МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

Баянгол, Хан-Уул, Сонгинохайрхан дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн шүүгч Д.Даваасүрэн даргалж, тус шүүхийн шүүх хуралдааны танхимд хийсэн хуралдаанаар,

 

Нэхэмжлэгч:*******,*******,*******,*******,*******,*******,*******,******* нэхэмжлэлтэй,

 

Хариуцагч:*******,,, 5708621 регистрийн дугаартай, хологдох

 

Орон сууц олон авто зогсоолын өмчлөгчөөр тогтоолгох тухай иргэний хэргийг хянан хэлэлцэв.

 

Шүүх хуралдаанд:Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Б.Ариунаяр, шүүх хуралдааны нарийн ичгийн даргаар Э.Өсөхаяр нар оролцов.

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

 

Нэхэмжлэгч ын шүүхэд гаргасан нэхэмжлэлийг дэмжиж, итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Б.Ариунаяр шүүх хуралдаанд гаргасан тайлартаа: нь ХХК-тай 2015 оны 12 дугаар сарын 25-ны өдөр орон сууц захиалан ариулах гэрээ, 2016 оны 10 дугаар сарын 12-ны өдөр авто зогсоол захиалгын гэрээг тус тус айгуулсан өгөөд *******,*******,*******ы*******ны 5 давхрын 9 тоот айрыг 331.176.300 төгрөгөөр, мөн хаягт орших , айрны В1 давхарт айрлах, 18 м.кв талай үхий 55 тоот авто зогсоолыг 32.000.000 төгрөг, нийт 363.176.300 төгрөгөөр худалдаж авсан. Орон сууц олон авто зогсоолын үнийг гэрээний 3.4, 2.2 дэх хэсэгт зааснаар хугацаанд нь 100 хувь төлсөн оловч тус компани өнөөдрийг хүртэлх хугацаанд дээрх орон сууцыг шилжүүлж өгөхгүй айгаа өгөөд гэрээний 2.1 дэх хэсэгт зааснаар 2016 онд хүлээлгэн өгөх ёстой айсан ч энэхүү үүргээ иелүүлэхгүй өдийг хүрлээ. Иргэний хуулийн 110 дугаар зүйлийн 110.1-т үл хөдлөх эд хөрөнгө өмчлөх эрх хэлцлийн үндсэн дээр нэг этгээдээс нөгөөд шилжиж айгаа ол уг хэлцлийг үл хөдлөх эд хөрөнгийн үртгэлийн газарт үртгүүлснээр өмчлөх эрх шинэ өмчлөгчид үүсэж, өмнөх өмчлөгчийн өмчлөх эрх дуусгавар олно гэж, 243.1-т худалдагч нь эд хөрөнгө, түүнтэй холоотой аримт ичгийг худалдан авагчийн өмчлөлд шилжүүлнэ гэж тус тус заасны дагуу иргэн Б.Өлзиймаа нь худалдан авсан орон сууц, авто зогсоолоо өмчлөх эрхээ хэрэгжүүлж чадахгүй айна. Иргэний хуулийн 90 дүгээр зүйлийн 90.1-т хөрөнгийг хууль ёсоор эзэмшиж айгаа уюу түүнийг эзэмших эрхтэй олох нь тодорхой айгаа этгээдийг шударга эзэмшигч гэнэ, 112.1-т талууд шилжүүлж айгаа хөрөнгийн үнийг үрэн төлснөөр тухайн эд хөрөнгийг өмчлөх эрх шилжинэ гэж тохиролцсон ол нийт үнийг үрэн төлснөөр тухайн эд хөрөнгийг өмчлөх эрх шилжинэ гэж тус тус заасан айх өгөөд орон сууцыг анх 2015 оны 12 дугаар сард, авто зогсоолыг 2016 оны 10 дугаар сард тус тус худалдан авч, төлөрийг үрэн төлсөн тул дээрх хөрөнгийн хууль ёсны өмчлөгч юм. Иймд Иргэний хуулийн 9.4.1, 92.1, 106.3-т заасны дагуу *******,*******,*******ы 995 айрны 5 давхрын 9 тоот орон сууц олон мөн хаягт орших, , айрны В1 давхарт айрлах, 18 м.кв талай үхий 55 тоот авто зогсоолын өмчлөгчөөр тогтоож өгнө үү. Гэрээ 2015, 2016 онд айгуулагдсан өгөөд үл хөдлөх эд хөрөнгөтэй холоотой шаардлага гаргах хугацаа хөөн хэлэлцэх хугацаа 6 жил айдаг. Хариуцагч тал орон сууц, авто зогсоолыг шилжүүлж өгөхгүй айснаас тус компанийн хүмүүстэй уулзаж, 2019 онд айр олон авто зогсоол дээр аталгаа гаргаж өгсөн айдаг. Ийм учраас Иргэний хуульд заасны дагуу хөөн хэлэлцэх хугацаа тасалдсан гэж үзэж, хуулийн хугацаанд уюу 2024 оны 7 дугаар сарын 17-ны өдөр нэхэмжлэлээ гаргасан. Түүнчлэн хариуцагчийн төлөөлөгч Р.Нэргүй шүүхэд гаргасан тайлартаа нэхэмжлэлд дурдагдсан орон сууц олон авто зогсоолыг захиалан ариулах гэрээний дагуу Б.Өлзиймаад шилжүүлэн өгөх үүрэгтэй нь үнэн оловч*******ы*******ны оршин суугч иргэн хариуцагчаар татсан шүүхийн шийдвэрээс шалтгаалан тус айрыг үхэлд нь НШШГГ-аас итүүмжилснээс нэхэмжлэлийг хангаж чадахгүй айна, шүүхийн явцыг эцэслэн шийдэгдмэгц ид гэрээний үүргээ иелүүлнэ гэж нэхэмжлэлийн шаардлагыг зөвшөөрсөн агуулгатай тайлар өгсөн. Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч миний ие уг орон сууцтай холоотой асуудлаар УБЕГ-аас лавлагаа авахад арьцаанд айхгүйг тодорхойлж ирүүлсэн. Иймд нэхэмжлэлийг хангаж өгнө үү гэв.

