Хариуцагчийн зөвшөөрлийг баталж, хэргийг

хэрэгсэхгүй болгох тухай

Өвөрхангай аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүхийн шүүгч А.Үүрийнтуяа би

            Нэхэмжлэгч: Өвөрхангай аймгийн ............... сумын ..................н  нэхэмжлэлтэй,

           Хариуцагч: Өвөрхангай аймгийн ........... сумын ............ дугаар багт оршин суух, Т...............н Т...................д холбогдох

“11,638,577 төгрөг гаргуулах” тухай нэхэмжлэлийг 2025 оны 1 дүгээр сарын 13-ны өдөр хүлээн авч

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

Нэхэмжлэгч Өвөрхангай аймгийн ......... сумын ...............ын  итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Б.Э шүүхэд гаргасан нэхэмжлэлдээ:  Өвөрхангай аймгийн Уянга сумын ..............-р багт оршин суух иргэн Т...................н Т........... нь Өвөрхангай аймгийн Уянга сумын сум хөгжүүлэх сангаас иргэдэд хөнгөлөлттэй зээл олгох журмын дагуу “мах болон хүнсний ногоо хадгалах зоорь” төслийг дэмжиж 2021 оны 06 дугаар сарын 07-ны өдөр Өвөрхангай аймгийн Уянга сумын Засаг даргын А/108 дугаартай захирамжийн дагуу 2021 оны 06 дугаар сарын 02-ны өдрийн дугаар 08 тоот гэрээ байгуулж 13.000.000 төгрөгийн зээлийг жилийн 3.0 хувь, сарын 0,25 хувиар тооцож 3 жилийн хугацаатайгаар олгосон. Зээлийн гэрээний 2.3 дэх хэсэгт “Зээл хүүний эргэн төлөх хуваарийн дагуу төлөгдөөгүй зээлд хоног тутамд 0.02 хувьтай тэнцүү байна” гэж заасан тул төлөгдөөгүй үнийн дүнгээс нэмэгдүүлсэн хүү тооцохоор заасныг талууд хүлээн зөвшөөрч гэрээнд гарын үсэг зурсан байна. Төмөрхуягийн Төмөртулга нь гэрээний хугацаанд үндсэн зээлд 1,950,012 төгрөг, хүү 288,563 төгрөг, нийт 2,238,575 төгрөг төлсөн байна. Төлөгдөөгүй үндсэн зээлийн үлдэгдэл 11,049,988 төгрөг, хүү 450,563 төгрөг, нэмэгдүүлсэн хүү 138,006 төгрөг, нийт 11,638,557 төгрөг төлөх үүрэг Т.Т хүлээж байна. Дээрх байдлаас үүдэн Уянга сумын сум хөгжүүлэх санд 11,638,557 төгрөгийн хохирол учирсан байна. Засгийн газрын тусгай сангийн тухай хуулийн 5 дугаар зүйлийн 5.3.5, Засгийн газрын 2016 оны 153 дугаар тогтоолын 2 дахь заалт, энэхүү тогтоолоор баталсан “Сум хөгжүүлэх сангийн хөрөнгийг бүрдүүлэх, зарцуулах, тайлагнах, хяналт тавих журам”-д зааснаар сумын Засаг дарга Сум хөгжүүлэх санг удирдан зохион байгуулж, хяналт тавьж, нэхэмжлэл гаргах эрхтэй бөгөөд Төрийн болон орон нутгийн өмчийн тухай хууль, Монгол Улсын засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хуульд зааснаар Засаг дарга нь харьяалах нутаг дэвсгэртээ төрийн удирдлагыг хэрэгжүүлэх чиг үүрэг бүхий засаг төрийн төлөөлөгч буюу Улсын төсвөөс санхүүждэг төрийн захиргааны байгууллага юм. Сангийн эргэлтийн хөрөнгө нь улсын төсвөөс олгогддог, жижиг дунд үйлдвэр шинээр