Орхон аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

2024 оны 07 сарын 24 өдөр

Дугаар 142/ШШ2024/01058

 

 

 

 

 

2024 оны 07 сарын 24 өдөр

Дугаар *******2/ШШ2024/01058

Орхон аймаг

 

МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

Орхон аймаг дахь Сум дундын иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүгч Б.Бямбасүрэн даргалж тус шүүхийн танхимд нээлттэй хийсэн шүүх хуралдаанаар, 

Нэхэмжлэгч: 1******* онд төрсөн, ******* настай Орхон аймаг, Баян-Өндөр сум, ******* баг, ******* ******* ******* ******* ******* тоотод оршин суух *******лах ******* овогт ******* /РД:ВМ*******01816/-ийн нэхэмжлэлтэй,

Хариуцагч: Орхон аймаг, Баян-Өндөр сум, багт *******лах ХХК /РД:/,

Хариуцагч: Өмнөговь аймаг, Даланзадгалд сум, , нисэх гудамж тоотод оршин суух овогт /РД:ОЭ5800377/ нарт холбогдох 2012 оны10 дугаар сарын 08-ны өдрийн Үл хөдлөх эд хөрөнгө худалдах, худалдан авах гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлэхийг ХХК-д даалгах тухай иргэний хэргийг хянан хэлэлцэв.

Шүүх хуралдаанд оролцогчид: нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч , , хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч , хариуцагчийн өмгөөлөгч , хариуцагч Ц.ийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч /цахим/, бие даасан шаардлага гаргасан гуравдагч этгээд итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч /цахим/ шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга А.Лхагвасүрэн нар оролцов.

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

Нэхэмжлэгч А. шүүхэд гаргасан нэхэмжлэлдээ. ХХК нь 200 оны 03 дугаар сард зээл авч улмаар зээл, түүний хүүг төлж чадахгүй болж улмаар надад уг өр төлбөр болох 40 сая төгрөгийг төлж чадахгүй болсон тул өөрийн өмчлөлийн үл хөдлөх хөрөнгөө өрөндөө тооцож өгье гэж санал гаргасан. Уг саналыг нь Миний бие А. 2012 оны 10 дугаар сарын 08-ны өдөр хүлээн авч ХХК-ийн захирал Ц.тэй харилцан тохиролцож, Үл хөдлөх эд хөрөнгө худалдах. худалдан авах гэрээ байган Орхон аймаг Баян-Өндөр сумын 2 дугаар баг баг гудамж ХХК-ийн хашаанд Ү-210101172 улсын бүртгэлийн дугаартай үйлдвэрлэл үйлчилгээний зориулалтай 288 м.кв талбайтай үл хөдлөх эд хөрөнгийг 364 мкв газрын хамт шилжүүлэн өгөхөөр болсон. Ингэхдээ уг гэрээг итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч М.Эрдэнээр дамжан надтай байгж, энэ үедээ ХХК-ийн 0153323 дугаартай Газар эзэмших эрхийн гэрчилгээ-гээр эзэмшдэг 800 м.кв га газрын 364 м.кв хэсгийг шилжүүлэх үүргийг худалдагч тал хүлээсэн. Ийнхүү уг гэрээний дагуу бүртгэл хийлгэх Орхон аймгийн Улсын бүртгэлийн хэлтэс, Орхон аймгийн Г азрын харилцаа барилга хот байгалтын газарт хандахад ХХК нь шүүхийн шийдвэрээр битүүмжилсэн байгаа гээд шилжүүлж өгөх боломжгүй хүлээж бай гэсэн. Ийнхүү миний бие хүлээсээр байгаад 2021 онд өр төлбөр нь төлөгдөж дуусаад улмаар миний гэрээг бүртгэж, 2021.06.11-ний өдөр надад үл хөдлөх хөрөнгийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээг олгосон. Энэ үед газар эзэмших эрхийг шилжүүлэхийг удаа дараа шаардсан боловч газар нь тодорхойгүй байдлаар шилжүүлэхгүй өдийг хүрсэн. Уг асуудлаар миний бие газрын албанд хандсан боловч газар төлбөр төлөгдөөгүй, яг аль газар болох нь тодорхойгүй гэж явсаар тус компанийн зүгээс гэрээнд заасан үүргээ хэрэгжүүлэхгүй өдийг хүрч миний бие хохирч байна. Уг компанийн захирал гэж нэг эмэгтэй өөрийгөө яриад байсан боловч улсын бүртгэлийн нээлттэй мэдээллийн сангаас үзвэл Б. бүртгэгдсэн байна. Иймд ХХК-д Үл хөдлөх эд хөрөнгө худалдах, худалдан авах гэрээ-гээр хүлээсэн үүргээ биелүүлж газар эзэмших эрхийг шилжүүлж өгөхийг даалгаж өгнө үү. гэжээ.

