| Шүүх | Баянзүрх дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүх |
|---|---|
| Шүүгч | Бямбаюугийн Цолмонгэрэл |
| Хэргийн индекс | 101/2024/02838/И |
| Дугаар | 101/ШШ2024/04914 |
| Огноо | 2024-10-25 |
| Маргааны төрөл | Худалдах-худалдан авах болон арилжааны гэрээ, |
Баянзүрх дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр
2024 оны 10 сарын 25 өдөр
Дугаар 101/ШШ2024/04914
*******0************** 10 ******* 101/ШШ*******0**************/0*******91*******
МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС
Баянзүрх дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүгч Б.Цолмонгэрэл даргалж, тус шүүхийн шүүх хуралдааны танхимд хийсэн иргэний хэргийн шүүх хуралдаанаар,
Нэхэмжлэгч: ******* дүүрэг, ******* дүгээр хороо, ******* дугаар хороолол, Энхтайваны өргөн чөлөө, 8-*******8 тоот хаягт байрлах, ******* ******* ******* ******* /Регистрийн дугаар 66*******971/-ийн нэхэмжлэлтэй,
Хариуцагч: Баянзүрх дүүрэг, дугаар хороо, *******-ийн байр тоот хаягт байрлах, "Тайхар орд" ******* /Регистрийн дугаар *******8*******90*******6/-д холбогдох,
Худалдах, худалдан авах гэрээний үүрэгт *******,000,000 төгрөг гаргуулах тухай нэхэмжлэлийг *******0************** оны 0 дугаар сарын *******-ны өдөр хүлээн авч, *******0************** оны 0 дугаар сарын *******8-ны өдөр иргэний хэрэг үүсгэн хянан хэлэлцэв.
Шүүх хуралдааны оролцогчид:
Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Т.Т,
Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Т.Г,
Шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга М.Чулуунцэцэг нар оролцов.
ТОДОРХОЙЛОХ нь:
1. Нэхэмжлэгч ******* ******* ******* ******* нь шүүхэд гаргасан нэхэмжлэлдээ болон шүүх хуралдаанд нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Т.Т нь нэхэмжлэлийн шаардлагын үндэслэлээ дараах байдлаар тодорхж байна. Үүнд:
******* ******* ******* ******* нь "Тайхар орд *******-тай *******0*******1 оны 08 дугаар 10-ны өдөр 0*******/0 тоот "Худалдах, худалдан авах гэрээ-г байгуулж, тус гэрээний дагуу "Тайхар орд *******-иас *******09 тонн - г худалдан авсан байдаг. Улмаар дээрх гэрээний дагуу манай компани "Тайхар орд *******-д төлбөрийг бүрэн төлсөн бөгөөд талууд *******0*******1 оны 11 дүгээр сарын 09-ний өдөр гэрээ дүгнэсэн акт үйлдсэн билээ.
Ийнхүү талууд дахин 100,000,000 /зуун сая/ төгрөгийн жонш худалдах, худалдан авах гэрээг байгуулахаар тохиролцсон бөгөөд Тайхар орд *******-ийн зүгээс урьдчилгаа *******,000,000 /хорин таван сая/ төгрөгийг өгөхийг хүссэн тул манай компанийн зүгээс урьдчилгаа төлбөрийг *******0*******1 оны 11 дүгээр сарын 0*******-ний өдөр шилжүүлсэн. Тус урьдчилгаа төлбөрийг шилжүүлэхдээ зээлийн гэрээний дагуу зээл олгов гэх утгатай шилжүүлсэн боловч талуудын хүсэл зориг нь жонш бэлтгэн нийлүүлэх гэрээ байгуулах зорилгоор урьдчилгаа төлбөр болгон шилжүүлсэн бөгөөд үүнийг Тайхар орд ******* нь хүлээн зөвшөөрдөг. Гэтэл "Тайхар орд" ******* нь тухайн тохиролцооны дагуу нийлүүлэх байсан жоншийг манай компанид огт нийлүүлээгүй тул дээрх тохиролцоо нь цаашид хэрэгжих боломжгүй болсон.
Мөн "******* ******* ******* ******* болон Тайхар орд" ******* нар нь *******0*******1 оны 11 дүгээр сарын 09-ний өдөр гэрээ дүгнэсэн акт үйлдэж, уг актын 6-д "*******0*******1 оны 1******* дугаар сарын 1-ний өдрийн байдлаар *******0*******1 оны 11 дүгээр сарын 0*******-ний өдрийн гэрээний дагуу Тайхар орд ******* нь ******* ******* ******* *******-д *******,000,000 /хорин таван сая/ төгрөгийн өглөгтэй болно гэж өглөгтэй болохыг талууд харилцан тооцоо нийлсэн байдаг.