байгуулах буюу үйл ажиллагааг нь өргөтгөх, шинэчлэхэд санхүүгийн дэмжлэг үзүүлж, хөнгөлөлттэй зээл олгоход зориулан зарцуулагддаг, мөн зээлээ гэрээнд заасан хугацаанд төлөөгүй нь бусад иргэдэд зээл олгож дэмжлэг үзүүлэх боломжийг хязгаарлаж байгаа тул төрийн болон нийтийн ашиг сонирхол зөрчиж байгаа үйлдэл гэж дүгнэхээр байна. Зээлийн гэрээний хугацаа 2024 оны 06 дугаар сарын 02-ны өдөр дууссан бөгөөд Иргэний хуулийн 75 дугаар зүйлийн 75.2.1 дэх заалтад зааснаар шаардлага гаргах хөөн хэлэлцэх хугацаа дуусаагүй байна. Иргэний хуулийн 281 дүгээр зүйлийн 281.1 дэх хэсэгт Зээлийн гэрээгээр зээлдүүлэгч нь зээлдэгчийн өмчлөлд мөнгө буюу төрлийн шинжээр тодорхойлогдох бусад эд хөрөнгө шилжүүлэх, зээлдэгч нь шилжүүлэн авсан эд хөрөнгөтэй ижил төрөл, тоо, чанар, хэмжээний эд хөрөнгө буюу мөнгийг тохирсон хугацаанд буцаан өгөх үүргийг тус тус хүлээнэ гэж, 282 дугаар зүйлийн 282.1 дэх хэсэгт “зээлийн гэрээгээр талууд хэлэлцэн тохиролцож хүү тогтоож болно.”, 282.3 дахь хэсэгт Хуульд өөрөөр заагаагүй бол хүү тогтоосон бол зээлийн гэрээг бичгээр хийнэ. Энэ шаардлагыг хангаагүй бол хүү авах эрхээ алдана гэж, 219 дүгээр зүйлийн 219.1 дэх хэсэгт “Үүрэг гүйцэтгэгч хүлээсэн үүргээ зөрчсөн тохиолдолд үүрэг гүйцэтгүүлэгч учирсан хохирлоо арилгуулахаар шаардах эрхтэй.”, 222 дугаар зүйлийн 222.5 хэсэгт “Мөнгөн төлбөрийн үүргээ хугацаанд нь гүйцэтгээгүй бол үүрэг гүйцэтгэгч хэтрүүлсэн хугацаанд тохирсон хүү төлөх үүрэгтэй.”, 222.7 дахь хэсэгт “Үүрэг гүйцэтгэгч хугацаа хэтрүүлснээс учирсан хохирлыг арилгуулахаар үүрэг гүйцэтгүүлэгч шаардах эрхтэй.”, 232 дугаар зүйлийн 232.1 дэх хэсэгт “Хүлээсэн үүргээ гүйцэтгээгүй буюу зохих ёсоор гүйцэтгээгүй тал хууль болон гэрээнд зааснаар нөгөө талдаа төлөх ёстой мөнгөн төлбөрийг анз гэнэ.”, 232.5 дахь хэсэгт “Үүргээ гүйцэтгээгүй буюу зохих ёсоор гүйцэтгээгүй тал нь төлөхөөр хууль болон гэрээнд урьдчилан тодорхой хэмжээгээр заасан, эсхүл гүйцэтгээгүй буюу зохих ёсоор гүйцэтгээгүй үүргийн үнийн дүнгийн тодорхой хувиар тогтоосон анзыг торгууль гэнэ.” гэж, мөн талуудын хооронд байгуулсан зээлийн гэрээний 2.2, 2.3-т зааснаар үндсэн зээлийн үлдэгдэл 11,049,988 төгрөг, хүү 450,563 төгрөг, нэмэгдүүлсэн хүү 138,006 төгрөг, нийт 11,638,557 төгрөгийг Т.Төмөртулгаас гаргуулж Уянга сумын сум хөгжүүлэх санд олгуулах нь хууль зүйн үндэслэлтэй байна. Иймд Өвөрхангай аймгийн Уянга сумын сум хөгжүүлэх сангаас иргэн Т.............н Т.............д олгосон зээлийн үлдэгдэл үндсэн төлбөр 11,049,988 төгрөг, хүү 450,563 төгрөг, нэмэгдүүлсэн хүү 138,006 төгрөг нийт 11,638,557 төгрөгийг иргэн Т............н Т...............с гаргуулан төрийн сангийн 100101555401 тоот дансанд төлүүлж, төрийг хохиролгүй болгож өгнө үү гэжээ.

