2025 04 21 191/ШШ2025/03338

 

МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн шүүгч Ц.АМарМэнд даргалж, шүүгч Б.Мөнхбаяр, шүүгч Н.Оюунтуяа нарын бүрэлдэхүүнтэй тус шүүхийн шүүх хуралдааны танхиМд хийсэн шүүх хуралдаанаар,

 

НэхэМжлэгч:.....дүүрэг, ....... тоотод оршин суух,  ..../РД: ..../-ийн нэхэМжлэлтэй,

 

Хариуцагч: .... дүүрэг, ....... байранд байрлах, М  ГҮТББ /РД:.../,

 

Хариуцагч: .... дүүрэг, ..... тоотод оршин суух, .../РД:..../,

 

Хариуцагч: ..... дүүрэг, ......тоот хаягт байрлах,  У ХХК, /РД:....,/

 

Хариуцагч: .... дүүрэг, ....... тоотод оршин суух, Г /РД: ......./-д холбогдох,

 

Э нэр төр, алдар хүнд ажил, хэргийн нэр хүндийг сэргээж, гутаасан арга хэрэгслээр няцаалт хийхийг даалгах, нэр төр, алдар хүнд гутаасны улМаас учирсан гэМ хорын хохиролд нийт 3,406,140,550 төгрөгийг гаргуулах тухай үндсэн нэхэМжлэлтэй,

 

ГэМ хорын хохиролд 243,005,181.2 төгрөгийг гаргуулах тухай М -ын сөрөг нэхэМжлэлтэй тухай иргэний хэргийг хянан хэлэлцэв.

 

Шүүх хуралдаанд: НэхэМжлэгч Э , нэхэМжлэгчийн өМгөөлөгч Б, М , Т нарын итгэМжлэгдсэн төлөөлөгч О өМгөөлөгч О , иргэдийн төлөөлөгч А, шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга Н.Булган нар оролцов.

 

 

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

 

1.  НэхэМжлэгч Э 2024.03.28-ны өдөр шүүхэд гаргасан нэхэМжлэлийн өөрчилж тодруулсан шаардлагадаа: Миний бие 1992-1995 онд Мийн дэд даргаар 1995-2001, 2008-2013 онд даргаар 4 удаа сонгогдон ажиллаж, Мийг оффисын, үзэсгэлэнгийн, нэгдсэн урлангийн 4 гэсэн нийт 6 барилга байгуулаМжийг босгосноор Монголын хаМгийн тоМ эдийн засгийн чадавх бүхий төлбөрийн чадавх бүхий ТББ олгосон. 2013.12.27-нд Ээлжит их хурлаар ажлаа хүлээлгэн өгөхдөө Мийн 890М.кв газар дээр орших Үзэсгэлэнгийн 2 давхар барилга ба түүнтэй хөрш залгаа орших Миний үл хөдлөх эд хөрөнгө Б корпусын барилга орших 400 М.кв газрыг хаМруулан 28 давхар барилга барих А төслийг хөрөнгө оруулалтын гэрээний хаМт хүлээлгэн өгсөн. Уг төслийн Барилгын газар нь Нийслэлийн А зэрэглэлд оршдог 40 сая аМ долларын өртөгтэй тул уг төслийг булаан авах шуналын зорилгоор наМайг зайлуулахын тулд шинээр сонгогдсон дарга Т нарын хүМүүс зохион байгуулалттайгаар Миний эсрэг бусарМаг үйл ажиллагаа явуулсан. Т нь шинээр дарга болонгуутаа Мийн Ээлжит бус Их хурлыг 2014.03.16-нд СУИС-ийн Оюутан театрт хуралдуулж У " ХХК-ийн 2014.03.14-ний ГА/150-р худал дүгнэлтийг танилцуулан наМайг гүтгэн гүжирдэж Миний нэр төр, алдар хүнд, ажил хэргийн нэр хүндийг 200-400 хүнд гутаан дороМжилж худал Мэдээ Мэдээлэл тараасан нь Шүүхийн шинжилгээний үндэсний хүрээлэнгийн 2014.05.13-ны №85-р дүгнэлтээр үндэслэлгүй гэснээр худал гэдэг нь нотлогдсон. Ийнхүү уг ГА/150 худал дүгнэлтийг Ээлжит бус их хурлын төлөөлөгч гишүүдэд танилцуулснаар хариуцагчид нь М 1995 оны дүрМийн 2-р зүйлийг зөрчсөн гэдэг нь нотлогдоно.

Гүтгэсэн гэх асуудал: ХариуцагчГ танилцуулсан ГА/150 дүгнэлтээр М касснаас 260.792.482 төгрөг, 116.577 аМ доллар ба харилцахаас 97.220 аМ доллар бариМтгүй зарцуулж байгууллагад их хэМжээний хохирол учруулсан Э нараар төлүүл гэж худал дүгнэлтийг үнэн Мэтээр олон хүний өМнө наМайг гүтгэж дороМжилсон. Тэрээр Танай байгууллагын санхүүгийн бариМтын 90% нь бариМтгүй байна" гэх Мэтчилэн цаг гаруй гөрдөж гүтгэхдээ санхүүгийн бариМтгүйгээр үйл ажиллагаа явуулж байсан Мэт ойлголтыг тэр олон хүнд төрүүлсэн.

М 2014.04.28-ны 156-р албан бичигт ... Т Миний бие 2013.12.27-нд М даргаар сонгогдож Э гээс ажлаа хүлээн авсан. НаМайг ажил авах үед буюу 2013.12.31-ний байдлаар... Мийн байрны нилээд хэсэг нь бусдын өМчлөлд очсон байсан болно. ...М байрыг бусдад хэсэгчлэн худалдсан бол Мөнгө нь Мийн дансанд шилжсэн гэдгийг нотлох бариМт байхгүй байсан тул У ХХК-иар шалгалт хийлгэхээр шийдвэрлэсэн юМ. гэж Аудитын шалгалт оруулах болсон шалтгаанаа бичсэнээс үзвэл Т нь Аудитын шалгалт оруулахыг санаачилсан гэдгээ нотолсон байдаг. 2014.03.10-ны өдөр М Ээлжит бус их хурлыг 2014.03.16-нд хуралдуулах ТЗ-ийн 04-р шийдвэр гарсан байх бөгөөд уг хурал дээр аудитын дүгнэлтийг танилцуулах, Төв байртай холбоотой өМнөх даргын үед хийсэн хөрөнгө оруулалтын гэрээг цуцлуулах тухай байдаг. У ХХК-ийн ГА/150 дүгнэлт 2014.03.14-нд гарсан ба Т ажлаа хүлээн авсны дараа буюу 2013.12.31-ний байдлаар Мийн байрны нэлээд хэсэг нь бусдын өМчлөлд очсон байсан болно гэж худал бичиж байсан зэргээс үзэхэд аудитын дүгнэлт гарахаас наад зах нь 4 хоногийн өМнө уг дүгнэлт нь наМайг гүжирдэн нэр төрийг Минь гутаах хангалттай худал дүгнэлт гарахыг Мэдэж байсан гэдэг нь ойлгогдоно. Үүнээс үзвэл Т нь эхнээсээ санаатайгаар Миний нэр төр, алдар хүнд , ажил хэргийн нэр хүндийг гутаасан гэдэг нь нотлогдоно. Харин Э нь М байр хөрөнгийг зарж үрээгүй болохыг түүнд Т нарын гоМдлоор хилсээр эрүүгийн 2014250001639 тоот хэрэг үүсгэн 2014-2020 онд шалгахад тогтоосон байдаг.