2. Хариуцагч ХХК шүүхэд ирүүлсэн хариу тайлбартаа: Миний бие овогтой нь иргэн овогтой Болор- 2023 оны 04р сарын *******-ний өдөр компанийг бэлэглэлийн гэрээгээр хувийн ажил хэргийн тохиролцоогоор шилжүүлэн авсан бөгөөд шилжүүлэн авах үед тухайн компани нь лавлагаагаар өр авлага шүүхийн шийдвэрийн асуудалгүй байсан. Бидний дундах ажлын харилцаа дуусгавар болж миний бие тус компанийг эргүүлэн ад 2023 оны 0 сарын 1-ний өдөр бусдад шилжүүлэх итгэмжпэл хийж өгсөн. нь итгэмжпэл хийлгэж авах үедээ буцаагаад өмнөх хуучин эзэнд нь шилжүүлэн өгнө гэж байсан боловч өмнөх эзэнтэй нь заж чадаагүй буцаан шилжүүлэн өгч чадаагүй тул миний бие 2023 оны 11 р сарын 28-ний өдөр иргэн ад тус компанийг буцаан өгсөн. 200 онд А.өөс компанид зээлүүлсэн гэх мөнгөний асуудал надад огт хамаагүй бөгөөд мэдэхгүй. Иймд тус нэхэмжлэл дээрх тухайн үед А. гэх иргэний гаргасан гомдол надад хамааралгүй болохыг үүгээр хүргүүлж байна. гэв

3. Хариуцагч Ц. шүүхэд ирүүлсэн хариу тайлбартаа: ийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөпн би А.ийн нэхэмжлэлтэй Жогол ХХК-д хариуцан гаргасан иргэний нэхэмжпэлтэй танилцаад дараах тайлбарыг гаргаж байна. Миний аав Ц. нь Орхон аймаг Баян Өндөр сум 2 дугаар баг Жогол ХХК-ний хашаанд байх Ү-210101172 дугаартай үл хөдлөхийг зарж борлах талаар тохиролцож итгэмжлэл өгсөн гэтэл А.д шилжүүлэн өгсөн нь миний хүсэл зориг биш гэж хэлсэн. Анх 20 сая төгрөг зээлж авсанаас хойш тавилгын үйлдвэрээсээ А.д 5 ханатай гэрийн эсгий 1 ширхэг, тооно 3 ширхэг, хаалга 2 ширхэг, хана 5 ширхэг, 5,000,000 /таван сая/ төгрөг бэлнээр өгсөн мөн 2024 оны 01 сарын 12-ны өдөр голомт банкны 4005132223 тоот дансаар 50067826 тоот А.ийн дансруу 3,000,000 төгрөгөөр нэг удаа, 5,000,000 төгрөгөөр нэг удаа шилжүүлж төгрөг нийт 13,000,000 төгрөг шилжүүлсэн. Дээрх таван ханатай гэрийн эд зүйлийг зах зээлийн үнээр үнэлж, зээлийн гэрээний үнийн дүнгээс хасаж тооцохоор байна. А. нь 2007 оноос хойш өнөөдрийг хүртэл дээрх маргаан бүхий үл хөдлөх хөрөнгийг ногооны агахаар 3 иргэнд 1 хүнд сарын 250,000 төгрөгөөр түрээслэн ажиллсаар ирсэн. Ц. нь зээлийн гэрээг хувь хүнээр хийсэн бөгөөд Жогол ХХК-тай ямар нэгэн байдлаар хамааралгүй тул дээрх асуудал дээр надтай тусдаа маргаан үүсгэж нэхэмжлэх боломжтой тул хэргийг хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү. гэжээ

