МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

                                                                                                              

 

Булган аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүхийн шүүгч Д.Элбэгзаяа даргалж тус шүүхийн шүүх хуралдааны танхимд хийсэн хуралдаанаар 

Хүсэлт гаргагч: Булган аймгийн Т******* сумын Ж******* ******* дугаар багийн *******-ын ******* тоотод оршин суух, ******* овогт *******ын О******* /иргэний бүртгэлийн дугаар:*******/-ын хүсэлттэй

Нэхэмжлэлийн шаардлага: Ажиллаж байсан байдал тогтоолгох тухай иргэний хэргийг хянан хэлэлцэв.

 

Шүүх хуралдааны оролцогчид:

Хүсэлт гаргагч Б.О******* /цахим/

Шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга Э.Намуун

                                                                                                                                                                                                                                                                                                

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

                                        

1.Хүсэлт гаргагч Б.О******* нь ажиллаж байсан байдлаа тогтоолгохоор хүсэлт гаргасан бөгөөд хүсэлтийн шаардлагын үндэслэлээ дараах байдлаар тодорхойлж байна. Үүнд:

-Булган аймгийн Т******* сумын “Ш А” нэгдлийн 1 дүгээр бригадад 1984 оны 0******* дугаар сарын 01-ний өдрөөс 1986 оны 0******* дугаар сарын 01-ний өдрийг хүртэл нярваар, 1986 оны 8 дугаар сарын 16-ны өдрөөс 1988 оны 11 дүгээр сарын *******-ны өдрийг хүртэл Булган аймгийн ын товчооны харьяа Т******* сумын ус зүйн харуулаар, Булган аймгийн Т******* сумын “Ш А” нэгдлийн 1 дүгээр бригадад 1989 оны 04 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс 1992 оны 10 дугаар сарын 01-ны өдрийг хүртэл нярваар тус тус ажиллаж байсан. Архиваас нотлох баримт авах гэсэн боловч нотлох баримт олдохгүй байна. Хөдөлмөрийн дэвтрийн бичилт зөрчилтэй, зарим бичилт хийгдээгүй байна. Өндөр насны тэтгэвэрт орох гэсэн боловч бичиг баримт зөрүүтэй, боломжгүй нөхцөл байдал үүссэн тул шүүхэд хүсэлт гаргасан. Урьд ажиллаж байсан байдлаа тогтоолгохоор шүүхэд хүсэлт гаргаж байгаагүй. Миний нэрийг тушаалд гэж буруу бичсэн байсан гэв.

 

2.Хүсэлт гаргагчаас:

-Б.О*******ын иргэний үнэмлэхийн хуулбар,

-Булган аймгийн ын товчооны даргын 1986 оны 09 дүгээр сарын 1*******-ны өдрийн “ зүйн харуулд ажиглагч авах тухай” 26 тоот тушаал,

-Булган аймгийн ын товчооны даргын 1986 оны 11 дүгээр сарын 10-ны өдрийн “Шагнах тухай” 32 тоот тушаал, тушаалын хавсралт,

-Булган аймгийн Байгаль орчныг хамгаалах газрын даргын 1988 оны 01 дүгээр сарын 19-ний өдрийн “Цалин тогтоох тухай” 0******* тоот тушаал, тушаалын хавсралт,

-Булган аймгийн Байгаль орчныг хамгаалах газрын даргын 1988 оны 04 дүгээр сарын *******-ны өдрийн “Интервальт цалин тогтоох тухай” 30 тоот тушаал, тушаалын хавсралт,

-Булган аймгийн Байгаль орчныг хамгаалах газрын даргын 1988 оны 12 дугаар сарын 01-ний өдрийн “Ажлаас чөлөөлөх тухай” 96 тоот тушаал,

-Булган аймгийн Т******* сумын Ш а нэгдлийн зөвлөлийн даргын 1989 оны 04 дүгээр сарын 01-ний өдрийн “Ажилд томилох тухай” 17 тоот тушаал,

-*******ын ийн хөдөлмөрийн дэвтрийн хуулбар,

-Хилийн цэргийн тусгай архивын 2024 оны 11 дүгээр сарын 12-ны өдрийн а/1*******3******* тоот “Архивын лавлагаа”,

-Төрөл садангийн лавлагаа зэргийг шүүхэд гаргаж өгсөн.

            3.Хүсэлт гаргагч Б.О*******ын хүсэлтээр О.Г, М.Ц, Х.Т нараас асууж авсан гэрчийн мэдүүлгийг шүүх бүрдүүлсэн.