Уг 2014.03.16-ны Ээлжит бус их хурлаар хэлэлцсэн 2-р асуудал нь А төслийг хэрэгжүүлэх 2013.12.04-ний 03 тоот хөрөнгө оруулалтын гэрээг хэлэлцэн Муу ашиггүй хэМээн цуцалсан. Уг А төслийг хэрэгжүүлэх зөвшөөрлийг Мийн тэргүүлэгчдийн зөвлөлийн 2008.07.15-ны №04, 2011.12.30-ны №06, 2012.09.25-ны №01 тогтоолуудаар тус тус өгсөн бөгөөд эдгээр тогтоолуудад тухайн үед Тэргүүлэгчдийн зөвлөлийн гишүүн байсан Т өөрөө сайн дураараа гарын үсгээ зурсан байдаг. А төслийг хэрэгжүүлэх гэрээг цуцалснаар Т нар нь М 10.989.929.000 төгрөгийн гэМ хор учруулсан ба Э надад 2013.12.04-ны N201 /03 ХаМтран ажиллах гэрээний дагуу олох ёстой байсан орлого 6.812.281.100 төгрөгийн гэМ хорын хохирол учруулсныг ДельтаМон ХХК-ийн 2022.12.23-ны ГэМ хорын хохирол төлүүлэх Э нэхэМжлэлтэй холбоотой үнэлгээний тухай санал дүгнэлт ба 2023.09.08-ны Хөрөнгө оруулалтын гэрээнээс олох орлогын нэхэМжлэлийн үнэлгээгээр тус тус тооцоолон тогтоосон. 2014.03.16-ны М Ээлжит бус их хурлын хэлэлцсэн 2 дахь асуудал нь Төв байртай холбоотой өМнөх даргын үед хийсэн хөрөнгө оруулалтын гэрээг цуцлуулах тухай гэж хэлэлцэн уг гэрээг тус их хурлын 01 тогтоолоор цуцалсан. Миний бие М 2008, 2011, 2012 оны ТЗ-ийн хурлуудын хууль ёсны тогтоолуудыг биелүүлэх үүрэгтэй бөгөөд уг А төслийн хөрөнгө оруулалтын 03 тоот гэрээг 2013.12.04-нд хийсэн нь хууль дүрМийг зөрчөөгүй болно. Ийнхүү уг 03 гэрээг үндэслэлгүйгээр Муу ашиггүй хэМээн хүчингүй болгож А төслийг зогсоосон ба өнөөг хүртэл 10 жилийн хугацаанд сайн гэрээ хийгээд 28 давхар барилгыг бариагүй, чадаагүй байгаа нь Миний хийсэн гэрээ Муудаа биш харин Миний нэр төрийг гутаан уг төслийг булаан авах Т нарын хувийн шунахайн зорилгоор хийсэн үйлдэл гэдгийн нотолгоо гэж үзнэ. А төслийн үр ашгийг уг 03 гэрээнээс тооцон гаргасан ДельтаМон ХХК-ийн 2022.12.23-ны дүгнэлтээс үзвэл хөрөнгө оруулалтын гэрээний дагуу М ТББ-д орох байсан буюу алдагдсан болоМжийн өртөг 10.989.929.000Т болж байгаа бөгөөд үүнээс үзвэл Т нь хувийн ашиг сонирхлынхоо төлөө ажилласны уршгаар М 10,9 тэрбуМ төгрөгийн гэМ хорын хохирол учруулсан болох нь тодорхой байна. Мөн ДельтаМон ХХК-ийн 2023.09.08-ны дүгнэлтээс үзвэл уг хөрөнгө оруулагчидтай Э Миний хийсэн хөрөнгө оруулалтын 2013.12.04-ны №01/03 ХаМтран ажиллах" гэрээний дагуу надад орох байсан орлого 6.812.281.100 төгрөг болж байгаа. Энэхүү А " төслийн хөрөнгө оруулалтын гэрээтэй холбоотой Э Миний иргэний хөрөнгө оруулалтын гэрээ нь уг төслийг хэрэгжүүлэхэд салгаж болохгүй бөгөөд учир нь М Төв байр Үзэсгэлэнгийн танхиМ ба түүнтэй хөрш залгаа орших Миний өМчлөлийн Б корпусын барилга хоёр нь өөр өМчлөгчтэй боловч хоорондоо залгаа 1 цогц барилга болно. ИйМээс А төсөл нь М өМчлөлийн үзэсгэлэнгийн барилга ба хувь иргэний өМчлөлийн Б корпусын барилгыг аль алиныг нь хаМрах ба М барилгатай холбоотой хөрөнгө оруулалтай гэрээг хүчингүй болгосноор Б" корпусын барилгын хөрөнгө оруулалтын гэрээний хөрөнгө оруулалтын гэрээ бас хэрэгжих болоМжгүй болсон. Энэхүү 6.812.281.100 төгрөгийг би надад хариуцагчдаас учруулсан гэМ хорын хохирол хэМээн Иргэний хуулийн 229.1, 229.2-р заалтуудыг тус тус үндэслэн олох ёстой байсан орлого хэМээн гаргаж байгаа ба үүнийг дараах байдлаар тооцоолж байна. Үүнд: 6.812.281.100: 3=2.270.760.366 төгрөг (М ТББ, иргэн Т нарыг тус бүр 1 бүхэл, Мөн У ХХК болон иргэн Г нарыг 1 бүхэл гэж авч үзсэн)

2.270.760.366 х 75%=1.703.070.274 төгрөг (Аливаа хурлыг 75 хувийн ирц бүрдсэн нөхцөлд хуралдах тогтсон жураМ бий. ИйМээс М их хурлын ирцийг 75 %-иар авсан учиртай.)

            1.703.070.274х74,67%=1.271.682.573 төгрөг (Энэхүү 75%-иас Т нь 74,67%-ийн санал авч хариуцагч М ТББ-ийн даргаар сонгогдсон хэМээн шүүхэд өгсөн тайлбартаа бичсэн тул уг хувиар бодсон. Ийнхүү Т нь М 2014 онд үйлчилж байсан дүрМийн 4-р зүйлийн 1-д зааснаар бүх гишүүдийн өМнө үр дүнг хариуцах үүрэгтэй хүн Мөн гэж үзнэ.)

            1.271.682.573:2=635.841.286 төгрөг (Худал Мэдээлэл гаргахад У ХХК ба иргэн Г нарыг тусалсан гэж үзэх тул Т т ногдох үнийн дүнгийн 50%-иар бодсон учиртай.)

            635.841.286:2=317.920.643 (У ХХК ба иргэн Г нарт тус тусд нь хэМээн тооцсон)

1.271.682.573 + 635.841.286=1.907.523.859 төгрөг

      6.812.281.100 - 1.907.523.859 = 4.904.757.241 төгрөг (М ТББ, ГҮТББ)

Хариуцагчдаас нэхэМжлэх ёстой гэМ хорын хохирлын энэхүү Мөнгөн дүнг 50% бууруулан нэхэМжлэлийн шаардлагаа тогтоож байгаа болно.

Хариуцагч М ТББ/ГҮТББ-аас 4.904.757.241*50% = 2.452.378.620 төгрөгийг, Хариуцагч Т аас 1.271,682.573*50%=635.841.286 төгрөгийг, Хариуцагч У " ХХК-аас 317.920.643*50%= 158.960.321 төгрөгийг, Хариуцагч Г гоос 317.920.643*50%=158.960.321 төгрөгийг тус тус гаргуулна.

Уг ГА/150 тоот Аудитын худал дүгнэлтийг үндэслэн наМайг М гишүүнчлэлээс ТЗ-ийн 2014.03.26-ны 05-р тогтоолоор хөөсөн ба Миний урлангийн цахилгааныг 4 жил гаруй тасалж, надад ирсэн шууданг өгөхийг болиулж наМайг хохироож байсан. НаМайг гишүүнчлэлээс хөөсөн М ТЗ-ийн 2014.03.26-ны 05-р тогтоол нь У -ын үндэслэлгүй худал дүгнэлтэд үндэслэсэн тул Мөн үндэслэлгүй бөгөөд хүчингүй гэж үзнэ. Мөн нэр төрийг Минь гутаан дороМжилсноос үүдэж уран бүтээл туурвих болоМжгүй болсон, Миний баялаг бүтээгчийн хувьд Чансаа 100% унаснаас гадна сэтгэл санааны хувьд хүнд цочрол дараМтад орж улМаар 2022.10.15-ндА " ХХК эМнэлгийн сэтгэцийн эМчид үзүүлж Р43.2 Дасан зохицохуйн эМгэг, сэтгэл түгшилтийн хаМ шинж гэсэн онош тогтоогдсон. Мөн Хатагтай эМнэлгийн зүрхний эМчийн хяналтад орсон ба уг эМчийн оношилгоогоор зүрхний өвчний шалтгаан нь сэтгэл санааны хяМралын улМаас хэМээн 2012.10.22-ны үзлэгээр тодорхойлсон байгаа. Энэ бүх зохион байгуулалттай санаатайгаар наМайг зайлуулахын тулд хийсэн М Ээлжит бус Их хурал ба У ХХК-ийн ГА/150 худал дүгнэлт болон Миний нэр төрийг гутаах үйл ажиллагаа нь диалектикийн эсрэг тэсрэгийн нэгдэл тэМцлийн хуулиар явагдсан хэМээн уг болсон процессын хуулийн үндэслэлийг тодорхойлж байна. Өөрөөр хэлбэл энэхүү процесс нь учир шалтгаан-Т нарын шунахайн зорилго) үйл бариМт (худал Мэдээлэл тарааж Миний нэр төрийг гутаан, эрүүгийн хэрэгтэн болгох) үр дагавар (гэМ хорын хохирол) хэМээсэн тоМьёоллоор тодорхойлогдоно. Мөн М 1995 оны дүрМийн 4-р зүйлийн 1-д М дарга нь их хурлын шийдвэрийг биелүүлж ... түүний үр дүнг бүх гишүүдийн өМнө хариуцна гэснийг хариуцагч Т т Мөн давхар холбогдуулан тодорхойлж байна. Мөн учруулсан гэМ хор хохирлыг хуулиар Алдар хүнд гэж бусдаас өөрийнх нь талаар өгсөн үнэлгээнд тулгуурлан өөртөө өгсөн тухайн хүний үнэлэМжийг ойлгоно гэж заасныг Нэр төр гэж тухайн хүний хувийн болон ёс зүй, түүнчлэн ажил хэргийн чадвар, Мэргэжлийн түвшний талаар бусдаас өгч буй үнэлгээг хэлнэ гэснийг тус тус удирдлага болгон тодорхойлж байна. ИйМд Иргэний хуулийн 21 дүгээр зүйлийн 21.2, 21.3-т заасныг үндэслэн Э Миний нэхэМжлэлийн шаардлагыг хангаж хариуцагчдад хуулийн зүй ёсны хариуцлагыг тооцож өгнө үү.

НэхэМжлэлийн шаардлага: Шуналын зорилгоор санаатай бөгөөд зохион байгуулалттайгаар наМайг 2014 онд нэр төрийг Минь гутаан дороМжилж худал Мэдээ Мэдээлэл тараасан тул нэр төр, алдар хүнд, ажил хэргийн нэр хүндийг гутаасан арга хэлбэр, хэрэгслээр няцаалт хийхийг Хариуцагч М ТББ, Иргэн Т , У ХХК, иргэн Г нарт даалгах,

ГэМ хорын хохиролд нийт 3.406.140.550 төгрөгийг хариуцагч нараас гаргуулах, Ийнхүү гаргуулахдаа хариуцагч М ТББ/ГҮТББ-аас 2.452.378.620 төгрөг, хариуцагч Т аас 635.841.286 төгрөг, хариуцагч У " ХХК-иас 158.960.321 төгрөг, хариуцагч Г гоос 158.960.321 төгрөг тус тус гаргуулах гэжээ.

