| Шүүх | Орхон аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ |
|---|---|
| Шүүгч | Бат-Очирын Бямбасүрэн |
| Хэргийн индекс | 142/2024/01213/И |
| Дугаар | 142/ШШ2024/01724 |
| Огноо | 2024-12-19 |
| Маргааны төрөл | Банкны зээл, |
Орхон аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр
2024 оны 12 сарын 19 өдөр
Дугаар 142/ШШ2024/01724
| 202 оны 12 сарын 19 өдөр | Дугаар 12/ШШ202/012 | Орхон аймаг |
МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС
Орхон аймаг дахь Сум дундын иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүгч Б.Бямбасүрэн даргалж тус шүүхийн шүүх хуралдааны танхимд хийсэн хуралдаанаар
Нэхэмжлэгч: Улаанбаатар хот, Чингэлтэй дүүрэг, 1 , ******* *******, ******* тоотод байрлах, ******* ******* ХК /РД:*******/-ийн нэхэмжлэлтэй,
Хариуцагч: Орхон аймаг, Баян-Өндөр сум, ******* баг, ******* ******* тоотод оршин суух, /РД:/,
Хариуцагч: Орхон аймаг, Баян-Өндөр сум, баг, тоотод оршин суух, /РД:/,
Хариуцагч: Орхон аймаг, Баян-Өндөр сум, баг, , тоотод оршин суух, /РД:ОД603115/,
Хариуцагч: Орхон аймаг, Баян-Өндөр сум, баг, тоотод оршин суух, /РД:ОД901501/ нарт холбогдох, *******ийн гэрээний үүрэг 20,58,596 төгрөг гаргуулах, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэл хангуулах тухай нэхэмжлэлийг 202 оны 06 дугаар сарын 18-ны өдөр хүлээн авч хянан хэлэлцэв.
Шүүх хуралдааны оролцогчид: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч /цахим/, хариуцагч Ч., хариуцагч, хариуцагч О. итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч С., хариуцагчийн өмгөөлөгч , шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга Б.Маралмаа нар оролцов.
ТОДОРХОЙЛОХ нь:
1.Нэхэмжлэгч ******* ******* ХК шүүхэд гаргасан нэхэмжлэлдээ: Зээлдэгч Ч., хамтран *******дэгч С. нар нь ******* *******ны Орхон аймаг, Баян-Өндөр сум, тооцооны төвтэй 201 оны 06 дугаар сарын 0-ний өдөр 1303/85 тоот *******ийн болон барьцааны гэрээ байгуулан 12,380,000 /арван хоёр сая гурван зуун наян мянган/ төгрөгийн *******ийг жилийн 26, хувийн хүүтэй, 36 сарын хугацаатай авсан. Зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах зорилгоор 201 оны 06 дугаар сарын 0-ний өдрийн 1303/85 тоот Барьцааны гэрээг байгуулж дараах хөрөнгүүдийг барьцаалсан. Үүнд:
1.Орхон аймаг, Баян-Өндөр сум, баг дүгээр 0 тоот хаягт байрлах 8 м.кв талбайтай, Улсын бүртгэлийн Ү-21010113 дугаартай хувийн сууцны зориулалттай үл хөдлөх хөрөнгө, /О., Ц. нарын өмчлөлийн /
2.Орхон аймаг, Баян-Өндөр сум, баг, дүгээр 0 тоот хаягт байрлах 8 м.кв талбайтай, Г-21010062 дугаартай, гэр бүлийн хэрэгцээний зориулалттай өмчлөх эрхтэй газар, /О., Ц. нарын өмчлөлийн/
Мөн 201 оны 06 дугаар сарын 0-ний өдрийн 1303/85 тоот Барьцааны гэрээний дагуу барьцаалсан хөрөнгүүдийн өмчлөгч нь иргэн О., иргэн Ц. нар бөгөөд барьцаа хөрөнгүүдийн өмчлөгчдийн хувьд өмчлөгчийн эрх ашиг хөндөгдөж байгаа тул хариуцагчаар тодорхойлсон болно. Зээл олгосноос хойш *******дэгч нар нь үндсэн *******ийн төлбөрт ,88,105.1 төгрөг, үндсэн хүүнийн төлбөрт 3,853,82.9 төгрөг, нэмэгдүүлсэн хүүний төлбөрт 126,6.89 төгрөг, нийт 11,86,656.00 төгрөгийн төлбөр төлсөн байна. Банкнаас удаа дараа *******дэгч нарт *******ийн төлбөрийг төлөх тухай мэдэгдэж, мөн биечлэн уулзалт хийж байсан боловч 2022 оны 12 дугаар сарын 23-ны өдөр 500,000 /таван зуун мянга/ төгрөг төлснөөс хойш төлөлт хийгээгүй бөгөөд өнөөдрийн байдлаар Зээлийн гэрээний үүргээ биелүүлээгүй байна. Иймд хариуцагч нараас *******ийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэлд 20,58,596.28 төгрөгийг гаргуулах, барьцааны хөрөнгүүдээр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шийдвэр гаргаж өгнө үү. гэжээ.
