МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

*******, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн шүүгч Д.Цэрэндолгор даргалж, шүүгч Ж.Байгалмаа, шүүгч Д.Ганболд нарын бүрэлдүүнтэй, тус шүүхийн шүүх хуралдааны танхимд хийсэн иргэний хэргийн шүүх хуралдаанаар,

 

Нэмжлэгч: Улаанбаатар хот, ******* дүүрэг, ******* дугаар хороо, ******* дүгээр байр, ******* тоот хаягт оршин суух ******* овогт *******-н ******* /Регистрийн дугаар *******/-ын нэмжлэлтэй,

 

Хариуцагч: Улаанбаатар хот, ******* дүүрэг, ******* дугаар хороо, ******* дугаар хэсэг, гудамж, тоот хаягт оршин суух овогт ы /Регистрийн дугаар ЦД8807*******37/-д холбогдох,

 

Гэм хорын хохиролд ,3*******0,000 төгрөг гаргуулах тухай нэмжлэлтэй иргэний хэргийг хянан хэлэлцэв.

 

Шүүх хуралдаанд оролцогчид:

нэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч ,

иргэдийн төлөөлөгч , ,

шүүх хуралдааны нарийн бичгийн даргаар Э.Эрхэм-Оргил.

 

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

 

. Нэмжлэгч тал шүүхэд гаргасан нэмжлэл болон шүүх хуралдааны хэлэлцүүлэгт гаргасан тайлбартаа:

г миний хүү *******0*******3 оны 07 сарын 03-ны өпөо 3 цагийн үед Кролла ахио маркийн *******6-78 дугаартай суудлын автомашинаар дүүргийн нутаг дэвсгэрт астра төвийн урд зайсангийн гүүр чиглэлд хоёрдугаар эгнээгээр зорчин явж байхад Приус 30 маркийн дугаартай суудлын авто машины жолооч Э. гарцаар гарч ирэн миний машины баруун талаас ирж мөргөсөн. Түүний буруутай үйлдлийн улмаас миний эзэмшлийн автомашинд ихээн хэмжээний хохирол учирсан Э.ы буруутай үйлдэл нь замын цагдаагийн газрын хэргийн газарт үзлэг хийсэн актаар тогтоогдож байгаа. Миний машины хохирлын хэмжээг -эстимэйт ХХК-ийн үнэлгээгээр ,*******0,000 төгрөгийн хохирол учирсан. Энэ талаар бид ярьж тохиролцож, Э. нь учруулсан хохиролоо бүрэн төлж барагдуулахаар ярилцаж, ний өдрөө 300,000 төгрөг, барагдуулж, үлсэн ,3*******0,000 төгрөгийг өнөө хүртэл төлөхгүй алга болсон. ******* дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн *******0*******3 оны сарын 5-ны өдрийн 0/ШШ*******0*******3/04973 дугаартай эрэн сурвалжилж, хаягийг тогтоох шийдвэр гарсан. *******0*******4 оны 0******* сарын 05-ны ******* дүүргийн Цагдаагийн газрын хоёрдугаар хэлтэсээс эрэн сурвалжилж хаяг тогтоогдсон, Э. хуучин хаяг дээрээ байна гэсэн. Хаяг дээрээ байхгүй гэж худлаа хэлүүлж хохиролоо хойшлуулж байгаа тул миний автомашинд учирсан хохирол болох ,3*******0,000 төгрөгийг төлүүлж өгч тусална уу гэв.

 

*******. Хариуцагч шүүхэд гаргасан хариу тайлбартаа:

Э. миний бие *******0*******3 оны 07 сарын 03-ны өдөр 3 цагийн үед Кролла ахиа маркийн *******6-78 улсын дугаартай автомашинтай шүргэлцсэн. Уг авто осол нь дүүргийн Астра төвийн урд болсон ба уг машиныг жолоодож явсан жолооч болох Л.******* нь хурд хэтрүүлэн явсан нь ойлгомжтой. Тухайн үед сандраад буруутай үйлдлээ хүлээн зөвшөөрсөн. Ослын үед аль аль нь хохиролтой болсон ч миний барьж явсан машинд *******,680,000 төгрөгийн хохирол учирсан. Одоог хүртэл янзлуулж чадаагүй явна. Миний бие өрх толгойлсон эцэг хүн, хоёр охинтой. Бага охин минь 3 дугаар анги бөгөөд өглөө 8 цагаас өдөр цаг 30 минут хүртэл хичээллэж, бага охиноо аваад том охиноо 3 цагт хүргэж өгдөг. Бусад цагаар хүүхдийнхээ хичээлийг хийлгэж, даваа гарагаас баасан гарагийн хооронд хүүхдээ хүргэж өгч, авдаг тул тууштай ажил хийх боломжгүй байдаг. Цаашид *******6-78 улсын дугаартай иргэний хохирлыг сар бүр 00,000 төгрөгөөр барагдуулах хүсэлтэй байгаа тул хүсэлтийг маань харгалзан үзэж шийдвэрлэж өгнө үү. гэжээ.

