МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

Баянзүрх, *******, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүгч Д.Цэрэндолгор даргалж, тус танхимд хийсэн иргэний хэргийн шүүх хуралдаанаар,

 

Нэхэмжлэгч: Улаанбаатар хот, ******* дүүрэг, ******* дугаар хороо, Бага тойруу, *******ын *******, ******* *******, ******* тоот хаягт байрлах ******* ХХК /Регистрийн дугаар 2061*******21/-ийн нэхэмжлэлтэй,

 

Хариуцагч: Улаанбаатар хот, ******* дүүрэг, ******* дугаар хороо, Үндсэн хуулийн гудамж 3 хаягт өөрийн байранд байрлах т холбогдох,

 

Эрхийн улсын бүртгэлийн Ү-22060**************73******* дугаарт бүртгэлтэй, дүүргийн дүгээр хороо, ам, гудамж, дугаар байрны 1 тоот хаягт байршилтай орон сууцны зориулалттай үл хөдлөх эд хөрөнгийг үнэлсэн ХХК-ийн 2023 оны 02 сарын 2*******-ны өдрийн үнэлгээг хүчингүй болгуулах,

2024 оны 02 сарын 27-ны өдрийн дугаартай Анхны албадан дуудлага худалдаа явуулах тухай тогтоол, 2024 оны 03 сарын 26-ны өдрийн дугаартай Хоёр дахь албадан дуудлага худалдаа явуулах тухай тогтоолыг тус тус хүчингүй болгуулах тухай иргэний хэргийг хянан хэлэлцэв.

 

Шүүх хуралдаанд оролцогсод:

нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч ,

нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч ,

хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч ,

шинжээч ,

шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга Э.Эрхэм-Оргил.

 

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

 

1. Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч, өмгөөлөгч нар шүүхэд гаргасан нэхэмжлэл болон шүүх хуралдааны хэлэлцүүлэгт гаргасан тайлбартаа:

т ажиллагаанд буй төлбөр авагч Монгол Улсын Хөгжлийн банк, төлбөр төлөгч ХХК-д холбогдох ажиллагаанд ******* ХХК-ийн хуульд заасан эрх, боломжоор үл ханган, хууль бус ажиллагааг явуулж байх тул Шүүхийн тухай хуулийн 122 дугаар зүйлийн 122.3-т заасны дагуу нэхэмжлэлийг гаргаж байна. Монгол Улсын Хөгжлийн банк болон -Өндөр ХХК нарын хооронд байгуулагдсан зээлийн гэрээнд манай ******* ХХК-ийн өмчлөлийн эрхийн Ү-22060**************73******* дугаартай дүүргийн -р хороо ам, гудамж, дугаар байрны тоотод байрлах орон сууцыг барьцаалсан. Гэвч тухайн үл хөдлөх эд хөрөнгөд ажиллагаа хийж байгаа талаар ******* ХХК, хууль ёсны итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч нарт огт мэдэгдэлгүйгээр 2023.02.2*******-ны өдөр хөрөнгийн үнэлгээ хийсэн байна. Тодруулбал тус үл хөдлөх эд хөрөнгөд ажиллагаа хийж байгаа тухай 2024.03.07-ны өдөр шуудангаар ирсэн худалдан борлуулах тухай 3/26 дугаар тогтоолыг хүлээн авснаар мэдсэн. ******* ХХК-ийн зүгээс 2024.03.07-ны өдөр ажиллагаанд гуравдагч этгээдээр оролцох тухай хүсэлт гаргаж, хөрөнгийн үнэлгээтэй танилцсан бөгөөд компанийн өмчлөлийн үл хөдлөх эд хөрөнгийг зах зээлийн үнийн дүнгээс хэт доогуур үнэлснийг дараах үндэслэлээр эс зөвшөөрч байна. Үүнд: 1.1. Шинжээч нь үнэлгээний тайландаа маргаан бүхий үл хөдлөх хөрөнгийн зах зээлийн үнээр жишиг харьцуулалтын аргын тооцооллыг гаргахдаа тухайн үл хөдлөх эд хөрөнгийн үнэ цэнийг өсгөх дотоод засал, бараа материалын үнэ цэнийг харьцуулахгүйгээр www.unegui.mn зах мэдээллийн сайт дээрх үл хөдлөх эд хөрөнгүүдтэй шууд харьцуулж, 1 м.кв-ын үнийг 1,363,160.6 төгрөг байхаар тодорхойлсон байгаа нь зах зээлийн бодит үнэ цэнээс хэтэрхий зөрүүтэй байна. Учир нь харьцуулж буй үл хөдлөх эд хөрөнгүүдийн засал чимэглэлийн хувьд тансаг зэрэглэлийн бус байх бөгөөд тухайн үл хөдлөх эд хөрөнгийг худалдан борлуулах үнийг иргэд өөрсдөө үнэлгээ өгөх байдлаар гаргасан байдаг. Шинжээч энэ бүх нөхцөл байдлыг судалж үзээгүй, шаардагатай баримтыг цуглуулахгүйгээр дүгнэлт хийж, нэхэмжлэгчийн хөрөнгийн үнэлгээг бууруулсан. 1.2. Шинжээч нь үл хөдлөх хөрөнгийн үнэлгээг гаргахдаа хөрөнгийн ашиглалтад орсон хугацаа, насжилт, байршил, гадна орчин, нөхцөл, ижил зэрэглэл бүхий үл хөдлөх хөрөнгө сонгож буюу жишиж харьцуулалт хийгээгүй, эдгээр нөхцөлөөс шалтгаалан үл хөдлөх хөрөнгийн зах зээлийн үнэлгээ нь ихээхэн хамаардаг гэдгийг огт анхаарч үзэхгүйгээр үнэлгээг гаргасан нь Хөрөнгийн үнэлгээний тухай хуулийн 4.1.4-т заасан зарчмыг зөрчсөн. Тухайн хөрөнгийг зах зээлийн үнэлгээнээс хэт доогуур тогтоосноос Шүүхийн тухай хуульд заасны дагуу орон сууцыг үнэлгээний тайлангаар тогтоосон үнийн 70 хувиар дуудлага худалдаанд оролцуулан зах зээлийн үнээс хэт доогуур үнээр албадан худалдан борлуулах нөхцөлийг үүсгэж байгаа нь нэхэмжлэгчийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг ноцтой зөрчих нөхцөл байдалд хүргээд байна. 1.3. Шүүхийн тухай хуулийн ************** дугаар зүйлд заасны дагуу хөрөнгийн үнэлгээтэй холбоотой талуудад мэдэгдэж, тайлбар авах, санал хүсэлтийг авах зэрэг ажиллагааг огт хийгээгүй. Манай компанийн хувьд хөрөнгийн хууль ёсны өмчлөгч байсаар атал албан ёсоор хуульд заасан арга хэмжээг авч, ажиллаагүйд гомдолтой байна.