4. Бие даасан шаардлага гаргасан гуравдагч этгээд шүүхэд гаргасан нэхэмжлэлдээ: Иргэн 2023 оны 10 дугаар сарын 05-ны өдөр Жогол ХХК- ны гүйцэтгэх захирал Б.тай худалдах, худалдан авах гэрээ хийж Орхон аймгийн Баян- Өндөр сумын багийн нутагт Дөмөгзахын урд *******лах 108 м.кв талбай бүхий үл хөдпөх хөрөнгө /мужааны цех, зутгуурын цех/-ийг худалдан авч, тэр өдрөө тухайн үл хөдлөх хөрөнгө *******лаж байсан улсын бүртгэлийн дугаартай, 6102500*******8 нэгж талбарын дугаартай 000016683 гэрчилгээний дугаартай 800 м.кв газрын эзэмших эрхийг гэрээ хийж нотариатаар батлан шилжүүлэн авахаар болсон юм. Газрын тухай хийн 38 дугаар зүйлд зааснаар иргэн нарын 2023 оны 10 дугаар сарын 05- ны өдөр хийсэн бүртгэлийн дугаар 1825 гэрээгээр улсын бүртгэлийн дугаартай, 6102500*******8 нэгж талбарын дугаартай 000016683 гэрчилгээний дугаартай 800 м.кв газрыг эзэмших эрх нь надад шилжих боломжтой болсон байна. Гэтэл Аймгийн газрын алба материалыг цахимаар хүлээн авч иргэн А.ийн нэхэмжлэл гаргасан 364 м.кв газрын асуудалтай хольж хутган газар эзэмших гэрчилгээг гаргаж өгөлгүй шүүхээр асуудал шийдвэрлэсний дараа бичиг баримтыг нь гаргаж өгнө гэсэн тайлбар хийж миний хь ёсны эрхийг зөрчиж байна. Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад А.ийн нэхэмжилсэн 364 м.кв газар нь миний эзэмших эрхийг нь шилжүүлэн авахаар гэрээ хийсэн 800 м.кв газартай ямар ч холбоогүй болох нь харагдаж байна. Тийм учир миний зөрчигдсөн эрхийг сэргээж намайг албан ёсны газар эзэмшигчээр тогтоож өгнө үү. Гэжээ

5. Нэхэмжлэгчээс Ү-210101172 бүртгэлийн дугаартай үл хөдлөх хөрөнгийн гэрчилгээ /хх-4/, үл хөдлөх эд хөрөнгө худалдах, худалдан авах гэрээ /хх-5/, газар эзэмших гэрчилгээ /хх-6/, эд хөрөнгө өмчлөх эрх, түүнтэй холбоотой эд хөрөнгийн бусад эрхийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээ /хх-7/, хийн этгээдийн улсын бүртгэлийн мэдээлэл /хх-8/, зэрэг баримтуудыг шүүхэд гаргаж өгсөн.

6. Шүүх зохигчийн хүсэлтээр Шийдвэр гүйцэтгэлийн ажиллагааны хувийн хэрэг, 6102500*******8 дугаартай нэгж талбарын хувийн хэрэг, хийн этгээдийн лавлагаа зэрэг баримтуудыг бүрдүүлсэн.

ҮНДЭСЛЭХ нь:

1. Нэхэмжлэгч А. нь хариуцагч ХХК-д холбогдан 2012 оны10 дугаар сарын 08-ны өдрийн Үл хөдлөх эд хөрөнгө худалдах, худалдан авах гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлэхийг ХХК-д даалгах тухай нэхэмжлэлийн шаардлага гаргажээ.

2. Нэхэмжлэгч А. нь ... ХХК нь 200 оны 03 дугаар сард зээл авч улмаар зээл, түүний хүүг төлж чадахгүй болж улмаар надад уг өр төлбөр болох 40 сая төгрөгийг төлж чадахгүй болсон тул өөрийн өмчлөлийн үл хөдлөх хөрөнгөө өрөндөө тооцож өгье гэж санал гаргасан. Уг саналыг нь Миний бие А. 2012 оны 10 дугаар сарын 08-ны өдөр хүлээн авч ХХК-ийн захирал Ц.тэй харилцан тохиролцож, Үл хөдлөх эд хөрөнгө худалдах. худалдан авах гэрээ байган Орхон аймаг Баян-Өндөр сумын 2 дугаар баг баг гудамж ХХК-ийн хашаанд Ү-210101172 улсын бүртгэлийн дугаартай үйлдвэрлэл үйлчилгээний зориулалтай 288 м.кв талбайтай үл хөдлөх эд хөрөнгийг 364 мкв газрын хамт шилжүүлэн өгөхөөр болсон. Ийнхүү уг гэрээний дагуу бүртгэл хийлгэх Орхон аймгийн Улсын бүртгэлийн хэлтэс, Орхон аймгийн Г азрын харилцаа барилга хот байгалтын газарт хандахад ХХК нь шүүхийн шийдвэрээр битүүмжилсэн байгаа гээд шилжүүлж өгөх боломжгүй хүлээж бай гэсэн. Ийнхүү миний бие хүлээсээр байгаад 2021 онд өр төлбөр нь төлөгдөж дуусаад улмаар миний гэрээг бүртгэж, 2021.06.11-ний өдөр надад үл хөдлөх хөрөнгийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээг олгосон. Энэ үед газар эзэмших эрхийг шилжүүлэхийг удаа дараа шаардсан боловч газар нь тодорхойгүй байдлаар шилжүүлэхгүй өдийг хүрсэн гэж нэхэмжлэлийнхээ шаардлагыг үндэслэж байна.