Хариуцагч  Т.Т шүүхэд гаргасан тайлбартаа: Өвөрхангай аймгийн Уянга сумын ....................ын газраас нэхэмжилсэн 11,638,577 төгрөгийг 4 хувааж буюу 2025 оны 04 дүгээр сарын 15-нд 2,909,639.25 төгрөг, 2025 оны 05 дугаар сарын 15-нд 2,909,639.25 төгрөг, 2025 оны 06 дугаар сарын 15-нд 2,909,639.25 төгрөг, 2025 оны 07 дугаар сарын 15-нд 2,909,639.25 төгрөгийг төлж барагдуулна. Иймд хэргийг хялбаршуулсан журмаар шийдвэрлэж өгнө үү гэжээ.

Нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэл, хариуцагчийн шүүхэд гаргасан хариу тайлбар, хэрэгт авагдсан бичмэл нотлох баримт зэргийг шинжлэн судлаад

                                                      ҮНДЭСЛЭХ нь:

Нэхэмжлэгч Өвөрхангай аймгийн Уянга сумын ................  нь хариуцагч Т.Т................д холбогдуулан “11,638,577 төгрөг гаргуулах” тухай нэхэмжлэл гаргажээ. /хх-ийн 01-03 дугаар  тал/

Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад нэхэмжлэлийн шаардлагыг хариуцагч  Т.Т бүхэлд нь хүлээн зөвшөөрч, шүүхэд хариу тайлбар гаргасан ба нэхэмжлэгч Өвөрхангай аймгийн .............. сумын Засаг даргын ............ итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Б.Э нь хариуцагчийн тайлбарыг хүлээн зөвшөөрсөн байх тул хариуцагчийн зөвшөөрлийг баталж, хэргийг хэрэгсэхгүй болгох нь зүйтэй гэж үзэв.

Хэргийг хялбаршуулсан журмаар хянан шийдвэрлэсэн тул улсын тэмдэгтийн хураамжийг хуульд заасны дагуу шийдвэрлэв.

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 74 дүгээр зүйлийн 74.1, 74.2, 75⁸.1  дүгээр зүйлүүдэд заасныг тус тус удирдлага болгон

ЗАХИРАМЖЛАХ нь:

1. Өвөрхангай аймгийн ............ сумын ............ын нэхэмжлэлтэй Т.Т...............д холбогдох “11,638,577 төгрөг гаргуулах” тухай иргэний хэрэгт нэхэмжлэлийн шаардлагыг хариуцагч хүлээн зөвшөөрснийг баталж, хэргийг хэрэгсэхгүй болгосугай.

2. Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 41 дүгээр зүйлийн 41.1.3-т зааснаар нэхэмжлэгч байгууллагыг Улсын тэмдэгтийн хураамж төлөхөөс чөлөөлсөн болохыг дурдаж, хариуцагч Т.Т...................с улсын тэмдэгтийн хураамж 101,000 төгрөг гаргуулан орон нутгийн орлогод оруулсугай.

3. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 75 дугаар зүйлийн 75.6 дахь хэсэгт зааснаар энэхүү захирамжийг хариуцагч сайн дураар эс биелүүлбэл шүүхийн шийдвэрийн нэгэн адил албадан гүйцэтгэхийг дурдсугай.

4. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 74 дүгээр зүйлийн 74.4 дэх хэсэгт зааснаар зохигч давж заалдах, хяналтын журмаар хянан шийдвэрлүүлэхээр гомдол гаргах, тухайн асуудлаар анхан шатны шүүхэд дахин нэхэмжлэл гаргах эрхгүйг дурдсугай.

 

 

ШҮҮГЧ                            А.ҮҮРИЙНТУЯА