 

            4.Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 133 дугаар зүйл, 6 дугаар зүйлийн 6.6-д заасныг баримтлан шүүхийн бүрдүүлсэн нотлох баримтууд:

 

-Булган аймгийн Нийгмийн даатгалын газраас ирүүлсэн Б.О******* нь ажилласан жил, тэтгэврийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн тооцох хуулинд хамрагдаагүй тухай лавлагаа,

-Булган аймгийн Улсын бүртгэлийн хэлтсийн ХААТР-1, Маягт-1, ХААТР-21 лавлагаа,

-Булган аймгийн Архивын тасагт хадгалагдаж буй Б.О*******ын ажиллаж байсан үеийн тушаалууд,

-Үндэсний төв архивын 202******* оны 02 дугаар сарын 24-ний өдрийн *******/02/1472 тоот 1989 оны хүн ам, орон сууцны тооллогын лавлагаа зэргийг бүрдүүлжээ.

ҮНДЭСЛЭХ нь:

            1.Хүсэлт гаргагч Б.О*******ын Булган аймгийн Т******* сумын “Ш а” нэгдлийн 1 бригадад 1984 оны 0******* дугаар сарын 01-ний өдрөөс 1986 оны ******* дугаар сарын 01-ний өдрийг хүртэл нярваар, 1986 оны 8 дугаар сарын 16-ны өдрөөс 1988 оны 11 дүгээр сарын *******-ны өдрийг хүртэл Булган аймгийн ын товчооны харьяа Т******* сумын ус зүйн харуулаар, Булган аймгийн Т******* сумын “Ш а” нэгдлийн 1 бригадад 1989 оны 04 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс 1992 оны 10 дугаар сарын 01-ний өдрийг хүртэл нярваар тус тус ажиллаж байсан байдал тогтоолгох тухай хүсэлтийг хангах үндэслэлтэй гэж үзэв.

2.Хүсэлт гаргагч Б.О******* нь өндөр насны тэтгэвэр тогтоолгох зорилгоор Булган аймгийн Т******* сумын “Ш а” нэгдлийн 1 бригадад 1984 оны 0******* дугаар сарын 01-ний өдрөөс 1986 оны 0******* дугаар сарын 01-ний өдрийг хүртэл нярваар, 1986 оны 08 дугаар сарын 16-ны өдрөөс 1988 оны 11 дүгээр сарын *******-ны өдрийг хүртэл Булган аймгийн ын товчооны харьяа Т******* сумын ус зүйн харуулаар, Булган аймгийн Т******* сумын “Ш а” нэгдлийн 1 бригадад 1989 оны 04 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс 1992 оны 10 дугаар сарын 01-ний өдрийг хүртэл нярваар тус тус ажиллаж байсан байдлаа тогтоолгох хүсэлтийг шүүхэд гаргасан ба хэрэгт авагдсан болон шүүх хуралдаанаар хэлэлцэгдсэн Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 44 дүгээр зүйлийн 44.2-т заасан шаардлагыг хангасан дараах нотлох баримтуудаар түүний ажиллаж байсан байдал тогтоогдож байна. Үүнд:

Булган аймгийн Архивын тасгаас хуулбар үнэн тэмдэг дарж ирүүлсэн:

-Булган аймгийн ын товчооны даргын 1986 оны 09 дүгээр сарын 1*******-ны өдрийн “ зүйн харуулд ажиглагч авах тухай” 26 тоот тушаал, /Тушаалд: Т******* сумын гийн голын ус зүйн харуулд ажиглагчаар ******* овогтой ийг 1986 оны 8 дугаар сарын 16-ны өдрөөс эхлэн авч ажиллуулсугай./ гэсэн,

-Булган аймгийн ын товчооны даргын 1986 оны 11 дүгээр сарын 10-ны өдрийн “Шагнах тухай” 32 тоот тушаал, /Тушаалд: ...I.Баярын бичиг үнэ бүхий зүйлээр шагнасугай. ... 1.Баяр бичиг үнэ бүхий зүйлээр шагнах хүмүүсийн нэрийн жагсаалтын 20-д: , хавсралтын нэрсийн жагсаалтын 20-д: Б., албан тушаал--Тавт усны харуулын ажиглагч, олгосон шагнал-бүсний дурдан ******* м, 2*******-ын үзэг/ гэсэн,

-Булган аймгийн ын газрын даргын 1987 оны 11 дүгээр сарын 24-ний өдрийн “ судлалын ажиглагч нарын цалин тогтоох тухай” 16 тоот тушаал /Тушаалд: сум-Т*******, голын нэр-Эрэн-Тарвагатай, зэрэг-3, ажиглагчийн нэр-Б.О*******, сарын цалин-300/ гэсэн,

