Завхан аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

2025 оны 02 сарын 14 өдөр

Дугаар 311/ШШ2025/00058

 

 

        МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

             ******* аймаг дахь сум ын  анхан шатны шүүхийн шүүх хуралдааныг шүүгч Н.Дэлгэрмаа даргалж, тус шүүхийн шүүх хуралдааны танхимд хийсэн  иргэний хэргийн шүүх хуралдаанаар,

           

 Хүсэлт гаргагч: ******* аймаг, ******* сумын ******* баг, ******* *******ийн гудамж ******* тоотод оршин суух хаягтай С.*******ийн  итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч В.*******

           

Нэхэмжлэлийн шаардлага: Ажиллаж байсан байдлаа тогтоолгох тухай  иргэний хэргийг  хянан хэлэлцэв.

 

            Шүүх хуралдаанд оролцогч: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч В.*******, нарийн бичгийн дарга М.Пүрэвдорж нар оролцов.

 

                                                         ТОДОРХОЙЛОХ нь:

 

Нэхэмжлэгч С.******* нь шүүхэд ирүүлсэн  хүсэлтдээ: Миний бие С.******* нь онд төрсөн. онд ******* сумын   сургууль төгсөж, оны дүгээр сарын  -ний өдрөөс оны дүгээр сарын -ний өдөр хүртэл тус сумын ийн анги хоршоодод аар ажиллаж байсан хугацааны 9 жил 3 сарын ажилд орсон талаарх Нийгмийн даатгалын 2868*******1 тоот дэвтэрт шилжүүлсэн тушаалууд олдохгүй байгаа юм. Иймээс ажиллаж байсан байдлаа тогтоолгохоор шүүхэд нэхэмжлэл гаргаж байна гэжээ.

 Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа: С.*******ийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчөөр оролцож байна.  С.*******ийг 1986 оны 08 дугаар сарын -ний өдрөөс 1990 оны 05 дугаар сарын 1*******-ний өдөр хүртэл ******* аймгийн ******* сумын ийн ангид Хүнс, барааны аар, 1990 оны 05 дугаар сарын 15-ны өдрөөс 1991 оны 12 дугаар сарын 13-ний өдөр ******* аймгийн ******* сумын Хэрэглээний хоршооны  аар, 1991 оны 12 дугаар сарын 1*******-ний өдрөөс 199******* оны 12 дугаар сарын 31-ний өдөр хүртэл ******* аймгийн ******* сумын    *******  хоршооны аар ажиллаж байсан болохыг тогтоож өгнө үү гэв.

 

Шүүх хуульд заасан журмын дагуу хэрэгт цугларсан бичгийн нотлох баримтууд, нэхэмжлэгчийн хүсэлт, тайлбар болон  гэрчүүдийн мэдүүлгийг шинжлэн судлаад

ҮНДЭСЛЭХ нь:

         

          С.******* нь ажиллаж байсан байдлаа тогтоолгох тухай хүсэлтийг  шүүхэд гаргасан байна. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 6 дугаар зүйлийн 6.6-д зааснаар эрх зүйн ач холбогдол бүхий үйл явдлыг тогтооход мэтгэлцэх зарчим хэрэгжихгүй ба энэ тохиолдолд шүүх нэхэмжлэгчийн хүсэлтээр болон өөрийн санаачилгаараа зарим нотлох баримтыг бүрдүүлсэн болно.

 

          Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 133 дугаар зүйлийн 133.1-д “шүүх дараах хэргийг онцгой ажиллагааны журмаар хянан шийдвэрлэнэ” гэж, мөн хуулийн 133 дугаар  зүйлийн 133.1.1-д “эрх зүйн ач холбогдол бүхий үйл явдлыг тогтооно” гэж,  мөн хуулийн 135 дугаар зүйлийн 135.2-д “ эрх зүйн ач холбогдол бүхий дараах үйл явдлыг шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмаар тогтооно” гэж, 135 дугаар зүйлийн 135.2.6-д “хүний ажиллаж байсан байдал” гэж зааснаар нэхэмжлэгч С.******* нь ажиллаж байсан байдлаа тогтоолгохоор шаардах эрхтэй байна.

 

Шүүх хэрэгт авагдсан нотлох баримтууд болон шүүх хуралдаанаар хэлэлцэгдсэн нотлох баримтуудыг  шинжлэн судлаад хуульд заасан үндэслэл журмаар авагдсан,  гэрчүүдийн мэдүүлэг нь өөр хоорондоо зөрүүгүй байх тул тэдгээрийг үнэн зөв гэж үнэлж С.*******ийн шүүхэд ирүүлсэн дээрх нэхэмжлэлийн шаардлагыг  хангаж шийдвэрлэлээ.

