МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

Нйлэл дэх Захргааны хэргйн анхан шатны шүүхйн шүүх хуралдааныг шүүгч Б.Мөнх-Эрдэнэ даргалж ту шүүхйн шүүх хуралдааны танхд нээлттэй хйэн шүүх хуралдаанаар

Годол гаргач: “Т******* ч*******” ХХК,

Харуцагч: Нйлэлйн хяналт шалгалтын газрын Дэд бүтцйн тандарт, хяналтын хэлтйн Эрч хүчнй хяналтын улын байцаагч Д.Н*******,

Годлын шаардлага: Нйлэлйн хяналт шалгалтын газрын Дэд бүтцйн тандарт, хяналтын хэлтйн Эрч хүчнй хяналтын улын байцаагч Д.Н*******ын 2024 оны 0 дугаар арын 02-ны өдрйн 010******* дугаар шйтгэлйн хууда хуульд нйцэн ээх зөрчлйн хэргйг хянан хэлэлцэв.

Шүүх хуралдаанд: Годол гаргагчйн тгэжлэгдэн төлөөлөгч Ц.Б*******, харуцагч Д.Н*******, шүүх хуралдааны нарйн бчгйн дарга Э.Оюунблэг нар оролцов.

 

        ТОДОРХОЙЛОХ нь:

 

1. “Т******* ч*******” ХХК-аа, Нйлэлйн хяналт, шалгалтын газрын Дэд бүтцйн тандарт, хяналтын хэлтйн Эрч хүчнй хяналтын улын байцаагч Д.Наранцацралд холбогдуулан Эрч хүчнй улын хяналтын байцаагчйн 2024 оны 0 дугаар арын 02-ны өдөр гаргаан 010******* дугаар “Шйтгэлйн хууда”-ыг хүчнгүй болгуулах тухай годлын шаардлага гаргаан.

2. Нэхэжлэгчйн төлөөлөгч шүүхэд гаргаан нэхэжлэл болон нэхэжлэгчйн тгэжлэгдэн төлөөлөгч шүүх хуралдаанд гаргаан тайлбартаа: “Нйлэлйн хяналт шалтгалтын газрын Дэд бүтцйн тандарт, хяналтын хэлтйн Эрч хүчнй хяналтын улын байцаагч Д.Н******* нь Зөрчлйн тухай хуулйн 1.2 дугаар зүйлйн 2.1 дэх хээгт зааан зөрчлйг "Т******* ч*******" ХХК үйлдэн гэж үзэн 240200******* дугаартай зөрчлйн хэрэг нээн 2024 оны 0 дугаар арын 02-ны өдөр Шйтгэлйн хууда бчэн. Уг шйтгэлйн хуудыг копанйн зүгээ э зөвшөөрч Зөрчл шалган шйдвэрлэх тухай хуулйн ..2-д зааны дагуу хүлээн авнаа хойш 30 хоногйн дотор Нйлэл дэх Захргааны хэргйн анхан шатны шүүхэд годол гаргаж байна.

Зөрчлйн үндэлэл болох улын байцаагчйн 2024 оны 03 дугаар арын 14-нй өдрйн 11-13-02/*******/******* дугаартай албан шаардлагад "Н******* в” хотхоны 100/, 100/ дугаар орон ууцны барлгуудын В1 буюу автоашны зогоол бүхй зоорйн давхарт дулаан хангажйн шуга үлжээнй зураг төлйн дагуу угралтын ажлыг гүйцэтгэж, зоорйн давхрын ашглалтын хэвйн нөхцөлйг хангах белэлтйг хангуулаагүй нь гүйцэтгэлйн шалгалт, холбогдогчйн тайлбар, холбогдох барт бчгээр тогтоогдож байгаа тул албан шаардлагын белэлтйг хангуулан, хару рүүлэхйг даалгаж байна, өн даалгаварыг 2024 оны 08 дугаар арын 01-нй өдрйн дотор белүүлэхйг “Т******* ч*******” ХХК-йн захрал Б.У даалгаж, тогтооон хугацаанд белүүлж хару эдэгдээгүй тохолдолд Зөрчл шалган шйдвэрлэх тухай хуулйн .4 д үгээр зүйлйн дахь хээгт зааны дагуу шүүхйн шйдвэр гүйцэтгэх жураар албадан гүйцэтгүүлэх болохыг эдэгдээн” гээн байна.

