2025 03 28 *******9*******/ШШ2025/02606

 

 

 

МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

 

*******, Сүхбаатар, ******* дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн шүүгч Д.Цэрэндолгор даргалж, тус шүүхийн шүүх хуралдааны танхимд хийсэн шүүх хуралдаанаар,

 

Нэхэмжлэгч: Улаанбаатар хот, ******* дүүрэг, ******* дүгээр хороо, Бага тойруу 7/******* хаягт байрлах ******* *******" ХК /Регистрийн дугаар 4**************/-ийн нэхэмжлэлтэй,

 

Хариуцагч: Улаанбаатар хот, ******* дүүрэг, *******5 дугаар хороо, ******* дугаар байр, тоот хаягт оршин суух овогт -н /Регистрийн дугаар ТК90*******0*******7*******7/,

 

Хариуцагч: Улаанбаатар хот, ******* дүүрэг, *******5 дугаар хороо, ******* дугаар байр, тоот хаягт оршин суух овогт -н /Регистрийн дугаар ТК9207*******404/,

 

Хариуцагч: Улаанбаатар хот, ******* дүүрэг, *******5 дугаар хороо, ******* дугаар байр, тоот хаягт оршин суух овогт -н /Регистрийн дугаар / нарт холбогдох,

 

Зээлийн гэрээний үүрэгт 7,223,668.*******6 төгрөг гаргуулах, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах нэхэмжлэлтэй иргэний хэргийг хэлэлцэв.

 

Шүүх хуралдаанд оролцогчид:

нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч , ,

хариуцагч нариын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч ,

шүүх хуралдааны нарийн бичгийн даргаар Э.Эрхэм-Оргил.

 

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

 

*******. Нэхэмжлэгч тал шүүхэд гаргасан нэхэмжлэл болон шүүх хуралдааны хэлэлцүүлэгт гаргасан тайлбартаа:

Зээлдэгч Ц., хамтран зээлдэгч Д., өмчлөгч Ц. нь 20*******9 оны 07 сарын 08-ний өдөр ******* *******ны тооцооны төвөөс *******9 тоот Зээлийн гэрээ, Барьцааны гэрээний үндсэн дээр 55,000,000 төгрөгийн зээлийг сарын 2,2 хувь, жилийн 26,4 хувийн хүүтэй, 48 сарын хугацаатай эргэлтийн хөрөнгөө нэмэгдүүлэх зориулалтаар авсан зээлийг MN670034*******40000*******09*******84 тоот дансанд бэлэн бусаар шилжүүлсэн. Зээл авснаас хойш гэрээний үүргээ зөрчиж ирсэн бөгөөд 2024 оны *******0 сарын 09-ний байдлаар үндсэн зээлийн үлдэгдэл 40,*******94,030.5******* төгрөг, хугацаа хэтэрсэн үндсэн зээлийн хүүгийн төлбөр 2*******,*******92,500.03 төгрөг, хуримтлагдсан хүүгийн төлбөр 232,574.77 төгрөг, нэмэгдүүлсэн хүүгийн төлбөр 3,*******2,378. төгрөг, нийт 65,34*******,484.*******9 төгрөгийн зөрчилтэй байсан. Нэхэмжлэлийн шаардлагаа нэмэгдүүлж 2025 оны 02 сарын 25-ны өдрийн байдлаар үндсэн зээлийн төлбөрийн үлдэгдэл 40,*******94,030.5******* төгрөг, хугацаа хэтэрсэн үндсэн зээлийн хүүгийн төлбөр 24,768,337.*******5 төгрөг, хуримтлагдсан хүүний төлбөр 7,*******4.32 төгрөг, нэмэгдүүлсэн хүүгийн төлбөр 4,0,576.*******8 төгрөг, нийт 70,*******90,668.*******6 төгрөгийг гаргуулахаар шаардсан. Зээлдэгч нарт зээлийн гэрээний үүргийг биелүүлж, зээлийн зөрчил барагдуулах тухай мэдэгдэлүүдийг утсаар, биечлэн, албан бичгээр өгч, үүргээ гүйцэтгэх хангалттай хугацааг өгсөн боловч өнөөг хүртэл үүргээ биелүүлээгүй. Зээлийн гэрээний үүргийг хангуулахаар барьцааны гэрээнд тодорхойлсон эрхийн бүртгэлийн дугаартай, Улаанбаатар хот, ******* дүүрэг, *******5 дугаар хороо, *******3 дугаар хороолол, /*******3370/ Энхтайваны өргөн чөлөө ******* байр тоотод байрлах , м.кв талбайтай, орон сууцыг барьцаалсан. Зээлдэгч Ц., хамтран зээлдэгч Д., өмчлөгч Ц. нар ******* *******тай байгуулсан байгуулсан зээлийн гэрээнд заасан тодорхой заалтуудыг зөрчсөн, зээлийн гэрээний үүргээ гэрээнд заасан хуваарийн дагуу төлөөгүй, зээлийн гэрээний хугацаа дууссан тул үндсэн зээлийн төлбөр 40,*******94,030.5******* төгрөг, хугацаа хэтэрсэн үндсэн зээлийн хүүгийн төлбөр 24,768,337.*******5 төгрөг, хуримтлагдсан хүүний төлбөр 7,*******4.32 төгрөг, нэмэгдүүлсэн хүүгийн төлбөр 4,0,576.*******8 төгрөг, нийт 70,*******90,668.*******6 төгрөг, нотариатын зардал 33,000 төгрөгийг хариуцагч Ц., Д., Ц. нараар төлүүлэхээр нэхэмжилж байна. Хариуцагч нар гэрээний үүргээ сайн дураар биелүүлээгүй нөхцөлд 20*******9 оны 07 сарын 08-ны өдрийн *******9 тоот Барьцааны гэрээнд дурдсан эд хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулж өгнө үү гэв.

