2024 ******* 11 ******* 14 Дугаар 149/ШШ2024/0044

 

 

Монгол улсын нэрийн өмнөөс:

 

Сэлэнгэ аймгийн дахь дундын шүүхийн шүүгч Ж.Эрдэнэбат даргалж, Ерөнхий шүүгч Б.Хэрлэн, шүүгч Б.Эрдэнэмөнх нарын бүрэлдэхүүнтэй тус шүүхийн танхимд хийсэн шүүх хуралдаанаар:

 

Нэхэмжлэгч: ******* ******* ******* ******* 1-нд *******, *******, 2 настай, ******* , хүүхдийн х*******т , 02- байр , , РД:МЗ90*******102, /утас: 998989/-ын нэхэмжлэлтэй,

 

Хариуцагч: 194 ******* 06 ******* 1-нд *******, эрэгтэй, 0 настай, , 02-р байр, 9 РД: ТА406114 /Утас:99*******91/-д холбогдох

 

Гэм хорын хохиролд 809 210 төгрөг гаргуулах тухай иргэний хэргийг хянан хэлэлцэв.

 

Шүүх хуралдаанд: Нэхэмжлэгч Э., нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч .........Ганболд, хариуцагч С., иргэдийн төлөөлөгч , шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга Б.Баттөгөлдөр нар оролцов.

 

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

 

Нэхэмжлэгч Э. шүүхэд гаргасан нэхэмжлэлдээ:..Э. миний
бие гэр ийн х*******т 2024 ******* 0 ******* 1 ны өдрөөс 2024 ******* 08 ******* ******* -ны
өдрийг хүртэл Хөвсгөл далайн Хандуй рашаанд *******арчаад иртэл манай гэрийн
стинк, хивс, шал, гэх мэт зүйлс бохир усанд автаж дахин ашиглах боломжгүй болж
өмхийрсөн байсан. Ус алдсан шалтгаан нь манай байрны 9 тоотол оршин суух
С.Цогтсайхан хонь төхөөрч гэдсийн арилгахдаа хаягдлыг бохирын хойлооруу
хийснээс манай байрнд бөглөрөл үүсч ус алдсан нь илэрсэн .Иймээс С.т
хэлтэл бид төлөхгүй гэсэн . Бидний эд хөрөнгөнд учирсан хохирол болох ,809,210
төгрөгийг хариуцагч С.аас гаргуулан өгнө үү....гэжээ.

 

Хариуцагч С. шүүхэд гаргасан тайлбартаа:...Миний бие нь иргэн ын шүүхэд ,809,000 төгрөгийн нэхэмжлэл гаргажээ. Иймд уг үйлдлийг би зөвшөөрөхгүй байна. Манайх 02-9 тоот давхарт энэ айл 1 давхар урд нь манайх хонь гаргаж байсан. Бид нар Баруун өлөнт 0 тоотод ахындаа гаргаж махаа авчирсан гэдэс ахындаа чанаж үлдсэн сав суулга авчирч угаасан. Иймд шүүхэд гаргасан нэхэмжлэл зөвшөөрөхгүй....гэжээ.

 

Нэхэмжлэгч Э. шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа:...0 ******* 1-нээс 08.*******-ны хооронд Хөвсгөл рашаанд орсон. Би гэртээ орж ирэхэд усаар дүүрсэн. Тэгээд ороод ирэхэд гэдэс үнэртээд байсан. Гэр маань усаар автсан байсан. Диков дүүрэн устай байсан. Диковыг манайд бэлгээр өгсөн. Тэгээд би дуудлага өгөхөд засварчин ирээд гэдэс хийсэн байна гэж хэлсэн. Манайхаас дээш 4 айл байдаг. Тэгээд айлуудад ороход 9 тоот гэдэс арилгасан гэж хэлсэн. Тэгээд 9 тоот руу ороход ах байсан. Тэгээд тухайн үедээ хүлээн зөвшөөрч байсан. Тэгээд гэрлүүгээ орох гэж байхад 2, давхарт эхнэртэй нь таарсан чинь хөгшин хүнээр гэдсээ янзлуулсан чинь ийм зүйл болжээ гэж хэлсэн. Тэгээд хохирлоо барагдуулна гэхэд үнэлгээ хийлгэе гэж хэлсэн. Тэгээд хүлээн зөвшөөрч байна гэж ойлгоод дараа нь өөр зүйл ярьж явдаг газраар яв гэж хэлсэн. Би гарсан хохирлоо танаж хэлсэн....гэжээ.

