МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

Багануур дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүх хуралдааныг шүүгч А.Бямбажав даргалж, тус шүүхийн танхимд нээлттэй явуулж, Нийслэлийн Багануур дүүргийн прокурорын газраас Эð¿¿ãèéí õóóëèéí òóñãàé àíãèéí 11.4 дүгээр ç¿éëèéí 1 äýõ õýñýãт çààñíаар *******ä, 11.6 дугаар ç¿éëèéí 1 äýõ õýñýãт çààñíаар *******ä òóñ òóñ õîëáîãäóóëàí яллах дүгнэлт үйлдэж хэргийг õÿëáàðøóóëñàí æóðìààð õÿíàí øèéäâýðë¿¿ëýõýýð èð¿¿ëñýí *******, ******* нарт холбогдох эрүүгийн 1704000930043 äóãààðòàé õýðãèéã 2017 îíû 11 дүгээр ñàðûí 15-ны ºäºð õ¿ëýýí àâ÷ õÿíààä

            Шүүх хуралдаанд:

 Нарийн бичгийн дарга                     Б.Одгэрэл

 Улсын яллагч                                     Ж.Бүрэнжаргал

 Хохирогч                                             Ж.Энхбаяр

 Шүүгдэгч                                         *******, ******* нар оролцов.

 Ø¿¿ãäýã÷: Ìîíãîë óëñûí èðãýí, 1974 оны 06 дугаар сарын 14-ны өдөр Төв аймгийн Борнуур суманд төрсөн, 43 настай, эрэгтэй, бүрэн дунд боловсролтой, жолооч мэргэжилтэй, Өмнөговь аймгийн Ханбогд суманд “JSR” ХХК-д æîëîî÷îîð ажилладаг, ам бүл 5, эхнэр У.Нэмэхбаяр, 3 хүүхдийн хамт Багануур дүүргийн 1 дүгээр хороо, 22 дугаар байрны 19 тоот орон сууцанд оршин суух, 2010 оны 1 дүгээр сарын 13-ны өдөр Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 150 дугаар зүйлийн 150.2 дахь хэсэгт зааснаар 1 жилийн хорих ялаар шийтгэгдэж байсан, ******* овгийн ******* ******* /РД:УГ74061418/.

            Шүүгдэгч: Монгол улсын иргэн, 1971 оны 12 дугаар сарын 30-ны өдөр Улаанбаатар хотод төрсөн, 46 настай, эрэгтэй, бүрэн дунд боловсролтой, жолооч мэргэжилтэй, Багануур ХК-д жолооч ажилтай, ам бүл 6, эхнэр Ж.Энхжаргал, 4 хүүхдийн хамт Багануур дүүргийн 4 дүгээр хороо Жаргалантын 3 дугаар гудамжны 5 тоотод оршин суух, ял шийтгэлгүй, хэрэг хариуцах чадвартай, ******* овгийн ******* ******* /РД:УЮ71123011/.

          Прокурорын яллах дүгнэлтэд:

           ******* нь 2017 оны 09 дүгээр сарын 11-ний өдөр согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ Багануур дүүргийн 2 дугаар хороо, Цагдаагийн хэлтсийн Галуут 140 постын орчим иргэн Ж.Энхбаяртай хувийн таарамжгүй харьцааны улмаас маргалдаж түүнийг зодож эрүүл мэндэд нь хүндэвтэр хохирол санаатай учруулсан ãýìò õýðýãт õîëáîãäсон байна.

           ******* нь 2017 оны 9 дүгээр сарын 11-ний өдөр Багануур дүүргийн 2 дугаар хороо Цагдаагийн хэлтсийн Галуут 140 постын орчим иргэн *******тэй хувийн таарамжгүй харьцааны улмаас маргалдаж түүнийг зодож эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учруулсан гэмт хэрэгт холбогдсон байна.

 

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

Шүүх хуралдааны хэлэлцүүлэгт дараах баримтуудыг хэлэлцүүлэв. Үүнд:

Шүүгдэгч ******* мөрдөн байцаалт болон шүүхийн хэлэлцүүлэгт өгсөн: “...2017 оны 09 дүгээр сарын 11-ний өдрийн 13 цагийн үед Улаанбаатар хотод Баянзүрх тээврийн товчоон дээр Баянбат, Энхбаяр íàðòàé нэг шил архи цайны газарт хувааж уусан. Тэгээд Багануурын нэг машинä бид гурав суусан. Ингээд Багануур дүүрэг явах замдаа замаараа дэлгүүрээс би 0.5 граммтай архи авсан чинь Энхбаяр голоо цохисон хоёрын хооронд жаахан архи авлаа гэхээр нь буцаж ороод солиулж 0.75 граммтай архи авсан. Авсан архиа ууж явж байгаад Төв аймгийн Баяндэлгэр сумын Тогосын гүүрний цаана сууж явсан машинаа зогсоож замын баруун гар талд зогссон. Би сайн санахгүй байна. Нэг сэргэхэд машин ирсэн бос гэж хэлсэн. Ингээд харахад Энхбаяр 200-300 метр хиртэй газарт байж байсан. Наанаас нь Баянбат очиж авчирсан. Машиндаа суугаад Багануур руу хөдөлж Багануур дүүргийн замын цагдаагийн постон дээр ирж зогссон. Бид нарын сууж явсан машин Баяндэлгэрийн Тогосын гүүрний цаана бид гурвыг буухад үлдээгээд явж байгаад буцаж ирж авсан байсан. Бид нар постон дээр ирж зогсож машинаас буухад 2 хүн надруу дайрсан, миний нүүр рүү ******* цохиж намайг унагаасан. …Намайг замын хажуу руу унахад Энхбаяр дээр ирж суусан тэр үед Баянбат Энхбаярыг өшиглөж салгасан. Эхлээд ******* нүүр рүү цохисон. Миний хоёр нүд хавдсан, хөхөрсөн, тохой халцарсан, баруун гарын чигчий хуруунаас цус гарсан, зүүн эрүү хавдсан байна...” гэсэн мэдүүлэг /хх-ийн 25 дугаар хуудас, ø¿¿õ õóðàëäààíû òýìäýãëýë /