2.Хариуцагч Ч. шүүхэд гаргасан хариу тайлбартаа: Ч. миний бие нь Орхон аймаг, Баян-Өндөр сум, тооцооны төвөөс 201 оны 06 дугаар сарын 0-ний өдөр 12,380,000 төгрөгийн ******* авсан. Зээлээ хугацаанд нь төлж байгаад биеийн байдал муудаад ажил хөдөлмөр хийх боломжгүй болоод удаа дараа төрийн *******инд хүү зогсоох хүсэлт гаргаад хариу тайлбар өгөөгүй. ******* ******* 20,58,596 төгрөг надаас нэхэмжилж байна. Надад төлөх боломж байхгүй. Үндсэн мөнгө болох ,92,32 төгрөгийг төлнө. гэв.
2.Хариуцагч, хариуцагч О. итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч С. шүүхэд гаргасан хариу тайлбартаа: ******* *******ны нэхэмжилсэн энэ асуудлыг би хүлээн зөвшөөрөхгүй байна. Энэ олон жил яагаад дараад байсан юм. Одоо тэгээд шүүх үнэн мөнийг олно гэж найдаж байна. гэжээ
3.Нэхэмжлэгчээс ******* ******* ХК-ийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээ /хх-3/, итгэмжлэл /хх--5/, улсын тэмдэгтийн хураамж төлсөн баримт /хх-6/, 201 оны 06 дугаар сарын 0-ний өдрийн *******ийн гэрээ /хх-/, *******ийн эргэн төлөлтийн хуваарь /хх-8/, үл хөдлөх эд хөрөнгийн барьцааны гэрээ /хх-9/, үл хөдлөх эд хөрөнгийн гэрчилгээ /хх-13-15/, *******дэгчийн анкет /хх-16-1/, Ч.ийн ******* ******* ХК-д гаргасан хүсэлт /хх-18-21/ дансны хуулга /хх-22-53/ зэргийг гаргаж өгсөн.
ҮНДЭСЛЭХ нь:
1.Нэхэмжлэлийг шаардлагыг хэсэгчлэн хангах үндэслэлтэй гэж үзлээ.
2.Нэхэмжлэгч ******* ******* ХК нь хариуцагч Ч. нарт холбогдуулан 20,58,596 төгрөг гаргуулах, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэл хангуулах тухай нэхэмжлэлийн шаардлага гаргажээ.
3.Нэхэмжлэгч ******* ******* ХК нь *******дэгч Ч., хамтран *******дэгч С. нар нь ******* *******ны Орхон аймаг, Баян-Өндөр сум, тооцооны төвтэй 201 оны 06 дугаар сарын 0-ний өдөр 1303/85 тоот *******ийн болон барьцааны гэрээ байгуулан 12,380,000 /арван хоёр сая гурван зуун наян мянган/ төгрөгийн *******ийг жилийн 26, хувийн хүүтэй, 36 сарын хугацаатай авсан. Банкнаас удаа дараа *******дэгч нарт *******ийн төлбөрийг төлөх тухай мэдэгдэж байсан боловч 2022-12-23-ны өдөр 500,000 төгрөг төлснөөс хойш төлөлт хийгээгүй,*******ийн гэрээний үүргээ биелүүлээгүй байна. Иймд хариуцагч нараас *******ийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэлд 20,58,596.28 төгрөгийг гаргуулах, барьцааны хөрөнгүүдээр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шийдвэр гаргаж өгнө үү гэж нэхэмжлэлийнхээ шаардлагыг үндэслэж байна.