Хариуцагч нь нэхэмжлэлийн шаардлагаас 1,000,000 төгрөгийг зөвшөөрч, 1*******,000,000 төгрөгийг зөвшөөрөхгүй гэдгээ түрээсийн төлбөр төлсөн гэж байгаа ч гаалийн байгууллагаас нэг хоногт хэдэн төгрөгийн төлбөр төлдөг тэр талаарх баримтаа хэрэгт өгөөгүй. Гаргаж өгсөн баримтад дурдсан компанийн талаар нээлттэй цахим бүртгэлээс харахад шатахуун борлуулах чиглэлтэй байна. Гэтэл шатахуун түгээх станц нь талбайн түрээсийн үйлчилгээ үзүүлдэг гэдэг эргэлзээтэй байхаас гадна шүүх хуралдаанд гаргасан өгсөн баримтад өөрийн компанийн тамгыг дарсан байгаа нь нотлох баримтын шаардлага хангахгүй байна.
******* болон Баялаг жонш ******* нь гаалийн талбай түрээсийн үйлчилгээ үзүүлдэг компаниуд гэдэг талаарх баримт хэрэгт авагдаагүй.
Ийнхүү "Тайхар орд ******* нь манай компанид ямар нэгэн байдлаар бүтээгдэхүүн нийлүүлээгүй бөгөөд урьдчилгаа төлбөрт төлсөн мөнгийг ч буцаан өгөөгүй тул жонш худалдах, худалдан авах зорилгоор шилжүүлсэн урьдчилгаа төлбөр болох *******,000,000 төгрөгийг буцаан гаргуулж өгнө үү.
Иймд "Тайхар орд *******-тай байгуулсан жонш худалдах, худалдан авах гэрээ нь цаашид хэрэгжих боломжгүй болсон тул гэрээг цуцалж, жонш худалдах, худалдан авах зорилгоор урьдчилгаа төлбөрт төлсөн *******,000,000 /хорин таван сая/ төгрөгийг "Тайхар орд *******-иас буцаан гаргуулж өгнө үү гэв.
*******. Хариуцагч "Тайхар орд *******-ийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Т.Г нь шүүхэд гаргасан хариу тайлбартаа болон шүүх хуралдаанд татгалзлын үндэслэлээ дараах байдлаар тодорхж байна. Үүнд:
******* ******* ******* *******-тай Тайхар Орд ******* нь хамтран ажиллаж жонш бэлтгэн нийлүүлдэг байсан. Сүүлд *******0*******1 оны 10,11 сард тохирсны дагуу Чойр дахь гаалийн баталгаат талбай дээр *******00 тн жонш буулгаж бэлтгэж өгсөн. Ингээд захирал Ааг нь урьдчилгаа *******,000,000 төгрөг шилжүүлсэн байсан боловч хөдөө явж байгаад зуурдаар нас барсан байсан. Ингээд дээрх жоншийг хүлээн авахгүй жил орчим хадгалсан, талбайн түрээсийн мөнгө 1*******,000,000 төгрөг төлөөд өөр хүнд зарсан. Энэ гаалийн баталгаат талбайн түрээс нь хоногт 1т *******00 төгрөг байдаг. Тэгээд *******00т гээд бодохоор 80,000 төгрөгийг хоногт төлөхөөр болж байгаа. Тэгэхээр 0 хоногт *******,*******00,000 төгрөгийн түрээс төлж байгаа юм. Нийт , 6 сар төлсөн гэхээр сар төлсөн учраас 1*******,000,000 төгрөгийг түрээсийн төлбөрт төлсөн. компани нь гаалийн талбайг эзэмшиж байсан компани байсан бөгөөд Баялаг жонш компаниас баримтыг авсан.
Манай гаргаж өгсөн баримтыг нотлох баримтын шаардлага хангахгүй гэх боловч баркодыг хуурамчаар үйлдэх ямар ч боломжгүй. Манайх сүүлд үлдсэн жоншоо Баялаг жонш компанид худалдсан, ингэхдээ тус компаниас компани руу талбайн түрээсийн төлбөр *******,000,000 гаруй төгрөгийг шууд төлүүлсэн юм. Түрээсийн төлбөрт 1*******,000,000 төгрөгийн заримыг өөрсдөө, зарим хэсгийг бусдаар төлүүлсэн учраас баримтыг гарган өгөх боломжгүй байна.
Иймд нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийн шаардлага *******,000,000 төгрөгөөс 1*******,000,000 төгрөгийг түрээсийн төлбөрт төлсөн тул хасч, үлдэх 1,000,000 төгрөгийг төлөх, эсхүл 1,000,000 төгрөгийн жонш нийлүүлэхэд татгалзах зүйлгүй гэв.