 

2.  ХариуцагчМ шүүхэд бичгээр гаргасан хариу тайлбартаа: М нь 1942 онд үүсгэн байгуулагдсан, Монголын дүрслэх урлагийн хаМгийн тоМ үндэсний хэМжээний, Мэргэжлийн, төрийн бус, ашгийн бус, олон нийтийн байгууллага юМ. М Х нь нийт 600 гаруй гишүүнтэй, хуулийн хүрээнд дүрэМд заасны дагуу үйл ажиллагаа явуулдаг. М нь гишүүддээ үйлчилдэг төрийн бус байгууллага болохын хувьд, гишүүдийнхээ хууль ёсны эрх, ашиг сонирхлыг хаМгаалах нь нэн тэргүүний зорилт бөгөөд аливаа асуудлыг олонхоороо хэлэлцэн шийдвэрлэж ирсэн. Мийн дүрэМд зааснаар Хяналтын зөвлөл нь байгууллагын санхүүгийн үйл ажиллагаанд хөндлөнгийн аудитын хяналт хийлгэх эрхтэй бөгөөд 2008-2013 оны хоорондох байгууллагын санхүү бүртгэлд У ын байгууллагаар хөндлөнгийн хяналт хийлгэхэд М ийн хорооны даргаар ажиллаж байсан Э болон нягтлан бодогч Ж.Өлзийжаргал нар нь санхүүгийн зөрчил гаргаж, байгууллагад их хэМжээний хохирол учруулсан болох нь тогтоогдлоо гэсэн аудитын дүгнэлт гарсан. Аудитын дүгнэлт гарсантай холбогдуулан 2014 оны 03 дугаар сарын 11-ны өдөр М-ийн тэргүүлэгчдийн зөвлөлийн хурлын 06 тоот тогтоол гарч, М ээлжит бус Их хурлыг хуралдуулахаар шийдвэрлэж, тус ээлжит бус Их хурлаас Э , нарыг хууль хяналтын байгууллагад шилжүүлж, учруулсан хохирлыг барагдуулах, 03 тоот гэрээг хүчингүй болгохоор шийдвэрлэн 01 тоот тогтоол гаргасны дагуу М ийн хорооноос Э г Авлигатай тэМцэх газарт шалгуулахаар хүсэлт гаргасан. Авлигатай тэМцэх газраас бариМт, Мэдээллийг шалгаад Э нь 2007-2013 онд Мийн хорооны даргаар ажиллаж байхдаа албан тушаалын байдлаа урвуулан байгууллагын Мөнгөн хөрөнгийг хяналтгүй, анхан шатны бариМтгүйгээр зарцуулж, онц их хэМжээний хохирол учруулсан үйлдэл нь албан тушаалын гэМт хэргийн шинжтэй байх тул эрүүгийн хэрэг үүсгэн шалгуулахаар СБД-ийн 1 дүгээр прокурорын газар руу шилжүүлж, нийт 6 жилийн хугацаанд хэргийг хянасан. Энэ хугацаанд Манай байгууллагын зүгээс Э г сэтгэл санааны хувьд дараМталж байсан зүйлгүй бөгөөд гэМ хорын хохирол нэхэМжилсэн нь нотлох бариМтаар нотлогдохгүй, юунд үндэслэж гаргасан нь тодорхойгүй байна.М нь Э тэй холбоотой асуудлаар яМар нэг ор үндэсгүй зүйлийг өөрөө зохиож, нэр хүнд, алдар нэрийг нь гутаах зорилгоор олон нийтэд Мэдээлээгүй болно. Мийн дүрэМд заасны дагуу хяналтын зөвлөл нь байгууллагын санхүүгийн байдалд хөндлөнгийн хяналт хийлгэх, уг дүгнэлтийг М ийн ээлжит бус Их хурлаар хэлэлцүүлэх эрхтэй болно. М дүрМийг бүх гишүүдийн Их хурлаас баталдаг бөгөөд Э нь уг дүрМийг хүлээн зөвшөөрснөөр Мийн хорооны гишүүн болсон. Өөрөөр хэлбэл Э нь санхүүгийн тайланд хийсэн аудитын дүгнэлтийг бүх гишүүдийн хурлаар хэлэлцүүлдэг гэдгийг Мэдэж байсан, хүлээн зөвшөөрч байсан гэсэн үг юМ. Гэтэл нэхэМжлэлийн шаардлагын үндэслэх хэсэгтээ уг дүрМийн заалтыг огт Мэдэж байгаагүй юМ шиг уг хурал дээр ...дүгнэлтийг танилцуулах нэрээр ...олон нийтийн өМнө ор үндэсгүйгээр гүтгэн гүжирдэж нэр төр, алдар хүндийг Минь гутаан дороМжилсон гэсэн нь үндэслэлгүй юМ. Мийн даргын албан тушаал хашиж байсанЭ хууль хяналтын байгууллагаас шалгаад Э г албан тушаалын байдлаа урвуулан ашигласан болохыг тогтоосон. МУ-ын Ерөнхий прокурорын газрын Прокурорын 2020 оны 09 дүгээр сарын 04-ний өдрийн 4/10 тоот тогтоолд хэрэгт авагдсан бариМтуудаас дүгнэж үзэхэд Э нь 7,8 сая төгрөг, 12000 аМ долларыг анхан шатны бариМтгүй зарцуулсан, түүнчлэн М эзэМшлийн гэх газраас 400 М.кв газрыг өөрийн нэр дээр шилжүүлэхдээ М хурлаар хэлэлцэн шийдвэрлээгүй үйлдэл нь 2002 оны Эрүүгийн хуулийн 265 дугаар зүйлийн 265.2 дах хэсэгт заасан гэМт хэргийн шинжтэй боловч тус хэргийн хөөн хэлэлцэх хугацаа болох 5 жил өнгөрч, эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаа явуулж болохгүй нөхцөл байдал үүссэн байна гэжээ. М тэргүүлэгчдийн зөвлөлийн 2014 оны 03 дугаар сарын 26 ны өдрийн 05 тоот тогтоолоор Э нь М гишүүнээс хөөгдсөн байх бөгөөд уг шийдвэрт гоМдол гаргаагүй тул хүлээн зөвшөөрсөн гэж ойлгоно. .... ИйМд нэр төр, алдар хүнд, ажил хэргийн нэр хүндэд учруулсан гэМ хорын хохиролд Мөнгөн төлбөр гаргуулах нэхэМжлэл нь нотлох бариМтаар нотлогдохгүй, юунд үндэслэж гаргасан нь тодорхойгүй байх тул энэ шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү гэжээ.

 

2.1. Хариуцагч Г шүүхэд бичгээр гаргасан хариу тайлбартаа: Манай коМпани 2011 онд аудит ба баталгаажуулалт, санхүү болон татварын тайлан гаргах, дотоод аудит хийх, санхүүгийн зөвлөгөө өгөх, үнэлгээ, нягтлан бодох бүртгэлийн сургалт, санхүүгийн програММ нэвтрүүлэх чиглэлээр үүсгэн байгуулагдсан. Бид үүсгэн байгуулагдсан цагаас хойш өнөөдрийг хүртэлх 9 жилийн хугацаанд 200 гаруй аж ахуй нэгж байгууллагад санхүүгийн тайлангийн аудит, 100 гаруй байгууллагад тогтМол санхүүгийн зөвлөгөө, 150 гаруй нягтлан бодогч нарт санхүүгийн талаар сургалт зохион байгуулж, Мөн 2018 оны 6 сараас ВАН онлайн санхүүгийн програММ гаргаж зах зээлд нэвтрүүлэн ажиллаж байна. Энэ хугацаанд аудиторын эрхээ хэтрүүлсэн, аудиторт хориглосон үйлдэл хийх зэргээр хууль зөрчсөн тохиолдол гаргаж байгаагүй болно. Аудит гэдэг нь бизнесийн байгууллагын санхүү эдийн засгийн үйл ажиллагаа болон тэдгээрийг тодорхойлох шалгуур үзүүлэлтүүдийн хоорондын уялдаа, бодит байдлын нотолгоог сонирхсон хэрэглэгч нарт нь систеМчлэн хүргэхэд туслах үйлчилгээ юМ. Аудитын шалгалтыг үйлчлүүлэгчийн хүсэлтээр гэрээний үндсэн дээр хийдэг. Бид М ТББ-ын хүсэлтийн дагуу санхүүгийн зөвлөх үйлчилгээ үзүүлэх гэрээ байгуулан, тухайн үед хүчин төгөлдөр Мөрдөгдөж байсан 2015 оны Аудитын тухай хууль-ийн 4 дүгээр зүйлийн 4.4, 4.8-д заасныг удирдлага болгон 2014 оны 2 дугаар сарын 12-ноос 3 дугаар сарын 07-ны хооронд гүйцэтгэлийн аудитын ажлыг хуулийн дагуу үнэн зөв хийж гүйцэтгэсэн. НэхэМжлэгч нь нэхэМжлэлийн шаардлагын үндэслэх хэсэгтээ: Г нь М-ийн касснаас 260,792,482 төгрөг, 116,577 аМ доллар, харилцахаас 97,222 аМ.долларыг үр ашиггүй зарцуулж байгууллагад хохирол учруулсан тул дээрх Мөнгийг Э нараар төлүүл гэж танай байгууллагын санхүүгийн бариМтад шалгалт хийхэд 90 хувь нь бариМтгүй байна гэж наМайг гүтгэн гүжирдсэн гэжээ. Аудитын шалгалтыг аудиторын тусгай зөвшөөрөл бүхий Мэргэшсэн нягтлан бодогч нар гүйцэтгэдэг бөгөөд Мэргэшсэн нягтлан бодогч 2, бүртгэл санхүүгийн ахлах Мэргэжилтэн 1 нийт 3 хүний бүрэлдэхүүнтэй баг тус байгууллагын 2008-2013 онуудын санхүүгийн үйл ажиллагаанд шалгалт хийж дүгнэлт гаргасан. Уг багт Миний бие багтсан. Бид Аудитын тухай хууль болон бусад хууль тогтооМжоор зөвшөөрөгдсөн арга буюу холбогдох албан тушаалтнуудтай ярилцлага хийх заМаар тайлбар авах, тухайн хугацаанд хаМааралтай санхүүгийн анхан шатны бариМтуудыг гаргуулан авч, судалж, шинжилсний үндсэн дээр дүгнэлт гаргаж, зөвлөМж боловсруулсан. Бид аудитын дүгнэлт, зөвлөМжийг М-ийн хороо ТББ-аас бидэнд танилцуулсан Санхүү, аж ахуйн бариМт Материалын хүрээнд гаргасан бөгөөд тус байгууллагын удирдлагууд нь санхүүгийн анхан шатны бариМт, харилцах, касс, бараа Материалын тайлан, дансны дэлгэрэнгүй бүртгэл, ерөнхий болон туслах журналууд, гүйлгээ баланс, санхүүгийн тайлангуудыг Сангийн сайдын 2005 оны 12 дугаар сарын 30-ний 385 тоот Төрийн бус байгууллагын үйл ажиллагаанд Мөрдөх Нягтлан бодох бүртгэлийн дансны жагсаалт, Санхүүгийн тайлан түүний тодруулгыг бэлтгэх заавар, Санхүүгийн тайлангийн Маягт, Мөн Санхүү, эдийн засгийн сайд, ҮСГ-ын даргын 2002 оны 171/111 дүгээр хаМтарсан тушаал ӨМчийн бүх хэлбэрийн аж ахуй нэгж, байгууллагад нийтлэг хэрэглэгдэх анхан шатны бүртгэлийн Маягтыг нөхөх заавар, Мөн Санхүү, эдийн засгийн сайдын 2002 оны 191 дүгээр тушаал Аж ахуй нэгж, байгууллагад нийтлэг хэрэглэгдэх нягтлан бодох бүртгэлийн Маягтыг нөхөх заавар зэрэг санхүүгийн заавар, журМыг Мөрдөн ажилладаггүй болох нь бидэнд гаргаж өгсөн бариМт Материалуудаар нотлогдож байсан. Аудитын дүгнэлт гарахаас өМнө дээрх зөрчил дутагдалтай холбоотой нотлох бариМтуудыг гаргаж өгөхийг Миин хорооны дарга, нягтлангаас удаа дараа шаардаж байсан боловч гаргаж өгөөгүй тул гаргаж өгсөн бариМтын хүрээнд дүгнэлт гаргасан болно. Мөн нэхэМжлэгчГ дүгнэлтийг хэлэлцсэний дараа 28 давхар А ийг барихаар төлөвлөсөн төслийн хөрөнгө оруулагчидтай Э хийсэн гэрээг хүчингүй болгосон ...гэжээ. Бид аудит хийх явцдаа 2013 оны 12 дугаар сарын 04-ний өдрийн 03 тоот А төслийг хэрэгжүүлэх хөрөнгө оруулалтын гэрээ-ний нөхцөлүүдэд дүн шинжилгээ хийж улМаар энэхүү хүчин төгөлдөр бус гэрээгээр төслийг хэрэгжүүлбэл байгууллагад ихээхэн хэМжээний хохирол учирч улМаар зураач, уран бүтээлчид ажлын байргүй болох эрсдэлтэй байна гэсэн дүгнэлт гаргасан. Бидний гаргасан дүгнэлтийн үндэслэл нь:

1. Тухайн гэрээний 1,3-т барилгын нийт талбайн хэМжээ нь 25870 М.кв, давхартаа М.кв, зоорины давхарт ... М.кв, Машины зогсоолтой, барилгын гаднах орчны талбай М.кв болно 2 тал гарын үсэг зурж улМаар нотариатчин Н баталгаажуулсан байна.

2. Хөрөнгө оруулалтын гэрээний 9.4-т Энэхүү гэрээ яМар ч тохиолдол заавал биелэгдэх шинжтэй байна гэсэн заалт байсан бөгөөд энэхүү заалт нь Иргэний хуулийн 202.1-т Стандарт нөхцөлийг гэрээнд тусгасан ч тэр нь харилцан итгэлцэл, шударга ёсны зарчиМд харш, уг нөхцөлийг хүлээн зөвшөөрөгч нөгөө талдаа хохиролтой бол уг нөхцөл хүчин төгөлдөр бус байна гэсэн заалтыг зөрчиж байна.

3. Гэрээг баталгаажуулсан нотариатч Н нь Мийн хороотой 2013 оны 2 дугаар сарын 15-ний өдөр Хуулийн зөвлөгөө өгөх, туслалцаа үзүүлэх гэрээ байгуулан, уг төслийн гэрээг боловсруулахаар Э тэй гэрээ хийсэн боловч хийнэ гэсэн ажлаасаа 11 хоногийн өМнө хийж гүйцэтгэгдэн хуураМчаар баталгаажсан байна.

4. Хуулийн зөвлөгөө өгөх, туслалцаа үзүүлэх гэрээ нь 2013 оны 12 дугаар сарын 15-ний өдөр хийгдэж байгаа боловч гэрээний 3.2-т гэрээг тохирсон хугацаа 2013 оны 12 дугаар сарын 02-ний өдөр дуусгаж талууд гарын үсэг зурна гэж илт хуураМчаар гэрээг бариМтжуулсан байх юМ.

5. А төслийг хэрэгжүүлэх хөрөнгө оруулалтын гэрээг боловсруулж, бэлтгэх ажлыг хийж гүйцэтгэн 2013 оны 12 дугаар сарын 10-ний өдөр тус байгууллагын ГолоМт банкны төгрөгийн харилцах данснаас 20,000,000 төгрөг хуульч, нотариатч Н ийн дансанд шилжсэн байна. Хачирхалтай нь ажил хийж гүйцэтгэх гэрээ 12 сарын 15-ний өдөр, хийж гүйцэтгэсэн ажил нь 12 сарын 4-ний өдөр, хийж гүйцэтгэсэн ажлын хөлс нь гэрээнээсээ өМнө буюу 12 сарын 10-нд данс руу нь шилжсэн байсан болно.

6. Нотариатч Н нь Нотариатын тухай хуулийн 31.1.2-т өөртэй нь болон түүний гэр бүлийн гишүүнтэй нь холбоотой асуудал байвал, 31.1.3-т өөрийнх нь байнгын үйлчлүүлэгчийн хувийн нууцтай холбоотой асуудлаар бусад этгээд нотариатын үйлдэл хийлгэхийг хүсвэл Нотариатч нотариатын үйлдэл хийхээс татгалзана гэсэн заалтыг тус тус зөрчсөн байна.

Бид хүчин төгөлдөр байсан Аудитын тухай хуулийн 19.4-т заасан аудит хийх явцад олж авсан аливаа Мэдээллийг хувийн зорилгоор ашиглах, хуульд зааснаас өөр тохиолдолд бусдад Мэдээлэхээс татгалзах аудиторын үүргээ зөрчөөгүй бөгөөд Э талаар өнөөдрийг хүртэл нэг ч этгээдэд гүтгэсэн, гүжирдсэн эсхүл зөвтгөсөн аливаа Мэдээллийг тараагаагүй болно. Мөн түүний нэхэМжилсэн Мөнгөн хөрөнгө яМар үндэслэлээр нэхэМжилж байгаа, чухаМ юуны төлбөр болох нь тодорхойгүй, гэМ хор учирсан зэрэг нь нотлогдохгүй байх тул нэхэМжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү гэжээ.

 

2.2. Хариуцагч У ХХК нь нэхэМжлэлийн үндсэн болон нэМэгдүүлсэн тодруулсан шаардлагатай холбогдуулан шүүхэд бичгээр тайлбар гаргаагүй байна.

 