          Шүүгдэгч *******ийн мөрдөн байцаалт болон шүүхийн хэлэлцүүлэгт өгсөн: “...2017 оны 09 дүгээр сарын 11-ний өдөр 17 цагийн үед манай эхнэрийн дүү Энхбаяр утсаар намайг хот руу хамт явсан 2 залуу зодчихлоо одоо Тогосын гүүрнээс ирж байна гэж ярьсан. Тэгэхээр нь би урдаас чинь тосоод очьё гээд замын цагдаагийн постон дээр өөрийнхөө эзэмшлийн машинтай очиход Багануур ХК-д бульдозерчин гэх залуугийн приус-20 маркийн мөнгөлөг саарал өнгийн машинтай ирсэн. Тэгээд Энхбаяр машинаас бууж ирэхэд нүд нь хөхөрч хавдчихсан байдалтай байсан. Машинаас зүс таних 2 залуу бууж ирсэн. Тэгээд би та нар чинь яагаад хоёулаа нийлээд дүүг зодсон юм бэ? гэхэд цагаан өнгийн фодволктой согтуу залуу гөлөг минь дүүг ÷èíü зодоход яадаг юм бэ? чамайг хүртэл зодно шүү гэхээр нь би уур хүрээд тэр залууг заамдаж байгаад нүүр рүү нь 1 удаа гараараа цохисон. Тэгэхэд тэр залуу газар унаад босоод ирэхээр нь дахин нэг удаа нүүр рүү цохисон. Тэгэхээр нь би салгаад газраас босгосон. Тэр залуучууд хоёулаа согтуу байсан...” гэсэн мэдүүлэг /хх-ийн 26 дугаар хуудас, ø¿¿õ õóðàëäààíû òýìäýãëýë /

           Хохирогч Ж. мөрдөн байцаалтын болон шүүхийн хэлэлцүүлэгт: “...Би 2017 оны 9 дүгээр сарын 11-ний өдөр Баянзүрх дүүргийн тээврийн товчоон дээр Баяа, ******* гэх 2 залуу таарààä 0.5 граммтай “Охь” нэртэй архи ав÷ óóöãààñàí. Ингээд ìàøèíä суугаад Багануур гарч яваад ******* Баянзүрхийн товчооноос 0.75 граммын “Охь” архи авсан. Би замд явж байхдаа жолоочийг Амраа ахаа гээд хууч хөөрөөд явж байхад ******* над руу агсараад чи муу намайг ахаа гэсэнгүй бид нар үе тэнгийн хүмүүс биш, чиний эгчтэй 10 жилд нэг ангид хамт сурч байсан. Чи муу Амрааг ахаа гэчихээд намайг чи гэлээ гээд агсараад эхэлсэн. Тэгэхээр нь би жолооч Амраа ахыг та хэдэн оных юм бэ гэхэд Амраа ах би 1972 оных гэхэд ******* Баянбат бид хоёр 1974 оных. Тэгээд үеийн байгаа биз дээ гээд агсараад байсан. Тэгэхээр нь би хүндлэх хүнээ хүндлэнэ шүү дээ. Би Амраа ахыг ахаа гээд сурчихсан гэж хэлсэн. Тэгэхэд ******* чи муу нусан таглаа, би эгчтэй чинь нэг ангид байсан гээд агсараад байсан. Тэгээд Баяндэлгэр сумын цаана Тогосын гүүрний баруун талд ирэхэд ******* жолооч Амраа ахыг энд зогсож бай гэж хэлээд зогсоосон. Тэгээд ******* машинаас буугаад миний сууж байсан талын хаалгаар тойрч ирээд хаалга онгойлгоод муу мангар бацаан минь буугаад ир гэж миний энгэрээс татаж буулгаад заамдаж байгаад замын шороон далан руу чирч миний зүүн шанаа руу гараараа хэд хэдэн удаа цохисон. Тэгэхэд миний эрүү янгинаад явчихсан. Тухайн үед Баянбат машинд сууж байсан. Тэгээд би заамдаж байгаад тонгорч газар унагаад бид хоёр ноцолдож байхад Баянбат машинаас бууж ирээд өшиглөсөн. Тэгээд би босоод зугтах гэтэл ******* намайг заамдаж аваад миний баруун, зүүн шанаа руу хэд хэдэн удаа гараараа цохиод газраас чулуу аваад миний шанаа руу 1 удаа цохисон. Би гарыг нь тавиулаад уул руу зугтаахад араас чулуу шидээд чамайг гүйцдэггүй юм бол чулуу гүйцэнэ шүү гээд чулуу шидээд байхаар нь буцаж очоод одоо болъё явцгаая гэхэд ******* гартаа чулуу барьж намайг цохих гэж далайгаад сөгд муу гөлөг минь гэхээр нь би урд нь сөгдөж суугаад одоо болъё гэхэд ална шүү муу гөлөг минь гэж хэсэг байж байгаад гартаа байсан чулуугаа хаясан. Тухайн үед Баянбат машины ойролцоо байсан, ******* бид хоёр машинаас 100 метр орчим зайтай байсан. Би уул руу зугтаж байхдаа эхнэр руу утсаар намайг хоёр залуу зодчихлоо, ирээд аваач гэж ярьсан. Тэгсэн Баянбат араас ирээд одоо дахиж зодохгүй хүрээд ир, уулзая, малгайгаа ав гээд байсан. Би Баянбат дээр очиход за одоо явцгаая, эр хүмүүс аль зодолдохыг тэр гэхэв гээд бид нар машиндаа суугаад Багануур руу дөхөж байхад эхнэр миний гар утас руу залгаад хаана явж байгаа юм бэ гэхэд нь би замын цагдаагийн пост руу дөхөж явна. Замын цагдаагийн постон дээр хүлээж бай гэж хэлсэн. Тэгээд постон дээр ирэхэд манай эхнэр , хүргэн ах ******* нар байсан. Намайг машинаас буухад ******* ах машинаасаа бууж ирээд манай дүүг яагаад ийм болтол зодож байгаа юм бэ гээд Бат-Эрдэний нүүр рүү 2 удаа гараараа цохисон. Тэгэхэд замын цагдаагийн ажилтан цагдаад дуудлага өгсөн. Миний баруун хавирга өвчтэй хөдөлж болохгүй байна. Толгой нилэнхүйдээ өвчтэй, зүүн нүд хөхөрч хавдсан юм харж чадахгүй байна...”, “...Надад 650.000 төгрөгийг бэлнээр өгсөн. Одоо надад гомдол санал нэхэмжлэх зүйл байхгүй...” гэсэн мэдүүлэг /хх-ийн 9-10, 11-12, 13 дугаар хуудас, ø¿¿õ õóðàëäààíû òýìäýãëýë/,

