МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

Завхан аймаг дахь сум дундын иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүх хуралдааныг шүүгч Ш.Одонзул даргалж, тус шүүхийн шүүх хуралдааны танхимд хийсэн иргэний хэргийн шүүх хуралдаанаар,

Нэхэмжлэгч:Орхон аймгийн ******* сум 17 дугаар баг ******* ******* гудамж 8 тоотод оршин суух ******* овогт *******гийн *******ын нэхэмжлэлтэй

*******илл******* байсан байдлаа тогтоолгох тухай нэхэмжлэлийг 2024 оны 09 дүгээр сарын 13-ны өдөр хүлээн авч, 2024 оны 09 дүгээр сарын 19-ний өдөр иргэний хэрэг үүсгэн хянан хэлэлцлээ.

Шүүх хуралдаанд: нарийн бичгийн дарга Г.Эрдэнэжаргал нар оролцов.

Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн лөгчийн хүсэлтээр түүний эзгүйд хэргийг хянан хэлэлцэв.

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн лөгч Б.******* нь шүүхэд гаргасан нэхэмжлэлдээ: Миний бие Ц.******* нь 1966 онд төрсөн, Орхон аймгийн ******* сумд оршин сууж байна. Би 1984 онд Өвөрхангай аймгийн ******* ******* мэргэжлийн сургуулийг өрмийн мастер мэргэжлээр төгсөөд 1984 оны 07 дугаар сарын 13-ны өдрөөс Завхан аймгийн усны ******* г удирдах газрын услалтын системийн бригадад *******илчнаар *******илд орж *******илл******* байгаад цэргийн албанд татагд******* хилийн ба дотоодын цэргийн 0252 дугаар ангид 3 жилийн цэргийн алба хаагаад 1988 оны 06 дугаар сарын 18-ны өдөр цэргээс халагд******* ирсэн. Цэргээс ирээд Завхан аймгийн усны ******* г удирдах газрын үйлдвэрлэлийн бригадад *******илчнаар томилогдон 1994 оны 03 дугаар сарын 25-ны өдөр хүртэл *******илласан. /Энэ хугацааны ******* ******* г удирдах газар нь нэр өөрчлөгдөж 1991 онд Улиастай сумын усны ******* н контор, 1992 онд усжуулагч компани болон нэрээ өөрчилж байсан. /Тэгээд *******лаас чөлөөлөгдөж 1994 оны 05 дугаар сарын 30-ны өдрөөс 1994 оны 12 дугаар сарын 31-ний өдрийн хооронд Завхан аймгийн Алдархаан сумын ХК-нд сахиулаар *******илласан. Би Завхан аймгийн аас *******илл******* байсан байдлаа тодруулах гэсэн боловч холбогдох зарим баримт олдохгүй, Тусгай аас цэргийн алба хаасан тухайгаа тодруулахыг хүсэхэд цэрэгт татагдсан он гарч ирээд цэргээс халагдсан талаар лавлагаа гарах боломжгүй гэсэн лавлагаа тус тус өгсөн бөгөөд шүүхээр тогтоолгох шаардлагатай гэсэн. Иймд Ц.******* намайг 1984 оны 07 дугаар сарын 13-ны өдрөөс 1985 оны 05 дугаар сарын 30-ны өдөр хүртэл, 1988 оны 08 дугаар сарын 01-ний өдрөөс 1991 оны 12 дугаар сарын 31-ний өдрийг дуустал Завхан аймгийн ******* ******* г удирдах газрын үйлдвэрлэлийн бригадад *******илчнаар, 1992 оны 01 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс 1992 оны 02 дугаар сарын 01-ний өдөр хүртэл Улиастай сумын усны ******* н конторт *******илчнаар, 1992 оны 02 дугаар сарын 01-ний өдрөөс 1994 оны 03 дугаар сарын 25-ны өдөр хүртэл -д өрөмдөгч *******илчнаар, 1994 оны 05 дугаар сарын 30-ны өдрөөс 1994 оны 12 дугаар сарын 31-ний өдрийг дуустал Завхан аймгийн Алдархаан сумын ХК-нд сахиулаар *******илл******* байсан болохыг, 1985 оны 05 дугаар сарын 30-ны өдрөөс 1988 оны 06 дугаар сарын 18-ны өдөр хүртэл хилийн ба дотоодын цэргийн 0252 дугаар ангид хугацаат цэргийн алба хаасан болохыг тус тус тогтоож өгнө үү. Нэхэмжлэлийн шаардлага: Ц.******* намайг 1984 оны 07 дугаар сарын 13-ны өдрөөс 1985 оны 05 дугаар сарын 30-ны өдөр хүртэл, 1988 оны 08 дугаар сарын 01-ний өдрөөс 1991 оны 12 дугаар сарын 31-ний өдрийг дуустал Завхан аймгийн ******* ******* г удирдах газрын үйлдвэрлэлийн бригадад *******илчнаар, 1992 оны 01 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс 1992 оны 02 дугаар сарын 01-ний өдөр хүртэл Улиастай сумын усны ******* н конторт *******илчнаар, 1992 оны 02 дугаар сарын 01-ний өдрөөс 1994 оны 03 дугаар сарын 25-ны өдөр хүртэл -д өрөмдөгч *******илчнаар, 1994 оны 05 дугаар сарын 30-ны өдрөөс 1994 оны 12 дугаар сарын 31-ний өдрийг дуустал Завхан аймгийн Алдархаан сумын ХК-нд сахиулаар *******илл******* байсан, 1985 оны 05 дугаар сарын 30-ны өдрөөс 1988 оны 06 дугаар сарын 18-ны өдөр хүртэл хилийн ба дотоодын цэргийн 0252 дугаар ангид хугацаат цэргийн алба хаасан болохоо тус тус тогтоолгохоор танай шүүхэд нэхэмжлэл гарг******* байна гэжээ.