Улын байцаагч Д.Н*******ын зөрчлйн хэрэг нээн “Т******* ч*******” ХХК-д холбогдуулан дээрх үндэлэлээрээр шйтгэлйн хууда бчэн нь үндэлэлгүй болох нь дараах тайлбараар няцаагдаж байна. Үүнд:

1 . Манай копан нь Хан-Уул дүүрэг 11 дүгээр хорооны нутаг дэврэгт байрлах "Н******* В” хотхон үйлчлгээ, апартент барлгыг захалгын дагуу гүйцэтгэн барьж, 2014 оны 12 дугаар арын 03-ны өдрйн Барлга байгууллажйг ашглалтанд оруулах коын 2014/ дугаартай актаар байнгын ашглалтанд оруулан байдаг. Барлгын тухай хуулйн 4.1.3.-т "барлга байгуулажйг ашглалтад зүгшрүүлэх, тохруулах хугацаа" гэж барлга байгуулажйг ашглалтад оруулж, гэрчлгээ олгоноо хойш захалагч, гүйцэтгэгч, зураг төөл зохогч, зөвлөх үйлчлгээ гүйцэтгэгч болон барлгын үйл ажллагаанд оролцогч буад этгээд барлгын хйц, бүтээц, эдлэхүүн, тоног төхөөрөж, цэвэр, бохр у, уур, хй, дулаан, цахлгаан, харлцаа холбооны ашглалтын хэвйн нөхцөлйг харуцан хангах хугацааг ойлгодог ба өн хуулйн 14.3-т заанаар уг хугацаа нэг жл байна гэж зааан. Уг нэг жл өнгөрнөө хойш өн хуулйн 14.6-т зааны дагуу 3 жлйн хугацаанд ашглалтанд оруулан барлга байгуулажйн гадна, дотор заал, бүх төрлйн атерал, үндэн хйц, бүтээц, цэвэр, бохр у, уур, хй, дулаан, цахлгаан, харлцаа холбооны тоног төхөөрөж, тоноглолын хэвйн ашглалтын шаардлагыг хангах ётой гэж хуульчлжээ. Түүнчлэн, хэрэв уг хугацаа өнгөрөн бол харуцлага хүлээлгэх үндэлэлээ чөлөөлнө гэж Барлгын тухай хуулар зааан байдаг. Тодруулбал, Барлгын тухай хуульд зааан нйт 4 жлйн хугацаа өнгөрөн ба ту хугацаанд алваа эвдрэл, гэтэл ауудал үүээгүй байдаг. Мөн уг барлга байгуулажйг анай копанйн зүгээ алваа догодолгүй хүлээлгэн өгнөөр нйт 10 гаруй жлйн хугацаа өнгөрөн байна. Хуульд зааан барлга байгуулажйг ашглалтад зүгшрүүлэх, тохруулах хугацаа өн баталгаат хугацаа дуугавар болон байдаг. Гэтэл улын байцаагчйн зүгээ "Н******* в" хотхоны 100/, 100/ дугаар орон ууцны барлгуудын В1 буюу автоашны зогоол бүхй зоорйн давхарт дулаан хангажйн шуга үлжээнй зураг төлйн дагуу угралтын ажлыг гүйцэтгэж, зоорйн давхрын ашглалтын хэвйн нөхцөлйг хангах белэлтйг хангуулаагүй нь гүйцэтгэлйн шалгалт, холбогдогчйн тайлбар, холбогдох барт бчгээр тогтоогдон гэх тайлбараар шйтгэлйн хууда оногдуулан нь үндэлэлгүй байна.