           Хохирогч ******* мөрдөн байцаалтад өгсөн: “...2017 оны 9 дүгээр сарын 11-ний өдөр Улаанбаатар хотоос найз Баянбат, өөрийн танил Энхбаяр нарын хамт таксигаар Багануур руу ирж яваад замдаа Энхбаяр бид хоёр хэрэлдэж маргаад зодолдсон. Тэгээд Багануур руу ирж яваад замын цагдаагийн постны дэргэд таксины жолооч зогсоход Энхбаяр машинаас буусан. Тэгэхэд хүргэн ах нь болох ******* гэх залуу чи муу пизда манай дүүг яахаараа зоддог юм бэ? гээд миний нүүр рүү гараараа хэд хэдэн удаа цохиход нь би газар унасан. Тэгэхэд ******* миний дээр гарч суугаад нүүр рүү цохиод байхад нь найз Баянбат салгасан...” гэсэн мэдүүлэг /хх-ийн 15 дугаар хуудас/

           Гэрч Б. мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн: “...2017 оны 11 дүгээр сарын 9-ний өдөр намайг гэртээ байхад 16-17 цагийн хооронд манай нөхөр Энхбаяр утсаар би хотоос ирж яваад Тогосын гүүрний дэргэд хүнд зодуулчихлаа, машин аваад ир гэж ярьсан. Тэгэхээр нь би чи чинь юу яриад байгаа юм бэ? явган яваа юм уу гэхэд манай нөхөр үгүй би машинтай явж байна, надтай хамт явсан залуу намайг зодчихлоо гэж хэлсэн. Тэгээд би ах ******* рүү утсаар ярьж Энхбаяр Тогосын гүүрний дэргэд хүнд зодуулчихлаа машин аваад ир, хоёулаа очъё гэж хэлсэн. Тэгэхэд ******* ах намайг чи гэрээсээ гараад ир ах нь одоо очлоо гэж хэлээд намайг хашаанаасаа гараад явж байхад өөрийнхөө приүс 10 маркийн машинтайгаа ирж эхнэр Энхжаргалыг авч бид гурав хамт цагдаагийн постон дээр хүлээж байхад удаагүй саарал өнгийн приүс 20 маркийн машинаас манай нөхөр Энхбаяр бууж  ирсэн. Тэгэхэд манай нөхрийн зүүн нүд нь хөхөрч хавдчихсан хамар амнаас нь цус гарчихсан байсан. Мөн машинаас өндөр нуруутай туранхай ******* гэх залууг чи яахаараа хүүхэд ийм болтол нь зоддог юм бэ? гээд тэр залуугийн хэвлий рүү нь гараараа 2 удаа цохиход тэр залуу замын хажуу руу унасан....” гэсэн мэдүүлэг /хх-ийн 16, 17 дугаар хуудас/