******* ХХК-ийн зүгээс 2024.02.27-ны өдрийн дугаар Анхны албадан дуудлага худалдаа явуулах тухай тогтоолоор үл хөдлөх эд хөрөнгөд ажиллагаа явуулж байгааг мэдсэн даруйд ахлах гүйцэтгэгчид гомдол гаргасан. 2024.03.14-ний өдрийн гомдол хянан лэсэн тухай тогтоолоор анхны албадан дуудлага худалдаа явуулсан тогтоол, түүнийг нийтэд мэдээлсэн байдал болон 2024.03.0*******-ны өдөр ******* ХХК-д мэдэгдсэн гэж гомдлыг хангахаас татгалзсан. Шүүхийн ерөнхий т гомдол гаргаж 2024.03.27-ны өдөр гомдлын хариу 03/*******7******* тоот албан бичигт ахлах гүйцэтгэгчийн гомдол хянан лэх тухай тогтоол нь хуульд нийцсэн гэсэн байх боловч манай байгууллагын барьцаалагдсан эд хөрөнгөд үнэлгээ тогтоолгосон тухай бидэнд мэдэгдээгүй, энэ тухай баримт ажиллагааны материалд байхгүй. Шүүхийн тухай хуулийн **************.3-т заасныг зөрчиж, үл хөдлөх эд хөрөнгийн хууль ёсны өмчлөгчийн зүгээс үл хөдлөх эд хөрөнгийн үнэлгээний талаарх мэдээлэл авах, түүнд гомдол гаргах эрхийг хангаагүй, хууль бус үйл ажиллагаа явуулсан. Энэ нь манай байгууллагын суурь үндсэн эрх болох Монгол Улсын Үндсэн Хуулийн тавдугаар зүйл *******.3-т заасан Өмчлөгчийн эрхийг гагцхүү хуульд заасан үндэслэлээр хязгаарлаж болно гэснийг зөрчсөн гэж үзэж байна. ХХК-ийн өөрийн хөрөнгө нь тухайн ажиллагааны төлбөл зохих өр төлбөрт бүрэн хүрэлцэхээр байхад бусдын өмчлөлийн хөрөнгөд ажиллагаа явуулж байгаа нь Шүүхийн тухай хуулийн 93.1-т Төлбөр төлөгч-хуулийн этгээдийн мөнгөн хөрөнгө төлбөр төлөхөд хүрэлцэхгүй тохиолдолд түүний өмчлөлд хамаарах гүйлгээнээс, эсхүл гүйлгээнд оруулахыг хязгаарласнаас бусад хөрөнгөнөөс төлбөрийг суутгана гэж заасныг зөрчсөн гэж үзэж байна. Иймд ******* ХХК-ийн өмчлөлийн эрхийн Ү-22060**************73******* дугаартай дүүргийн дүгээр хороо, ам, гудамж, дугаар байрны тоотод байрлах орон сууцны зориулалттай үл хөдлөх хөрөнгөд хийсэн хөрөнгийн үнэлгээг хүчингүй болгож, хөрөнгийг зах зээлийн бодит үнээр үнэлүүлэх боломжоор хангаж, 2024.02.27-ны өдрийн дугаар Анхны албадан дуудлага худалдаа явуулах тухай тогтоол, 2024.03.26-ны өдрийн дугаартай Хоёр дахь албадан дуудлага худалдаа явуулах тухай тогтоолыг тус тус хүчингүй болгож өгнө үү гэв.