Хариуцагч С. шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа:...2024.08.02-нд манайх эхнэрийн ахынд хонь гаргасан. Тэгээд тэндээ гэдсээ чанаж идсэн. Манай хүүгийн барьж явсан болсон гэдэс байсан. Бичлэг дээр байгаа үлдэгдэл гэдэс байгаа юм. Миний хувьд үнийн дүнг зөвшөөрөхгүй байна. Прикатан шалыг сольж өгье. Манай байр 2008 онд ашиглалтад орсон байр юм. 82,080 төгрөгийг хүлээн зөвшөөрч байна. Тавилга бол хуучин, хивс бол хуучин учир үнийн дүнг зөвшөөрөхгүй байна. Манайх давхарт байдаг бүдүүн хоолойгоор орж нарийн хоолойгоор орохгүй..гэжээ.

 

Иргэдийн төлөөлөгч дүгнэлтдээ:....2 тал маань хоорондоо ярилцаж тохиролцоод нэхэмжлэгч талын хохирлыг барагдуулах нь зүйтэй гэж бодож байна гэжээ.

 

Хэрэгт цугларсан болон шүүх хуралдаанаар хэлэлцэгдсэн бичгийн нотлох баримтуудыг шинжлэн судлаад

 

ҮНДЭСЛЭХ нь:

 

Нэхэмжлэгч Э. нь С.аас гэм хорын хохиролд 809 210 төгрөг гаргуулах тухай нэхэмжлэлийн шаардлага гаргасан бөгөөд хариуцагч нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд хүлээн зөвшөөрөхгүй гэж маргажээ.

 

Шүүх бүрэлдэхүүн зохигч талуудын тайлбар, хэрэгт авагдсан нотлох баримтыг шинжлэн судлаад нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийн шаардлагын хангаж шийдвэрлэх нь зүйтэй гэж дүгнэлээ.

 

Шүүх нэхэмжлэгч Э.ын нэхэмжлэлийг 2024 ******* 09 дүгээр ******* 10-нд хүлээн авч, 2024 ******* 09 дүгээр ******* 1-нд 149/ШЗ2024/0101 дугаартай шүүгчийн захир*******жаар иргэний хэрэг үүсгэн, хариуцагч С.т нэхэмжлэлийн хувийг 2024 ******* 09 дүгээр ******* 20-нд гардуулан өгч, зохигчид Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 2 дугаар зүйл Хэргийн оролцогчийн эрх, үүрэг 8 дугаар зүйл Нотлох баримт гаргах ба цуглуулах, бүрдүүлэх, 48 дугаар зүйл Хэрэг хянан шийдвэрлэхтэй холбогдсон бусад ажиллагаа, зохигч шаардлага ба татгалзлаа үндэслэж буй нотлох баримтаа өөрөө гаргаж нотлох үүрэгтэйг танилцуулж, эдлэх эрхийг нь тайлбарлан өгсөн байна.

............. нь .......................................... болох нь зохигчийн тайлбар, хэрэгт авагдсан нотлох баримт болох ..................................................................... /ХХ............. дугаар хуудас/ зэрэг нотлох баримтуудаар нотлогдсон бөгөөд уг ......................... улмаас нэхэмжлэгч Э.ын ,809,210 төгрөгийн хохирол учирсан байх ба

 

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 44 дүгээр зүйлийн 44.4-д заасан бичмэл нотлох баримтын шаардлага хангаагүй тул үнэлэх боломжгүй байна.