Шүүх хуралдаанаар нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэл, хэрэгт цугларсан бичгийн нотлох баримтуудыг шинжлэн судлаад

ҮНДЭСЛЭХ нь:

Хүсэлт гаргагч Ц.******* нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 135 дугаар зүйлийн 135.2.6-д зааснаар *******илл******* байсан байдлаа тогтоолгохоор шүүхэд нэхэмжлэлийн шаардлага гарг*******ээ.

Тэрээр өөрийгөө 1984 оны 07 дугаар сарын 13-ны өдрөөс 1985 оны 05 дугаар сарын 30-ны өдөр хүртэл, 1988 оны 08 дугаар сарын 01-ний өдрөөс 1991 оны 12 дугаар сарын 31-ний өдрийг дуустал Завхан аймгийн ******* ******* г удирдах газрын үйлдвэрлэлийн бригадад *******илчнаар, 1992 оны 01 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс 1992 оны 02 дугаар сарын 01-ний өдөр хүртэл Улиастай сумын усны ******* н конторт *******илчнаар, 1992 оны 02 дугаар сарын 01-ний өдрөөс 1994 оны 03 дугаар сарын 25-ны өдөр хүртэл -д өрөмдөгч *******илчнаар, 1994 оны 05 дугаар сарын 30-ны өдрөөс 1994 оны 12 дугаар сарын 31-ний өдрийг дуустал Завхан аймгийн Алдархаан сумын ХК-нд сахиулаар, 1985 оны 05 дугаар сарын 30-ны өдрөөс 1988 оны 06 дугаар сарын 18-ны өдөр хүртэл хилийн ба дотоодын цэргийн 0252 дугаар ангид хугацаат цэргийн алба хаасан болохоо тус тус тогтоолгохоор хүсэлт гарг*******ээ.