 

2. Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч шүүхэд гаргасан тайлбар болон шүүх хуралдааны хэлэлцүүлэгт гаргасан тайлбартаа:

******* дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны 2020 оны 7 дугаар сарын 27-ны өдрийн 1*******1/ШШ2020/92******* дугаар ээр ХХК-аас 12,2*******3,379,260 төгрөгийг гаргуулж Монгол Улсын Хөгжлийн банкинд олгохоор лэсэн. Шийдвэр ажиллагааг 2022 оны 6 дугаар сарын 1*******-ны өдөр үүсгэж, төлбөр төлөгч ХХК-д ийг сайн дураар биелүүлэх хугацаатай мэдэгдлийг гардуулсан боловч ийг билүүлээгүй тул үүргийн гүйцэтгэлд барьцаалагдсан эрхийн улсын бүртгэлийн Ү-22060**************73******* дугаар дүүргийн дүгээр хороо ам, гудамж, дугаар байрны тоот хаягт байрлах үл хөрөнгийг 2022 оны сарын 1*******-ны өдөр битүүмжилж төлбөр төлөх хугацаатай мэдэгдэл гардуулж төлбөр төлөөгүй тул 2023 оны 02 сарын -ний өдөр хурааж талуудаас үнийн санал авахад харилцан тохиролцоогүй тул Шүүхийн тухай хуулийн ************** дугаар зүйлд зааснаар шинжээч томилоход 1,363,160,640 төгрөгөөр үнэлсэн ба төлбөр төлөгч болон гуравдагч этгээдэд Шүүхийн тухай хуулийн ************** дугаар зүйлийн **************.3-т заасны дагуу мэдэгдсэн. Мөн төлбөр төлөгч ХХК-ийн хөрөнгийн үнэлгээг хүчингүй болгуулах тухай нэхэмжлэлийг ******* дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны 2023 оны 10 дугаар сарын 10-ны өдрийн 1*******1/ШШ2023/03167 дугаар ээр нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож лэсэн. Иймд хүчин төгөлдөр ийг биелүүлэхээр хуулийн дагуу явагдаж байгаа ажиллагааг үндэслэлгүйгээр хүчингүй болгуулахыг хүссэн ******* ХХК-ийн нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгон лэж өгнө үү. гэв.

 

3. Хэрэгт бүрдүүлсэн нотлох баримтууд:

3.1. Нэхэмжлэгч талаас ирүүлсэн: нэхэмжлэл /хх-1-4/, итгэмжлэл /хх-*******, 40/, улсын тэмдэгтийн хураамж төлсөн баримт /хх-6, 7/, ******* ХХК-н улсын бүртгэлийн гэрчилгээ /хх-*******/, НШШГГ-н 2024.03.04-ний 4-1*******3/**************************** дугаартай мэдэгдэл /хх-9/, ШШГЕГ-н 2024.03.27-ны 03/*******7******* дугаартай хариу мэдэгдэх албан бичиг /хх-12/, нэхэмжлэлийн нэмэгдүүлсэн шаардлага /хх-1*******-19/, улсын тэмдэгтийн хураамж төлсөн баримт /хх-20/, НШШГГ-н 2024.04.02-ны 4-1*******3/7963 дугаартай мэдэгдэл /хх-21/, итгэмжлэл /хх-131/, эрх зүйн туслалцаа үзүүлэх гэрээ /хх-134/, эрх зүйн туслалцаа үзүүлэх гэрээ /хх-166/, НШШГГ-н 2024.02.2*******-ны өдрийн 4/49*******6 дугаартай албан бичиг /хх-17*******/, Алтан хараацайн үүр ХХК-н 202*******.04.09-ний Албан бичиг, Тэнхлэг зууч ХХК-н хаусны үнийн мэдээлэл /хх-1*******2-1*******7/,

3.2. Хариуцагч талаас ирүүлсэн: итгэмжлэл /хх-2*******/, хариу тайлбар /хх-36/, 2022.0*******.27-ны 1*******1/ГХ2022/00*******29 дугаартай Гүйцэтгэх хуудас /хх-46-47/, СБДИХАШШ-н шүүгчийн 2022.0*******.27-ны өдрийн 1*******1/ШЗ2022/07370 дугаар Шүүхийн ийг албадан тухай захирамж /хх-4*******-49/, СБДИХАШШ-н 2020.07.27-ны өдрийн 1*******1/ШШ2020/92******* дугаар /хх-*******0-*******6/, НИХДЗШШ-н 2020.09.21-ний 1996 дугаар магадлал /хх-*******7-62/, УДШ-н ХШИХШХ-ы 2022.04.07-ны өдрийн 0/ХТ2022/00404 дугаар тогтоол /хх-63-6*******/, 2022.09.29-ний 1*******3/224202*******2 дугаартай Эд хөрөнгө битүүмжлэх тухай тогтоол, гүйцэтгэгчийн тэмдэглэл /хх-69-70, 71/, 2023.02.-ний 1*******3/1 дугаартай Эд хөрөнгө хураах тухай тогтоол, гүйцэтгэгчийн тэмдэглэл /хх-72-73, 74/, 2023.02.14-ний 2/*******2 дугаартай Шинжээч томилох тухай тогтоол, шинжээчид хууль тайлбарласан баримт /хх-7*******, 76-7*******/, ХХК-н итгэмжлэл /хх-79/, 2023.02.2*******-ний үнэлгээний тайлан /хх-*******0-104/, 2023.03.-ний өдрийн Мэдэгдэл, гүйцэтгэгчийн тэмдэглэл /хх-10*******, 106, 107, 10*******, 109/, 2023.03.29-ний 4/4******* дугаартай Анхны албадан дуудлага худалдаа явуулах тухай тогтоол /хх-0/, 2023.04.03-ны Мэдэгдэл /хх-1, 2, 3/, ХХК-н 2023.04.10, 2023.0*******.03-ны өдөр НШШГГ-т гаргасан хүсэлт /хх-7, *******/, шинжээчийн хөлс, үнэлгээний хөлс төлсөн баримт /хх-9/, СБДИХАШШ-н 2023.10.10-ны өдрийн 1*******1/ШШ2023/03167 дугаар /хх-121-227/, итгэмжлэл /хх-1**************/.