            Гэрч Ж. мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн: “...2017 оны 11 дүгээр сарын 9-ний өдөр Багануур гарахаар авто вокзал дээр ирж зогсоод дэлгүүр ороод гарч ирсэн чинь *******, Баянбат, Энхбаяр íàð ирээд Амраа ах хаа хүрэх нь үү? гэхээр нь гэр рүүгээ Багануур явж байна гэсэн чинь бид гурвыг аваад яваач гэсэн. Тэгэхээр нь халамцуу хүмүүс авч явахгүй гэсэн чинь зардлын мөнгөгүй болчихоод байна, аваад яваач гээд гуйõààð íü суулгаад хөдөлсөн. Ингээд урд талын суудал дээр буюу хажууд Баянбат нь суусан. Нөгөө хоёр нь хойд суудалд суусан. Баянзүрхийн товчоо өнгөрөөд хойд суудалд явсан хоёрын нэг нь архи гаргаж ирсэн. Нөгөө хоёр нь ард юм яриад архиа уугаад явж байсан. Баянбатад архи өгөхөд нь харсан архи талаасаа дээгүүр болсон байсан. Тэр гурав Багануурò байсан найзууд гээд гайгүй явж байснаа Баяндаваа даваад хойно суусан хоёр нь чи даахгүй байна, чи согтлоо гээд Энхбаяр нь чи 0.5 грамм архины ард гарч чадахгүй гэхэд ******* нь битгий хуцаа гэх зэргээр хоорондоо явган хэрүүл хийж явсаар Дөтлүүрийн даваа уруудаж Тогосын гүүр рүү дөхөж явахад ард түс тас гээд хоорондоо зодолдож эхэлсэн. Тэгэхээр нь Баянбатыг салгаач гэж хэлсэн. Ингээд Тогосын гүүр рүү дөхөж яваад эргэж харахад хамраас цус гарсан, Бат-Эрдэнийн амнаас цус гарсан харагдсан. Баянбат хоёр пизда минь зүгээр бай боль гэж хэлсэн. Тэгээд эргээд харахад машин цус болж бохирдсон, нөгөө хоёр салахгүй бие биенээ түлхэж ноцолдоод байхаар нь цонх шил хагарлаа гэж хэлээд зогссон. Тэгээд зогсох үед бүгд машинаас буусан. Машинаас буугаад замын хажуу талын ухсан жалга гараад гүйцгээсэн, гүйж байхдаа хоорондоо ноцолдож бие биенээ өшиглөж байгаа харагдсан. Тэгэхээр нь би хөл муу хойноос чинь хөөж чадахгүй хаяад явна шүү гэж хэлсэн. Би хөдөлж яваад Тогосын гүүрний наана айрагтай айлын хажууд тамхи татаад жаахан суусан. Тэгээд хараад сууж байсан чинь 3 уулаа 3 талд дээшээ хараад хэвтээд өгсөн. Тэгэхээр нь би буцаж очоод эхэлж авсан, дараа нь Энхбаяр, Баянбат хоёрыг авсан. Ингээд наашаа гараад ахиж зодолдох юм бол орхиод явна шүү Баганууртаа очиж зодолд, та гурвыг хээр хаяад яахав гэхэд за Амраа ахаа уучлаарай муухай юм боллоо машиныг чинь муухай болгочихлоо гэж хэлсэн. Ингээд Баяндэлгэр дөхөж явахад утас дуугарсан. Тэгэхэд эмэгтэй хүн ярьсан, би эхнэр нь гэдгийг мэдээгүй. Цагдаагийн пост дээр ирээд эхнэр байсныг мэдсэн. Тэд нар суусан цагаасаа наашаа явахдаа хоорондоо маргалдаж муудалцаад явсан. Арай зодолдоогүй. Тэгээд пост дээр ирэхэд цагдаа , эхнэр, зүс харж байсан залуу, бас нэг хүүхэн байсан. Тэд нар ирж зогсоход 3 уулаа буусан. Буугаад маргалдаж байх зуурт ******* манай дүүг яахаараа ийм болтол нь зоддог юм гэж хэлээд нүүр рүү нь 2-3 удаа цохиж өшиглөсөн. Тэгэхэд замын хажуу тал руу унасан. *******, Энхбаяр нар адилхан бие биенийгээ өдөж маргааныг эхлүүлсэн...” гэсэн мэдүүлэг /хх-ийн 18-19 дүгээр хуудас/

             Гэрч Ж.Энхжаргалын мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн: “...Замын цагдаагийн постны цаана очоод хүлээж байтал дүү Энхбаяр жижиг машинаас бууж ирсэн. Араас нь хоёр залуу, жолоочтойгоо бууж ирсэн. Би юу болсныг нь мэдээгүй очсон. Тэгэхэд нүүр царай нь танигдахгүй, цус нөж болсон байсан. Анх эхнэртэйгээ ярихад Тогосын гүүрэн дээр хүрээд ир гэж хэлсэн байсан. Би жолоочид нь та нар яахаараа ийм болтол нь зодуулсан юм бэ гэсэн чинь нөгөө хоёр  нь бид нар ноён тайж гаралтай хүмүүс та муусайн гуйлгачингууд минь зүгээр байгаарай гэхээр нь чиний ноён тайж ямар хамаатай юм, зодчих гэсэн чинь зодсон ч яадаг юм гэж хэлсэн. Ингээд миний нөхөр ******* ******* гэдэг залууг нь 2 удаа цээж хэвлийн хэсэг рүү нь цохисон. Тэгэхээр нь болохгүй гээд салгасан. Тэгэхэд тэр озалуу замын хажуу талын жалга руу унасан. …Манай нөхөр ******* бол архи, тамхи хэрэглэдэггүй, хань ижил үр хүүхдүүддээ халамжтай, амьдралын төлөө зүтгэлтэй төлөв даруу хүн...” гэсэн мэдүүлэг /хх-ийн 20-21 дүгээр хуудас/