 

2. Хариуцагч нарын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч шүүх хуралдааны хэлэлцүүлэгт гаргасан тайлбартаа:

Хариуцагч талын зүгээс зээлийн гэрээ байгуулсанд маргахгүй. Харин зээлийн хүү, нэмэгдүүлсэн хүү зэргийг тооцоолсон тооцооллыг хийсэн аргачлалыг, нэхэмжлэгч талаас гаргаж өгсөн баримтуудын хувьд Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 44 дүгээр зүйлд заасан нотлох баримтын шаардлага хангахгүй баримт байна. Нэхэмжлэлд дурдаж байгаа *******458 хоног хэтрүүлэх ямар шаардлага байсан юм, өөрөөр хэлбэл тухайн үед байгуулсан зээлийн гэрээнд өөрсдийнхөө санаачлагаар зээлдэгч талын зүгээс эдийн засаг болон ямар нэгэн байдлаар төлөх боломж бололцоо байхгүй болох нь тогтоогдох юм бол зээлийн гэрээг дангаар цуцлах эрх нь зөвхөн *******анд байгаа нь гэрээний заалтаар харагддаг. Энэ нь 20*******9 оны 07 сарын 08-ны өдөр 55,000,000 төгрөгийг зээлж авсаны дараа 2020 оны ************** сарын **************-ний өдөр хамгийн эхний ковидын хөл хорио тавигдаж, түүнээс хойш хэсэгчлэн болон бүтэн хөл хорио тогтоож 2-3 жилийн хугацаа өнгөрсөн. Тухайн цаг хугацаанд ард иргэдээс аж ахуйн үйл ажиллагаа эрхэлж орлого олох боломжгүй болсон гэдэг нь мэдээжийн буюу нотлох шаардлагагүй зүйл гэж үзэж байна. Гэтэл дээрх хугацаанд гэрээг цуцалж мөнгөө шаардах боломжтой байсан, өнөөдрийг хүртэл 80 гаруй сая төгрөгийг төлсөн байхад одоо 70 гаруй сая төгрөгийг шаардаж байгаа нь үндэслэлгүй гэж үзэж байна. Ц. нэхэмжлэлийн шаардлагад хамааралгүй байгаа. Хариуцагч нарын зүгээс үндсэн зээл гэх 40,*******94,030.5******* төгрөгийг төлөхөд ямар нэгэн татгалзах зүйл байхгүй. Харин бусад хүү болон нэмэгдүүлсэн хүүгийн баримт нь нотлох баримтын шаардлага хангахгүй учир төлөхийг хүлээн зөвшөөрөхгүй байна гэв.

 

3. Хэрэгт бүрдүүлсэн нотлох баримт:

3.*******. Нэхэмжлэгч талаас ирүүлсэн: нэхэмжлэл /хх-*******-2/, улсын тэмдэгтийн хураамж төлсөн баримт /хх-3, 5/, нотариатын төлбөр төлсөн баримт /хх-4/, итгэмжлэл /хх-6, 7, 8/, ******* ******* ХК-ийн хуулийн этгээдийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээ /хх-9/, Ц., Д.Уянгын иргэний үнэмлэхийн мэдээлэл /хх-*******0, **************/, ******* дүүргийн *******5 дугаар хорооны Засаг даргын 20*******9.06.*******2-ны өдрийн тодорхойлолт /хх-*******2/, 20*******9.07.08-ны өдрийн *******9 дугаартай Зээлийн гэрээ, зээлийн эргэн төлөлтийн хуваарь /хх-*******3-*******4, *******5/, 20*******9.07.08-ны өдрийн *******9 дугаартай Барьцааны гэрээ, /хх-*******6-*******7/, 343*******00235670 дугаартай зээлийн дансны хуулга /хх-*******8-22/, зээлийн тооцоолол /хх-23/, 000*******08575 дугаартай Үл хөдлөх эд хөрөнгө өмчлөх эрхийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээ /хх-24/, 20*******9.05.28-ны өдрийн итгэмжлэл /хх-25/, 2020.0*******.28-ны өдрийн 0******* дугаартай мэдэгдэл /хх-26/, Ц.ын *******инд гаргасан хүсэлт /хх-27, 28/, нэхэмжлэлийн нэмэгдүүлсэн шаардлага /хх-57-58/, улсын тэмдэгтийн хураамж төлсөн баримт /хх- 59, 60/,