 

Хэрэгт авагдсан болон шүүх хуралдаанаар хэлэлцэгдсэн нотлох баримтуудыг шинжлэн судлаад

ҮНДЭСЛЭХ нь:

1. Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож лэх үндэслэлтэй гэж дүгнэв.

 

2. Нэхэмжлэгч ******* ХХК нь хариуцагч т холбогдуулан эрхийн улсын бүртгэлийн Ү-22060**************73******* дугаарт бүртгэлтэй, дүүргийн дүгээр хороо, ам, гудамж, дугаар байрны 1 тоот хаягт байршилтай орон сууцны зориулалттай үл хөдлөх эд хөрөнгийг үнэлсэн ХХК-ийн 2023 оны 02 сарын 2*******-ны өдрийн үнэлгээ болон 2024 оны 02 сарын 27-ны өдрийн дугаартай Анхны албадан дуудлага худалдаа явуулах тухай тогтоол, 2024 оны 03 сарын 26-ны өдрийн дугаартай Хоёр дахь албадан дуудлага худалдаа явуулах тухай тогтоолыг тус тус хүчингүй болгуулах гомдлын шаардлагыг гаргасан

 

3. Хариуцагч нь ажиллагааг хуулийн дагуу явуулсан тул нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй гэх тайлбарыг гарган маргажээ.

 

4. ******* дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны 2020 оны 07 сарын 27-ны өдрийн 1*******1/ШШ2020/92******* дугаартай ээр ХХК-аас 12,2*******3,379,260 төгрөгийг гаргуулж "Монгол Улсын Хөгжлийн банк ХХК-д олгож, төлбөр төлөх үүргээ сайн дураар гүйцэтгээгүй тохиолдолд зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэлд барьцаалсан эрхийн улсын бүртгэлийн Ү-22060**************73******* дугаартай, дүүргийн дүгээр хороо, ам, гудамж, дугаар байр 1 тоот хаягт байршилтай аялал жуулчлалын зориулалттай үл хөдлөх эд хөрөнгө болон Дорнод аймаг, Халхгол сумын Ширэн овоо нэртэй т орших **************3.*******3 гектар *******н ашигт малтмалын тусгай зөвшөөрөл, түүний эрэл хайгуулын ажлын үр дүнгийн тайлан, геологийн судалгааны мэдээлэл, техник эдийн засгийн үндэслэл зэрэг баримт зэрэг үл хөдлөх эд хөрөнгө, эрхийг албадан дуудлага худалдаагаар борлуулж үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахыг т даалгаж лэсэн, Монгол Улсын Дээд Шүүхийн Хяналтын шатны иргэний хэргийн шүүх хуралдааны 2022 оны 04 сарын 07-ны өдрийн 0/ХТ2022/00404 дугаар тогтоолоор ийг хэвээр үлдээж лэсэн байх ба хуулийн хүчин төгөлдөр болсон байна. /хх-ийн *******0-*******6, *******7-62, 63-6*******/

 

*******. Хариуцагч ийг сайн дураар биелүүлээгүй үндэслэлээр ******* дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүгчийн 2022 оны 0******* сарын 27-ны өдрийн 1*******1/ШЗ2022/07370 дугаар Шүүхийн ийг албадан гүйцэтгүүлэх тухай захирамж, 1*******1/ГХ2022/00*******29 дугаар Гүйцэтгэх хуудас бичигдсэний дагуу 2022 оны 06 сарын 1*******-ны өдрөөс гүйцэтгэлийн ажиллагааг эхлэн явуулжээ. /хх-ийн 4*******-49, 46-47/

 

6. Шийдвэр гүйцэтгэгч нь 2022 оны 09 сарын 29-ний өдрийн 1*******3/224202*******2 дугаартай Эд хөрөнгө битүүмжлэх тухай тогтоолоор эрхийн улсын бүртгэлийн Ү-22060**************73******* дугаартай, дүүргийн дүгээр хороо, ам, гудамж, дугаар байр 1 тоот хаягт байршилтай аялал жуулчлалын зориулалттай үл хөдлөх эд хөрөнгийг битүүмжилж, тэмдэглэл үйлдсэн, улмаар 2023 оны 02 сарын -ний өдрийн 1*******3//1 дугаартай Эд хөрөнгө хураах тухай тогтоолоор битүүмжилсэн үл хөдлөх хөрөнгийг хурааж, тэмдэглэл үйлджээ. /хх-ийн 69-71, 72-74/

 

7. нь Шүүхийн тухай хуулийн 42 дугаар зүйл, ************** дугаар зүйлийн **************.2-т заасныг баримтлан 2023 оны 02 сарын 14-ний өдрийн 2/*******2 дугаартай Шинжээч томилох тухай тогтоол-оор битүүмжлэн хураасан үл хөдлөх эд хөрөнгийн үнэлгээг тогтоох шинжээчээр ХХК-ийн үнэлгээчин -г томилж, хууль тайлбарлаж эрх, үүргийг танилцуулах ажиллагааг хийж, үл хөдлөх эд хөрөнгийн үнэлгээг тогтоохыг шинжээчид даалгажээ. /хх-ийн7*******-79/