             Гэрч П.Баянбатын мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн: “...2017 оны 9 дүгээр сарын 11-ний өдрийн 15 цагийн үед Улаанбаатар хотод найз ******* хамт Баянзүрхийн тээврийн товчоон дээрээс Багануур дүүрэг явахаар ирсэн чинь уурхайд ажилладаг танил Энхбаяр гэх залуу зогсож байсан. Өглөө орж ирээд машинаа 6.000.000 төгрөгò зарчихлаа. Би ганцаардаад байна, надтай хань болоод архи уугаад ханьтай явчих гэж хэлээд өөрөө Боса худалдааны төвөөс 0.5 граммтай “Охь” нэртэй архи 1 шилийг, “Тэрэлж” нэртэй 1 литрийн ундаа авсан. Ингээд тэнд байсан ядруу царайтай хоёр өвгөнд нэг хийж өгөөд үлдсэн архийг нь бид гурав хувааж уусан. Тэгээд байж байтал манай Багануурын залуу приус 20 маркийн машинтай ирээд Багануур явлаа, суугаад явбал яв гэхээр нь гурвуулаа суугаад Багануур явсан. Замдаа Баянзүрхийн товчоон дээр зогсож *******, Энхбаяр нар дэлгүүр орж 0.75 граммын архи авсан байсан. Бид гурав авсан архиа ууж явах зуурт Төв аймгийн Баяндэлгэр сумын нутаг Тогосын гүүрний наана Энхбаяр, ******* нар хоорондоо маргалдаж эхэлсэн. Тэгсэн чинь машины эзэн жолооч та нар цонх шил хагаллаа буу гэж хэлээд бид нарыг буулгасан. Намайг бууж наад хоёроо салга гэж үлдээгээд яваад өгсөн. Тэгээд жаахан байж байгаад буцаж ирээд бид нарыг аваад хөдөлсөн. Ингээд Багануур дүүргийн замын цагдаагийн постон дээр хүргэн ах ******* ирээд цохисон. хоёр талаас нь өшиглөж, шороо тоос татуулан зодож эхэлсэн. Тэгэхээр нь очиж салгасан. Би ******* Энхбаяр нарыг яг хэдэн удаа цохисон гэдгийг мэдэхгүй байна. Тэгээд та хоёр боль гэсэн чинь болихгүй байсан. Би нэлээн согтсон байсан учраас болсон үйл явдлыг сайн санахгүй байна...” гэсэн мэдүүлэг /хх-ийн 23-24 дүгээр хуудас/

Шинжээчийн 09шэ/241 дугаартай дүгнэлтэд: “...Ж. биед эрүү яс, хамар ясны хугарал, хамрын нуруу, баруун хацарт зулгаралт, баруун болон зүүн нүдний дээд доод зовхинд цус хуралт зөөлөн эдийн гэмтэл тогтоогдлоо. Дээрх гэмтэл нь хатуу мохоо хүчин зүйлийн хэд хэдэн удаагийн зүйлийн үйлчлэлээр үүсгэдсэн байх боломжтой. Хохирогчийн биед учирсан дээрх гэмтлүүд нь гэмтлийн зэрэг тогтоох журмын 2.3.1-д зааснаар эрүүл мэндийг удаан хугацаагаар сарниулах гэмтлийн хүндэвтэр зэрэгт хамаарна. Цаашид энгийн хөдөлмөрийн чадварт нөлөөлөх эсэх нь эмчилгээ болон эдгэрэлтээс хамаарна...” гэжээ. /хх-ийн 28 дугаар хуудас/,

Шинжээчийн 09шэ/246 дугаартай дүгнэлтэд: “...Ө.Бат-Эрдэний биед хамар ясны шинэ хугарал, баруун болон зүүн нүдний дээд доод зовхи зүүн талын эрүү зөөлөн эдийн гэмтэл, цус хуралт, баруун гарын тохойны хэсэгт зулгаралт гэмтэл тогтоогдлоо. Дээрх гэмтэл нь хатуу мохоо хүчин зүйлийн хэд хэдэн удаагийн хүчин зүйлийн үйлчлэлээр үүсгэгдсэн байх боломжтой. Гэмтлийн зэрэг тогтоох журмын 2.4.1-д зааснаар эрүүл мэндийг түр хугацаагаар сарниулах гэмтлийн хөнгөн зэрэгт хамаарна. Цаашид энгийн хөдөлмөрийн чадварт нөлөөлөх эсэх нь эмчилгээ болон эдгэрэлтээс хамаарна...” гэжээ. /хх-ийн 32 дугаар хуудас/

Шүүгдэгч ******* урьд ял шийтгэлтэй эсэхийг шалгах “...2010 оны 1 дүгээр сарын 13-ны өдрийн Багануур дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн 9 дугаартай тогтоолоор Эрүүгийн хуулийн 150 дугаар зүйлийн 150.2 дахь хэсэгт зааснаар 1 жилийн хорих ял оногдуулж мөн хугацаагаар тэнсэн харгалзаж байсан...” гэсэн хуудас /хх-ийн 45 дугаар хуудас/

Шүүгдэгч *******ийн урьд ял шийтгэлтэй эсэхийг шалгах “...ял шийтгэлгүй...” гэсэн хуудас /хх-ийн 44 дугаар тал/

Шүүгдэгч *******ийн Прокурорын шатанд гаргасан: “...хохирогч Ө. зодож хөнгөн зэргийн гэмтэл учруулсан минь үнэн. Би хийсэн үйлдэлдээ гэмшиж байна. ******* надаас эмчилгээний төлбөр нэхэмжлэхгүй гэсэн, би хохирогчоос уучлалт гуйсан. Хэргийг хялбаршуулсан журмаар шийдвэрлэж өгнө үү...” гэсэн хүсэлт /хх-ийн 74 дүгээр хуудас/

Хохирогч Ж. Прокурорын шатанд гаргасан: “...******* намайг зодож хүндэвтэр гэмтэл учрирсан бөгөөд эмчилгээний зардлыг минь барагдуулсан. Тиймээс надад гомдол санал байхгүй...” гэсэн хүсэлт /хх-ийн 75 дугаар хуудас/ зэрэг äýýðõè нотлох баримтууд болно.