. Шүүх хэрэгт авагдсан бичгийн нотлох баримтууд болох:
.1. Нэхэмжлэгчээс ирүүлсэн: Нэхэмжлэл, улсын тэмдэгтийн хураамж төлсөн баримт, ******* ******* ******* *******-иас *******0**************.0.1-ны өдөр Б.С, Т.Т нарт олгосон итгэмжлэл, хуулийн этгээдийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээ, компанийн дүрэм, талуудын хооронд *******0*******1 оны 08 дугаар сарын 10-ны өдрийн 0*******/0 тоот Худалдах, худалдан авах гэрээ дүгнэсэн акт, *******0*******1.11.0*******-ний өдөр байгуулагдсан зээлийн гэрээ, Х.А нас барсны гэрчилгээний хуулбар /хх 1-1*******/,
.*******. Хариуцагчаас ирүүлсэн: Тайхар Орд *******-ийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээ, *******0**************.0*******.1*******-ны өдөр Т.Гад олгосон итгэмжлэл, хариу тайлбар, *******-ийн төлбөрийн баримтын хуулбар /хх **************-*******, 1, *******-8/зэрэг баримтыг бүхэлд нь шинжлэн судлав.
ҮНДЭСЛЭХ нь:
1.Нэхэмжлэгч ******* ******* ******* нь хариуцагч Тайхар Орд *******-д холбогдуулан худалдах, худалдан авах гэрээний үүрэгт төлсөн *******,000,000 төгрөг гаргуулах тухай нэхэмжлэлийн шаардлага гаргасан.
*******. Хариуцагч нь бэлтгэсэн жоншийг тохирсон хугацаандаа хүлээн авах үүргээ биелүүлээгүйгээс түрээсийн төлбөрт 1*******,000,000 төгрөг төлсөн тул үлдэх 1,000,000 төгрөгийг зөвшөөрнө гэж маргасан.
. Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж шийдвэрлэв.
*******. Нэхэмжлэгчээс, *******0*******1 оны 11 дүгээр сарын 09-ний өдөр ******* ******* ******* болон Тайхар Орд *******-ийн *******0*******1 оны 08 дугаар сарын 10-ны өдрийн 0*******/0 тоот Худалдах, худалдан авах гэрээ-ний гэрээ дүгнэсэн акт,
*******0*******1 оны 11 дүгээр сарын 0*******-ний өдөр ******* ******* ******* ******* болон иргэн З.Нармандах нарын хооронд *******,000,000 төгрөгийг, 1 сарын хугацаатай, 1, хувийн хүүтэй, ахуйн хэрэглээ зориулалттай, зээлийг бэлэн бусаар олгохоор тохиролцсон зээлийн гэрээг тус тус ирүүлсэн. /хх 8-11/
*******а. *******0*******1 оны 11 дүгээр сарын 09-ний өдөр ******* ******* ******* болон Тайхар Орд *******-ийн *******0*******1 оны 08 дугаар сарын 10-ны өдрийн 0*******/0 тоот Худалдах, худалдан авах гэрээ-ний гэрээ дүгнэсэн актын 6-т: *******0*******1 оны 1******* дугаар сарын 1-ний өдрийн байдлаар *******0*******1-11-0*******-ний өдрийн гэрээний дагуу Тайхар Орд ******* нь ******* ******* ******* *******-д *******,000,000 /хорин таван сая/ төгрөгийн өглөгтэй болно гэдгийг баталгаажуулжээ. /хх 8/
*******б. Зохигчийн тайлбар, хэрэгт авагдсан гэрээ дүгнэсэн акт, зээлийн гэрээ зэрэг баримтаар хариуцагч Тайхар Орд ******* нь жонш-хайлуур нийлүүлэх, нэхэмжлэгч ******* ******* ******* ******* нь нийлүүлсэн бүтээгдэхүүнийг хүлээн авч, төлбөрийг төлж байсан үйл баримт тогтоогдож байна.
*******в. Энэхүү тогтоогдож буй үйл баримтаар эд хөрөнгийг шилжүүлснээр гэрээ байгуулагдсан гэж үзэх бөгөөд тэдний хооронд Иргэний хуулийн ************** дугаар зүйлийн **************.1-тХудалдах-худалдан авах гэрээгээр худалдагч нь биет байдлын доголдолгүй, эрхийн зөрчилгүй хөрөнгө, түүнтэй холбоотой баримт бичгийг худалдан авагчийн өмчлөлд шилжүүлэх буюу бараа бэлтгэн нийлүүлэх, худалдан авагч нь худалдагчид хэлэлцэн тохирсон үнийг төлж, худалдан авсан хөрөнгөө хүлээн авах үүргийг тус тус хүлээнэ гэж заасан заасан худалдах, худалдан авах гэрээ байгуулагдсан гэж үзэв.