 

*******. Шинжээчээр томилогдсон үнэлгээчин нь тогтоолын дагуу хөрөнгийг үнэлэн, 2023 оны 02 сарын 2*******-ны өдөр хөрөнгийн үнэлгээний тайланг гаргаж, эрхийн улсын бүртгэлийн Ү-22060**************73******* дугаартай, дүүргийн дүгээр хороо, ам, гудамж, дугаар байр 1 тоот хаягт байршилтай аялал жуулчлалын зориулалттай үл хөдлөх эд хөрөнгийг 1,363,160,640 төгрөгөөр үнэлжээ. /хх-ийн *******0-103/

 

9. Нэхэмжлэгч ******* ХХК нь шүүхэд гаргасан нэхэмжлэлийн шаардлагын үндэслэлээ төлбөр төлөгч ХХК-ийн зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэлд барьцаалсан эрхийн улсын бүртгэлийн Ү-22060**************73******* дугаартай, дүүргийн дүгээр хороо, ам, гудамж, дугаар байр 1 тоот хаягт байршилтай аялал жуулчлалын зориулалттай үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөгчийн хувьд эрх ашиг нь хөндөгдсөн, гүйцэтгэлийн ажиллагаанд тус компанийг оролцуулаагүй, битүүмжилж хураасан хөрөнгийг шинжээч томилж үнэлгээ хийлгэсэн талаар мэдэгдээгүй, үнэлгээчин үл хөдлөх эд хөрөнгийн м.кв-ын үнэ үнэлэгдэх хөрөнгө байхад зах зээлийн үнэлгээнээс хэт багаар үнэлсэн гэх тайлбарыг гаргаж, уг үндэслэлээр хөрөнгийн үнэлгээг хүчингүй болгуулах шаардлагыг гаргасан.

 

Шүүхийн тухай хуулийн 122 дугаар зүйлд зааснаар нэхэмжлэгч ******* ХХК нь зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэлд битүүмжлэн хураагдсан хөрөнгийн өмчлөгчийн хувьд нэхэмжлэл гаргах эрхтэй этгээд байх бөгөөд шүүхэд нэхэмжлэл гаргасан нь хууль зөрчөөгүй.

 

10. Шийдвэр гүйцэтгэгч нь 2022 оны 09 сарын 29-ний өдрийн 1*******3/224202*******2 дугаар Эд хөрөнгө битүүмжлэх тухай тогтоолоор эрхийн улсын бүртгэлийн Ү-22060**************73******* дугаартай, дүүргийн дүгээр хороо, ам, гудамж, дугаар байр 1 тоот хаягт байршилтай аялал жуулчлалын зориулалттай үл хөдлөх эд хөрөнгийг битүүмжлэх ажиллагааг явуулахад тус хөрөнгийн өмчлөгч гэх Л.Баярхүү байлцсан, мөн 2023 оны 02 сарын -ний өдрийн 1*******3//1 дугаартай Эд хөрөнгө хураах тухай тогтоолоор битүүмжилсэн үл хөдлөх хөрөнгийг хураах ажиллагааг явуулахдаа төлбөр төлөгч ХХК-ийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч н.Цэдэндамба-г байлцуулан, битүүмжилж хураасан үл хөдлөх хөрөнгийг бусдад шилжүүлэхгүй байхыг ******* ХХК-д мэдэгдэхийг танилцуулсан болох нь тогтоол болон гүйцэтгэгчийн тэмдэглэлээр тогтоогдож байх ба гүйцэтгэгчийн явуулсан ажиллагаа нь Шүүхийн тухай хуулийн *******4 дүгээр зүйлийн *******4.1, *******4.2, 41 дүгээр зүйлийн 41.1-т нийцсэн байна.

 

. Нэхэмжлэгч ******* ХХК нь т ******* дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны 2020 оны 07 сарын 27-ны өдрийн 1*******1/ШШ2020/92******* дугаартай ийн дагуу явагдаж буй ажиллагаа буюу төлбөр авагч "Монгол Улсын Хөгжлийн банк ХХК, төлбөр төлөгч ХХК-д холбогдох ажиллагааны явцад тус компанийн хууль ёсны эрх ашиг нь хөндөгдөж байхад оролцуулаагүй гэх тайлбарыг гарган маргаж байх боловч дурдсан ээр хариуцагч төлбөр төлөх үүргээ сайн дураар биелүүлээгүй тохиолдолд зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэлд барьцаалсан тус компанийн өмчлөлийн үл хөдлөх эд хөрөнгийг худалдан борлуулахаар лэснийг мэдээгүй гэж үзэх үндэслэл хэрэгт авагдсан баримтаар тогтоогдоогүй.

 

12. Шүүхийн тухай хуулийн 33 дугаар зүйлийн 33.1.1-д иргэний ажиллагааны талууд гүйцэтгэлийг баталгаажуулах арга хэмжээ эд байлцах, 33.1.3-т иргэний ажиллагааны явцад үүссэн асуудлаар санал, хүсэлт гаргах эрхтэй гэж заасан бөгөөд барьцаа хөрөнгийн өмчлөгч болох ******* ХХК нь хуульд заасан эрхийг хэрэгжүүлэх боломжгүй байсан болохоо баримтаар нотлоогүй.