Тэрээр шүүхэд өөрийн цахим үнэмлэхний хуулбар, Улсын тэмдэгтийн хураамж төлсөн баримт, 1984 оны 06 дугаар сарын 25-ны өдөр нээлгэж 1982 оноос 1994 он хүртэл *******илл******* байсан талаарх бичилт хийлгэсэн хөдөлмөрийн дэвтрийн хуулбар, Завхан аймгийн ын тасгийн 2022 оны 11 дүгээр сарын 18-ны өдрийн А/2008, 2024 оны 09 дүгээр сарын 11-ний өдрийн А/1421 дугаартай албан тоотууд, Завхан аймгийн усны ******* г удирдах газрын даргын 1984 оны 07 дугаар сарын 02-ны өдрийн 119 дугаартай Ажилд авах тухай тушаал, Завхан аймгийн усны ******* г удирдах газрын даргын 1985 оны 06 дугаар сарын 05-ны өдрийн 94 дугаартай Цэргийн насны идэрчүүдийг *******лаас чөлөөлөх тухай тушаал, Завхан аймгийн усны ******* н барилга угсралтын конторын даргын 1988 оны 08 дугаар сарын 05-ны өдрийн 106 дугаартай Ажилд томилох тухай тушаал, Завхан аймгийн усны ******* н барилга угсралтын конторын даргын 1990 оны 12 дугаар сарын 10-ны өдрийн 159 дугаартай Шинээр гэр бүл, бологсдод билэг гардуулах тухай тушаал, Завхан аймгийн усны ******* н барилга угсралтын конторын даргын 1991 оны 02 дугаар сарын 26-ны өдрийн 26 дугаартай 1991 оны үйлдвэрлэл, *******ил үйлчилгээний хөдөлмөрийг зохион байгуулах тухай тушаал, Завхан аймгийн усны ******* н барилга угсралтын конторын даргын 1992 оны 01 дүгээр сарын 03-ны өдрийн 02 дугаартай Зарим хүмүүсийг *******лаас чөлөөлөх тухай тушаалууд зэргийг ирүүлсэн, шүүхээс нотлох баримт гаргуулах захирамжаар түүний ХААТР 1-р маягтыг / 1988 онд нэгдэлд буудалд зөөгч гэсэн/ Иргэний ийн газраас гаргуулж авсан. Завхан аймгийн даатгалын хэлтсээс түүнийг нөхөн даатгалд хамрагдаагүй гэсэн байна.

Түүний 1984 оны 06 дугаар сарын 25-ны өдөр нээлгэж 1982 оноос 1994 он хүртэл *******илл******* байсан талаарх бичилт хийлгэсэн хөдөлмөрийн дэвтрийн хуулбар, Завхан аймгийн усны ******* г удирдах газрын даргын 1984 оны 07 дугаар сарын 02-ны өдрийн 119 дугаартай Ажилд авах тухай тушаал, Завхан аймгийн усны ******* г удирдах газрын даргын 1985 оны 06 дугаар сарын 05-ны өдрийн 94 дугаартай Цэргийн насны идэрчүүдийг *******лаас чөлөөлөх тухай тушаал, Завхан аймгийн усны ******* н барилга угсралтын конторын даргын 1988 оны 08 дугаар сарын 05-ны өдрийн 106 дугаартай Ажилд томилох тухай тушаал, Завхан аймгийн усны ******* н барилга угсралтын конторын даргын 1990 оны 12 дугаар сарын 10-ны өдрийн 159 дугаартай Шинээр гэр бүл, бологсдод билэг гардуулах тухай тушаал, Завхан аймгийн усны ******* н барилга угсралтын конторын даргын 1991 оны 02 дугаар сарын 26-ны өдрийн 26 дугаартай 1991 оны үйлдвэрлэл, *******ил үйлчилгээний хөдөлмөрийг зохион байгуулах тухай тушаал, Завхан аймгийн усны ******* н барилга угсралтын конторын даргын 1992 оны 01 дүгээр сарын 03-ны өдрийн 02 дугаартай Зарим хүмүүсийг *******лаас чөлөөлөх тухай тушаалууд зэргээр түүний *******илл******* байсан байдлууд нотлогдон тогтоогдож байна гэж үзэв.

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 100 дугаар зүйлийн 100.1-т зааснаар нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн лөгч шүүх хуралдаанд байлцуулахгүйгээр  хэргийг хянан шийдвэрлэсэн болно.