2. Шйтгэлйн хууданд “...“Т******* ч*******” ХХК дулааны шуга үлжээг зураг төлйн дагуу хйж гүйцэтгээгүй болох нь тогтоогдож байна." гээн байх боловч яг яар бартаар батлагдан зураг төлйн дагуу хйж гүйцэтгээгүй, эхүл дутуу, зөрүүтэй гүйцэтгээн болох нь тогтоогдоогүй байна. Хэрэгт энэ талаар нотолон барт авагдаагүй. Манай копанйн зүгээ батлагдан зураг төлйн дагуу дулааны шуга үлжээг барьж хүлээлгэн өгөн болох нь 2014 оны 12 дугаар арын 03-ны өдрйн 2014/ дугаартай Барлга байгуулажйг ашглалтанд оруулах коын актаар нотлогдож байх бөгөөд эрх бүхй байгууллагаа шалган НЕТГ-ын ХБДБХА-ын Халаалт, агаар элгэлтйн хяналтын нженер, у хангаж, арутгах татуургын хяналтын нженер, Үндэнй төв архвын Зураг төлйн бартын төвйн архвч зэрэг зураг төлйн дагуу барлга байгуулажйг ашглалтанд оруулан хүлээлгэж өгөн нотлогдож байх тул улын байцаагчйн тайлбар үндэлэлгүй зөрчлйн хэрэг нэээн гэж үзэхээр байна.

3. Түүнчлэн, гүйцэтгэгч байгууллагын зүгээ барлга байгуулажйг ашглалтанд бүрэн хүлээлгэж өгнөө хойш алваа ауудалд Н******* в хотхоны СӨХ-ны өнөа хэвйн ашглалт, горд оролцох эрхгүй ба ту зураг төлйн дагуу бүрэн хүлээлгэж өгөн болох нь актаар бүрэн тогтоогдож байх тул өнөөдөр 10 жлйн дараа гүйцэтгэгч копанйг харуцах ётой гээн албан шаардлага тавьан нь хуульд нйцэхгүй байна.

4. Түүнчлэн, Зөрчлйн тухай хуулйн 1.2 дугаар зүйлйн 2.1 дэх хэгйг үндэлэн эрч хүчнй улын байцаагч зөрчлйн хэрэг үүгээн байдаг. Гэтэл өн зүйл заалтыг 2.1 дэх хэгйг хууль ахулах чг үүргйг хэрэгжүүлж байгаа төрйн албан хаагч хэрэгжүүлэхйг ойлгодог буюу хууль ахулах чг үүрэг гэдэгт зөрчлйн тухай хуульд зааан "хууль ахулах чг үүрэг" гэж цагдаа, дотоодын цэрэг, тагнуул, гааль, шүүхйн шйдвэр гүйцэтгэх, төрйн тугай хагаалалтын албаны болон авлгатай тэцэх, хл хагаалах, гадаадын ргэн, харьяатын ауудал эрхэлэн байгууллагын алба хаагчйн хуульд зааан чг үүргйг ойлгох тул шйтгэлйн хууда хүчнгүй болох үндэлэлтэй байна.

Ийд, дээрх үндэлэлээр эрч хүчнй улын байцаагчйн Зөрчлйн тухай хуулйн 1.2 дугаар зүйлйн 2.1 дэх хээгт зааан зөрчлйг “Т******* ч*******” ХХК үйлдэн гэж үзэн 240200******* дугаартай зөрчлйн хэрэг нээн 2024 оны 0 дугаар арын 02-ны өдөр 010******* тоот дугаартай Шйтгэлйн хуудыг хүчнгүй болгож өгнө үү” гэжээ.