 

Хэрэгт авагдсан баримтаар гүйцэтгэгч нь гүйцэтгэлийн ажиллагааг явуулахдаа ажиллагааны талууд болох төлбөр авагч, төлбөр төлөгч, өмчлөгч нарт мэдэгдлийг хүргүүлж байсан болох нь тогтоогдож байх бөгөөд гүйцэтгэгчийн үйл ажиллагаанаас шалтгаалж барьцаа хөрөнгийн өмчлөгч болох ******* ХХК гүйцэтгэлийн ажиллагаанд эрхээ хэрэгжүүлэх боломжгүй нөхцөл байдал үүссэн гэж үзэх үндэслэл баримтаар тогтоогдохгүй байна.

 

13. Шүүхийн тухай хуулийн ************** дугаар зүйлийн **************.7-д талууд эд хөрөнгийн үнэлгээний талаарх гомдлоо энэ хуулийн **************.3-т заасны дагуу мэдэгдсэн өдрөөс хойш 7 хоногийн дотор шүүхэд гаргаж болно гэж заасан бөгөөд нэхэмжлэгч ******* ХХК хөрөнгийн үнэлгээг эс зөвшөөрч, түүний өмчлөлийн үл хөдлөх эд хөрөнгүүдийг зах зээлийн үнэ ханшаас хэт доогуур үнэлж үнэгүйдүүлсэн гэх үндэслэлээр хөрөнгийн үнэлгээг хүчингүй болгуулах тухай гомдлын шаардлагыг 2024 оны 03 сарын 07-ны өдөр ******* дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхэд гаргажээ.

 

нь хөрөнгийн үнэлгээний талаар 2023 оны 03 сарын -ний өдрийн 4-1*******3/396******* дугаар мэдэгдлийг 2023 оны 03 сарын 02-ны өдөр Монгол шуудан ХК-ийн шуудан илгээмжээр явуулсан болох нь хэрэгт авагдсан баримтаар тогтоогдож байх ба нэхэмжлэгч нь хуульд заасан гомдол гаргах хугацааг хэтрүүлсэн байна. /хх-ийн 13-16, 10*******/

 

Нэхэмжлэгч ******* ХХК нь хариуцагч 2023 оны 03 сарын -ний өдрийн хөрөнгийн үнэлгээний талаарх мэдэгдлийг шуудангаар хүргүүлсэн үйл баримтыг нотлох баримтаар үгүйсгэж няцаагаагүй бөгөөд хөрөнгийн үнэлгээний талаар 2023 оны 02 сарын 2*******-ны өдрийн үнэлгээний талаар 2024 оны 03 сарын 07-ны өдөр анх мэдсэн гэх тайлбарыг гаргаж байх боловч уг тайлбар нь хэрэгт авагдсан баримтаар тогтоогдоогүй.

 

14. Шинжээчээр томилогдсон ХХК нь хөрөнгийн үнэлгээ хийх эрх бүхий хуулийн этгээд болох нь, шинжээч нь хөрөнгийн үнэлгээ хийх тусгай зөвшөөрөл бүхий этгээд болох нь хэрэгт авагдсан баримтаар тогтоогдож байх бөгөөд хариуцагч газрын ажиллагааны явцад шинжээч томилсон ажиллагаа нь Шүүхийн тухай хуулийн 42 дугаар зүйлийн 42.1, ************** дугаар зүйлийн **************.2.6-д заасны дагуу явагджээ

 

Шүүхийн тухай хуулийн ************** дугаар зүйлийн **************.2.2-т зааснаар талууд, өмчлөгч Иргэний хуулийн 177.1-д заасны дагуу тохиролцоогүй хөрөнгийг шинжээчээр үнэлүүлэхээр заасан тул газраас битүүмжлэн хураагдсан хөрөнгийн үнэлгээ хийлгэхээр шинжээч томилсон нь үндэслэлтэй, хууль зөрчөөгүй байна.

 

1*******. Хөрөнгийн үнэлгээ хийх гэдэг нь хөрөнгийн үнэлгээний зүйлийн үнэ цэнийг тогтооход чиглэсэн үнэлгээчний хараат бус үйл ажиллагааг ойлгох бөгөөд үнэ цэнэ гэдэг нь хөрөнгийн үнэлгээ хийсний үр дүнд тогтоосон хөрөнгийн үнэлгээний зүйлийн тухайн үеийн мөнгөөр илэрхийлэгдэх мөнгөн дүнг хэлнэ.

 

Хөрөнгийн үнэлгээ хийгдсэн хөрөнгө нь дүүргийн дүгээр хороо, ам, гудамж, дугаар байр 1 тоот хаягт байршилтай 332 м.кв *******тай аялал жуулчлалын зориулалттай үл хөдлөх эд хөрөнгө бөгөөд шинжээч нь хөрөнгийн үнэлгээг тухайн үл хөдлөх хөрөнгийн ашиглалтын түвшин, цаашид ашиглах боломж зэргийг судлан хийсэн байна. Мөн үнэлгээ хийгдсэн үл хөдлөх эд хөрөнгөтэй ойролцоо байршилд буюу дүүргийн дүгээр хороонд байрлалтай ойролцоо метр квадрат *******тай, зах зээл дээр худалдан борлуулагдаж байгаа хөрөнгөтэй харьцуулан зах зээлийн хандлагаар үнэлгээний тооцоо хийснийг буруутгах үндэслэл тогтоогдохгүй байна. Тодруулбал, шинжээч үнэлгээ хийж буй үл хөдлөх хөрөнгө болон харьцуулалт хийсэн хөрөнгийн онцлог, ашиглалт, насжилт, байршил зэрэг хүчин зүйлсийг тооцон, зах зээлд нээлттэй санал болгож байгаа үнэ, борлогдох магадлал, хэлцлийн нөхцөл зэргийг харгалзан нэгж *******н тохируулагдсан дундаж жишиг үнийг тогтоон үнэлгээ хийлгэж буй хөрөнгийн *******н хэмжээгээр тооцон зах зээлийн үнэ цэнийг тодорхойлжээ.