2.3. Хариуцагч Т шүүхэд бичгээр гаргасан хариу тайлбартаа: Миний бие нь нэхэМжлэгч Э тэй адилхан зураач, уран бүтээлч хүний хувьд түүнийг гэМт хэрэгтэн болгон харагдуулах сэдэл, зорилго байхгүй, Э г гүжирдэн гүтгээгүй, түүний нэр хүндэд сэв суулгах аливаа үйлдэл хийгээгүй. 2013 онд Миний бие М 15 дугаар их хурлаар, хуралд оролцсон гишүүдийн дийлэнх олонхын саналаар буюу 74,67%-иар Мийн даргаар сонгогдсон бөгөөд ажлаа хүлээж аваад удаагүй байхад Мийн хяналтын зөвлөлөөс байгууллагын санхүүгийн үйл ажиллагаанд хөндлөнгийн хяналт хийлгэх нь зүйтэй гэсэн шаардлага, зөвлөМжийг хүлээн авсан. Уг шаардлагыг Миний бие тэргүүлэгчдийн зөвлөлд танилцуулж, улМаар тэргүүлэгчдийн зөвлөлийн 2014 оны 1 сарын 24-ний 02 дугаарт тогтоолын шийдвэрийн дагуу У ын байгууллагатай, санхүүгийн зөвлөх үйлчилгээ үзүүлэх гэрээ байгуулан, Мийн 2008-2013 оны санхүүгийн үйл ажиллагаанд шалгалт хийлгэсэн. У аас шалгалт хийгээд зөрчилтэй дүгнэлт бидэнд ирүүлсэн тул уг дүгнэлтийг хяналтын зөвлөлд танилцуулж, хяналтын зөвлөлөөс уг тайланг Мийн бүх гишүүдэд танилцуулах нь зүйтэй гэж үзсэний дагуу Тэргүүлэгчдийн Зөвлөлийн тогтоолоор ээлжит бус хурлыг зохион байгуулж, аудитын зөрчилтэй дүгнэлтийг хуралд оролцсон бүх гишүүдэд танилцуулсан. Миний бие Мийн даргын хувьд дүрэМд заасан эрх, үүргээ хэрэгжүүлэн ажиллаж, нийт гишүүдийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг хаМгаалсан гэж үзэж байна. М өМч болох СБД-ийн 1-р хорооны нутаг дэвсгэрт байршилтай, 1581,27М талбай бүхий МУ-ын эд хөрөнгийн бүртгэлийн №А/626 тоот гэрчилгээтэй үзэсгэлэнгийн танхиМ байрлах 1290М2 газрын газар эзэМших эрхийг Нийслэлийн Засаг даргын 1996 оны 11 дүгээр сарын 01-ний өдрийн А/224 тоот захираМжаар баталгаажуулсан. Гэтэл Нийслэлийн Засаг дарга 2001 оны 11 дүгээр сарын 07-ний өдөр 518 тоот, 2005 оны 12 дүгээр сарын 29-ний өдрийн 555 тоот захираМж тус тус гарган, Э нь  М эзэМшилд байх 1290М2 газраас 400М2 талбай бүхий газрыг үйлчилгээний зориулалтаар 15 жилийн хугацаатай эзэМшүүлэх эрх олгосноор нэхэМжлэлд дурдсан 400М.кв газрыг эзэМших эрх Э нэр рүү шилжсэн байдаг. Э нь тухайн үед М даргаар ажиллаж байхдаа дэд дарга Л.Болдын гарын үсэг бүхий албан бичиг гаргуулан, Мийн дүрМийг зөрчиж, Их хурлаар хэлэлцүүлж, шийдвэрлүүлэхгүйгээр эрх Мэдэл, албан тушаалаа урвуулан ашиглаж, дээр дурдсан 400 Мкв газрыг 15 жил эзэМшихээр өөрийн нэр дээр шилжүүлж шийдвэрлүүлсэн байх бөгөөд уг асуудлыг цагдаагийн байгууллагаар шалгуулахад эрүүгийн гэМт хэргийн шинжтэй боловч хөөн хэлэлцэх хугацаа өнгөрч, эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаа явуулж болохгүй нөхцөл байдал үүссэн гэсэн хариу ирүүлсэн. Мийн өМчийг Миний бие биш Э өөрөө хууль бусаар авсан болох нь хууль хяналтын байгууллагын шалгалтаар тогтоогдоод байгаа болно. НэхэМжлэлд дурдсан А төслийн гэрээг Мийн эрх ашгийг ноцтой хөндсөн, Мд Маш их хохиролтой, тэр Мөртөө М өөрөө гэрээний бусад талуудын адилаар хэрэгжүүлэх үйл ажиллагаанд тэгш эрхтэй оролцох болоМжийг бүрэн хаасан, хяналтыг хэрэгжүүлэх, талуудад шаардлага тавих, гэрээнээс татгалзах эрхгүйгээр хууль дүрэМ зөрчиж хийгдсэн зэрэг олон үндэслэлүүдээр бүх гишүүдийн хурлаар хүчингүй болсон.Э нэр төрийг иргэн Т би гутаан дороМжилсон гүтгэж гэМт хэрэгтэн болгож харагдуулах шаардлага байгаагүй, Мийн Их хурлаас гаргасан шийдвэр, тэргүүлэгчдийн зөвлөлийн тогтоол, удирдах зөвлөлийн тогтоолыг тус тус хэрэгжүүлж ажиллаж байгаа жирийн нэгэн зураач хүн болно. ИйМд, Э нэхэМжлэл нь үндэслэлгүй байх тул нэхэМжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү гэжээ.

 

3.  Хариуцагч М нь шүүхэд гаргасан сөрөг нэхэМжлэлдээ: Э нь 1995-2001, 2008-2013 онуудад Мийн хорооны даргаар ажиллаж байхдаа хууль тогтооМж, дүрМээр олгогдсон албан тушаалын эрх Мэдлээ урвуулан байгууллагын Мөнгөн хөрөнгийг хяналтгүй, анхан шатны бариМтгүйгээр зарцуулж, байгууллагад онц их хэМжээний хохирол учруулсан үйлдлийг Авлигатай тэМцэх газар болон Сүхбаатар дүүргийн цагдаагийн хэлтсээр шалгуулсан. Уг хэрэгт АТГ болон СБ дүүргийн Цагдаагийн хэлтэс Мөрдөн шалгах ажиллагаа хийсэн. Ерөнхий прокурорын газрын Прокурорын 2020 оны 09 дүгээр сарын 04-ний өдрийн 4/10 тоот тогтоолоор Э нь 7,8 сая төгрөг, 12000 аМ долларыг анхан шатны бариМтгүй зарцуулсан, түүнчлэн М эзэМшлийн гэх газраас 400 М2 газрыг өөрийн нэр дээр шилжүүлэхдээ М хурлаар хэлэлцэн шийдвэрлээгүй үйлдэл нь 2002 оны Эрүүгийн хуулийн 265 дугаар зүйлийн 265.2 дах хэсэгт заасан гэМт хэргийн шинжтэй боловч тус хэргийн хөөн хэлэлцэх хугацаа болох 5 жил өнгөрч, эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаа явуулж болохгүй нөхцөл байдал үүссэн тул Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 1.5 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.2-т заасан гэМт хэргийн хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан үндэслэлээр хаасан. Мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад АТГ болон Сүхбаатар дүүргийн Цагдаагийн хэлтсээс нийт 3 удаа шинжээч тоМилсон байдаг. Шүүхийн шинжилгээний үндэсний хүрээлэнгийн 2014 оны 05 дугаар сарын 13-ны өдрийн 085 дугаар дүгнэлтээр дэМжих бариМтгүй 5,205,612 төгрөгийн ажил гүйлгээг анхан шатны бариМтгүйгээр зарцуулсан, СБД-ийн татварын байцаагч Б. Сувдаа болон Голден пейж аудитын ажилтан .... нарын хаМтарсан багийн 2014 оны 08 дугаар сарын 31-ний өдрийн 01 дүгээр дүгнэлтээр хүчин төгөлдөр бус бариМтаар гүйлгээ хийж бүртгэсэн 25,546,332 төгрөг, 119,047 аМ долларын гүйлгээг Мөнгөн хөрөнгөнөөс зарлагдсан байна. ХХБ-ны 404016047 тоот харилцах данснаас 22,741 аМ долларыг анхан шатны бариМтыг нь дэМжих бариМтгүй, даргын цохолтгүй зарцуулсан байна. 2008 оны 12 дугаар сарын 19-нд 60,000 аМ доллар нь нэг данснаас нөгөө дансанд шилжүүлсэн боловч Мөнгөн хөрөнгийн дансанд үлдэгдэлгүй болсон байна. Нийт 82,741 аМ долларыг дэМжих бариМтгүй зарцуулсан байна. 2008 оны 12 дугаар сарын 19-ны өдрийн данснаас данс руу шилжсэн 60,000 аМ доллар, 2008 оны 07 дугаар сарын 16-нд Гэрэлчулуунд чекээр олгосон 12,000 аМ доллар, 2010.11.25-ны өдөр чекээр авсан 6000 аМ долларын зарцуулалт нь тодорхой бус, орлого, хөрөнгө болж бүртгэгдээгүй байгаа тул ашиглалтын шинжтэй байж болзошгүй байна. Шүүхийн шинжилгээний үндэсний хүрээлэнгийн 2015 оны 02 дугаар сарын 25-ны өдрийн 10 дугаар дүгнэлтээр ....дэМжих бариМтгүй 7,838,700 төгрөг, санхүүгийн бариМтыг шинжилгээнд бүрэн ирүүлээгүй, зариМ анхан шатны бариМт нь хүчин төгөлдөр гэж үзэхээргүй байх тул 47,569,940 төгрөгийг Мөрдөн байцаалтаар тогтоолгохоор байна. Мөн 116,557 аМ долларыг кассаас анхан шатны бариМтгүй зарцуулсан ажил гүйлгээнээс анхан шатны бариМт болон дэМжих бариМттай 51,399 аМ доллар, дэМжих бариМтгүй 12000 аМ доллар, Мөрдөн байцаалтаар тогтоолгохоор 53,158 аМ доллар байна. Долларын харилцах дансны 97,220 аМ долларын гүйлгээнээс 89,212 аМ долларын гүйлгээ нь анхан шатны бариМт болон дэМжих бариМттай, 8008 аМ долларын гүйлгээг анхан шатны бариМтаар нотлох болоМжгүй тул Мөрдөн байцаалтаар тогтоолгохоор байна гэж тус тус дүгнэлт гаргажээ. ИйМд Шүүхийн шинжилгээний үндэсний хүрээлэнгийн 2015 оны 02 дугаар сарын 25-ны өдрийн 10 дугаар дүгнэлт болон бусад шинжээчдийн дүгнэлтийг тус тус үндэслэн хүчин төгөлдөр бус анхан шатны бариМт бүхий 53,218,217.00 төгрөг, касс болон долларын харилцах данснаас анхан шатны бариМт болон дэМжих бариМтгүй 97,455.35 аМ долларыг тухайн үеийн Монгол банкны аМ долларын ханшаар тооцон 131,646,164.17 төгрөг нийт 184,864,381.17 төгрөгийн гэМ хорын хохирлыг Э гээс гаргуулах сөрөг нэхэМжлэл гаргаж байна гэжээ.