-Булган аймгийн Байгаль, орчныг хамгаалах газрын даргын 1988 оны 01 дүгээр сарын 19-ний өдрийн “Цалин тогтоох тухай” 0******* тоот тушаал, /Тушаалын III дугаар хавсралтад: ... зүйн харуул 4.Эрэн-Т******* II, нэр-О*******, цалин-300/ гэсэн,

            -Булган аймгийн Байгаль, орчныг хамгаалах газрын даргын 1988 оны 04 дүгээр сарын *******-ны өдрийн “Интервальт цалин тогтоох тухай” 30 тоот тушаал, /Тушаалын хавсралтын нэрсийн жагсаалтад -, ... дүн-94,0, тогтоосон интервальт цалингийн хэмжээ-27*******/ гэсэн, 

            -Булган аймгийн Байгаль, орчныг хамгаалах газрын даргын 1988 оны 12 дугаар сарын 01-ний өдрийн “Ажлаас чөлөөлөх тухай” 96 тоот тушаал /Тушаалд: I.Ажлын шаардлага хангахгүй байгаа тул тавтын усны харуулын ажиглагч Б.О*******ыг 1988 оны 11 дүгээр сарын *******-ны өдрөөр ...тасалбар болгон ажлаас чөлөөлсүгэй./ гэсэн,

-Булган аймгийн Т******* сумын “Ш а” нэгдлийн зөвлөлийн даргын 1989 оны 04 дүгээр сарын 01-ний өдрийн “Ажилд томилох тухай” 17 тоот тушаал /Тушаалд: 1.Б.О******* нь БОХГ-ын даргын тушаалаар усны харуулын ажлаас чөлөөлөгдөж манай мэдэлд шилжин гарсан учир 1989 оны 04 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс эхлэн МАА-н 1 хэсэгт малчнаар ажиллуулсугай.../ гэсэн,

Булган аймгийн байгаль орчныг хамгаалах газрын даргын 1989 оны 12 дугаар сарын 01-ний өдрийн “Цалин нөхөн олгох тухай” 107 дугаар тушаал /Тушаалд: 1.Т******* сумын Тавтын харуулын ажиглагч *******ын О*******ыг 1988 оны 11 дүгээр сарын 23-ны өдрөөс 1989 оны 01 дүгээр сарын 30-ныг хүртэл ажиглагчаар ажиллуулсанг тооцсугай.../ гэх,

          - Булган аймгийн Архивын тасгийн 202******* оны 02 дугаар сарын 24-ний өдрийн хүсэлт гаргагч  Б.О*******ын Булган аймгийн Т******* сумын “Ш а” нэгдэлд 198*******, 1986, 1990 онд нярваар ажиллаж  байсан цалингийн цэсийг түүвэрлэн ирүүлсэн 26 тоот лавлагаа, 

-Хилийн цэргийн тусгай архивын 2024 оны 11 дүгээр сарын 12-ны өдрийн а/1*******3******* тоот “Архивын лавлагаа”,

            -Булган аймгийн Нийгмийн даатгалын газрын 202******* оны 02 дугаар сарын 19-ний өдрийн “Б.О******* нь ажилласан жил, тэтгэврийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн тооцох хуулинд хамрагдаагүй болно” гэсэн 01/72 тоот албан бичиг,  

-Булган аймгийн Улсын бүртгэлийн хэлтсээс ирүүлсэн 1988 оны 10 дугаар сарын 26-ны өдөр олгосон “аймаг-Булган, сум-Т*******, РД:ГЙ641*******110, Овог-*******, Нэр-О*******, Иргэний баримтын нэр-Паспорт, сери-, №660119, төрсөн аймаг-Булган, сум-Т*******, он, сар, өдөр:1964-12-21, эрэгтэй, байнга оршин суудаг бригад-1 хэсэг, сууж эхэлсэн он: 1964, ажилладаг байгууллага-ажилчин, ажилд орсон он-1981, эрхэлдэг ажил- т, эрхэлж эхэлсэн он-1981, оршдог сум, район-Т*******, Эцэг- *******, Эх-н ” гэсэн ХААТР-1 маягт,

-1983 оны ******* дугаар сарын 21-ний өдөр олгосон “******* О*******, төрсөн он сар өдөр-1964 оны 12 сарын 21, төрсөн аймаг-Булган аймаг, сум-Т*******, төрсөн газрын нэр-Тавт, эрэгтэй, оршин суухаар бүртгэгдэж буй хаяг-Булган аймаг, Т******* сум, 1 дүгээр бригад, хаана ямар ажилтай-Булган аймаг Т******* сум өвчний группт” гэсэн Хаягийн хуудас №7,