 

Дээрх ......................................... гэж үзэх үндэслэлтэй байна гэж шүүх бүрэлдэхүүн дүгнэлээ.

 

Иргэний хуульд бусдын эрх, *******ь нас, эрүүл мэнд, нэр төр, алдар хүнд, ажил хэргийн нэр хүнд, эд хөрөнгөд хууль бусаар санаатай буюу болгоомжгүй үйлдэл /эс үйлдэхүй/-ээр гэм хор учруулсан этгээд уг гэм хорыг хариуцан арилгах үүрэгтэй мөн бусдын эд хөрөнгөд гэм хор учруулсан этгээд уг гэм хорыг арилгахдаа гэм хор учруулахаас өмнө байсан байдалд нь сэргээх /адил нэр, төрөл, чанарын эд хөрөнгө өгөх, гэмтсэн эд хөрөнгийг засах зэргээр/ буюу учирсан хохирлыг мөнгөөр нөхөн төлнө гэж заасан нь уг гэм хорыг буруутай этгээд арилгах үүрэгтэй байх тул нэхэмжлэгч Э. нь хариуцагч С.аас эд хөрөнгөд учирсан гэм хорын хохирол шаардах эрхтэй болно гэж заасныг баримтлан уг гэм хорын хохирлыг С.т хариуцуулах нь хууль зүйн үндэслэлтэй байна гэж үзэж, мөн шүүх хуралдаанд оролцсон иргэдийн төлөөлөгч . нь шүүх хуралдаанд гаргасан дүгнэлтдээ: 2 тал маань хоорондоо ярилцаж тохиролцоод нэхэмжлэгч талын хохирлыг барагдуулах нь зүйтэй гэж бодож байна гэсэн дүгнэлт гаргасан зэргээс үзэхэд нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж шийдвэрлэх нь үндэслэлтэй байна гэж шүүх бүрэлдэхүүн дүгнэлээ.

 

Иймд нэхэмжлэгч Э.ын нэхэмжлэлийг хангаж хариуцагч С. нь гэм хорын хохиролд 809 210 төгрөг гаргуулж, Э.д олгох нь зүйтэй байна.

 

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн дугаар зүйлийн .1, Улсын тэмдэгтийн хура*******жийн тухай хуулийн дугаар зүйлийн .1.1 дэх хэсэгт заасныг баримтлан нэхэмжлэгч Э.ын Улсын тэмдэгтийн хура*******жид төлсөн ,89 төгрөгийг Улсын орлогод хэвээр үлдээж, хариуцагч С.аас ,89 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгч Э.д олгох нь зүйтэй байна.

 

 

11 11.2.1, 116, 118

 

ТОГТООХ :

 

1.Иргэний хуулийн 49 дугаар зүйлийн 49.1, 10 дугаар зүйлийн 10.1 дах хэсэгт зааснаар хариуцагч С.аас гэм хорын хохиролд 809 210 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгч Э.д олгосугай.

 

2. .1, .1.1 аь Э.оос 89 У , С.аас 89 Э.д .

 

.Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 119 дүгээр зүйлийн 119.4-т зааснаар шүүх хуралдаанд оролцсон зохигч шийдвэр хүчинтэй болсон өдрөөс хойш 14 хоногийн дотор шүүхэд хүрэлцэн ирж шийдвэрийг өөрөө гардан авахыг мэдэгдсүгэй.

 

4.Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 120 дугаар зүйлийн 120.2-т зааснаар зохигч, гуравдагч этгээд, тэдгээрийн төлөөлөгч буюу өмгөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг гардан авснаас хойш 14 хоногийн дотор Сэлэнгэ аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн Давж заалдах шатны шүүхэд давж заалдах гомдол гаргах эрхтэй.

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ Ж.ЭРДЭНЭБАТ

ШҮҮГЧ Б.ХЭРЛЭН

Б.ЭРДЭНЭМӨНХ.