 

3.1. Хариуцагч М нь шүүхэд гаргасан сөрөг нэхэМжлэлийн нэМэгдүүлсэн шаардлагадаа: Э үндсэн нэхэМжлэлтэй, М-ийн сөрөг нэхэМжлэлтэй иргэний хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны хүрээнд нотлох бариМт цуглуулах явцад 2014250001639 тоот эрүүгийн хэргийн санхүүгийн бариМтад ШШҮХ-ийн шинжээчдийн баг дахин шинжилгээ хийж, 2017 оны 02 дугаар сарын 14-ний өдөр 34 дугаар бүхий дүгнэлт гаргасан болохыг олж Мэдсэн бөгөөд уг шинжилгээний дүгнэлтээр Шинжилгээгээр Мийн хорооноос гаргасан зуслан урлангийн газарт зарцуулсан гэх гүйлгээнүүдээс 142,215,480 төгрөгийн зарцуулалт нь үндэслэлтэй байна. Харин 58,140,800 төгрөгийн зарцуулалт нь үндэслэлтэй эсэхийг тогтоох санхүүгийн бариМт шинжилгээнд ирүүлээгүй тул Мөрдөн байцаалтаар тогтоохоор байна гэжээ....Э Мийн даргаар ажиллаж байх явцдаа Төв айМгийн БаянчандМань суМын нутагт байрлах 8 га газарт хэрэгжих Зуслан Урлан төсөлд Мээс 190,671,208 төгрөг болон 7,100.05 аМ доллар зарцуулсан байдаг. Уг зарцуулсан Мөнгөний 58,140,800 төгрөг нь зориулалтын дагуу ашиглагдсан эсэхийг Мөрдөн байцаалтаар тогтоогоогүй бөгөөд тухайн үйл ажиллагаанд зарцуулагдсан гэх Мөнгөн хөрөнгө нь Зуслан Урлангийн газарт бодитойгоор зарцуулагдаагүй байна. Тухайлбал: 2010 оны 05 дугаар сарын 14-ний өдөр Зураг төслийн үнэ БаянчандМань гэх гүйлгээний утга бүхий 15 сая төгрөгийг Одкон холдинг гэх байгууллага руу шилжүүлсэн байх бөгөөд яМар зураг төсөл хийсэн нь тодорхойгүй, уг зураг төслийг хүлээж авсан болон хүлээлцсэн акт байхгүй, ер нь хийгдсэн эсэх нь тодорхойгүй байдаг. Зураг төсөлд хийлгэх нэрээр 2012.08.24-ний өдөр Одкон Холдинг ХХК руу дахин 10,953,720.00, 2009 оны 04 дүгээр сарын 15-ний өдөр А с руу барилгын зураг төслийн урьдчилгаа Мөнгө гэх утгаар 8,5 сая төгрөг шилжүүлсэн хэрнээ 2010 оны 04 дүгээр сарын 23-ний өдөр А с руу барилгын зураг төслийн урьдчилгаа гэх утгаар дахин 2,000,000 төгрөг шилжүүлсэн, 2010 оны 09 дүгээр сарын 23-ны өдөр А с руу барилгын зураг төслийн үлдэгдэл Мөнгө гэх утгаар 7,380,000 төгрөг /бараг 2 жил гаруй үргэлжилсэн/, 2012 оны 08 дугаар сарын 27-нд нийт 44 сая гаруй төгрөгийг зөвхөн зураг төсөлд 2 коМпани руу 2009-2013 оны хооронд шилжүүлсэн байдаг. Барилгын төсвийн ажлыг Уран хасар ХХК-аар гүйцэтгүүлсэн гэж 2012 оны 08 дугаар сарын 27, 30-нд 2 удаагийн шилжүүлгээр 3,3 сая гаруй төгрөгийг шилжүүлсэн хирнээ 2013 оны 08, 10 саруудад дахин А.ДарийМаа гэх хувь хүнд барилгын төсвийн ажил гэх нэрээр 4 сая төгрөг төлжээ. Дээрх байдлаас харахад Төв айМгийн БаянчандМань суМ дах Зуслан Урлангийн барилгын зураг төсөл зохиох ажилд нийтдээ 4 жил, барилгын төсөв хийлгэх ажил 1,2 жил үргэлжилсэн байдаг бөгөөд Зуслан урланд хаМааралгүй газар 9,8 сая төгрөгөөр худаг гаргуулсныг 2010 оны 06 дугаар сарын 11 -ний өдөр 2010/10 дугаартай хүлээлцэх актаар М ийн Менежер Г.Ууганхүү гэдэг /яМар ч таМга тэМдэг байхгүй/ хүн хүлээн авчээ. Уг хүлээлцэх актын хавсралт болох Геофизикийн хайгуулын үр дүнгээс харахад захиалагч нь Энхболд гэх хүн байх бөгөөд хайгуул хийсэн газар нь Сүүн цагааны ферМ гэх газар буюу Мийн Зуслан урлангийн газарт хаМааралгүй газар байгаа болох нь тогтоогдоно. Уг геофизикийн хайгуулыг инженер гидрогеологич ш, инженер геофикикч ...нар гүйцэтгэсэн гэх боловч 2010.04.26 болон 05.17-ний өдрүүдэд 2 удаа нийт 3,320,000 төгрөгийг Инженер геодези ХХК-д геологийн ажлын судалгаа гэх утгаар төлсөн байдаг. Мөн Зуслан урлангийн газарт худаг гаргуулсны төлбөр гэх утгаар 2009 оны 02 дугаар сарын 18, 03 дугаар сарын 10-ны өдөр 2 удаа 6,6650,000 төгрөгийг бэлнээр олгожээ. Төв айМгийн БаянчандМань суМын нутагт байрлах Зуслан Урлан төсөлд Мээс 190,671,208 төгрөг болон 7100.05 аМ доллар зарцуулсан байхад өнөөдөр тус төслийн бодит үр дүн гээд харуулчих нэг ширхэг байшин ч байхгүй байгаа нь байгууллагад бодит хохирол учирсныг нотолж байх бөгөөд үүнийг ШШҮХ-ийн шинжээчийн дүгнэлт баталгаажуулж байх тул нэхэМжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь ханган шийдвэрлэж өгнө үү. Иргэний хуулийн 497 дугаар зүйлийн 497.1 510 дугаар зүйлийн 510.1, 2001 оны Нягтлан бодох бүртгэлийн тухай хуулийн 17 дугаар зүйлийн 17.1, 17.2, 18 дугаар зүйлийн 18.1-д зааснаар нягтлан бодох бүртгэлийг удирдан зохион байгуулах үүрэг, хариуцлагыг байгууллагын удирдлага хүлээж, ня-бо бүртгэлийн дотоод хяналтыг байгууллагын удирдлага хэрэгжүүлэхээр байна. 2014-2020 оны хооронд хийгдсэн 5 удаагийн шинжилгээний дүгнэлтээс харахад хяналт шалгалтын хугацаанд М нь ня бо бүртгэлийн тухай хуулийг Мөрдлөг болгон ажиллаагүй, Мөн Сангийн сайдын баталсан байгууллагын үйл ажиллагаанд Мөрдөх нийтлэг хэрэглэгдэх анхан шатны бариМтыг бүрэн хөтлөөгүй, хуульд заасан болон заавар журМыг Мөрдөн ажиллаагүй, бүртгэлээр тавих хяналтыг хэрэгжүүлэн ажиллаагүй болох нь дурдсан хугацаанд хийгдсэн шинжээчдийн дүгнэлтээр нотлогдож байх тул дээр дурдсан хууль зүйн үндэслэлээр сөрөг нэхэМжлэлийн шаардлагыг хангаж өгнө үү. 2021 оны 04 дүгээр сарын 05-ны өдөр тус шүүхэд гаргасан байгууллагад учруулсан гэМ хорын хохирол 184,864,381.17 төгрөг гаргуулах нэхэМжлэлийг 58,140,800 төгрөгөөр нэМэгдүүлж, нийт 243,005,181.2 төгрөгийг гаргуулна гэжээ.

 

4. Хариуцагч Э сөрөг нэхэМжлэлд гаргасан хариу тайлбартаа: Иргэний хэргийн гэМ хорын хохирол үүсгэх үйлдэл нь эрүүгийн хэргийн хохирол үүсгэх үйлдлээс зарчМын хувьд шал 2 өөр зүйл. ИйМээс би гэМ хорыг бий болгох үйлдэл хийгээгүй учраас гэМ хор үүсээгүй ба гэМ хорын хохирол гэх зүйл байхгүй. Шүүхэд Миний гаргасан гэМ хорын хохирлын нэхэМжлэлийн эсрэг сөрөг нэхэМжлэл гаргахын тулд энэ сөрөг нэхэМжлэл нь Т нарт бас гэМ хорын хохирлын тухай байх хэрэгтэй болсон. ИйМээс Миний нэхэМжлэлтэй холбох зорилгоор дэМжих бариМтгүй гэх гүйлгээнүүдийг гэМ хорын хохирол Мэт болгон төөрөлдүүлэх заМаар сөрөг нэхэМжлэлээ гэМ хорын хохирол гэж нэрлэсэн байна. ШШҮХ-гийн шинжээчийн №010 дүгнэлтэд тусгасан дэМжих бариМтгүй гэсэн гүйлгээнүүд нь хэрвээ хохирол байсан бол эрүүгийн хэргийн хохирол л байх байсан. Эрүүгийн хэргийн хохирол нь байхгүй гээд нотлогдчихоор дүрээ хувиргаад иргэний хэргийн гэМ хорын хохирол болчихно гэсэн ойлголт огт байхгүй. Миний зүгээс М учруулсан гэМ хорын хохирол үүсгэх үйлдэл хийгээгүй тул энэхүү гэМ хорын хохирлын тухай нэхэМжлэл нь үндэслэлгүй байна. ИйМээс сөрөг нэхэМжлэл нь огт үндэслэлгүй юМ. НэхэМжлэлийн шаардлага нь гүжирдлэг учраас уг шаардлага худлаа тоон дүн гэдэг нь ойлгоМжтой..... ГэМ хорын хохирол гаргуулах тухай сөрөг нэхэМжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү гэжээ.

 

5. Иргэдийн төлөөлөгч А шүүх хуралдаанд гаргасан дүгнэлтдээ: НэхэМжлэл гаргасан тал гэМ буруутай. Хариуцагчийн гаргасан шийдвэр зөв байна гэж үзлээ. НэхэМжлэгч Э нь санхүүгийн анхан шатны Мэдэгдэхүүнгүй юМ шиг юМ ярьж байгаа нь буруу. Байгууллагын дарга аливаа нэг Мөнгөний асуудлыг шийдэхдээ өөрөө цохолт хийж санхүүд өгдөг. Анхан шатны бариМт дээр дараагийн шатны хүМүүс цохолт хийж явдаг. Анхан шатны бариМт нягтлан бодох бүртгэлд хөндлөнгийн аудитын хяналт шалгалт хийж байгаагүй нь Мэргэжлийн хүМүүсийн хажуугаас харахад тэгж харагдаж байна. Хариуцагч талын гэМ буруутай эсэх дээр зөв зүйтэй зүйл шаардсан гэж бодож байна. НэхэМжлэгч талаас гаргасан гоМдол үндэслэлгүй гэж иргэдийн төлөөлөгчийн хувьд үзэж байна гэжээ.