-Иргэний үнэмлэх авахад 2001 оны 08 дугаар сарын 11-ний өдөр, 2010 оны 04 сарын 13-ны өдөр тус тус олгосон “бүртгэсэн аймаг-Булган, сум-Т*******, он, сар, өдөр-2001-08-11, Сери-Бу, №660149, РД:ГЙ641*******110, овог-*******, эцгийн нэр-*******, нэр-О*******, төрсөн он, сар, өдөр-1964.12.21, аймаг-Булган, сум-Т*******, газар-төрөх, яс үндэс-буриад, хүйс-эрэгтэй, байнга оршин суудаг баг-Эрэн баг, сууж эхэлсэн он-1964, боловсрол-бүрэн бус дунд, гэр бүлийн байдал-гэрлэсэн, хэд дэх-1, гэрлэсэн он-1997, гэрчилгээний №*******, олгосон үнэмлэхийн сери-Бу, дугаар-3**************989, хүчинтэй хугацаа-2009-12-21, үнэмлэх олгосон шалтгаан-солих, 4******* насны сунгалт, олгосон байгууллага-Булган ИБМ алба, эхнэр-ийн Ц, охин-О*******ын ” гэсэн ХААТР-21 маягт,

-Хүн ам, орон сууцны 1989 оны улсын тооллогын 277 дугаар хуудсанд “Булган аймгийн Т******* суманд оршин суугч, н *******, тэргүүлэгч өөрөө, *******8 настай, эрэгтэй, эрхэлдэг ажил-малчин, н , эхнэр, *******8 настай, эмэгтэй, эрхэлдэг ажил-тэтгэвэрт, *******ын О*******, хүү, 24 настай, эрэгтэй, эрхэлдэг ажил-усны харуул, *******ын , хүү, 11 настай, эрэгтэй, 4 дүгээр ангид сурагч” гэж тоологдсон Үндэсний төв архивын 202******* оны 02 дугаар сарын 24-ний өдрийн *******-02/1472 тоот лавлагаа,

-Улсын бүртгэлийн мэдээллийн нэгдсэн сангийн 202******* оны ******* дугаар сарын 17-ны өдрийн “... ******* овогт *******ын цэцэг нь ******* овогт *******ын О*******ын эгч” гэсэн №991, “******* овогт *******ын сүрэн нь ******* овогт *******ын О*******ын ах” гэсэн №988, “******* овогт *******ын -Эрдэнэ нь ******* овогт *******ын О*******ын дүү” гэсэн №990, “тан овогт *******ын бат нь ******* овогт *******ын О*******ын ах” гэсэн №989, “******* овогт *******ын Наранцэцэг нь ******* овогт *******ын О*******ын дүү” гэсэн №1010, “******* овогт *******ын Ганболд нь ******* овогт *******ын О*******ын дүү” гэсэн №1009, “******* овогт *******ын нь ******* овогт *******ын О*******ын дүү” гэсэн №1011 дугаартай “Төрөл садангийн лавлагаа”-нууд зэрэг баримтууд,

 

            -Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 37 дугаар зүйлийн 37.2, 38 дугаар зүйлийн 38.6, 43 дугаар зүйлд зааснаар мэдүүлэг өгсөн:

            Гэрч Х.Тийн: “Би 1989 онд Булган аймгийн Т******* сумын “Ш а” нэгдлийн Сүү тосны заводод ээдэмцэрчэр анх ажилд орж байсан. Нэгдэл хувьчлалд 1996 онд орсноос хойш би аав, ээжтэйгээ мал маллаад малчин болсон. ... Өнөөдрийг хүртэл буюу 1999 оноос 202******* оныг хүртэл малаа маллан амьдарч байна. Б.О******* нь намайг 1989 онд Булган аймгийн Т******* сумын “Ш а” нэгдлийн Сүү тосны заводод ээдэмцэрчэр ажиллаж байхад Булган аймгийн Т******* сумын “Ш а” нэгдлийн бригадын нярав хийдэг байсан. Б.О******* нь Булган аймгийн Т******* сумын “Ш а” нэгдэлд 1989 оноос 1992 оны хооронд бригадын нярваар тасралтгүй ажиллаж байсан нь үнэн. ...” гэх,