.Хариуцагч нар нэхэмжлэлийн шаардлагыг зарим хэсгийг хүлээн зөвшөөрөхгүй байх бөгөөд ******* *******наас 201-06-0-нй өдөр 12,380,000 төгрөгийн ******* авсан *******ээ хугацаанд нь төлж байгаад биеийн байдал муудаад ажил хөдөлмөр хийх боломжгүй болоод удаа дараа ******* *******инд хүү зогсоох хүсэлт гаргаад хариу тайлбар өгөөгүй. 20,85,596.28 төгрөг нэхэмжилж байгааг хүлээн зөвшөөрөхгүй, төлөх боломж байхгүй, үндсэн ******* ,92,32.0 төгрөг төлнө гэж талйбарлаж байна.
5.Хариуцагч Ч., С. нар нь ******* *******ны Орхон аймаг, Баян-Өндөр сум, тооцооны төвтэй 201 оны 06 дугаар сарын 0-ний өдөр 1303/85 тоот *******ийн болон барьцааны гэрээ байгуулан 12,380,000 /арван хоёр сая гурван зуун наян мянган/ төгрөгийн *******ийг жилийн 26, хувийн хүүтэй, 36 сарын хугацаатай авсан. Зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах зорилгоор 201 оны 06 дугаар сарын 0-ний өдрийн 1303/85 тоот Барьцааны гэрээг байгуулж, Орхон аймаг, Баян-Өндөр сум, баг дүгээр 0 тоот хаягт байрлах 8 м.кв талбайтай, Улсын бүртгэлийн Ү-21010113 дугаартай хувийн сууцны зориулалттай үл хөдлөх хөрөнгө, /О., Ц. нарын өмчлөлийн /Орхон аймаг, Баян-Өндөр сум, баг, дүгээр 0 тоот хаягт байрлах 8 м.кв талбайтай, Г-21010062 дугаартай, гэр бүлийн хэрэгцээний зориулалттай өмчлөх эрхтэй газар, /О., Ц. нарын өмчлөлийн/ зэрэг үл хөдлөх эд хөрөнгүүдийг барьцаалсан байна.
6.Нэхэмжлэгч нь 201 оны 06 дугаар сарын 0-ний өдрийн 1303/85 тоот Барьцааны гэрээний дагуу барьцаалсан хөрөнгүүдийн өмчлөгч нь О., Ц. нар бөгөөд барьцаа хөрөнгүүдийн өмчлөгчдийн хувьд өмчлөгчийн эрх ашиг хөндөгдөж байгаа тул хариуцагчаар тодорхойлсон болно гэж тайлбарлаж байна.
.201 оны 06 дугаар сарын 0-ний өдөр *******ийн болон барьцааны гэрээ байгуулан 12,380,000 төгрөг олгосноос хойш хариуцагч нар нь үндсэн *******ийн төлбөрт ,88,105.1 төгрөг, үндсэн хүүнийн төлбөрт 3,853,82.9 төгрөг, нэмэгдүүлсэн хүүний төлбөрт 126,6.89 төгрөг, нийт 11,86,656.00 төгрөгийн төлбөр төлсөн, үндсэн *******ийн төлбөр ,92,89.86 төгрөг байгаа талаар талууд маргахгүй байна. Харин *******ийн хүү, түүний тооцооллын талаар маргаж байна.
8.Хариуцагч нар *******ийг 36 сарын хугацаатай *******ж авсан байхад гэрээний салшгүй хэсэг болох *******ийн эргэн төлөлтийн хуваарийг 2 сарын хугацаагаар тооцоолж гаргасан нь анхнаасаа гэрээний үүргээ зөрчиж тодорхойгүй байдал бий болгосон, мөн хавтаст хэрэгт авагдсан *******,хүүний тооцоолол дээр 23-р хуудсанд 2015-10-6-ны өдөр *******ийн үлдэгдэл 8,983,10.60 төгрөг,төлөх хүү 6,99.93 төгрөг,төлсөн хүү 196,15.61 төгрөг, үлдэгдэл нь 0.23 гэсэн байх бөгөөд 2016-0-06-ны өдөр хүртэл үндсэн хүүний төлбөрийн дүнг бичээгүй, үлдэгдэл хүү 2015-10-19-ний өдрөөр 19,91.95 төгрөг байснаа 2015-11-15-ны өдөр 193,3.5 төгрөг гэж огцом өссөн зэргээс үзэхэд *******, хүүний тооцооны хуудас алдаатай, үнэн зөвд тооцоход эргэлзээтэй болсон байна. Энэхүү тооцооны хуудсын төгсгөлд үндсэн *******, үндсэн хүү, нэмэгдүүлсэн хүү зэргийг оролцуулан нийт төлөгдсөн дүн, төлбөл зохих дүн, нэхэмжлэх дүнг гаргасан, энэхүү тооцоогоор хариуцагч нар үндсэн *******д ,92,89 төгрөг, үндсэн хүүд 1,12,358.2 төгрөг, нэмэгдүүлсэн хүүнд 2,11,32.0 төгрөг нийт 20,58,596.28 төгрөгийг гаргуулна гэж нэхэмжлэгч шаардаж байгаа нь үндэслэлгүй байна. Хавтас хэргийг 8-р талд авагдсан Зээлийн эргэн төлөлтийн хуваариар *******ийн гэрээний хугацаа 2016-06-15-ны өдөр дуусах ёстой байсан ба хариуцагч нар үндсэн *******д 12,380,000 төгрөг,хүүний төлбөрт 5,818,096 төгрөг нийт 18,198,096 төгрөг төлөхөөр гаргасан хуваарьтай зөрчилдөж байна.
