах тухай иргэний хэрэгт нэхэмжлэгчээс шүүх хуралдааны үед хариуцагч Ч., Г. нар 11,970,78 төгрөгийн хохирлыг төлж барагдуулж нэхэмжлэлийг шаардлагыг бүрэн биелүүлсэн, 40900184 нэгж талбар *******тай 7.******* га газрыг талхалсан хохирол 10,84,*******55 төгрөгийн нэхэмжлэлийн шаардлагаасаа нэхэмжлэгч татгалзсаныг, 40900186 нэгж талбар *******тай 11. га газрыг талхалсан хохиролд 11,84*******,400 төгрөгийг П., Б. нараас тэнцүү буюу 5,9*******1,*******000 төгрөгийг гаргуулахаас 9,84*******,400 төгрөгөөс татгалзаж, *******,000,000 төгрөгийг хариуцагч нараас тэнцүү хувааж гаргуулахаар тохиролцож хугацааг *******0*******4 оны 04 дүгээр сар 0-аас *******0*******4 оны 06 ******* сар 0-ны өдрийг хүртэл, 409000799 нэгж талбар *******тай 9.4 га газр хохиролд 1,557,**************1 төгрөгийг, Л., Д., Л. нараас 100,000 төгрөг, Т., Б., Н. нараас татгалзаж, Б., Б. нар тус бүрийн 100,000 төгрөгийг Б. хариуцаж, нийт 00,000 төгрөгийг Б.аас гаргуулахаар зохигч эвлэрсэн нь бусд эрх, эрх чөлөө, хуулиар хамгаалагдсан ашиг сонирхлыг хөндөөгүй, хуульд харшлаагүй тул нэхэмжлэгч нэхэмжлэлийн зарим шаардлагаасаа татгалзсаныг, хариуцагч үлдэх нэхэмжлэлийн шаардлагыг төлөхийг хүлээн зөвшөөрснийг тус тус баталж, хэргийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэлээ.
Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 106 ******* з*******ийн 106.5-д зааснаар нэхэмжлэгчийн улс тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 96,7*******.07 төгрөгийг төсвийн орлогод хэвээр үлдээж, Ч., Т. нараас 11,970,78 төгрөгт ногдох улс тэмдэгтийн хураамж *******06,48******* төгрөг, П., Э. нараас *******,000,000 төгрөгт ногдох улс тэмдэгтийн хураамжид 46,950 төгрөг, 600,000 төгрөгт ногдох улс тэмдэгтийн хураамжид 18,650 төгрөгийг Л., Б., Д., Л., Б.аас тэнцүү хэмжээгээр хуваан гаргуулж нэхэмжлэгчид буцаан олговол зохино.
Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 106 ******* з*******ийн 106.5 1******* ******* з*******ийн 1*******. дахь т заасныг удирдлага болгон ТОГТООХ нь:
1. -ийн нэхэмжлэлтэй П., Э., В., Л., Ч.Билэг, Т., Т., Б., Ө., Н., Д., Л., Н. нарт холбогдох Тариалангийн талбайд учруулсан гэм хор хохирол 47,74,614 төгрөг гаргуулах тухай иргэний хэргийн хариуцагч Ч., Г. нар 409001786 нэгж талбар *******тай 8. га мал орсны хохирол 11,970,78 төгрөгийн хохирлыг төлж барагдуулж нэхэмжлэлийг шаардлагыг бүрэн биелүүлсэн болохыг, 40900184 нэгж талбар *******тай 7.******* га газрыг талхалсан хохирол 10,84,*******55 төгрөгийн хохирлыг гаргуулах нэхэмжлэлийн шаардлагаасаа нэхэмжлэгч татгалзсаныг, 40900186 нэгж талбар *******тай 11. га газрыг талхалсан хохиролд 11,84*******,400 төгрөгийг П., Б., нараас тэнцүү буюу 5,9*******1,*******000 төгрөгийг гаргуулахаас 9,84*******,400 төгрөгөөс татгалзаж, *******,000,000 төгрөгийг хариуцагч нараас тэнцүү хувааж гаргуулахаар тохиролцож хугацааг *******0*******4 оны 04 дүгээр сар 0-аас *******0*******4 оны 06 ******* сар 0-ны өдрийг хүртэл, 409000799 нэгж талбар *******тай 9.4 га газр хохиролд 1,557,**************1 төгрөгийг, Л., Д., Л. нараас 100,000 төгрөг, Т., Б., Н. нараас татгалзаж, Б., Б. нар тус бүрийн 100,000 төгрөгийг Б. хариуцаж, нийт 00,000 төгрөгийг Б.аас гаргуулахаар зохигч эвлэрснийг баталж, хэргийг хэрэгсэхгүй болгосугай.
*******.Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 106 ******* з*******ийн 106.5-д зааснаар нэхэмжлэгчийн улс тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 96,7*******.07 төгрөгийг төсвийн орлогод хэвээр үлдээж, Ч., Т. нараас 11,970,78 төгрөгт ногдох улс тэмдэгтийн хураамж *******06,48******* төгрөг, П., Э. нараас *******,000,000 төгрөгт ногдох улс тэмдэгтийн хураамжид 46,950 төгрөг, 600,000 төгрөгт ногдох улс тэмдэгтийн хураамжид 18,650 төгрөгийг Л., Б., Д., Л., Б.аас тэнцүү хэмжээгээр хуваан гаргуулж нэхэмжлэгчид буцаан олгосугай.
.Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 75 ******* з*******ийн 75.6 дахь т зааснаар энэхүү захирамжийг хариуцагч нь сайн дураар биелүүлээгүй бол шүүхийн шийдвэрийн нэгэн адил албадан гүйцэтгэж болохыг дурдсугай.
4.Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 75 ******* з*******ийн 74.4 дахь т зааснаар хэргийг хялбаршуулсан журмаар шийдвэрлэсэн тохиолдолд зохигч давж заалдах, хяналт журмаар хянан шийдвэрлүүлэхээр гомдол гаргах, тухайн асуудлаар анхан шатны шүүхэд дахин нэхэмжлэл гаргах эрхгүй болохыг дурдсугай.
ДАРГАЛАГЧ,ЕРӨНХИЙ ШҮҮГЧ Л.ЭНХТАЙВАН
ШҮҮГЧИД Б.МӨНХЗУЛ
Б.БАЯРСАЙХАН