3.2. Хариуцагч нараас ирүүлсэн: 2024.**************.05-ны өдөр Ц., Д. нараас олгосон итгэмжлэл, иргэний үнэмлэхийн хуулбар /хх-35, 36/, 2024.*******2.*******2-ны өдөр Ц.аас олгосон итгэмжлэл, иргэний үнэмлэхийн хуулбар /хх-45/.

 

Хэрэгт авагдсан болон шүүх хуралдаанаар хэлэлцэгдсэн нотлох баримтуудыг шинжлэн судлаад

ҮНДЭСЛЭХ нь:

 

*******. Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж шийдвэрлэх үндэслэлтэй гэж дүгнэв.

 

2. ******* ******* ХК нь хариуцагч Ц., Д., Ц.Ариунцаргал нарт холбогдуулан зээлийн гэрээний үүрэгт зээлийн үлдэгдэл 40,*******94,030.5******* төгрөг, үндсэн хүүгийн төлбөр 2*******,*******92,500.03 төгрөг, хуримтлагдсан хүүгийн төлбөр 232,574.77 төгрөг, нэмэгдүүлсэн хүүгийн төлбөр 3,*******2,378. төгрөг, нотариатын зардал 33,000 төгрөг, 65,374,484.*******9 төгрөг гаргуулах, төлбөр төлөх үүргийг сайн дураар биелүүлээгүй нөхцөлд барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах нэхэмжлэлийн шаардлага гаргасан.

 

Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад нэхэмжлэлийн шаардлагаа нэмэгдүүлж зээлийн үлдэгдэл 40,*******94,030.5******* төгрөг, үндсэн хүүгийн төлбөр 24,768,337.*******5 төгрөг, хуримтлагдсан хүүгийн төлбөр 7,*******4.32 төгрөг, нэмэгдүүлсэн хүүгийн төлбөр 4,0,576.*******8 төгрөг, нотариатын зардал 33,000 төгрөг, нийт 70,223,668.*******6 төгрөг гаргуулах, төлбөр төлөх үүргийг сайн дураар биелүүлээгүй нөхцөлд барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахаар шаардсан.

 

3. Хариуцагч нар нэхэмжлэлийн шаардлагатай холбогдуулан бичгээр хариу тайлбар гаргаагүй ба хариуцагч нарын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч шүүх хуралдааны хэлэлцүүлэгт гэрээ байгуулсан талаар маргаагүй боловч үндсэн зээлийн үлдэгдлийг хүлээн зөвшөөрч, ******* хариуцагч нарын санхүүгийн байдлыг харгалзан гэрээг цуцлах эрхтэй байхад энэ эрхээ хэрэгжүүлэхгүй хугацаа хэтрүүлсний хүү шаардаж байгаа нь үндэслэлгүй гэх тайлбарыг гарган маргасан.

 

4. ******* ******* болон Ц., Д. нар 20*******9 оны 07 сарын 08-ны өдөр *******9 дугаартай Зээлийн гэрээ, *******9/0******* дугаартай Барьцааны гэрээг тус тус байгуулж 55,000,000 төгрөгийг барьцаат хэрэглээний зээл зориулалтаар, сарын 2.2 хувь, жилийн 26.4 хувийн хүүтэй, 48 сарын хугацаатай зээлж, зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах зорилгоор Ц.ын өмчлөлийн эрхийн улсын бүртгэлийн дугаарт бүртгэлтэй, нийслэлийн ******* дүүргийн *******5 дугаар хороо, *******3 дугаар хороолол, Энхтайваны өргөн чөлөө, ******* дугаар байрны тоот хаягт байршилтай орон сууцны зориулалттай . м.кв талбайтай, хоёр өрөө үл хөдлөх хөрөнгийг барьцаалж, барьцааны гэрээг улсын бүртгэлд бүртгүүлсэн нь зээлийн болон барьцааны гэрээ, зохигчийн тайлбар зэрэг нотлох баримтуудаар тогтоогдож байна. /хх-ийн *******3-*******5, *******6-*******7, 24/

 

5. Дээрх зээлийн гэрээ болон барьцааны гэрээ нь Иргэний хуулийн 45******* дүгээр зүйлийн 45*******.*******, 45*******.2, *******56 дугаар зүйлийн *******56.*******, *******56.2-т зааснаар гэрээг бичгээр байгуулах, барьцааны зүйл үл хөдлөх эд хөрөнгө бол гэрээг улсын бүртгэлд бүртгүүлэх хэлбэрийн шаардлагыг хангасан хүчин төгөлдөр гэрээ байх ба зохигч эдгээр гэрээг байгуулсан болон гэрээний хүчин төгөлдөр байдлын талаар маргаагүй.