3. Харуцагч шүүхэд болон шүүх хуралдаанд гаргаан тайлбартаа: “Нйлэлйн Хяналт шалгалтын газрын Эрч хүчнй хяналтын улын байцаагч Д.Н******* б ргэн Л.Ааа рүүлэн өргөдөл годол, дагуу Барлга, хот байгуулалтын яанаа рүүлэн 2024 оны 01 дүгээр арын 24-нй өдрйн 10/230 дугаартай албан бчг, Авлгатай тэцэх газраа рүүлэн 2024 оны 02 дугаар арын 20-ны өдрйн 0/321 дугаартай албан хүэлтүүдйг ту ту үндэлэн Хан-Уул дүүргйн 22 дугаар хороо, Ар зайанд байрлах "Э Э П д" ХХК-нй захалгатай 2014 онд барулж ашглалтад оруулан "Н******* в" хотхоны 100/, 100/ дугаар барлгуудын зоорйн давхарт байрлах автоашны зогоолууд нь одоог хүртэл халаалтгүй байгаад төлөвлөгөөт бу хяналт шалгалт хйэн. Шалгалтаар Хан-Уул дүүргйн 22 дугаар хороо, "Н******* в" хотхоны 100/, 100/ дугаар орон ууцны барлгуудын В1 буюу автоашны зогоол бүхй зоорйн давхарт дулаан хангаж байхгүй, анхны батлагдан зураг төөлд тугагдан уграгдан халаалтын тейн шуга хоолой, халаах хэрэглүүдйг алгаж аван дутагдалд Төрйн хяналт шалгалтын тухай хуулйн дагуу “Т******* ч*******” ХХК-д 2024 оны 03 дугаар арын 14-ны өдрйн 11-13-02/*******/******* дугаартай улын байцаагчйн хугацаатай албан шаардлага хүргүүлэн боловч зааан хугацаанд белэлт рүүлээгүй тухайн дутагдал арлаагүй нь Зөрчлйн тухай хуулйн 1.2 дугаар зүйлйн 1.2 дахь хээгт зааныг зөрчөн гэж үзэн 23020дугаартай зөрчлйн хэрэг нээн Зөрчл шалган шйдвэрлэх ажллагаа явуулж 00 нэгж буюу 00,000 (таван зуун янган) төгрөгөөр торгох шйтгэл оногдуулж, эрх бүхй албан тушаалтны хугацаатай албан даалгавар хүргүүлэн. Ийд 2024 оны 0 дугаар арын 02-ны өдрйн 010******* дугаартай шйтгэлйн хууда хүчнгүй болгохыг хүлээн зөвшөөрөхгүй бөгөөд годлын шаардлагаа татгалзаж байна” гэжээ.

 

ҮНДЭСЛЭХ нь:

 

Шүүх хавтат хэрэгт авагдан бчгйн нотлох бартуудыг шнжлэн удлаад шүүхэд болон шүүх хуралдаанд гаргаан хэргйн оролцогчдын тайлбар зэргйг үндэлэн дараах хууль зүйн үндэлэлээр нэхэжлэгчйн нэхэжлэлйн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж шйдвэрлэлээ.

            1. Нйлэлйн хяналт шалгалтын газрын Дэд бүтцйн тандарт, хяналтын хэлтйн Эрч хүчнй хяналтын улын байцаагч Д.Н*******ын 2024 оны 0 дугаар арын 02-ны өдрйн 010******* дугаар шйтгэлйн хуудаар годол гаргагчйг Зөрчлйн тухай хуулйн 1.2 дугаар зүйлйн 1.2 дахь хээгт заанаар 00 нэгжтэй тэнцэх хэжээгээр буюу 00,000 төгрөгөөр торгох шйтгэл ногдуулжээ.

            Зөрчлйн тухай хуулйн 1.2 дугаар зүйлйн 1.2 дахь хээгт “хууль ёны дагуу шаардан холбогдох эдээ, эдээллйг цаг хугацаанд нь гаргаж өгөөгүй, эхүл анаатайгаар худал эдээлэл өгөн, эхүл төөрөгдүүлэн” гэжээ.

            2. Годол гаргагчйг 2024 оны 03 дугаар арын 14-нй өдрйн 11-13-02/*******/******* дугаар улын байцаагчйн хугацаатай албан шаардлагыг белүүлээгүй гэх үндэлэлээр зөрчлйн хэрэг нээжээ.

            3. Уг албан шаардлагад Хан-Уул дүүргйн 22 дугаар хороо, "Н******* в" хотхоны 100/, 100/ дугаар орон ууцны барлгуудын В1 буюу автоашны зогоол бүхй зоорйн давхрын ашглалтын хэвйн нөхцөлйг хангуулах ажлыг 2024 оны 04 дүгээр арын 2-ны өдрйн гүйцэтгэхйг үүрэг болгожээ.

            4. Гэтэл годол гаргагч нь 2014 онд тухайн барлга угралтын ажлыг дуугаж улын кот хүлээлгэн өгөн, хэргйн оролцогч нар энэ талаар аргаагүй болно.