 

3. Иргэдийн төлөөлөгч нар шүүх хуралдаанд гаргасан дүгнэлтдээ:

Цагдаагийн газрын дүгнэлтээр хэрэгт холбогдогч Э. буруутай гэж үзсэн, мөн хариуцагч өөрөө хүлээн зөвшөөрсөн байгаа учир хохирлыг барагдуулах ёстой гэж үзэж байна гэв.

 

4. Хэрэгт бүрдүүлсэн нотлох баримт:

4.. Нэмжлэгч талаас ирүүлсэн: нэмжлэл /хх--3/, улсын тэмдэгтийн хураамж төлсөн баримт /хх-4/, *******6-78 автомашины тээврийн хэрэгслийн гэрчилгээ /хх-5/, ******* дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүгчийн *******0*******3.09.04-ний өдрийн 0/ШЗ*******0*******3/*******0343 дугаартай захиармж /хх-6/, итгэмжлэл /хх-7/, иргэний үнэмлийн хуулбар, лавлагаа /хх-8/, ******* дүүргийн Цагдаагийн газрын Хоёрдугаар хэлтсийн *******0*******4.0*******05-ны хариуцагчийн хаяг тогтоосон албан бичиг /хх-9/, ******* дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн *******0*******3..5-ны өдрийн 0/ШШ*******0*******3/04973 дугаар шийдвэр /хх-0-*******/, *******0*******3.07.0*******-ны өдрийн Эрх бүхий албан тушаалтны тэмдэглэл /хх-3/, Зам тээврийн осол, хэрэг гарсан газар хийсэн хэмжилтийн бүдүүвч /хх-4/, Зам тээврийн осол дээр тогтоосон акт /хх-5/, Л.*******, Э. нарын иргэний үнэмлийн лавлагаа /хх-6, 7/, автомашины тээврийн хэрэгслийн гэрчилгээ /хх-8/, Э.ы хүсэлт /хх-9/, Э.ы жолоодох эрхийн лавлагаа /хх-*******0/, эстимэйт ХХК-н үнэлгээний тайлан /хх-*******-*******/,

4.*******. Хариуцагч талаас ирүүлсэн: иргэний үнэмл /хх-*******6/, хариу тайлбар /хх-3/.

 

Хэрэгт авагдсан болон шүүх хуралдаанаар хэлэлцэгдсэн нотлох баримтуудыг шинжлэн судлаад

ҮНДЭСЛЭХ нь:

 

. Шүүх бүрэлдүүн нэмжлэлийн шаардлагыг хангаж шийдвэрл үндэслэлтэй гэж үзэв.

 

*******. Нэмжлэгч Л.******* нь хариуцагч Э.д холбогдуулан зам тээврийн ослын улмаас түүний автомашинд учирсан гэм хорын хохиролд ,3*******0,000 төгрөгийг гаргуулахаар шаардсан.

 

3. Хариуцагч Э. нь шүүхэд бичгээр гаргасан хариу тайлбартаа зам тээврийн осол гарахад нэмжлэгчийн хурд хэтрүүлсэн буруутай үйлдэл нөлөөлсөн, өөрийнх нь эзэмшлийн автомашинд их хэмжээний хохирол учирсан, тогтмол орлогогүй учир нэмжлэгчийн автомашинд учирсан хохирлыг сар бүр 00,000 төгрөгөөр төлж барагдуулах боломжтой гэжээ.