 

Хариуцагчийн төлөөлөгч Р.Нэргүй шүүхэд ирүүлсэн тайлартаа: Нэхэмжлэлд дурдагдсан орон сууц олон авто зогсоолыг захиалан ариулах гэрээний дагуу манай компани иргэн Б.Өлзиймаад шилжүүлэн өгөх үүрэгтэй нь үнэн илээ. Гэвч*******ы*******ны оршин суугч иргэн хариуцагчаар татсан иргэний хэргийн шүүхийн шийдвэрээс шалтгаалан тус айрыг үхэлд нь Нийслэлийн шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх газраас итүүмжилсэн айгаа тул ид нэхэмжлэлийг хангаж чадахгүй айгаа олно. Иймд дээрх шүүхийн явцыг эцэслэн шийдэгдмэгц ид гэрээний үүргээ иелүүлэх олно гэжээ.

 

Нэхэмжлэгчээс улсын тэмдэгтийн хураамж төлсөн аримт, 2015 оны 12 дугаар сарын 25-ны өдрийн АХОС-996/9 дугаар орон сууц захиалан ариулах гэрээ, 2016 оны 10 дугаар сарын 12-ны өдрийн АХАЗ-995/55 дугаар авто зогсоол захиалгын гэрээ, 2019 оны 05 дугаар сарын 31-ний өдрийн 19/21 дугаар аталгаа гаргах тухай алан ичиг, төлөрийн аримт, элэн мөнгөний орлогын аримт, аас Б.Ариунаярт олгосон итгэмжлэл, иргэний үнэмлэхний лавлагаа зэргийг,

 

Хариуцагчаас Г.Мөнхзулд олгосон итгэмжлэл, хариуцагчийн хариу тайлар, 2024 оны 12 дугаар сарын 12-ны өдрийн 79/83-2 дугаар алан ичиг, арилга айгууламж ашиглалтад оруулах комиссын акт, эд хөрөнгийн улсын үртгэлийн лавлагаа зэргийг ирүүлсэн.

 

Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн хүсэлтээр 2024 оны 10 дугаар сарын 23-ны өдрийн шүүгчийн захирамжаар Улсын үртгэлийн ерөнхий газраас нотлох аримт ирснийг хэрэгт хавсаргасан.

 

Шүүх хуралдаанаар хэлэлцэгдсэн ичгийн нотлох аримтуудыг шинжлэн судлаад

ҮНДЭСЛЭХ нь:

 

1.Нэхэмжлэлийг хангах үндэслэлтэй гэж үзэв.

 

2.Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч дараах үндэслэлээр шаардах эрхээ тодорхойлсон. Үүнд: Б.Өлзиймаа нь ХХК-тай 2015 оны 12 дугаар сарын 25-ны өдөр орон сууц захиалан ариулах гэрээ, 2016 оны 10 дугаар сарын 12-ны өдөр авто зогсоол захиалгын гэрээ тус тус айгуулж, *******,*******,*******ы*******, 5 давхрын 8 тоот орон сууц, , айрны В1 давхарт айрлах, 18 м.кв талай үхий 55 тоот авто зогсоолыг захиалан ариулахаар харилцан тохиролцсон. Орон сууц, авто зогсоолын нийт үнэ 363.176.300 төгрөгийг үрэн төлж арагдуулсан. Төлөрөө үрэн төлж дуусахад үл хөдлөх хөрөнгийн гэрчилгээг ийн нэр дээр шилжүүлэх ёстой айсан оловч өнөөдрийг хүртэл шилжүүлж өгөөгүй. Иймд орон сууц олон авто зогсоолын өмчлөгчөөр тогтоолгоно гэж тайларласан.