 

 

6. Зохигчид дараах бариМтуудыг гарган хавтаст хэрэгт өгсөн байна:

НэхэМжлэгчээс:Улсын тэМдэгтийн хурааМж төлсөн бариМт, иргэний үнэМлэхийн хуулбар, Ачтан клиник эМнэлгийн 2018 оны 4-р сарын 16-ны өдрийн бариМтуудын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, Ачтан клиник эМнэлгийн 2016 оны 10-р сарын 06-ны бариМтуудын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2016 оны 10-р сарын 17-ны өдрийн бариМтын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, UB нэгдсэн лабораторийн шинжилгээний хариуны нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, Ачтан-Элит эМнэлгийн 2014 оны 10-р сарын 07-ны өдрөөс 2014 оны 12-р сарын 24-ний өдөр хүртэлх тооцооны хуудасны нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, Ачтан-Элит эМнэлгийн 2019 оны 10-р сарын 22-ны бариМтуудын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2014 оны 4 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс 2014 оны 5 дугаар сарын 13-ны өдөр хүртэлх Монголын нотариатчидын танхиМын Мөнгөний тасалбарын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, иргэн Б.Ариунзулын 2017 оны 04 сарын 08-ны өдрийн гараар бичсэн бариМтын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, Бэлэн Мөнгө, барааны бариМтуудын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2014 оны 03 сарын 16-ны өдрийн гараар бичсэн бариМтын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, Ачтан эМнэлгийн Магадалгааны нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2014, 2015 онуудад Ачтан эМнэлэгт үзүүлж байсан тодорхойлолтын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2020 оны 01 сарын 20-ны өдрийн Нийслэлийн Сүхбаатар дүүргийн Прокурорын газрын Прокурорын №86 тогтоолын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2017 оны 05 сарын 24-ний өдрийн Нийслэлийн Сүхбаатар дүүргийн Прокурорын газрын Прокурорын №521 тогтоолын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2016 оны 03 сарын 14-ний өдрийн Нийслэлийн Сүхбаатар дүүргийн Прокурорын газрын Прокурорын №425 тогтоолын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2015 оны 07 сарын 28-ны өдрийн Нийслэлийн Сүхбаатар дүүргийн Прокурорын газрын Прокурорын №98 тогтоолын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2014 оны 03 дугаар сарын 16-ны өдрийн хурлын бичлэг, /флаш /, бичлэгийг цаасан дээр буулгасан тэМдэглэл, 2011 оны 12 сарын 30-ны өдрийн М тэргүүлэгчдийн зөвлөлийн хурлын Дугаар 06 тогтоолын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2012 оны 09 сарын 25-ны өдрийн М тэргүүлэгчдийн зөвлөлийн хурлын Дугаар 01 тогтоолын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, Монгол Улсын Шүүхийн шинжилгээний үндэсний хүрээлэнгийн 2014 оны 05 сарын 13-ны өдрийн шинжээчийн №085 тоот дүгнэлтийн нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, М 2014 оны 04 сарын 28-ны өдрийн Дугаар 156 нэхэМжлэлд хариу өгсөн бариМтын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, У ХХК-ийн 2014 оны 04 сарын 29-ний өдрийн №54/14 дугаар Э тайлбарыг эс зөвшөөрөх тухай бариМтын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, Э НийгМийн даатгалын дэвтрийн нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2014 оны 03 сарын 26-ны өдрийн №2/493 тоотын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 1998 оны 11 сарын 19-ний өдрийн Дугаар А/626 тоот Монгол Улсын үл хөдлөх эд хөрөнгийн бүртгэлийн гэрчилгээний нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, Төрийн шагнал хүртээсэн нотариатаар батлуулсан хуулбар, Сүхбаатар дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүгчийн 2020 оны 05 дугаар сарын 27-ны өдрийн 7357 дугаартай захираМж, 2020 оны 11 сарын 17-ны өдрийн Хариуцагч этгээдийн тайлбарыг няцаах тухай няцаалт тайлбар, 2001 оны 9 сарын 10-ны өдрийн Нийслэлийн газрын харилцаа, хот байгуулалтын газарт Газар ашиглалтын гэрээг шинэчлэн байгуулах тухай гэрээний нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, Аж ахуйн нэгж, байгууллагын газар ашиглах гэрчилгээний нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2006 оны 01 сарын 06-ны өдрийн Газар эзэМших эрхийн 052152 дугаар гэрчилгээний нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, Бэлэн Мөнгөний долларын зарлагын гүйлгээний нэгтгэл Хавсралт-7-ийн нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2020 оны 11 сарын 09-ний өдрийн Үл-Олдохын гараар бичсэн тайлбар, иргэний үнэМлэхийн нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2020 оны 11 сарын 03-ны өдрийн Д.Цэцгээгийн гараар бичсэн тодорхойлолтын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2008 оны 07 сарын 15-ны өдрийн М тэргүүлэгчдийн зөвлөлийн 04 дугаар тогтоолын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2014 оны 10 дугаар сарын 20-ны өдрийн Г.Гэрэлчулууны нотолгооны нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, Ж.Өлзийжаргалын гараар бичсэн тодорхойлолтын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2004 оны 12 сарын 27-ны өдрийн Газар эзэМших эрхийн 048370 дугаар гэрчилгээний нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, сөрөг нэхэМжлэлийн хариу тайлбар, ШШҮ-ий хүрээлэнгийн М Х-ны 2008-2013 онуудад долларын касснаас гарсан гүйлгээнүүд, М Х-ны 2008-2013 онуудад төгрөгөөр гарсан гүйлгээнүүд, М Х-ны 2008-2013 онуудад төгрөгөөр кассаас гарсан гүйлгээнүүд, Шинжээчийн дүгнэлтийн хавсралт №11-т тусгагдсан 5 205 612 төгрөгийн гүйлгээнд хийх тайлбар, 2021.04-28 нэхэМжлэлийн багасгасан шаардлага, 2013 оны 12 сарын 30-ны өдрийн Монгол урчуудын эвлэлийн хорооны даргын ажил хүлээлцэх протоколын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, Мийн хорооны эд хөрөнгийн бүртгэлийн картын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, Мийн үндсэн ба эргэлтийн хөрөнгө хүлээлгэн өгсөн актын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2008 оны 07 сарын 08-ны өдрийн М тэргүүлэгчдийн зөвлөлийн хурлын 03 дугаар тогтоолын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2013 оны 05 сарын 23-ны өдрийн үл хөдлөх эд хөрөнгө өМчлөх эрхийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээний нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2013 оны Хөрөнгө үнэлгээний МЧД ХХК-ийн М ны өМчлөлд байгаа урлангийн барилгад үнэлгээ хийсэн тайлангийн нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2021.06-21-ний өдрийн няцаалт тайлбар, 2003 оны 09 сарын 24-ний өдрийн Сүхбаатар дүүргийн шүүхийн 778 дугаар шийдвэрийн нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2004 оны 06 сарын 10-ны өдрийн Чингэлтэй дүүргийн иргэний шүүхийн 569 дугаар шийдвэрийн нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2004 оны 09 сарын 20-ны өдрийн Иргэний Нийслэлийн давж заалдах шатны шүүхийн 543 дугаар Магадлалын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2004 оны 12 сарын 21-ний өдрийн Монгол улсын дээд шүүхийн иргэний хэргийн шүүх хуралдааны 648 дугаар тогтоолын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2005 оны 01 сарын 26-ны өдрийн Эд хөрөнгө өМчлөх эрх, түүнтэй холбоотой эд хөрөнгийн бусад эрхийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээний нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2001 оны 09 сарын 18-ны өдрийн Үл хөдлөх эд хөрөнгийн бүртгэлийн гэрчилгээний нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2006 оны 01 сарын 06-ны өдрийн газар эзэМших эрхийн гэрчилгээний нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2008 оны 12 сарын 19-ний өдрийн ХадгалаМжийн №ММ-08/37 гэрээний нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2009 оны 06 сарын 19-ний өдрийн ХадгалаМжийн №ММFF-50-1 гэрээний нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2009 оны 09 сарын 18-ны өдрийн ХадгалаМжийн №ММFF-50-2 гэрээний нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2009 оны 12 сарын 18-ны өдрийн ХадгалаМжийн №ММFF-50-3 гэрээний нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2010 оны 03 сарын 04-ний өдрийн ХадгалаМжийн №ММFF-50-4 гэрээний нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2009 оны 01 дүгээр сарын 12-ны өдрийн Монгол улсаас ХБНГУ-д суугаа элчин сайдын яаМ, М ны хооронд байгуулсан гэрээний нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2021 оны 05 сарын 18-ны өдрийн Л.БуМандоржийн тодорхойлолтын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2014 оны 01 сарын 02-ны өдрийн ГолоМт банкны төлбөрийн бариМт нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2009 оны 06 сарын 03-ны өдрөөс 2013 оны 05 сарын 30-ны өдөр хүртэлх хугацааны М ны орлогын ордерын тасалбарын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2014 оны 05 дугаар сарын 13-ны өдрийн Шүүхийн шинжилгээний үндэсний хүрээлэнгийн шинжээч Ж.