3. Хариуцагч нь ...Дөлгөн ХХК-ийг газар болон үл хөдлөх эд хөрөнгийн хамт Ц.өөс 2022-05-24-ний өдөр Орхон аймаг,Баян-Өндөр сум,Уртбулаг баг,5 дугаар баг, 21 дүгээр *******ны 2 өрөө ******* болон 2005-03-17-ны өдрийн Монгол Шуудан банкны барьцаалбартай 20,000,000 төгрөгний өрөнд шилжүүлэн авсан. Тус компани нь 2003 онд тухайн газарт кадастрын зураг хийлгэсэн ба нэхэмжлэлийн шаардлагад дурьдсан 364 м.кв талбай нь манай компанийн хашаанд *******лалтай болохоос биш дээрх газартай уг 800 м.кв газарт хамааралгүй.Орхон аймгийн Улсын бүртгэлийн мэргэжилтний хариуцлагагүй байдлаас болж давхцан олгосноос үүдэлтэй маргаан үүсээд байна.Тухайн маргаан бүхий объект ньөөр *******шилд 566.6 м.кв *******шилтай байгаа.Дээрх маргаан бүхий асудлын нөгөө тал болох М.Эрдэнэ нь уг иргэний хэргтхариуцагч болох юм гэж тайлбарлаж байна.

4. Хариуцагч ХХК нь 200 оны 03 дугаар сард нэхэмжлэгч А.өөс зээл авч улмаар зээл, түүний хүү 40 сая төгрөгийг төлж чадахгүй болсон тул өөрийн өмчлөлийн үл хөдлөх хөрөнгөө өрөндөө тооцож өгье гэж санал гаргасны дагуу нэхэмжлэгч нь 2012 оны 10 дугаар сарын 08-ны өдөр ХХК-ийн захирал Ц.тэй харилцан тохиролцож, Үл хөдлөх эд хөрөнгө худалдах. худалдан авах гэрээ байган Орхон аймаг Баян-Өндөр сумын 2 дугаар баг баг гудамж ХХК-ийн хашаанд Ү-210101172 улсын бүртгэлийн дугаартай үйлдвэрлэл үйлчилгээний зориулалтай 288 м.кв талбайтай үл хөдлөх эд хөрөнгийг 364 мкв газрын хамт шилжүүлэн өгөхөөр талууд тохиролцсон байна. Нэхэмжлэгч нь гэрээг ХХК-ийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч М.Эрдэнэтэй байгж, ХХК-ийн 0153323 дугаартай Газар эзэмших эрхийн гэрчилгээ-гээр эзэмшдэг 800 м.кв га газрын 364 м.кв хэсгийг шилжүүлэх үүргийг худалдагч тал хүлээжээ.

5. Нэхэмжлэгч нь гэрээний дагуу бүртгэл хийлгэхээр Орхон аймгийн Улсын бүртгэлийн хэлтэс, Орхон аймгийн Г азрын харилцаа барилга хот байгалтын газарт хандсан боловч хариуцагч ХХК нь өр төлбөртэй,шүүхийн шийдвэрээр битүүмжилсэн гэдэг шалтгаанаар шилжүүлж өгөх боломжгүй байсан байна. Ийнхүү 2021 онд өр төлбөр нь төлөгдөж дууссанаар нэхэмжлэгч 2021 оны 06 дугаар сарын 11-ний өдөр нэхэмжлэгч А.д үл хөдлөх хөрөнгийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээг олгосон байна.

6. Ийнхүү талуудын хооронд Иргэний хийн 243 дугаар зүйлд зааснаар үл хөдлөх эд хөрөнгө худалдах-худалдан авах гэрээ байгагдаж Иргэний хийн 110.1-д Үл хөдлөх эд хөрөнгө өмчлөх эрх хэлцлийн үндсэн дээр нэг этгээдээс нөгөөд шилжиж байгаа бол уг хэлцлийг үл хөдлөх эд хөрөнгийн бүртгэлийн газар бүртгүүлснээр өмчлөх эрх шинэ өмчлөгчид үүсэж,өмнөх өмчлөгчийн өмчлөх эрх дуусгавар болно гэж заасны дагуу нэхэмжлэгч А. нь өмчлөгч болсон байна.