 

6. Иргэний хуулийн 45******* дүгээр зүйлийн 45*******.*******-д Банк, зээлийн үйл ажиллагаа эрхлэх эрх бүхий хуулийн этгээдээс зээл олгох гэрээгээр *******, зээлийн үйл ажиллагаа эрхлэх хуулийн этгээд нь мөнгөн хөрөнгийг хуульд заасан үндэслэл, журмын дагуу тодорхой хугацаатайгаар, зээлдэгчид шилжүүлэх, зээлдэгч нь гэрээнд заасан хугацаанд уг мөнгөн хөрөнгө, гэрээнд заасан бол түүний хүүг буцаан төлөх үүрэгтэй гэж заасан.

 

******* ******* нь зээлдэгч Ц.ын нэр дээр 343*******00235670 дугаартай зээлийн данс нээж, 20*******9 оны 07 сарын 09-ний өдөр 55,000,000 төгрөгийг олгож, зээлдүүлэгч гэрээнд заасан үүргээ зохих ёсоор биелүүлсэн байх тул зээлийн гэрээний эргэн төлөлтийн үүргийг зээлдэгчээс шаардах эрхтэй.

 

7. Зохигчийн хооронд байгуулсан *******9 дугаартай зээлийн гэрээг 48 сарын хугацаатай буюу 20*******9 оны 07 сарын 08-ний өдрөөс 2023 оны 07 сарын 05-ны өдөр дуусахаар тохиролцсон байх ба зээлийн гэрээний хугацаа дуусахад зээлийн төлбөрт 55,000,000 төгрөг, зээлийн хүүд 34,5*******4,320.64 төгрөг, нийт 89,5*******4,320.64 төгрөгийг зээлдэгч нар төлөх үүрэгтэй байна.

 

Хариуцагч нар нь 2022 оны ************** сарын 30-ны өдрийн байдлаар нийт *******4,805,9.49 төгрөг төлснийг үндсэн зээлийн төлбөрөөс хасаж тооцсон, үүнээс хойш зээлийн эргэн төлөлтийн хуваарийн дагуу зээл болон зээлийн хүүг зохих ёсоор төлөөгүй, зээлийн гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй, гэрээний үүрэг зөрчигдсөн болох нь зээлийн дансны хуулгаар тогтоогдож байна. /хх-ийн *******8-2*******/

 

8. Нэхэмжлэгч ******* ******* зээлийн гэрээний үүргийн зөрчилтэй холбогдуулан гэрээний үүрэг биелүүлэх мэдэгдлийг зээлдэгч нарт хүргүүлж байсан байх ба хариуцагч Ц. нь 2020 оны 0******* сарын *******8, 2020 оны 07 сарын 3*******-ний өдөр ******* *******инд зээлийн төлбөрийг хугацаанд нь төлөх, төлөөгүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгийг худалдан борлуулахыг зөвшөөрсөн тайлбарыг тус тус гаргаж байсан ч үүргээ биелүүлээгүй болох нь зохигчийн тайлбараар тогтоогдож байна. /хх-ийн 27, 28/

 

9. Иргэний хуулийн 4 дугаар зүйлийн 4.*******-д зээлдэгч авсан зээлээ хугацаанд нь төлөөгүй бол хэтэрсэн хугацааны хүү, гэрээнд заасан бол нэмэгдүүлсэн хүү төлөх үүргийг хүлээнэ, Банк, эрх бүхий хуулийн этгээдийн мөнгөн хадгаламж, мөнгөн хөрөнгийн шилжүүлэг, зээлийн үйл ажиллагааны тухай хуулийн 2******* дүгээр зүйлийн 2*******.*******-д зээлийн хүүг зээлийг ашигласан хугацаагаар тооцно, 2*******.2-т зээлдэгч зээлийг гэрээнд заасны дагуу төлөөгүй бол зээлийг бүрэн эргүүлэн төлөх хүртэлх хугацаанд зээлийн үндсэн хүү, зээлийн гэрээнд заасан бол нэмэгдүүлсэн хүү төлнө гэж тус тус заасны дагуу зээлдүүлэгч тал болох нэхэмжлэгч нь зээлдэгчээс зээл, зээлийн хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулахаар шаардах эрхтэй.

 

Зээлдүүлэгч ******* ******* нь зээлдэгч нар зээлийн эргэн төлөлтийн хуваарийг удаа дараа зөрчсөн, гэрээгээр хүлээсэн үүргээ зохих ёсоор биелүүлээгүй үндэслэлээр зээлийн гэрээг цуцалж, гэрээний үүргийг зээлдэгчээс шаардсан нь талуудын хооронд байгуулсан гэрээ болон хууль зөрчөөгүй байна.