            Барлгын тухай хуулйн 14  дүгээр зүйлйн 14.3-д “Барлга байгуулажйг ашглалтад зүгшрүүлэх, тохруулах хугацаа нэг жл байна”, 14.6-д “Энэ хуулйн 14.3-т зааан хугацаа дуугавар болноо хойш барлга байгуулажйн гадна, дотор заал, бүх төрлйн атерал, үндэн хйц, бүтээц, цэвэр, бохр у, уур, хй, дулаан, цахлгаан, харлцаа холбооны тоног төхөөрөж, тоноглолын хэвйн ашглалтын хугацаа гурваа доошгүй жл байна”, Зөрчлйн тухай хуулйн 1. дугаар зүйлйн 3-д “Зөрчлйг хуулйн этгээд үйлдэн бол энэ зүйлйн 1 дэх хээгт зааан торгох шйтгэлйн хэжээг арав дахн нэж дүйцүүлэн хөөн хэлэлцэх хугацааг тогтооно” гэж ту ту заажээ.

            . Дээрхээ дүгнэвэл годол гаргагчйг зөрчл арлгахыг шаардан 2024 оны 03 дугаар арын 14-нй өдрйн 11-13-02/*******/******* дугаар улын байцаагчйн хугацаатай албан шаардлага өөрөө хөөн хэлэлцэх хугацааг хэтрүүлэн хуульд нйцээгүй шаардлага байжээ.

            6. Нөгөөтэйгүүр Зөрчлйн тухай хуулйн 1.2 дугаар зүйлйн 1.2 дахь хээгт “хууль ёны дагуу шаардан холбогдох эдээ, эдээллйг цаг хугацаанд нь гаргаж өгөөгүй, эхүл анаатайгаар худал эдээлэл өгөн, эхүл төөрөгдүүлэн” гэж зааан бөгөөд харуцагчйн шаардан яар эдээ эдээллйг цаг тухайд нь гаргаж өгөөгүй, худал эдээлэл өгөн, эхүл төөрөгдүүлэн гэдэг нь тодорхойгүй байх бөгөөд уг зөрчлтэй холбогдуулж барт нотолгоо цуглуулаагүй, хууль зүйн дүгнэлт хйгээгүй, гагцхүү албан шаардлагыг хугацаанд нь белүүлээгүй гэх үндэлэлээр шйтгэл ногдуулан нь үндэлэлгүй.

Ийд годлын шаардлагыг хангаж шйдвэрлэх нь зүйтэй гэж шүүх үзлээ.

Захргааны хэрэг шүүхэд хянан шйдвэрлэх тухай 106 дугаар зүйлйн 106.1, 106.3, 106.3.14-д зааныг ту ту удрдлага болгон,

 

ТОГТООХ нь:

 

      1. Зөрчлйн тухай хуулйн 1. дугаар зүйлйн 3, 1.2 дугаар зүйлйн 1.2 дахь хээг,  Барлгын тухай хуулйн 14  дүгээр зүйлйн 14.3,14.6-д ту ту зааныг бартлан “Т******* ч*******” ХХК-йн годолтой Нйлэлйн хяналт шалгалтын газрын Дэд бүтцйн тандарт, хяналтын хэлтйн Эрч хүчнй хяналтын улын байцаагч Д.Н*******ад холбогдох хэргйн годлын шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, Нйлэлйн хяналт шалгалтын газрын Дэд бүтцйн тандарт, хяналтын хэлтйн Эрч хүчнй хяналтын улын байцаагч Д.Н*******ын 2024 оны 0 дугаар арын 02-ны өдрйн 010******* дугаар шйтгэлйн хуудыг хүчнгүй болгоугай. 

      2. Улын тэдэгтйн хураажйн тухай хуулйн дугаар зүйлйн .1.2, Захргааны хэрэг шүүхэд хянан шйдвэрлэх тухай хуулйн 1 дүгээр зүйлйн 1.1, 4 дугаар зүйлйн 4.1-д ту ту заанаар годол гаргагчйн улын тэдэгтйн хураажд төлөн 0200 төгрөгйг төрйн ангйн орлогод хэвээр үлдээж, харуцагчаа 0200 төгрөг гаргуулж годол гаргагчд олгоугай.

      3. Захргааны хэрэг шүүхэд хянан шйдвэрлэх тухай хуулйн 113 дугаар зүйлйн 113.2-д заанаар хэргйн оролцогч, тэдгээрйн төлөөлөгч, өгөөлөгч шүүхйн шйдвэрйг э зөвшөөрвөл гардан авнаа хойш хоногйн дотор Захргааны хэргйн давж заалдах шатны шүүхэд годол гаргах эрхтэй.

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ ШҮҮГЧ                                   Б.МӨНХ-ЭРДЭНЭ