7. Бие дааан шаардлага гаргасан гуравдагч этгээдийн тухайд нь 2023 оны 10 сарын 05-ны өдөр Жогол ХХК-ийн захирал Б.тай харилцан тохиролцож Орхон аймгийн Баян-Өндөр сумын 2-р баг,Дөмөг захын баруун урд *******лалтай 108 м.кв талбай бүхий үл хөдлөх эд хөрөнгө / мужааны цех,цутгуурын цех/-ийг худалдан авч,мөн тухайн үл хөдлөх эд хөрөнгө *******лаж байсан улсын бүртгэлийн дугаартай,6102500*******8 нэгж талбарын дугаартай,000016683 гэрчилгээний дугаартай 800 м.кв газрын эзэмших эрхийг шилжүүлэх гэрээг бичгээр хийж,нотариатаар батлан шилжүүлэн авсан болох нь батлагдаж байна. Энэхүү үл хөдлө эд хөрөнгө *******лаж байгаа 800 м.кв газар нь нэхэмжлэгч А., хариуцагч ХХК-ийн маргаж байгаа газартай хамааралгүй,тус газартай давхцаагүй байх тул гуравдагч этгээдийн бие даасан шаардлагыг хангаж ийг хь ёсны эзэмшигчээр тогтоох үндэстэй байна.

 

8.Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хийн 56 дугаар зүйлийн 56.1, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хийн 7.1.1 дэх хэсэгт заасныг үндэслэн А.ийн улсын тэмдэгтийн хураамжид урьдчилан төлсөн 70,200 төгрөг, бие даасан шаардлага гаргасан гуравдагч этгээд улсын тэмдэгтийн хураамжид урьдчилан төлсөн 70,200 төгрөгийг тус тус улсын орлогод хэвээр үлдээж, хариуцагч , Ц. нараас 70,200 төгрөгийг гаргж, нэхэмжлэгч А.д олгохоор шийдвэрлэв.

 

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хийн 115 дугаар зүйлийн 115.2.1,116,118 дугаар зүйлд заасныг удирдлага болгон ТОГТООХ нь:

 

1. Иргэний хийн 243 дугаар зүйлийн 243.1,110 дугаар зүйлийн 110.1, дүгээр зүйлийн .4.3-д заасныг баримтлан үл хөдлөх эд хөрөнгө худалдах-худалдан авах гэрээний дагуу Орхон аймаг, Баян-Өндөр сум 2-р баг, баг, Жогол ХХК-ийн хашаанд *******шилтай 800 м.кв газраас 364 м.кв хэмжээтэй газрын газар эзэмших эрхийг нэхэмжлэгч А.д шилжүүлж өгөхийг хариуцагч ₮ Жогол₮ ХХК-нд даалгасугай.

2. Иргэний хийн 8 дүгээр зүйлийн 8.1,106 дугаар зүйлийн 106.4-д заасныг баримтлан овогтой Орхон аймаг, Баян-Өндөр сум, багийн нутагт, Дөмөг захын урд *******лалтай, үл хөдлөх эд хөрөнгийн улсын бүртгэлийн дугаартай, 6102500*******8 нэгж талбарын дугаартай, 000016683 гэрчилгээний дугаартай 800 м.кв газрын хь ёсны эзэмшигч мөн болохыг тогтоосугай.

3. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хийн 56 дугаар зүйлийн 56.1, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хийн 7.1.1 дэх хэсэгт заасныг үндэслэн А.ийн улсын тэмдэгтийн хураамжид урьдчилан төлсөн 70,200 төгрөг, бие даасан шаардлага гаргасан гуравдагч этгээд улсын тэмдэгтийн хураамжид урьдчилан төлсөн 70,200 төгрөгийг тус тус улсын орлогод хэвээр үлдээж, хариуцагч , Ц. нараас 70,200 төгрөгийг гаргж, нэхэмжлэгч А.д олгосугай.

4. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хийн 11 дүгээр зүйлийн 11.2, 11.7, 120 дугаар зүйлийн 120.2 дахь хэсэгт зааснаар шийдвэр нь танилцан сонсгомогц хүчинтэй болох бөгөөд зохигч, гуравдагч этгээд, тэдгээрийн төлөөлөгч буюу өмгөөлөгч энэхүү шийдвэрийг эс зөвшөөрвөл гардаж авснаас хойш ******* хоногийн дотор Орхон аймгийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд гомдол гаргах эрхтэй, зохигчид хьд заасан хугацааны дотор шийдвэрийг гардан аваагүй нь гомдол гаргах хугацааг хьд заасан журмын дагуу тоолоход саад болохгүйг дурдсугай.

 

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ Б.БЯМБАСҮРЭН