 

*******0. Иргэний хуулийн 242 дугаар зүйлийн 242.*******-д Үүрэг гүйцэтгэгчдийн хэн хэн нь үүргийн гүйцэтгэлийг үүрэг гүйцэтгүүлэгчид бүхэлд нь буюу хэсэгчлэн хүлээлгэн өгөх, үүрэг гүйцэтгүүлэгч нь үүргийн гүйцэтгэлийг бүхэлд нь буюу хэсэгчлэн үүрэг гүйцэтгэгч тус бүрээс шаардах эрх бүхий байвал хамтран үүрэг гүйцэтгэгчид гэнэ, 242.3-т Үүрэг гүйцэтгүүлэгч нь өөрийн үзэмжээр аль ч үүрэг гүйцэтгэгчээс үүргийн гүйцэтгэлийг бүхэлд нь буюу хэсэгчлэн шаардаж болох бөгөөд үүргийг бүхэлд нь гүйцэтгэх хүртэл үүрэг гүйцэтгэгчдийн хүлээсэн үүрэг хүчин төгөлдөр хэвээр байна гэж заасан бөгөөд нэхэмжлэгч нь хариуцагчаар Ц., Д. нарыг татсан нь хууль зөрчөөгүй.

 

**************. 20*******9 оны 07 сарын 08-ны өдрийн *******9 дугаартай зээлийн гэрээг Ц. байгуулаагүй буюу тэрээр зээлийн гэрээний тал биш байхад нэхэмжлэгч ******* ******* нь түүнээс зээлийн гэрээний үүргийг шаардсан нь үндэслэлгүй байх тул хариуцагч Ц.аас зээлийн гэрээний үүрэгт төлбөр гаргуулахаар шаардах эрхгүй.

 

*******2. Үүрэг гүйцэтгэгч тал гэрээнд заасан үүргээ зөрчсөн нь гэрээг цуцлах буюу гэрээнээс татгалзах үндэслэл болж байвал Иргэний хуулийн 2*******9 дүгээр зүйлийн 2*******9.3-т зааснаар нэмэлт хугацаа тогтоосноор ямар нэгэн үр дүнд хүрч чадахгүй болох нь илэрхий, эсхүл үүрэг гүйцэтгүүлэгч учирсан гэм хорыг арилгуулахаар шаардах эрхээ хэрэгжүүлэх нь түүний ашиг сонирхолд илүү нийцэхээр байвал нэмэлт хугацаа олгохгүйгээр гэрээг цуцалж болох ба хуулийн 225 дугаар зүйлийн 225.2-т үүрэг гүйцэтгүүлэгч нэмэлт хугацаа тогтоож өгөөгүй боловч үүрэг гүйцэтгэхийг үүрэг гүйцэтгэгчид урьдчилан сануулсан бол нэмэлт хугацаа тогтоосонтой адилтгаж үзнэ гэж заасан.

 

Хариуцагч Ц., Д. нар нь зээл болон зээлийн хүүг зохих ёсоор төлөөгүй, гэрээгээр хүлээсэн үүргээ зохих ёсоор биелүүлээгүй, зээлдүүлэгчээс зээл төлөх нэмэлт хугацаа олгосон боловч зээлдэгч нар гэрээгээр хүлээсэн үүргээ зохих ёсоор гүйцэтгээгүй, үүргээ зөрчсөөр байгаа болох нь тогтоогдож байх ба Иргэний хуулийн 225 дугаар зүйлийн 225.4.*******-д үүргийг ялимгүй зөрчсөн бол гэрээнээс татгалзаж болохгүй гэж заасан хэдий ч хариуцагч талын үүргийн зөрчлийг ялимгүй зөрчсөн гэж үзэхээргүй байна.

 

Нэхэмжлэгч нь зээлдэгч болох хариуцагч нар зээлийг буцаан төлөх үүргээ зохих ёсоор биелүүлээгүй үндэслэлээр цаашид гэрээний харилцааг үргэлжлүүлэхээс татгалзсан байх тул Иргэний хуулийн 22******* дүгээр зүйлийн 22*******.3-т зааснаар талуудын хооронд байгуулсан зээлийн гэрээг нэхэмжлэгчийн санаачлагаар цуцлагдсан гэж үзэх үндэслэлтэй.