Ø¿¿õýýñ õýðãèéí òàëààð òîãòîîñîí áàéäàë áîëîí òýäãýýðò ºãñºí ä¿ãíýëòèéí òàëààð:

            Ø¿¿ãäýã÷ ******* нь 2017 оны 09 дүгээр сарын 11-ний өдөр согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ Òºâ àéìãèéí Áàÿíäýëãýð ñóìûí íóòàã òîãîñûí ã¿¿ðíèé îð÷èì àâòîìàøèíä ñóóæ ÿâàõäàà áîëîí ìàøèíààñ áóóæ иргэн Ж.Энхбаяртай маргалдаí түүнийг зодож биед нь эрүү яс, хамар ясны хугарал, хамрын нуруу, баруун хацарт зулгаралт, баруун болон зүүн нүдний дээд доод зовхинд цус хуралт зөөлөн эдийн гэмтэл учруулж хүндэвтэр хохирол учруулсан нь шүүгдэгчийн “...Энхбаярыг зодсон маань үнэн...” гэсэн мэдүүлэг, шинжээч эмчийн 09шэ/241 дугаартай “...Ж. биед эрүү яс, хамар ясны хугарал, хамрын нуруу, баруун хацарт зулгаралт, баруун болон зүүн нүдний дээд доод зовхинд цус хуралт зөөлөн эдийн гэмтэл тогтоогдлоо...” гэсэн дүгнэлт, ãýð÷ П.Баянбат, Ж.Амарсанаа íàðûí ìýä¿¿ëã¿¿ä çýðýã äýýðõè нотлох баримтуудаар,

            Шүүгдэгч ******* нь 2017 оны 9 дүгээр сарын 11-ний өдөр Багануур дүүргийн 2 дугаар хороо Цагдаагийн хэлтсийн Галуут 140 постын орчим иргэн Ө.Бат-Эрдэнèéã ä¿¿ Ж.Энхбаярыã çîäëîî ãýæ ºìººð÷ түүнийг зодож биед нь хамар ясны шинэ хугарал, баруун болон зүүн нүдний дээд доод зовхи зүүн талын эрүү зөөлөн эдийн гэмтэл, цус хуралт, баруун гарын тохойны хэсэгт зулгаралт гэмтэл учруулж хөнгөн хохирол учруулсан нь шүүгдэгч *******èéí “...Би Бат-Эрдэнийн нүүр рүү нь 1 удаа гараараа цохисон. ******* газар унаад босоод ирэхээр нь дахин нэг удаа нүүр рүү нь цохисон...” гэсэн мэдүүлэг, шинжээч эмчийн 09шэ/246 дугаартай “...биед хамар ясны шинэ хугарал, баруун болон зүүн нүдний дээд доод зовхи зүүн талын эрүү зөөлөн эдийн гэмтэл, цус хуралт, баруун гарын тохойны хэсэгт зулгаралт гэмтэл тогтоогдлоо...” гэсэн дүгнэлт, ãýð÷¿¿äèéí ìýä¿¿ëã¿¿ä зэрэг äýýðõè нотлох баримтуудаар òóñ òóñ хөдөлбөргүй тогтоогдож байна.

Ãýð÷, õохирогч íàðûí мэдүүлгийг ýðõ, үүргийг сануулж хуульд заасан журмын дагуу бэхжүүлж авсан, øèíæýý÷èéí ä¿ãíýëò¿¿äèéã хэрэгт хувийн сонирхолгүй, зохих мэдлэг, дадлага, туршлагатай, гаргасан дүгнэлтийнхээ хариуцлагыг хүлээх чадвар бүхий шинжээч гаргасан байх ба уг дүгнэлтэд талууд маргаагүй байна. Шүүгдэгч íàðûí мөрдөн байцаалтын болон шүүх хуралдааны үед гэм буруугаа хүлээн мэдүүлсэн мэдүүлэг нь хохирогч íàðûí мэдүүлэг болон түүнд учирсан гэмтлийн талаарх шинжээчийн дүгнэлт ãýð÷ íàðûí ìýä¿¿ëýã зэргээр давхар батлагдаж байна. Иймд дээрх нотлох баримтуудыг энэ хэрэгт хамааралтай, à÷ õîëáîãäîëòîé, хэргийн үйлдлийг хангалттай нотолж чадсан, хууль ёсны шаардлагыг хангасан, үнэн зөв баримтууд мөн гэж үнэлэв.

Хохирогч Ж. бие махбодид учирсан гэмтэл нь хүндэвтэр хохирол болох нь шинжээчийн “...Уг гэмтэл нь шүүх эмнэлгийн гэмтлийн зэрэг тогтоох журмын 2.3.1-д зааснаар эрүүл мэндийг удаан хугацаагаар сарниулах гэмтлийн хүндэвтэр зэрэгт хамаарна...” гэсэн дүгнэлтээр тогтоогджээ. Шүүгдэгч ******* үйлдлийн улмаас хохирогч Ж. эрүүл мэндэд хүндэвтэр хохирол учирсан байна. Шүүгдэгч ******* үйлдэл, хор хохиролд санаатай хандсан нь хохирогчòîé ìàðãàëäàæ, таарамжгүй харилцаа үүсгэсэн зэрэг үйлдлээр нь тогтоогджээ.