 

3.Хариуцагч дээрх үл хөдлөх эд хөрөнгийг Нийслэлийн шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх газар итүүмжилснээс нэхэмжлэлийг хангаж чадахгүй айгаа а шүүхийн явцыг эцэслэн шийдэгдмэгц гэрээний үүргээ иелүүлнэ гэж тайлараа ирүүлсэн.

 

4.Хэрэгт авагдсан олон шүүх хуралдаанаар хэлэлцэгдсэн нотлох аримтаар дараах үйл аримт тогтоогдов.

 

5.Зохигчид 2015 оны 12 дугаар сарын 25-ны өдөр орон сууц захиалан ариулах тухай АХОС-996/9 тоот гэрээ, 2016 оны 10 дугаар сарын 12-ны өдөр авто зогсоол захиалгын АХАЗ-995/55 тоот гэрээг ичгээр айгуулсан айх өгөөд уг гэрээгээр гүйцэтгэгч ХХК *******,*******,*******ы*******ны 5 давхрын 8 тоот, орон сууц олон мөн хаягт орших , айрны В1 давхарт айрлах, 18 м.кв талай үхий 55 тоот авто зогсоолыг хүлээлгэн өгөх, захиалагч Б.Өлзиймаа орон сууцны төлөрт 363.176.300 төгрөгийг гүйцэтгэгчид төлөх үүргийг тус тус хүлээжээ.

 

6.Талуудын хооронд Иргэний хуулийн 343 дугаар зүйлийн 343.1-т заасан ажил гүйцэтгэх гэрээ айгуулагдсан айх а уг гэрээгээр ажил гүйцэтгэгч нь захиалагчийн уюу өөрийн материалаар гэрээнд заасан ажил гүйцэтгэх, захиалагч нь уг ажлын үр дүнг хүлээн авч хэлэлцэн тохирсон хөлс төлөх үүргийг тус тус хүлээдэг.

 

7.Гэрээний зүйл олох арилга ашиглалтад орж, нэхэмжлэгчид орон сууц, авто зогсоолыг хүлээлгэн өгч, нэхэмжлэгч Б.Өлзиймаа нь орон сууцны төлөрөө үрэн төлж, орон сууцыг эзэмшилдээ авсан талаар тайларлаж, уг орон сууцыг ашиглалтад орсноос хойш эзэмшиж, ашиглаж айгаа олох нь нэхэмжлэгчийн тайлараар тогтоогдож айх а хариуцагч тал энэ асуудлаар маргахгүй айна.

 

8.Иргэний хуулийн 89 дүгээр зүйлийн 89.1 дэх хэсэгт зааснаар хүсэл зоригийн дагуу нэхэмжлэгч нь орон сууцыг хууль ёсоор мэдэлдээ авч, *******,*******,*******ы*******ны 5 давхрын 8 тоот айр олон мөн хаягт орших , айрны В1 давхарт айрлах, 18 м.кв талай үхий 55 тоот авто зогсоолыг өмчлөх эрхтэй этгээд олсон айна.

 

9.Хариуцагч ХХК дээрх орон сууц захиалан ариулах гэрээгээр хүлээсэн үүргээ иелүүлээгүй айх а энэ нь Улсын үртгэлийн ерөнхий газрын 5/14019 дүгээр алан тоотоор ...,, 99 хаягт айршилтай, 80 хувийн гүйцэтгэлтэй орон сууцны зориулалттай үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөх эрх үхэлдээ ХХК-ийн өмчлөлд үртгэгдсэн айна. Үл хөдлөх эд хөрөнгөд үүрэг ногдуулсан хэлцэл, тусгай тэмдэглэл өнөөдрийн айдлаар эрхийн улсын үртгэлд үртгэлгүй айна... гэснээр тогтоогдож айна.

 

10.Иргэний хуулийн 74 дүгээр зүйлийн 74.1-т ...Хуульд хөөн хэлэлцэх хугацаа хамаарахгүйгээр зааснаас усад тохиолдолд өөр этгээдээс ямар нэгэн үйлдэл хийх уюу хийхгүй айхыг шаардах эрх хөөн хэлэлцэх хугацаатай айна... гэж, 75 дугаар зүйлийн 75.2.2-т ...Үл хөдлөх эд хөрөнгөтэй холоотой гэрээний үүрэгт шаардлага гаргах хөөн хэлэлцэх хугацаа зургаан жил... гэж заасан.