 

*******3. Нэхэмжлэгч ******* ******* нь 2024 оны *******0 сарын 09-ний өдрийн байдлаар зээлийн гэрээний үүргийг тооцож шүүхэд нэхэмжлэл гаргаж, хариуцагч нараас зээлийн гэрээний үүрэгт зээлийн үлдэгдэл 40,*******94,030.5******* төгрөг, үндсэн хүүгийн төлбөр 2*******,*******92,500.03 төгрөг, хуримтлагдсан хүүгийн төлбөр 232,574.77 төгрөг, нэмэгдүүлсэн хүүгийн төлбөр 3,*******2,378. төгрөг гаргуулах шаардлага гаргаж, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад нэхэмжлэлийн шаардлагаа нэмэгдүүлж 2025 оны 02 сарын 25-ны өдрийн байдлаар зээлийн гэрээний үүрэгт зээлийн үлдэгдэл 40,*******94,030.5******* төгрөг, үндсэн хүүгийн төлбөр 24,768,337.*******5 төгрөг, хуримтлагдсан хүүгийн төлбөр 7,*******4.32 төгрөг, нэмэгдүүлсэн хүүгийн төлбөр 4,0,576.*******8 төгрөгийг гаргуулахаар шаардсан.

 

Банкнаас зээл олгох гэрээгээр зээлдүүлэгч ******* нь мөнгөн хөрөнгийг хуульд заасан үндэслэл, журмын дагуу тодорхой хугацаатайгаар зээлдэгчид шилжүүлэх, зээлдэгч нь гэрээнд заасан хугацаанд уг мөнгөн хөрөнгө, гэрээнд заасан бол түүний хүүг төлөх үүргийг тус тус хүлээх ба Банк, эрх бүхий хуулийн этгээдийн мөнгөн хадгаламж, мөнгөн хөрөнгийн шилжүүлэг, зээлийн үйл ажиллагааны тухай хуульд зааснаар гэрээ байгуулагдсан хугацаанаас гэрээ цуцлагдах хүртэл хугацааны үүссэн үүргийг шаардах эрхтэй.

 

Нэхэмжлэгч ******* ******* нь хариуцагч нарын гэрээний үүргийн зөрчилтэй холбогдуулан шүүхэд нэхэмжлэл гаргах замаар зээлийн гэрээг цуцалж, зээлийн болон барьцааны гэрээний үүргийг шаардсанаар нэхэмжлэгч ******* ******* болон хариуцагч Ц., Д. нарын хооронд 20*******9 оны 07 сарын 08-ны өдөр байгуулсан *******9 дугаартай зээлийн гэрээг шүүхэд нэхэмжлэл гаргасан үеэс цуцлагдсан гэж үзэх үндэслэлтэй тул нэхэмжлэгч нь гэрээ цуцалснаас хойших хугацааны хүү, нэмэгдүүлсэн хүү шаардах эрхгүй бөгөөд хариуцагч нар нь гэрээ цуцлагдах хүртэл хугацааны зээл, зээлийн хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг төлөх үүргийг хүлээнэ.

 

*******4. Хариуцагч нар коронавирист халдвар /ковид-*******9/-ын цар тахлын улмаас санхүүгийн хувьд хүндрэлтэй байдалд орж зээлийн гэрээний үүргийг гүйцэтгэх боломжгүй болсон нөхцөл байдлыг нэхэмжлэгч ******* ******* мэдэж байсан тул гэрээнд заасны дагуу гэрээг цуцлах эрхээ хэрэгжүүлээгүй нь хариуцагч нарыг хугацаа хэтэрсэн урт хугацааны зээлийн хүү төлөх эрсдлийг бий болгосон гэх тайлбарыг гаргаж байх боловч зээлийн гэрээний талын хувьд өөрсдөө энэ талаарх хүсэлтийг гаргаж байгаагүй болох нь хэрэгт авагдсан баримт болон зохигчийн тайлбараар тогтоогдож байна.

 

Мөн нэхэмжлэгч ******* *******ийг зээлийн гэрээг дангаар цуцлах эрхээ хэрэгжүүлээгүй гэж буруутгах үндэслэл хэрэгт авагдсан баримтаар тогтоогдоогүй бөгөөд хариуцагч нарыг зээлийн гэрээний хүү төлөх үүргээс чөлөөлөх үндэслэл хэрэгт авагдсан баримтаар тогтоогдохгүй байна.

 

*******5. Хариуцагч Ц., Д. нар нь зээлийн гэрээний үүргийг зохих ёсоор гүйцэтгээгүй болох нь тогтоогдож байх тул хариуцагч нараас зээлийн гэрээний үүрэгт үндсэн зээлийн үлдэгдэл 40,*******94,030.5******* төгрөг, үндсэн хүүгийн төлбөр 2*******,*******92,500.03 төгрөг, хуримтлагдсан хүүгийн төлбөр 232,574.77 төгрөг, нэмэгдүүлсэн хүүгийн төлбөр 3,*******2,378. төгрөг, нийт 65,34*******,484.*******9 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгч ******* ******* ХК-д олгох нь зүйтэй.