Гэрч М.Цын: “Би 1984 оноос 1992 оны ******* дугаар сар хүртэл Булган аймгийн Т******* сумын “Ш а” нэгдэлд нягтлан бодогчоор ажиллаж байсан. Харин Б.О******* нь Булган аймгийн Т******* сумын “Ш а” нэгдлийн Давааны ар 1 дүгээр багт 1984 оноос 1992 оныг хүртэл нярваар ажиллаж байсан. Булган аймгийн Т******* сумын “Ш а” нэгдлийн Давааны ар 1 дүгээр багийнхаа цалин хөлсний цэсээ авчирч надад тушаадаг байсан. 1986 оноос 1988 оны хооронд Булган аймгийн Т******* сумын Цаг т ны харуул хийж байсан. Тэгээд 1988 оноос 1992 оныг дуустал Булган аймгийн Т******* сумын “Ш а” нэгдлийн Давааны ар 1 дүгээр багт нярваар ажиллаж байсан. Бид хамт ажиллаж байсан” гэх,

Гэрч О.Гын: “Би 1984 онд Булган аймгийн Т******* сумын “Ш а” нэгдэлд малчнаар илгээлт аваад мал малласан. 1984 оноос хойш мал маллаж байгаад 1987 онд цэрэгт яваад 2 жил цэргийн алба хаагаад 1989 онд халагдаж ирсэн. 1989 онд цэргээс халагдаж ирээд Булган аймгийн Т******* сумын “Ш а” нэгдлийн 1 дүгээр бригадад мал маллаж байсан. Хувьчлал 1991 онд явагдаад малаа хувьдаа аваад өдийг хүртэл буюу 202******* оныг хүртэл малаа маллаж байна. Б.О******* нь намайг Булган аймгийн Т******* сумын “Ш а” нэгдэлд мал маллаж байхад Булган аймгийн Т******* сумын “Ш а” нэгдлийн 1 дүгээр бригадад нярав хийж байсан. Б.О******* нь 2 жил Булган аймгийн Т******* сумын “Ш а” нэгдэлд нярав хийж байгаад дараа нь Булган аймгийн Т******* сумын Цаг т усны харуулаар орж ажиллаж байсан. Тэгээд зах зээлд шилжихээс өмнө буюу 1991 оноос өмнө буцаад Булган аймгийн Т******* сумын “Ш а” нэгдэлд нярваар ажиллаж байсан. ...” гэх мэдүүлгүүд, хүсэлт гаргагчийн шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбар зэргээр түүний ажиллаж байсан байдал тогтоогдож байна.

 

            3.Иймд шүүх хүсэлтийг хангаж шийдвэрлэв.

           4.Хүсэлт гаргагчийн улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 70,200 төгрөгийг улсын орлогод хэвээр үлдээв.  

 

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 11******* дугаар зүйлийн 11*******.2.1, 116, 118, 133 дугаар зүйлийн 133.1.1-д заасныг удирдлага болгон

 

                                                                        ТОГТООХ нь:                                  

 

1.Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 13******* дугаар зүйлийн 13*******.2.6-д заасныг баримтлан ******* овогт *******ын О*******ын Булган аймгийн Т******* сумын “Ш а” нэгдлийн 1 бригадад 1984 оны 0******* дугаар сарын 01-ний өдрөөс 1986 оны 0******* дугаар сарын 01-ний өдрийг хүртэл нярваар, 1986 оны 08 дугаар сарын 16-ны өдрөөс 1988 оны 11 дүгээр сарын *******-ны өдрийг хүртэл Булган аймгийн ын товчооны харьяа Т******* сумын ус зүйн харуулаар, Булган аймгийн Т******* сумын “Ш а” нэгдлийн 1 бригадад 1989 оны 04 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс 1992 оны 10 дугаар сарын 01-ний өдрийг хүртэл нярваар тус тус ажиллаж байсан байдлыг тогтоосугай.

 

2.Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн *******7 дугаар зүйлийн *******7.1, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.1.2-т зааснаар хүсэлт гаргагчийн улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 70,200 төгрөгийг улсын орлогод хэвээр үлдээсүгэй.

 

          3.Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 119 дүгээр зүйлийн 119.2, 120 дугаар зүйлийн 120.2-т зааснаар шийдвэр танилцуулан сонсгомогц хүчинтэй болох бөгөөд хүсэлт гаргагч, тэдгээрийн төлөөлөгч буюу өмгөөлөгч шийдвэрийг эс зөвшөөрвөл гардан авснаас хойш 14 хоногийн дотор шийдвэр гаргасан шүүхээр дамжуулан Булган аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд давж заалдах гомдол гаргах эрхтэйг дурдсугай.

 

 

 

 

 

                              ДАРГАЛАГЧ ШҮҮГЧ                          Д.ЭЛБЭГЗАЯА