 

            Хүсэлт гаргагч С.******* нь 1986 оны 08 дугаар сарын -ний өдрөөс 1990 оны 05 дугаар сарын 1*******-ний өдөр хүртэл ******* аймгийн ******* сумын ийн ангид Хүнс, барааны аар,

 

 1990 оны 05 дугаар сарын 15-ны өдрөөс 1991 оны 12 дугаар сарын 13-ны өдөр  ******* аймгийн ******* сумын  Хэрэглээний хоршооны  аар,

 

 1991 оны 12 дугаар сарын 1*******-ний өдрөөс 199******* оны 12 дугаар сарын 31-ний өдөр хүртэл ******* аймгийн ******* сумын   *******  хоршооны аар ажиллаж байсан болох нь

 

1986 оны 06 дугаар сарын 29-ний өдөр нээлгэсэн 18*******8 дугаартай хөдөлмөрийн дэвтэрт дэх бичилтүүд,

 

  ******* аймгийн Архивын тасгийн   202******* оны 05 дугаар сарын 30-ны өдрийн 693 дугаартай архивын лавлагаанд С.*******ийг “1986,1987,1888,1989,1991, 1992,1993,199*******,1997,1998 онуудад аар” ажиллаж байсан цалингийн тодорхойлолтоор,

 

Мөн аймгийн архиваас ирүүлсэн С.*******ийн нэр дээрх  цалингийн картад  “1986 онд “7-12 сар,1987 онд 1-12 сар,1988 онд 1-12 сар,1989 онд  1-8 сар, 1991 онд 1-12 сар, 1992 онд 1-12 сар, 1993 онд 1-12 сар,199******* онд 1-12 сарууд”-ын хөдөлмөрийн  цалин  хөлс тооцсон хуулбарууд,  

 

******* аймгийн ******* сумын АДХ-ын гүйцэтгэх захиргааны  даргын 1986 оны дүгээр сарын 29-ний өдрийн  “ ангийн эд хариуцагч, , авто мухлаг агентуудын 3-р улирлын тооллого хийх  комиссыг хавсралтаар томилсугай” гэсэн  36 дугаар захирамжийн хавсралтад “ С.*******” гэсэн бичилт,

 

1987 оны 07 дугаар сарын 03-ны өдрийн  23 дугаартай ******* аймгийн ******* сумын АДХ-ын гүйцэтгэх захиргааны  даргын  ******* хавсралтаар   “ С.*******ийг  салбар  тооллогын комиссын  гишүүнээр баталсан тухай”  захирамж,

 

******* аймгийн Улсын бүртгэлийн хэлтсээс 2025 оны дүгээр сарын 29-ний өдөр ирүүлсэн нэхэмжлэгчийн анх регистрийн дугаар авч байсан ХААТР-1/А/ маягт, уг баримтын 1*******-т С.*******ийг “Сумын ийн анги, мэргэжил , 1986 онд аар ажилд орсон” гэсэн бичилт,

 

******* аймгийн  *******  сумын  *******  ББХ хоршоо нь  “1991 оны 12 дугаар сарын сарын 13-ны өдрөөс  1996 оны 05 дугаар сарын 19-ний өдрийн дуустал  үйл ажиллагаа явуулсан гэсэн хуулийн этгээдийн лавлагаа болон нэхэмжлэгчийг  дээрх хугацаанд тасралтгүй ажиллаж байсан талаар мэдүүлсэн гэрч  Ц.гийн “... С.******* нь 1986 оны 08 дугаар сард ажилд орсон. Орсон цагаасаа хойш анги тарах хүртэл ажилласан. С.******* нь 2 удаа төрсөн. Төрөхдөө жирэмсний амралт авч байсан. Хоршоонд ажилд орсноосоо хойш тасралтгүй ажиллаж байсан. Хоршооны нэршил өөрчлөгдөж байснаас үйл ажиллагаа өөрчлөгдөж байгаагүй... ” гэсэн мэдүүлгээр,

 

Гэрч П.ын “...1986 онд С.******* сургуулиа төгсөж ирээд аар ажилд орж байсан. ...Хоршоо тартал ажилласан. ийн анги байхгүй болтол ажилласан...” гэсэн мэдүүлгээр тогтоогдож байна.