. Нэхэмжлэгч нь *******0*******1 оны 11 дүгээр сарын 0*******-ний өдрийн гэрээний дагуу урьдчилгаа төлбөрт *******,000,000 төгрөгийг шилжүүлсэн боловч хариуцагч нь жоншийг нийлүүлээгүй тул уг төлбөрийг буцаан шаардсан гэж тайлбарласан.
6. Хариуцагч нь бэлтгэсэн жоншийг нэхэмжлэгч нь хүлээж авах үүргээ биелүүлээгүйгээс ******* болон Баялаг жонш *******-д түрээсийн төлбөрт 1*******,000,000 төгрөг төлсөн тул үлдэх 1,000,000 төгрөгийг зөвшөөрч, татгалзлын үндэслэл болгож *******-ийн *******0*******1.09.0-ны өдрийн 1,*******06,**************0 төгрөгийн, *******0**************.01.1-ний өдрийн ,08,*******7******* төгрөгийн, *******0**************.01.1-ний өдрийн 1,761,166 төгрөгийн, *******0**************.0*******.*******8-ны өдрийн 1,*******90,610 төгрөгийн төлбөрийн баримтыг ирүүлсэн. /хх *******-8/
6а. Хариуцагчаас ирүүлсэн, *******-ийн дээр дурдсан төлбөрийн баримт Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн ************** дүгээр зүйлийн **************.*******-т заасан шаардлага хангахгүй, түүнчлэн үйлчилгээний орлого, бусад орлого гэх утга тусгагдсан байгаагаас үзэхэд Тайхар Орд *******-ийн зүгээс жонш хадгалуулсан талбайн түрээсийн төлбөр төлсөн гэж үзэх үндэслэл болохгүй байна.
Мөн Баялаг жонш *******-иас түрээсийн төлбөрийг *******-д шилжүүлэн төлүүлсэн гэх тайлбарыг нотолсон баримтыг шүүхэд ирүүлээгүй болно.
6б. Үүнээс үзэхэд хариуцагч Тайхар Орд ******* нь нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг зөвшөөрөхгүй байгаа татгалзлын үндэслэлээ Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн ******* дугаар зүйлийн *******.*******.*******, 8 дугаар зүйлийн 8.1-д заасан нэхэмжлэлийн шаардлага, түүнийг үгүйсгэх, татгалзах үндэслэл, тайлбар түүнтэй холбоотой баримтыг өөрөө нотлох, нотлох баримтыг цуглуулах, гаргаж өгөх үүргээ хэрэгжүүлсэнгүй гэж үзэх үндэслэлтэй.
7. Иймд хариуцагч Тайхар Орд *******-иас худалдах, худалдан авах гэрээний үүрэгт *******,000,000 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгч ******* ******* ******* *******-д олгож шийдвэрлэх нь зүйтэй гэж үзэв.
9. Нэхэмжлэлийн шаардлага хангасан хэмжээгээр хариуцагч нь улсын тэмдэгтийн хураамжийг хариуцах үүрэгтэй тул хариуцагч Тайхар Орд *******-иас улсын тэмдэгтийн хураамжид *******8*******,90 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгч ******* ******* ******* *******-д олгож, нэхэмжлэгчээс улсын тэмдэгтийн хураамжид урьдчилан төлсөн *******8*******,90 төгрөгийг улсын орлогод хэвээр үлдээх нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 6 дугаар зүйлийн 6.1-т заасантай нийцнэ.
Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 11 дугаар зүйлийн 11.1, 11.*******.1, 116,118-т заасныг удирдлага болгон ТОГТООХ нь :
1. Иргэний хуулийн ************** дугаар зүйлийн **************.1-т заасныг баримтлан хариуцагч Тайхар Орд *******-иас *******,000,000 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгч ******* ******* ******* *******-д олгосугай.
*******. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 6 дугаар зүйлийн 6.1, 60 дугаар зүйлийн 60.1, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.1.1-т заасныг тус тус баримтлан хариуцагч Тайхар Орд *******-иас улсын тэмдэгтийн хураамжид *******8*******,90 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгч ******* ******* ******* *******-д олгож, нэхэмжлэгчээс улсын тэмдэгтийн хураамжид урьдчилан төлсөн *******8*******,90 төгрөгийг улсын орлогод хэвээр үлдээсүгэй.
. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 119 дүгээр зүйлийн 119.*******, 119.8, 1*******0 дугаар зүйлийн 1*******0.*******-т заасныг тус тус баримтлан шийдвэр танилцуулан сонсгомогц хүчинтэй болох ба зохигч, тэдгээрийн төлөөлөгч буюу өмгөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг гардан авсан өдрөөс хойш 1******* хоногийн дотор Нийслэлийн иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд давж заалдах гомдол гаргах эрхтэй болохыг тайлбарласугай.
ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ Б.ЦОЛМОНГЭРЭЛ