Ийнхүү *******ийн гэрээ хуулийн шаардлага хангаагүй байх тул 20,58,596.28 төгрөг гаргуулах нэхэмжлэлийн шаардлагаас хариуцагч нараас үндсэн ******* ,92,89 төгрөгийг гаргуулж, үндсэн хүүд 1,12,358.2 төгрөг, нэмэгдүүлсэн хүү 2,11,32.0 төгрөг гаргуулах, барьцаа хөрөнгөнөөс үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгох үндэстэй байна.
Мөн барьцаа хөрөнгөнөөс үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн тул хариуцагч О.ид холбогдох хэргийг хэрэгсэхгүй болгох нь зүйтэй.
Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөлөгч нь хариуцагч Ц.Өлзийнбуянгаас татгалзсан болохыг дурьдав.
Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн дугаар зүйлийн .1.1, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 5 дугаар зүйлийн 5.1.-д заасныг баримтлан нэхэмжлэгчээс улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 261,3 төгрөгийг төрийн санд хэвээр үлдээж, хариуцагч Ч., С. нараас 86,836 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгч ******* ******* ХК-д олгосугай.
Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 115 дугаар зүйлийн 115.2.2 , 116,118 дугаар зүйлд заасныг удирдлага болгон ТОГТООХ нь :
1.Иргэний хуулийн 51 дүгээр зүйлийн 51.1,53 дугаар зүйлийн 53.1-д заасныг баримтлан хариуцагч Ч., С. нараас үндсэн ******* ,92,89 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгч ******* ******* ХК-нд олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагаас 16,265,02 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосугай.
2.Иргэний хуулийн 1 дүгээр зүйлийн 1.1,15 дугаар зүйлийн 15.1-д заасныг баримтлан Орхон аймаг, Баян-Өндөр сум, баг дүгээр 0 тоот хаягт байрлах 8 м.кв талбайтай, Улсын бүртгэлийн Ү-21010113 дугаартай хувийн орон сууц, Орхон аймаг, Баян-Өндөр сум, баг, дүгээр 0 тоот хаягт байрлах 8 м.кв талбайтай, Г-21010062 дугаартай, гэр бүлийн хэрэгцээний зориулалттай өмчлөх эрхтэй газар зэрэг үл хөдлөх эд хөрөнгүүдийг албадан дуудлага худалдаанд оруулж үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах тухай шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгоугай.
3. Хариуцагч О.ид холбогдох хэргийг хэрэгсэхгүй болгосугай.
. Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч хариуцагч Ц.гаас татгалзсан болохыг дурьдсугай.
5. Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн дугаар зүйлийн .1.1, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 5 дугаар зүйлийн 5.1.-д заасныг баримтлан нэхэмжлэгчээс улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 261,3 төгрөгийг төрийн санд хэвээр үлдээж, хариуцагч Ч., С. нараас 86,836 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгч ******* ******* ХК-д олгосугай.
6. Шийдвэрийг эс зөвшөөрвөл зохигчид, тэдгээрийн төлөөлөгч өмгөөлөгч гардан авснаас хойш 1 хоногийн дотор Орхон аймгийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд гомдол гаргах эрхтэй бөгөөд Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 119 дүгээр зүйлийн 119., 119.-д зааснаар шийдвэрийг 1 хоногийн дотор гардаж авах үүргээ биелүүлээгүй нь давж заалдах журмаар гомдол гаргах хугацааг тоолоход саад болохгүй, шүүх хуралдаанд оролцоогүй талд шийдвэрийг гардуулснаар гомдол гаргах хугацааг тоолохыг тайлбарласугай.
ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ Б.БЯМБАСҮРЭН