 

*******6. Нэхэмжлэгч нь шүүхэд нэхэмжлэл гаргахтай холбогдон гарсан нотариатын үйлчилгээний зардал 33,000 төгрөгийг гаргуулахаар шаардсан ба Иргэний хуулийн 227 дүгээр зүйлийн 227.3-т заасныг баримтлан 33,000 төгрөгийг хариуцагч нараас гаргуулан нэхэмжлэгчид олгох үндэслэлтэй.

 

*******7. Хариуцагч нарын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч зээлийн гэрээний үүрэгт шаардсан зээл, хүүгийн тооцоолол эргэлзээтэй буруу бодогдсон гэж маргасан ч шаардаж буй дээрх дүнг няцаасан тооцоолол, холбогдох баримтыг шүүхэд гаргаж өгөөгүй бөгөөд уг тайлбар, татгалзлаа Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 25 дугаар зүйлийн 25.2.2, 38 дугаар зүйлийн 38.*******, *******07 дугаар зүйлийн *******07.3-т зааснаар нотлоогүй.

 

*******8. Дээр дурдсан үндэслэлүүдийг нэгтгэн дүгнэж хариуцагч Ц., Д. нараас 20*******9 оны 07 сарын 08-ны өдөр байгуулсан *******9 дугаартай зээлийн гэрээний үүрэгт үндсэн зээлийн үлдэгдэл 40,*******94,030.5******* төгрөг, үндсэн хүүгийн төлбөр 2*******,*******92,500.03 төгрөг, хуримтлагдсан хүүгийн төлбөр 232,574.77 төгрөг, нэмэгдүүлсэн хүүгийн төлбөр 3,*******2,378. төгрөг , нотариатын зардал 33,000 төгрөг, нийт 65,374,484.*******9 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгч ******* ******* ХК-д олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагаас 4,849,*******83.97 төгрөгт холбогдох хэсэг болон хариуцагч Ц.аас зээлийн төлбөр гаргуулах шаардлагыг тус тус хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэх үндэслэлтэй гэж шүүх дүгнэв.

 

 *******9. Нэхэмжлэгч нь хариуцагч нар төлбөр төлөх үүргийг сайн дураар биелүүлээгүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгө болох Ц.ын өмчлөлийн эрхийн улсын бүртгэлийн дугаарт бүртгэлтэй, нийслэлийн ******* дүүргийн *******5 дугаар хороо, *******3 дугаар хороолол, Энхтайваны өргөн чөлөө, ******* дугаар байрны тоот хаягт байршилтай орон сууцны зориулалттай . м.кв талбайтай, хоёр өрөө үл хөдлөх хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шаардлагыг гаргасан.

 

Хэрэгт авагдсан баримт болон зохигчийн тайлбараар барьцааны гэрээний зүйл болох дээр дурдсан үл хөдлөх эд хөрөнгө нь хариуцагч Ц.ын өмчлөлийн хөрөнгө болох нь, 20*******9 оны 05 сарын 28-ны өдрийн итгэмжлэлээр Ц. нь өөрийн өмчлөлийн үл хөдлөх хөрөнгийг зээлийн барьцаанд тавих, зээлийн болон барьцааны гэрээ, барьцаалбарт төлөөлж гарын үсэг зурах эрхийг Ц.-т олгосон болох нь тус тус тогтоогдсон ба энэ нь Үл хөдлөх эд хөрөнгийн барьцааны тухай хуулийн 4 дүгээр зүйлийн 4.3-т барьцаалуулагч нь үүрэг гүйцэтгэгч, эсхүл гуравдагч этгээд байж болно гэж заасантай нийцэж байна.

 

 Хариуцагч Ц., Д. нар зээлийн гэрээний үүрэгт төлбөр төлөх шүүхийн шийдвэрийг сайн дураар биелүүлээгүй тохиолдолд Иргэний хуулийн ******* дугаар зүйлийн *******.*******-д Үүрэг гүйцэтгэгч барьцаагаар хангагдсан үүргийг хууль буюу гэрээнд заасны дагуу гүйцэтгээгүй буюу зохих ёсоор гүйцэтгээгүй бол барьцаалагч буюу үүрэг гүйцэтгүүлэгч нь бусад үүрэг гүйцэтгүүлэгчдээс тэргүүн ээлжинд барьцааны зүйлийн үнээс шаардлагаа хангуулах эрхтэй, *******58 дугаар зүйлийн *******58.*******-д Шаардах эрх үүссэн буюу үүргийн гүйцэтгэлийг хангах хугацаа өнгөрсөн тохиолдолд барьцааны зүйлийг худалдах, бусад хэлбэрээр борлуулах замаар барьцаалагчийн шаардлагыг хангана, *******59 дүгээр зүйлийн *******59.*******-д Хууль буюу гэрээнд өөрөөр заагаагүй бол барьцааны зүйлийг энэ хуульд заасан журмын дагуу дуудлага худалдаагаар худалдана, *******74 дүгээр зүйлийн *******74.*******-д Ипотекийн шаардлагыг хангах хугацааг үүрэг гүйцэтгэгч хэтрүүлсэн тохиолдолд үүрэг гүйцэтгүүлэгч нь үл хөдлөх эд хөрөнгийг худалдахыг шаардах эрхтэй, *******75 дугаар зүйлийн *******75.*******-д Хуульд өөрөөр заагаагүй бол энэ хуулийн *******74 дүгээр зүйлд заасны дагуу шаардлага гаргасан боловч үүрэг гүйцэтгэгч үүргээ гүйцэтгээгүй буюу зохих ёсоор гүйцэтгээгүй тохиолдолд үүрэг гүйцэтгүүлэгчийн хүсэлтийг үндэслэн ипотекийн зүйл болох үл хөдлөх эд хөрөнгийг шүүхийн шийдвэрийн дагуу албадан худалдана" гэж заасыг баримтлан нэхэмжлэгчийн барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж, барьцааны зүйл болох эд хөрөнгийг шүүхийн шийдвэрийн дагуу албадан дуудлага худалдаагаар борлуулж, үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахыг Нийслэлийн шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх газарт даалгаж шийдвэрлэх нь зүйтэй.