 

4. *******0*******3 оны 07 сарын 0*******-ны өдөр улсын дугаартай Toyota Prius маркийн автомашиныг жолоодож явсан Э. Монгол Улсын Замын хөдөлгөөний дүрмийн 5.9 Гол ба туслах замын уулзварт туслах замаас яваа жолооч гол замаас ирсэн тээврийн хэрэгсэлд зам тавьж өгнө гэсэн заалтыг зөрчиж Л.Баттулгын эзэмшлийн *******6-78 улсын дугаартай Toyota Corolla Axio-E60 маркийн автомашиныг мөргөж зам тээврийн осол гаргасан нь Зам тээврийн осол дээр тогтоосон акт, Осол хэрэг гарсан газар хийсэн хэмжилтийн зураг, Эрх бүхий албан тушаалтны тэмдэглэл зэрэг баримтаар тогтоогдож байна. /хх-ийн 5, 6, 7/

 

дүүргийн Цагдаагийн газрын Замын цагдаагийн хэлтэс уг зам тээврийн ослыг шалгаж, Зөрчлийн тухай хуулийн 4.7 дугаар зүйлийн 5-д заасан 00 нэгжтэй тэнц хэмжээний төгрөг болох 00,000 төгрөгөөр торгох шийтгэл оногдуулж, Зөрчил шалган шийдвэрл тухай хуулийн 6.6 дугаар зүйлд заасныг удирдлага болгон хялбаршуулсан журмаар шийдвэрлэжээ. /хх-ийн 5/

 

5. Зам тээврийн ослыг шалгаж шийдвэрлэсэнтэй холбогдуулан хариуцагч Э. нь өөрийн гэм буруугийн талаар маргаж, гарсан шийдвэрт гомдол гаргаагүй байх ба тэрээр зам тээврийн осол түүний буруутай үйлдлээс болсныг хүлээн зөвшөөрч хүсэлт гаргаж байсан болох нь хэрэгт авагдсан баримтаар тогтоогдож байна. /хх-ийн 9/

 

6. Хэрэгт авагдсан баримтуудаар хариуцагч Э. нь замын хөдөлгөөний дүрмийг зөрчсөн болох нь тогтоогдсон, түүний буруутай үйлдлийн улмаас гарсан зам тээврийн ослоор нэмжлэгч Л.Баттулгын эзэмшлийн *******6-78 улсын дугаартай Toyota Corolla Axio-E60 маркийн тээврийн хэрэгсэлд хохирол учирсан гэж үз үндэслэлтэй байх тул хариуцагч нь Иргэний хуулийн 50 дугаар зүйлийн 50.-д бусдын эд хөрөнгөд гэм хор учруулсан этгээд уг гэм хорыг арилгахдаа гэм хор учруулахаас өмнө байсан байдалд нь сэргэ /адил нэр, төрөл, чанарын эд хөрөнгө өгөх, гэмтсэн эд хөрөнгийг засах зэргээр/ буюу учирсан хохирлыг мөнгөөр нөхөн төлөх үүрэгтэй гэж зааснаар нэмжлэгчид учирсан гэм хорыг хариуцан арилгах үүргийг хүлээнэ.

 

7. Зам тээврийн ослын улмаас нэмжлэгч Л.Баттулгын эзэмшлийн *******6-78 улсын дугаартай Toyota Corolla Axio-E60 маркийн автомашинд учирсан хохирлыг *******0*******3 оны 07 сарын 0*******-ны өдөр ХХК үнэлж, автомашины эвдрэл, түүнийг засварлах нийт зардал ,*******0,000 төгрөг гэж үнэлсэн болох нь хэрэгт авагдсан баримтаар тогтоогдож байх ба хариуцагч нь автомашины эвдрэл гэмтэл, хохирлын үнэлгээний талаар шүүхэд тайлбар, хүсэлт гаргаагүй. /хх-ийн *******-*******/

 

Хэрэг хянан шийдвэрл ажиллагааны явцад дээр дурдсан ХХК-ийн үнэлгээг хариуцагч эс зөвшөөрч маргаагүй, нотлох баримтаар үгүйсгэж няцаагаагүй тул зам тээврийн ослын улмаас нэмжлэгчийн автомашинд учирсан хохирлын хэмжээг тус үнэлгээг үндэслэн тогтоох нь зүйтэй гэж үзэв.

 

8. Иргэний хуулийн 497 дугаар зүйлийн 497.-д зааснаар бусдын эд хөрөнгөд хууль бусаар санаатай буюу болгоомжгүй үйлдлээр гэм хор учруулсан этгээд уг гэм хорыг хариуцан арилгах үүрэгтэй бөгөөд нэмжлэгч Л.******* нь өөрийн автомашинд учирсан хохирол болох ,*******0,000 төгрөгийн хохирлыг зам тээврийн ослын буруутай этгээд болох хариуцагч Э.аас шаардах эрхтэй.