 

Үнэлгээчин нь тогтоолын дагуу үл хөдлөх эд хөрөнгийг үнэлэхдээ зах зээлийн хандлагаар харьцуулалтын аргыг ашиглан үнэлгээ тогтоосон нь Хөрөнгийн үнэлгээний тухай хуульд заасан бодитой байх зарчимд нийцсэн байна.

 

16. Хариуцагч газрын ажиллагааны явцад шинжээч томилсон ажиллагаа нь Шүүхийн тухай хуулийн 42 дугаар зүйлийн 42.1, ************** дугаар зүйлийн **************.2.6-д заасны дагуу явагдсан байна. Мөн шинжээчээр томилогдсон ХХК-ийн үнэлгээчин нь хөрөнгийн үнэлгээг тогтоосон үйл ажиллагаа нь Шүүхийн шинжилгээний тухай хууль, Хөрөнгийн үнэлгээний тухай хуульд заасан журмын дагуу хийгдсэн байх ба хөрөнгийн үнэлгээний тайлан Хөрөнгийн үнэлгээний тухай хуулийн ******* дугаар зүйлийн *******.1, *******.2-т заасан шаардлагыг хангасан байх тул үнэлгээг хүчингүй болгох үндэслэл баримтаар тогтоогдохгүй байна.

 

17. ******* дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны 2023 оны 10 сарын 10-ны өдрийн 1*******1/ШШ2023/03167 дугаар ээр ХХК-ийн нэхэмжлэлтэй, хариуцагч т холбогдуулан гаргасан ХХК-ийн эрхийн улсын бүртгэлийн Ү-22060**************73******* дугаартай, дүүргийн дүгээр хороо, ам, гудамж, дугаар байр 1 тоот хаягт байршилтай аялал жуулчлалын зориулалттай үл хөдлөх эд хөрөнгийг 1,363,160,460 төгрөгөөр үнэлсэн үнэлгээг хүчингүй болгуулах нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож лэсэн болох нь хэрэгт авагдсан баримтаар тогтоогдож байгааг дурдах нь зүйтэй.

 

1*******. нь Шүүхийн тухай хуулийн 69 дүгээр зүйлийн 69.1, 72 дугаар зүйлийн 72.1-д заасныг баримтлан 2023 оны 03 сарын 29-ний өдрийн 4/4******* дугаар Анхны албадан дуудлага худалдаа явуулах тухай тогтоолоор 2023 оны 04 сарын 14-ний өдөр үл хөдлөх эд хөрөнгийг шинжээчийн тогтоосон үнэлгээний 70 хувиар үнэлж албадан дуудлага худалдаанд оруулахаар лэж, мэдэгдлийг 2023 оны 04 сарын 03-ны өдрийн 3/6221 тугаар мэдэгдлээр ******* ХХК-д мэдэгдсэн. /хх-ийн0, 2/

 

Мөн нь 2024 оны 02 сарын 27-ны өдрийн дугаар Анхны албадан дуудлага худалдаа явуулах тухай тогтоол, 2024 оны 03 сарын 26ны өдрийн дугаар Хоёр дахь албадан дуудлага худалдаа явуулах тухай тогтоолыг гаргаж, мэдэгдлийг ******* ХХК-д хүргүүлсэн болох нь тогтоогдож байна.

 

19. Нэхэмжлэгч нь үл хөдлөх хөрөнгийн үнэлгээ нь зах зээлийн үнээс хэт багаар үнэлсэн тул уг үнэлгээг үндэслэн албадан дуудлага худалдаанд оруулахаар тогтоол гаргасан нь үндэслэлгүй хууль бус ажиллагаа болсон гэж тогтоолуудыг хүчингүй болгуулах шаардлагыг гаргасан.

 

Шүүхийн тухай хуулийн 72 дугаар зүйлийн 72.1-д Анхны дуудлага худалдааны дуудах үнэ болон хоёр дахь дуудлага худалдааны үнийг Иргэний хуульд заасан хувь, хэмжээгээр тогтооно гэж заасан бөгөөд нь Иргэний хуулийн 177 дугаар зүйлийн 177.1-д заасны дагуу эрхийн улсын бүртгэлийн Ү-22060**************73******* дугаартай, дүүргийн дүгээр хороо, ам, гудамж, дугаар байр 1 тоот хаягт байршилтай аялал жуулчлалын зориулалттай үл хөдлөх эд хөрөнгийг 1,363,160,460 төгрөгөөс хуульд заасан хувь хэмжээгээр дуудлага худалдааны дуудах үнийг тогтоож, албадан дуудлага худалдаагаар худалдан борлуулахаар тогтоол гаргасан нь холбогдох хуульд заасныг баримтлан гаргасан байх тул анхны болон хоёр дахь албадан дуудлага худалдаа явуулах тогтоолуудыг хүчингүй болгох үндэслэлгүй.