 

11.Талуудын хооронд орон сууц захиалгын гэрээ 2015 оны 12 дугаар сарын 25-ны өдөр, авто зогсоол захиалгын гэрээ 2016 оны 10 дугаар сарын 12-ны өдөр тус тус айгуулагдсан айх а үл хөдлөх эд хөрөнгөтэй холоотой гэрээний үүрэгт шаардлага гаргах хөөн хэлэлцэх хугацаа 2021 оны 12 дугаар сарын 25, 2022 оны10 дугаар сарын 12-ны өдөр дуусахаар айна.

 

12.Иргэний хуулийн 79 дүгээр зүйлийн 79.1-т ...Тогтоосон журмаар нэхэмжлэл гаргасан, эсхүл үүрэг хүлээсэн этгээд эрх үхий этгээдэд урьдчилгаа олгох, хүү төлөх, аталгаа гаргах уюу усад хэлэрээр шаардлагыг хүлээн зөвшөөрсөн ол хөөн хэлэлцэх хугацаа тасалдана... гэж заажээ.

 

13.Хавтаст хэргийн 10 дугаар талд авагдсан ХХК-ийн 2019 оны 05 дугаар сарын 31-ний өдрийн аталгаа гаргах тухай алан ичигт ...тус компанийн захиалгаар ариулсан*******ы*******ны 5 давхрын 8 тоот, 121.31 м.кв талай үхий орон сууцны эзэмшигч Бадрал овогтой Өлзиймаа нь үл хөдлөх хөрөнгийн төлөр тооцоонд 331.176.300 төгрөгийг, 55 авто зогсоолын төлөрт 32.000.000 төгрөгийг тус үр төлж дууссан а төлөр тооцооны үлдэгдэлгүй олно. Дээрх үл хөдлөх хөрөнгийн алан ёсны эзэмшигч Бадрал овогтой Өлзиймаа мөн олохыг тодорхойлов... гэжээ.

 

Иймд хөөн хэлэлцэх хугацаа тасалдсан гэж үзэх а нөгөө талаар хариуцагчийн төлөөлөгч үүргийн гүйцэтгэлийг хүлээн зөвшөөрч айх тул дээр дурдсан үндэслэлүүдээр нэхэмжлэгч ийн нэхэмжлэлийн шаардлагыг үхэлд нь хангаж шийдвэрлэх нь зүйтэй гэж үзэв.

 

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 115 дугаар зүйлийн 115.2.1, 116, 118 дугаар зүйлд заасныг удирдлага олгон

 

ТОГТООХ нь:

 

1.Иргэний хуулийн 101 дүгээр зүйлийн 101.1 дэх хэсэгт заасныг аримтлан нэхэмжлэгч Шарнууд овогт Бадралын Өлзиймаа /УУ:91031802/-г *******,*******,*******ы*******ны 5 дугаар давхрын 8 тоот орон сууц олон мөн хаягт орших, , айрны В1 давхарт айрлах, 18 м.кв талай үхий 55 тоот авто зогсоолын өмчлөгчөөр тус тус тогтоосугай.

 

2.Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 57 дугаар зүйлийн 57.1, 60 дугаар зүйлийн 60.1, 56 дугаар зүйлийн 56.1, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.1.1 дэх хэсэгт заасныг аримтлан нэхэмжлэгч аас улсын тэмдэгтийн хураамжид урьдчилан төлсөн 1.973.832 төгрөгийг улсын орлогод хэвээр үлдээж, хариуцагч ХХК-иас 1.973.832 төгрөгийг гаргуулан нэхэмжлэгч Б.Өлзиймаад олгосугай.

 

3.Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 119 дүгээр зүйлийн 119.2, 119.7, 120 дугаар зүйлийн 120.2 дахь хэсэгт зааснаар шийдвэр нь танилцуулан сонсгомогц хүчинтэй олох өгөөд зохигч, гуравдагч этгээд, тэдгээрийн төлөөлөгч уюу өмгөөлөгч нар энэхүү шийдвэрийг эс зөвшөөрвөл уг шийдвэрийг гардан авснаас хойш 14 хоногийн дотор Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд гомдол гаргах эрхтэйг олон зохигчид хуульд заасан хугацааны дотор шийдвэрийг гардан аваагүй нь гомдол гаргах хугацааг хуульд заасан журмын дагуу тоолоход саад олохгүйг тус тус дурдсугай.

 

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ Д.ДАВААСҮРЭН