 

Нэмжлэгч нь хариуцагчаас 300,000 төгрөгийг авсан г тайлбарыг гаргаж, үлд ,3*******0,000 төгрөгийг гаргуулахаар шаардсаныг хариуцагч баримтаар үгүйсгэж няцаагаагүй, тэрээр төлбөрийг хуваан төлөх талаар хариу тайлбарыг гаргасан зэргээр нэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрсөн гэж үз үндэслэлтэй байх тул хариуцагчаас гэм хорын хохирлыг гаргуулах нь зүйтэй.

 

9. Шүүх хуралдаанд оролцсон иргэдийн төлөөлөгч нар нь цагдаагийн газрын дүгнэлтээр хэрэгт холбогдогч Э. буруутай гэж үзсэн, мөн өөрөө хүлээн зөвшөөрсөн байгаа учир хохирлыг барагдуулах ёстой гэсэн дүгнэлтийг гаргасан.

 

0. Дээр дурдсан үндэслэлүүд болон иргэдийн төлөөлөгчийн дүгнэлтийг үндэслэн нэгтгэн дүгнэж, хариуцагч Э.аас нэмжлэгчийн эзэмшлийн *******6-78 улсын дугаартай Toyota Corolla Axio-E60 маркийн автомашинд учирсан гэм хорын хохиролд ,3*******0,000 төгрөгийг гаргуулан нэмжлэгч Л.*******д олгож шийдвэрл үндэслэлтэй гэж шүүх бүрэлдүүн дүгнэв.

 

. Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухайд Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрл тухай хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56., Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7..-д заасныг баримтлан нэмжлэгчийн улсын тэмдэгтийн хураамжид урьдчилан төлсөн 36,070 төгрөгийг улсын орлогод хэвээр үлдээж, хариуцагчаас нэмжлэлийн шаардлагын хангасан үнийн дүнд тохирох улсын тэмдэгтийн хураамжид 36,070 төгрөгийг гаргуулан нэмжлэгчид олгох нь хуульд нийцнэ.

 

*******. Хариуцагч нь шүүх хуралдааны товыг мэдсэн боловч шүүх хуралдаанд хүндэтгэн үз шалтгаангүйгээр ирээгүй, нэмжлэгч тал хариуцагчийн эзгүйд хэргийг хянан шийдвэрлүүл хүсэлтийг гаргасан тул Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрл тухай хуулийн 00 дугаар зүйлийн 00.3-т зааснаар шийдвэрлэв.

 

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрл тухай хуулийн 5 дугаар зүйлийн 5., 5.*******., 6, 8 дугаар зүйлүүдийг удирдлага болгон ТОГТООХ нь:

 

. Иргэний хуулийн 497 дугаар зүйлийн 497., 50 дугаар зүйлийн 50.-д заасныг баримтлан хариуцагч Э.-с ,3*******0,000 /нэг сая гурван зуун хорин мянган/ төгрөгийг гаргуулан нэмжлэгч Л.*******-д олгосугай.

 

*******. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрл тухай хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56., 60 дугаар зүйлийн 60., Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7..-д заасныг баримтлан нэмжлэгчийн улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 36,070 төгрөгийг улсын орлогод хэвээр үлдээж, хариуцагч Э.-с улсын тэмдэгтийн хураамжид 36,070 төгрөгийг гаргуулж нэмжлэгч Л.*******-д олгосугай.

 

3. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрл тухай хуулийн *******0 дугаар зүйлийн *******0.*******-т зааснаар зохигч, гуравдагч этгээд, тэдгээрийн төлөөлөгч буюу өмгөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг гардан авсанаас хойш 4 хоногийн дотор Нийслэлийн иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд давж заалдах гомдол гаргах эрхтэй бөгөөд хуулийн 9 дүгээр зүйлийн 9.*******, 9.4, 9.7-д зааснаар шийдвэр танилцуулан сонсгомогц хүчинтэй, 4 хоног өнгөрснөөс хойш 4 хоногийн дотор шүүх хуралдааны оролцогч талууд шүүхэд хүрэлцэн ирж шийдвэрийг өөрөө гардан авах үүргээ биелүүлээгүй нь давж заалдах журмаар гомдол гаргах хугацааг тоолоход саад болохгүй бөгөөд шүүх хуралдаанд оролцоогүй талд шийдвэрийг гардуулснаар гомдол гаргах хугацааг тоолохыг дурдсугай.

 

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ ШҮҮГЧ Д.ЦЭРЭНДОЛГОР

 

ШҮҮГЧИД Ж.БАЙГАЛМАА

 

Д.ГАНБОЛД