 

Гэрчүүдийн мэдүүлгийг нь эргэлзээгүй хууль сануулж, хуульд заасан үндэслэл журмын дагуу авагдсан  мэдүүлэг гэж  үнэлж,  хүсэлт гаргагчийн нэхэмжлэлийн шаардлагыг  давхар нотолсон  байна гэж үзлээ.

 

         Иймд нэхэмжлэгч С.*******ийг 1986 оны 08 дугаар сарын -ний өдрөөс 1990 оны 05 дугаар сарын 1*******-ний өдөр хүртэл ******* аймгийн ******* сумын ийн ангид хүнс, барааны аар, 1990 оны 05 дугаар сарын 15-ны өдрөөс 1991 оны 12 дугаар сарын 13-ний өдөр  хүртэл ******* аймгийн ******* сумын  Хэрэглээний хоршооны  аар,1991 оны 12 дугаар сарын 1*******-ний өдрөөс 199******* оны 12 дугаар сарын 31-ний өдөр хүртэл ******* аймгийн ******* сумын    *******  ББХ хоршоонд аар ажиллаж байсан болохыг тогтоох нь зүйтэй.

 

            Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.1, 60 дугаар зүйлийн 60.1-д зааснаар нэхэмжлэгч С.*******ийн улсын тэмдэгтийн хураамжид урьдчилан төлсөн 70,200 /далан мянга хоёр зуу/ төгрөгийг төрийн сангийн орлогод хэвээр үлдээх нь зүйтэй байна.

           

ИРГЭНИЙ ХЭРЭГ ШҮҮХЭД ХЯНАН ШИЙДВЭРЛЭХ ТУХАЙ ХУУЛИЙН 115 ДУГААР ЗҮЙЛИЙН 115.1, 115.2.1, 116, 118, 119, 133 ДУГААР ЗҮЙЛИЙН 133.1.1-Д ЗААСНЫГ УДИРДЛАГА БОЛГОН ТОГТООХ НЬ:

 

1. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 135 дугаар зүйлийн 135.2.6-д зааснаар   нэхэмжлэгч Харчин овогт Сандаг-Очирын *******ийг 1986 оны 08 дугаар сарын -ний өдрөөс 1990 оны 05 дугаар сарын 1*******-ний өдөр хүртэл ******* аймгийн ******* сумын ийн ангид хүнс, барааны аар, 1990 оны 05 дугаар сарын 15-ны өдрөөс 1991 оны 12 дугаар сарын 13-ний өдөр  хүртэл ******* аймгийн ******* сумын  Хэрэглээний хоршооны  аар,1991 оны 12 дугаар сарын 1*******-ний өдрөөс 199******* оны 12 дугаар сарын 31-ний өдөр хүртэл ******* аймгийн ******* сумын   *******  ББХ хоршоонд аар ажиллаж байсан болохыг аар ажиллаж байсан байдлыг тогтоосугай.

 

2. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.1, 60 дугаар зүйлийн 60.1-т зааснаар нэхэмжлэгч С.*******ийн улсын тэмдэгтийн хураамжид урьдчилан төлсөн 70,200 /далан мянга хоёр зуу/ төгрөгийг төрийн сангийн орлогод хэвээр үлдээсүгэй.

 

3. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 119 дүгээр зүйлийн 119.2-т зааснаар шийдвэр танилцуулан сонсгомогц хуулийн хүчинтэй болохыг мэдэгдсүгэй.

 

*******. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 119 дүгээр зүйлийн 119.*******, 119.7-т зааснаар шийдвэр хүчинтэй болсноос хойш 7 хоногийн дотор шийдвэрийн агуулга эхээрээ бичгийн хэлбэрээр гарах ба ийнхүү гарснаас хойш шүүх хуралдаанд оролцсон тал нь 1******* хоногийн дотор шүүхэд хүрэлцэн ирж шийдвэрийн хувийг өөрөө гардан авах үүргээ биелүүлээгүй нь давж заалдах шатны журмаар гомдол гаргах хугацааг тоолоход саад болохгүй бөгөөд шүүх хуралдаанд оролцоогүй талд шийдвэрийг гардуулснаар гомдол гаргах хугацааг тоолохыг  дурдсугай.

 

5. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 120 дугаар зүйлийн 120.2-т зааснаар нэхэмжлэгч С.*******, түүний итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч В.******* нар нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрвөл гардан авснаас хойш 1******* хоногийн дотор ******* аймаг дахь Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд давж заалдах гомдол гаргах эрхтэй болохыг дурдсугай.

 

 

 

 

 

                                    ДАРГАЛАГЧ ШҮҮГЧ                                  Н.ДЭЛГЭРМАА