Хохирогч ******* бие махбодид учирсан гэмтэл нь хөнгөн хохирол болох нь шинжээчийн “...Уг гэмтэл нь шүүх эмнэлгийн гэмтлийн зэрэг тогтоох журмын 2.4.1-д зааснаар эрүүл мэндийг удаан хугацаагаар сарниулах гэмтлийн хөнгөн зэрэгт хамаарна...” гэсэн дүгнэлтээр тогтоогджээ. Шүүгдэгч *******ийн үйлдлийн улмаас хохирогчийн эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учирсан байна. Шүүгдэгч *******ийн үйлдэл, хор хохиролд санаатай хандсан нь хохирогч Ө.Бат-Эрдэнýòýé ìàðãàëäàæ, таарамжгүй харилцаа үүсгэсэн зэрэг үйлдлээр нь тогтоогджээ.

Шүүгдэгч *******, ******* нар нь Монгол Улсын Үндсэн хуулийн 16 дугаар зүйлийн 6 дахь хэсэгт заасан хохирогчийн “эрүүл мэндийн халдашгүй байх эрхэд” ноцтой халдсан байна.

Иймд шүүгдэгч Ө. Эрүүгийн хуулийн 11.4 дүгээр ç¿éëèéí 1 äýõ õýñýãò çààñàí “хүний эрүүл мэндэд хүндэвтэр хохирол ó÷ðóóëах” ãýìò хэргийг үйлдсэн, шүүгдэгч *******ийг Эрүүгийн хуулийн 11.6 дугаар ç¿éëèéí 1 äýõ õýñýãò çààñàí “хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол ó÷ðóóëах” ãýìò хэргийг үйлдсэн гэм буруутайд тус тус тооцож ял шийтгэл оногдуулах үндэслэлтэй байна.

Пðîêóðîðîîñ ÿëëàãäàã÷ *******, ******* нарыг тус бүр дөрвөн зуун тавин нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу дөрвөн зуун тавин мянган /450.000/ төгрөгийн торгох ÿë øèéòãýõ ñàíàëûã ãàðãàñан, шүүгдэгч ******* хохирогч Ж.Энхбаяр нарûí ãàðãàñàí “...******* нь Ж.Энхбаярт учруулсан хохирол болох эмчилгээний зардал 650.000 төгрөгийг бэлнээр хүлээлгэн өгч түүнийг хохиролгүй болгосон учир харилцан тохиролцож эвлэрсэн...” õ¿ñýëò, ø¿¿ãäýã÷ ******* хохирогч ******* íàðûí ãàðãàñàí “…áèäýíä ãîìäîë ñàíàë байхã¿é, ýâëýðñýí, íýõýìæëýõ ç¿éëã¿é…” ãýñýí õ¿ñýëò¿¿ä зэрэг нь прокурорын бичгээр гаргасан санал /хх-ийн 82, 83 дугаар хуудас/, уг саналтай танилцсан яллагдагч нарын гарын үсэг /хх-ийн 85 дугаар хуудас/, хохирогч Ж. “...миний хохирлыг ******* нь барагдуулсан. Надад гомдол санал байхгүй...” гэсэн мэдүүлэг /хх-ийн 13 дугаар хуудас/ зэргээр тогтоогдож байна.

Øүүгдэгч *******, ******* нар íü àíõ óäàà ãýìò õýðýã ¿éëäñýí, ó÷ðóóëñàí õîõèðëûã òºëñºí çýðýã õºíãºð¿¿ëýõ íºõöºë áàéäëóóä òîãòîîãäîæ áàéíà.

Èéìä ïрокурорын санал, шүүгдэгч *******, ******* нарыí õºíãºð¿¿ëýõ íºõöºë áàéäàë çýðãèéã харгалзан 450 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр торгох ял шийтгэæ, òîðãîõ ÿëûã ÿëòíû ãàðãàñàí õ¿ñýëò, õóâèéí áàéäëûã õàðãàëçàí Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.3 дугаар зүйлийн 4 дýõ хэсэгт зааснаар торгох ялыг õýñýã÷ëýí òºë¿¿ëýõýýð áàéíà.

 Прокурорûí ÿëëàõ ä¿ãíýëòýä шүүгдэгч Ө.Бат-Эрдэнèé ãýìò õýðýã ¿éëäñýí ãýõ ãàçðûã Багануур дүүргийн 2 дугаар хороо Цагдаагийн хэлтсийн Галуут 140 постын орчим ãýæ áè÷èãäñýí íü ø¿¿õ õóðàëäààíààð õýëýëöýãäñýí äýýðõè ãýð÷¿¿ä, õîõèðîã÷, ø¿¿ãäýã÷ íàðûí ìýä¿¿ëã¿¿äýýð Òºâ àéìãèéí Áàÿíäýëãýð ñóìûí íóòàã Тîãîñûí ã¿¿ðíèé îð÷èì àâòîìàøèíä ñóóæ ÿâàõäàà áîëîí ìàøèíààñ áóóæ ¿éëäñýí áîëîõ íü òîãòîîгäîæ áàéíà. Èéìä Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 2.2 дугаар зүйлийн 8 дахь хэсýãò “…Уг хэрэг адил эрх бүхий өөр шүүхэд харьяалагдах нь шүүх хуралдааны үед мэдэгдсэн бөгөөд хэргийн байдлыг бүрэн бодитойгоор тогтооход нөлөөлөхөөргүй байвал шүүх хуралдааныг үргэлжлүүлж, хэргийг эцэслэн шийдвэрлэнэ…” ãýæ çààñíààð õýðãèéã ýöýñëýí øèéäâýðëýñýí áîëíî.