 

20. Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухайд Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.2, 60 дугаар зүйлийн 60.*******, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.*******.*******-д заасныг баримтлан нэхэмжлэгчээс улсын тэмдэгтийн хураамжид урьдчилан төлсөн нийт 647,560 төгрөг /577,360 төгрөг + 70,200 төгрөг/-ийг улсын орлогод хэвээр үлдээж, хариуцагчаас нэхэмжлэлийн шаардлагын хангасан үнийн дүнд тохирох улсын тэмдэгтийн хураамжид нийт 555,023 төгрөг /484,823 төгрөг + 70,200 төгрөг/-ийг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгох нь хуульд нийцнэ.

 

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн **************5 дугаар зүйлийн **************5.*******, **************5.2.2, **************6 дугаар зүйлд заасныг удирдлага болгон ТОГТООХ нь:

 

*******. Иргэний хуулийн 45******* дүгээр зүйлийн 45*******.*******, 4 дугаар зүйлийн 4.*******, 227 дугаар зүйлийн 227.3-т заасныг тус тус баримтлан хариуцагч Ц., Д. нараас зээлийн гэрээний үүрэгт 65,374,484.*******9 /жаран таван сая гурван зуун далан дөрвөн мянга дөрвөн зуун наян дөрвөн төгрөг арван есөн мөнгө/ төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгч ******* ******* ХК-д олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагаас 4,849,*******83.97 /дөрвөн сая найман зуун дөчин есөн мянга нэг зуун наян гурван төгрөг ерэн долоон мөнгө/ төгрөгт холбогдох хэсэг болон хариуцагч Ц.аас зээлийн төлбөр гаргуулах шаардлагыг тус тус хэрэгсэхгүй хэрэгсэхгүй болгосугай.

 

2. Иргэний хуулийн *******58 дугаар зүйлийн *******58.*******, *******75 дугаар зүйлийн *******75.*******-д тус тус зааснаар хариуцагч Ц., Д. нар төлбөрийг сайн дураар эс төлбөл барьцаа эд хөрөнгө болох Ц.ын өмчлөлийн эрхийн улсын бүртгэлийн дугаарт бүртгэлтэй, нийслэлийн ******* дүүргийн *******5 дугаар хороо, *******3 дугаар хороолол, Энхтайваны өргөн чөлөө, ******* дугаар байрны тоот хаягт байршилтай орон сууцны зориулалттай . м.кв талбайтай, хоёр өрөө үл хөдлөх хөрөнгийг худалдан борлуулсан үнийн дүнгээс үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахыг Нийслэлийн шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх газарт даалгасугай.

 

3. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.2, 60 дугаар зүйлийн 60.*******, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.*******.*******, 7.*******.2-т заасныг баримтлан нэхэмжлэгчийн улсын тэмдэгтийн хураамжид урьдчилан төлсөн нийт 647,560 төгрөгийг улсын орлогод хэвээр үлдээж, хариуцагч Ц., Д. нараас улсын тэмдэгтийн хураамжид нийт 555,023 төгрөг /484,823 төгрөг + 70,200 төгрөг/-ийг гаргуулж нэхэмжлэгч ******* ******* ХК-д олгосугай.

 

4. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн *******20 дугаар зүйлийн *******20.2.-д зааснаар зохигч, тэдгээрийн төлөөлөгч, өмгөөлөгч шийдвэрийг эс зөвшөөрвөл шийдвэрийг гардан авсан өдрөөс хойш давж заалдах журмаар *******4 хоногийн дотор Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд гомдол гаргах эрхтэйг дурдсугай.

 

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ ШҮҮГЧ Д.ЦЭРЭНДОЛГОР