Мөн ******* овогт *******гийн ******* нь дээрх хугацаанд цэргийн алба хаасан болох нь түүний № тоот цэргийн батлахын 1985 оны 07 дугаар сарын 15-ны өдөр олгосон цэргийн батлахаар тогтоогдож байна гэж шүүх үзэв.

Дээрх нотлох баримтууд нь хуульд заасан үндэслэл журмын дагуу авагдсан, хоорондоо зөрүүгүй, энэ хэрэгт ач холбогдолтой байх тул тэдгээрийг шүүх үнэн зөвд тооцож шийдвэрийн үндэслэл болголоо.

Иймд нэхэмжлэлийн шаардлагыг ханг******* шийдвэрлэх нь зүйтэй гэж үзээд

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай 115 дугаар зүйлийн 115.2.1, 116, 118 дугаар зүйлүүдийг удирдлага болгон ТОГТООХ нь:

1. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 135 дугаар зүйлийн 135 дугаар зүйлийн 135.2.6-д зааснаар нэхэмжлэгч ******* овогт *******гийн *******ыг 

-1984 оны 07 дугаар сарын 13-ны өдрөөс 1985 оны 05 дугаар сарын 30-ны өдөр хүртэл, 1988 оны 08 дугаар сарын 01-ний өдрөөс 1991 оны 12 дугаар сарын 31-ний өдрийг дуустал Завхан аймгийн ******* ******* г удирдах газрын үйлдвэрлэлийн бригадад *******илчнаар,

-1992 оны 01 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс 1992 оны 02 дугаар сарын 01-ний өдөр хүртэл Улиастай сумын усны ******* н конторт *******илчнаар,

-1992 оны 02 дугаар сарын 01-ний өдрөөс 1994 оны 03 дугаар сарын 25-ны өдөр хүртэл -д өрөмдөгч *******илчнаар,

-1994 оны 05 дугаар сарын 30-ны өдрөөс 1994 оны 12 дугаар сарын 31-ний өдрийг дуустал Завхан аймгийн Алдархаан сумын ХК-нд сахиулаар *******илл******* байсан болохыг тогтоосугай.

2. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 135 дугаар зүйлийн 135.2.14-д зааснаар 1985 оны 05 дугаар сарын 30-ны өдрөөс 1988 оны 06 дугаар сарын 18-ны өдөр хүртэл хилийн ба дотоодын цэргийн 0252 дугаар ангид хугацаат цэргийн алба хаасан болохыг тогтоосугай.

3. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.1, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.1.2-т зааснаар нэхэмжлэгч Ц.*******ын улсын тэмдэгтийн хураамжид урьдчилан төлсөн 140.400 төгрөгийг төрийн сангийн орлогод хэвээр үлдээсүгэй.

4. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 119 дүгээр зүйлийн 119.2-т зааснаар шийдвэр танилцуулан сонсгомогц хуулийн хүчинтэй болохыг мэдэгдсүгэй.

5. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 119 дүгээр зүйлийн 119.4, 119.7-т зааснаар шийдвэр хүчинтэй болсноос хойш 14 хоногийн дотор шийдвэрийн агуулга бүрэн эхээрээ бичгийн хэлбэрээр гарах ба ийнхүү гарснаас хойш шүүх хуралдаанд оролцсон тал нь 14 хоногийн дотор шүүхэд хүрэлцэн ирж шийдвэрийн хувийг өөрөө гардан авах үүргээ биелүүлээгүй нь давж заалдах шатны журмаар гомдол гаргах хугацааг тоолоход саад болохгүй бөгөөд шүүх хуралдаанд оролцоогүй талд шийдвэрийг гардуулснаар гомдол гаргах хугацааг тоолохыг дурдсугай.

6. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 120 дугаар зүйлийн 120.2-т зааснаар нэхэмжлэгч Ц.******* нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрвөл гардан авснаас хойш 14 хоногийн дотор Завхан аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд давж заалдах гомдол гаргах эрхтэй болохыг дурдсугай.

ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ Ш.ОДОНЗУЛ