Хохирогч Ж.Энхбаярä õîõèðëûí ìºí㺠òºëñºí áîëîõ íü шүүгдэгч ******* хохирогчийн хохирол төлбөрийг төлж эмчилгээний зардалд 650.000 òºãðºг бэлнээр өгч, талууд эвлэрсэн гэж бичгээр үйлдэн шүүхэд ирүүлсэн 2017 оны 09 дүгээр сарын 06-ны өдрийн эвлэрлийн гэрээ çýðãýýð òîãòîîãäîæ áàéíà.

Шүүгдэгч нар íü энэ хэрэгт цагдан хоригдоогүй болно.

            Ø¿¿ãäýã÷ нарт õîëáîãäîõ èðãýíèé áè÷èã áàðèìò ø¿¿õýä øèëæèæ èðýýã¿é, ýä õºðºí㺠áèò¿¿ìæëýýã¿é, эд мөрийн баримтаар хураагдан ирсэн зүйлгүй, ýíý õýðýãò ãàðñàí áàéöààí øèéòãýõ àæèëëàãààíû çàðäлыг òîäîðõîéëж èð¿¿ëýýã¿é áîëíî.

  Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 17.5 дугаар зүйлийн 1; 8; 9 дэх хэсгүүд,  36.2 дугаар зүйлийн 1; 2; 4 дэх хэсгүүд, 36.6 дугаар зүйл, 36.7 дугаар зүйл, 36.8 дугаар зүйлд тус тус заасныг удирдлага болгон ТОГТООХ нь:

1. Шүүгдэгч ******* овгийн ******* Монгол Улсын Эрүүгийн хуулийн òóñãàé àíãèéí 11.4 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан хүний эрүүл мэндэд хүндэвтэр хохирол учруулсан гэмт хэрýã үйлдсэн ãýì áóðóóòàéä, шүүгдэгч ******* овгийн ******* *******ийг Эрүүгийн хуулийн òóñãàé àíãèéí 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учруулсан гэмт хэрýã үйлдсэн гэм буруутайд тус тус тооцсугай.
2. Монгол Улсын Эрүүгийн хуулийн òóñãàé àíãèéí 11.4 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасíààð ******* овгийн ******* Бат-Эрдэнý, Эрүүгийн хуулийн òóñãàé àíãèéí 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар ******* овгийн ******* ******* íàðûã тус тус дөрвөн зуун тавин /450/ нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу дөрвөн зуун тавин мянган /450.000/ төгрөгөөр торгох ÿë øèéòãýñ¿ãýé.
3. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.3 дугаар зүйлийн 4, 5 дахь хэсã¿¿äýä зааснаар торгох ялыг 2018 оны 1 ä¿ãýýð ñàðûí 15-ны өдрийн дотор биелүүлэхийг, тогтоосон хугацаанд биелүүлээгүй бол хорих ялаар солихыг ялтан *******, ******* нарт тус тус мэдэгдсүгэй.
4. Èðãýíèé õóóëèéí 497 äóãààð ç¿éëèéí 497.1, 505 äóãààð ç¿éëèéí 505.1 äýõ õýñýãò çààñíààð øүүгдэгч ******* íü õîõèðîë 650.000 òºãðºãèéã õîõèðîã÷ Ж.Энхбаярт òºëñºí áîëîõûã äóðüäñóãàé.
5. Тогтоол хүчин төгөлдөр болтол *******, ******* нарт óðüä àâñàí хувийн баталгаа гаргах òàñëàí ñýðãèéëýõ àðãà õýìæýýã хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.
6. *******, ******* нарт õîëáîãäîõ èðãýíèé áè÷èã áàðèìò ø¿¿õýä øèëæèæ èðýýã¿é, öàãäàí õîðèãäñîí õîíîãã¿é, ýä õºðºí㺠áèò¿¿ìæлэгдэýã¿é, эд мөрийн баримтаар хураагдан ирсэн зүйлгүй, ýíý õýðýãò ãàðñàí áàéöààí øèéòãýõ àæèëëàãààíû çàðäлыг òîäîðõîéëæ èð¿¿ëýýã¿é áîëîõûã òóñ òóñ äóðäñóãàé.
7. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 38.2 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар прокурор, дээд шатны прокурор, ялтан, хохирогч, тэдгээрийн өмгөөлөгч, хууль ёсны төлөөлөгч нар эс зөвшөөрвөл шийтгэх тогтоолыг гардуулснаас хойш 14 хоногийн дотор давж заалдах гомдол эсэргүүцлээ шийдвэр гаргасан анхан шатны шүүхэд бичгээр гаргах эрхтэйã ìýäýãäñ¿ãýé.
8. Эрүүгийн  хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн  37.1 ä¿ãýýð зүйлийн 2 äàõü õýñýãò зааснаар  анхан шатны шүүхийн шийдвэрт гомдол эсэргүүцэл бичсэн тохиолдолд шүүхийн шийдвэрийн биелэлтийг түдгэлзүүлсүгэй.

 

 

 

          ДАРГАЛАГЧ,  ШҮҮГЧ                                     А.БЯМБАЖАВ