 

20. Нэхэмжлэгч нь төлбөр төлөгч ХХК-ийн өөрийн хөрөнгө нь тухайн ажиллагааны төлбөл зохих төлбөрт бүрэн хүрэлцэхээр байхад нэхэмжлэгчийн өмчлөлийн хөрөнгөд ажиллагаа явуулж байгаа нь Шүүхийн тухай хуулийн 93 дугаар зүйлийн 93.1-д заасныг зөрчсөн гэх тайлбарыг гаргаж байх боловч уг үндэслэлээр хөрөнгийн үнэлгээ болон албадан дуудлага худалдаа явуулах тогтоолыг хүчингүй болгох үндэслэл хэрэгт авагдсан баримтаар тогтоогдоогүй болохыг дурдах нь зүйтэй.

 

21. Дээр дурдсан үндэслэлүүдийг нэгтгэн зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэлд барьцаалсан барьцааны зүйл болох үл хөдлөх эд хөрөнгийн үнэлгээ бүрэн, бодитой хийгдсэн, хөрөнгийн үнэлгээний тайлан хуульд заасан шаардлагыг хангасан, гүйцэтгэлийн ажиллагаа хуульд заасны дагуу явагдсан байх тул эрхийн улсын бүртгэлийн Ү-22060**************73******* дугаартай, дүүргийн дүгээр хороо, ам, гудамж, дугаар байр 1 тоот хаягт байршилтай аялал жуулчлалын зориулалттай үл хөдлөх эд хөрөнгийг 1,363,160,460 төгрөгөөр үнэлсэн ХХК-ийн үнэлгээчний 2023 оны 02 сарын 2*******-ны үнэлгээ болон 2024 оны 02 сарын 27-ны өдрийн дугаартай Анхны албадан дуудлага худалдаа явуулах тухай тогтоол, 2024 оны 03 сарын 26-ны өдрийн дугаартай Хоёр дахь албадан дуудлага худалдаа явуулах тухай тогтоолыг тус тус хүчингүй болгуулах шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож лэх үндэслэлтэй гэж шүүх дүгнэв.

 

22. Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон тул Иргэний хэрэг шүүхэд хянан лэх тухай хуулийн *******6 дугаар зүйлийн *******6.1, 60 дугаар зүйлийн 60.1, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.1.4-т заасныг баримтлан нэхэмжлэгчийн улсын тэмдэгтийн хураамжид урьдчилан төлсөн нийт 210,200 төгрөг /140,400 төгрөг + 70,200 төгрөг/-ийг улсын орлогод хэвээр үлдээх нь хуульд нийцнэ.

 

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан лэх тухай хуулийн ******* дугаар зүйлийн *******.1, *******.2.3, 6, *******, 160 дугаар зүйлийн 160.1.2-т заасныг удирдлага болгон ТОГТООХ нь:

 

1. Шүүхийн тухай хуулийн 122 дугаар зүйлийн 122.*******-д заасныг баримтлан хариуцагч т холбогдох эрхийн улсын бүртгэлийн Ү-22060**************73******* дугаартай, дүүргийн дүгээр хороо, ам, гудамж, дугаар байр 1 тоот хаягт байршилтай аялал жуулчлалын зориулалттай үл хөдлөх эд хөрөнгийг 1,363,160,460 төгрөгөөр үнэлсэн ХХК-ийн үнэлгээчний 2023 оны 02 сарын 2*******-ны үнэлгээ болон 2024 оны 02 сарын 27-ны өдрийн дугаартай Анхны албадан дуудлага худалдаа явуулах тухай тогтоол, 2024 оны 03 сарын 26-ны өдрийн дугаартай Хоёр дахь албадан дуудлага худалдаа явуулах тухай тогтоолыг тус тус хүчингүй болгуулах шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосугай.

 

2. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан лэх тухай хуулийн *******6 дугаар зүйлийн *******6.1, 60 дугаар зүйлийн 60.1, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.1.4-т заасныг баримтлан нэхэмжлэгчийн улсын тэмдэгтийн хураамжид урьдчилан төлсөн нийт 210,200 төгрөг /140,400 төгрөг + 70,200 төгрөг/-ийг улсын орлогод хэвээр үлдээсүгэй.

 

3. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан лэх тухай хуулийн 70 дугаар зүйлийн 70.2-т зааснаар тус шүүгчийн 2024 оны 04 сарын 12-ны өдрийн 1*******1/ШЗ2024/07724 дугаар захирамж нь давж заалдах болон хяналтын журмаар гомдол гаргасан бол түүнийг лэх хүртэл хугацаанд хэвээр үйлчлэхийг мэдэгдсүгэй.

 

4. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан лэх тухай хуулийн 120 дугаар зүйлийн 120.2-т зааснаар зохигч, гуравдагч этгээд, тэдгээрийн төлөөлөгч буюу өмгөөлөгч анхан шатны ийг гардан авсанаас хойш 14 хоногийн дотор иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд давж заалдах гомдол гаргах эрхтэйг дурдсугай.

 

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ ШҮҮГЧ Д.ЦЭРЭНДОЛГОР