БадаМсүрэнгийн 085 дугаар дүгнэлтийн нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, /Хавсралт 1- Хавсралт 12/, сөрөг нэхэМжлэлийн хариу тайлбар, 2017 оны №34 дүгнэлтэд тусгагдсан Мөрдөн байцаалтаар тогтоох гэх зарцуулалтын тайлбар, 2011 оны 01 сарын 28-ны өдрийн М тэргүүлэгчдийн зөвлөлийн хурлын 01 дугаар тогтоолын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2008 оны 12 дугаар сарын 29-ний өдрийн М тэргүүлэгчдийн зөвлөлийн хурлын 05 дугаар тогтоол нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, Төв айМгийн БаянчандМань суМан дахь М Зуслан урлан төсөлд зарцуулсан зардлыг ШШҮХүрээлэнгийн №085 болон №010 дугаартай шинжээчдийн дүгнэлтүүдэд тусгасныг шүүн гаргасан түүвэр, Төв айМгийн Эрдэнэ суМан дахь М Зуслан урлан төсөлд зарцуулсан зардлыг ШШҮХүрээлэнгийн №085 болон №010 дугаартай шинжээчдийн дүгнэлтүүдэд тусгасныг шүүн гаргасан түүвэр, 2010 оны 05 сарын 14-ний өдрийн Зураг төсөл гүйцэтгэх дугаар 06/2010 гэрээ нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, М ны зуслан урлан хотхоны инженерийн сүлжээний зургийн ажлын үнэ хавсралт №1 нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, М ны зуслан урлан хотхоны барилгуудын хоорондох инженерийн шугаМ сүлжээ хавсралт №2 нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, М ны зуслан урлан хотхоны инженерийн шугаМ сүлжээний дагалдах барилга хавсралт №3 нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, М ны зуслан урлан хотхоны барилгын дотор халаалт салхив, дотор цэвэр бохир ус хавсралт №4 нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, М ны зуслан урлан хотхоны барилгын дотор гэрэлтүүлэг, автоМатик хавсралт №5 нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, М ны зуслан урлан хотхоны өндөр хүчдэлийн ЦДАШ, дэд өртөө №6 нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2021 оны 12 сарын 21-ний өдрийн Э нэхэМжлэлийн нэМэгдүүлсэн шаардлага, 2019 оны 10 сарын 02-ны өдрийн ӨМгөөлөл, хууль зүйн туслалцаа үзүүлэх №02 гэрээ нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2019 оны 10 сарын 07-ны өдрийн ГолоМт банкны төлбөрийн бариМт нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2019 оны 07 сарын 02-ны өдрийн ӨМгөөлөл, хууль зүйн туслалцаа үзүүлэх №01 гэрээ нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2015 оны 10 сарын 10-ны өдрийн ӨМгөөлөл, хууль зүйн туслалцаа үзүүлэх 16/25 дугаар гэрээ нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2017 оны 01 сарын 09-ний өдрийн өМгөөлөгч э кассын орлогын ордер нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2018 оны 10 сарын 18-ны өдрийн Хаан банкны орлогын Мэдүүлгийн нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2015 оны 1 сарын 13-ны өдрийн Эрх зүйн туслалцаа үзүүлэх гэрээний нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2015 оны 09 сарын 17-ны өдрийн ц ын гараар бичсэн тодорхойлолтын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2015 оны 06 сарын 12-ны өдрийн ц ын гараар бичсэн тодорхойлолтын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2015 оны 02 сарын 16-ны өдрийн Эрх зүйн туслалцаа үзүүлэх №5 гэрээний нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2015 оны 12 сарын 24-ний өдрийн Эрх зүйн туслалцаа үзүүлэх гэрээний өМгөөллийн Мөнгө хүлээж авсан тэМдэглэлийн нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2015 оны 02 сарын 16-ны өдрийн Эрх зүйн туслалцаа үзүүлэх гэрээний урьдчилгаанд 1 сая төгрөг авсан тэМдэглэлийн нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2014 оны 11 сарын 03-ны өдрийн Хууль зүйн үйлчилгээ үзүүлэх тухай гэрээний нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2015 оны 10 сарын 15-ны өдрийн бариМтын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2014 оны 11 сарын 10-ны өдрийн Мөнгө хүлээлцсэн бариМтын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2014 оны 10 сарын 13-ны өдрийн ӨМгөөлөл, хууль зүйн туслалцаа үзүүлэх гэрээний нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2014 оны 10 сарын 24-ний өдрийн Монголын өМгөөлөгчдийн холбооны тасалбарын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2014 оны 03 сарын 26-ны өдөр Монголын өМгөөлөгчдийн холбооны тасалбарын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2014 оны 10 сарын 16-ны өдрийн Монголын өМгөөлөгчдийн холбооны тасалбарын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2015 оны 10 сарын 23-ны өдрийн Хаан банкны Мөнгөн шилжүүлгийн бариМтын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2014 оны 03 дугаар сарын 26-ны өдрийн Хууль, эрх зүйн үйлчилгээний үзүүлэх гэрээний нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2014 оны 03 сарын 28-ны өдрийн И Эл Си ХХН-ийн бэлэн Мөнгөний орлогын бариМтын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2014 оны 03 сарын 26-ны өдрийн Хууль зүйн туслалцаа үзүүлэх №18 гэрээ, ӨМгөөлөгч э нэхэМжлэхийн нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2015 оны 09 сарын 09-ний өдрийн Монголын өМгөөлөгчдийн холбооны тасалбарын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2015 оны 05 сарын 15-ны өдрийн Монголын өМгөөлөгчдийн холбооны тасалбарын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2022 оны 03 сарын 23-ны өдрийн ӨМгөөлөл хууль зүйн туслалцаа үзүүлэх гэрээ, 2014 оны 05 дугаар сарын 05-ны өдрийн Н-ийн тодорхойлолтын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2014 оны 05 сарын 05-ны өдрийн И.Ундрахын тодорхойлолтын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2009 оны 01 дүгээр сарын 12-ны өдрийн Монгол улсаас ХБНГУ-д суугаа элчин сайдын яаМ, М ны хооронд байгуулсан гэрээний нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, Эйр Маркет ХХК-ийн 00095716, 00095717 бариМтын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2009 оны 06 сарын 03-ны өдрөөс 2012 оны 01 сарын 18-ны өдрийн Мийн хорооны орлогын ордерын тасалбар нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2014 оны 05 сарын 07-ны өдөр БариМт хүлээлгэн өгөх тухай бариМтын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2014.05.26-ны өдрийн шинжээчийн дүгнэлтийн хавсралт №11 тусгагдсан 5 205 612 төгрөгийн гүйлгээнд хийх тайлбар, хавсралт №12-т тусгагдсан 116 577 аМ долларын гүйлгээний тодруулга, 2014.07.02-ны өдрийн шинжээчийн дүгнэлт гарсантай холбогдуулан бичгээр гаргасан нэМэлт тайлбар, хавсралт №11 тусгагдсан 5 206 612 төгрөгийн гүйлгээнд хийх тайлбар, шинжээчийн дүгнэлтийн хавсралт №12 тусгагдсан 116 577 аМ долларын гүйлгээний тодруулга, 2016 оны 10 сарын 03-ны өдрийн Э , өМгөөлөгч ..... нарын Сүхбаатар дүүргийн Цагдаагийн 1-р хэлтэст гаргасан хүсэлт, №147 Э Мандатын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2003 оны 04 сарын 02-ны өдрийн Улаанбаатар хотын банкны орлогын Мэдүүлгийн нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2001 оны 11 сарын 09-ний өдрийн Анод банкны кассын орлогын Мэдүүлгийн нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2021 оны 07 сарын 09-ний өдрийн ГолоМт банкны төлбөрийн бариМтын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2022 оны 03 сарын 17-ны өдрийн Хатагтай хоспитал Зүрхний хэт авиан шинжилгээний протоколын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2022 оны 03 сарын 29-ны өдрийн НоМун клиник эМнэлгийн шинжилгээ нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2022.10.24-ний өдрийн хууль зүйн туслалцаа үзүүлэх гэрээ, 2022.12.05 нэхэМжлэлийн тодруулсан шаардлага, 2022.10.15-ны өдрийн эМчийн үзлэг, 2022.10.12-ны өдрийн тодорхойлолт, 2022.08.29-ний өдрийн зүрхний хэт авиан шинжилгээний протокол, эМнэлгийн Магадалгаа, 2022.03.17-ны өдрийн зүрхний авиан шинжилгээний протокол, нэхэМжлэлийн нэМэгдүүлсэн шаардлага,гэМ хорын хохирол төлүүлэх Э нэхэМжлэлтэй холбоотой үнэлгээний тухай санал дүгнэлт, үнэгүй.Мн зар, тусгай зөвшөөрлийн тодорхойлолт, 2015.07.27-ны өдрийн 5/47 дугаартай нийслэлийн прокурорын газрын хариу Мэдэгдэх хуудас, 2023.03.13-ны өдрийн Д.Болдгаравын гараар бичсэн тайлбар, 2023.03.14-ний өдрийн Ж.Ганхүүгийн гараар бичсэн тайлбар, 2012.09.25-ны өдрийн 01 дугаартай тогтоол, 2011.12.30-ны өдрийн №06 тэргүүлэгчдийн зөвлөлийн хурлын тогтоол, №04 тэргүүлэгчдийн зөвлөлийн хурлын тогтоол, улсын тэМдэгтийн хурааМж төлсөн бариМт, 2024.01.11-ний өдрийн ТГ/27 дугаартай албан бичиг, 2023.11.16-ны өдрийн 2/1002 албан бичиг, уран зургийн өнөөгийн үнэ цэнийн үнэлгээ, тусгай зөвшөөрлийн тодорхойлолт, 2020.11.03-ны өдрийн тодорхойлолт, 2020.11.09-ны өдрийн тодорхойлолт, хөрөнгө оруулалт гэрээнээс олох орлогын нэхэМжлэлийн үнэлгээ, 2023.08.27 Соёбо тауэр 114 М2 үйлчилгээний талбай хавсралт 1, 2022.11.10 тусгай зөвшөөрлийн тодорхойлолт, 2013.12.04-ний өдрийн 01/03 хаМтран ажиллах гэрээ, төрийн шагнал хүртсэн тодорхойлолт, татварын дэвтэр нотариатаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2022.03.06-ны өдрийн 07 удирдах зөвлөлийн тогтоол, нэхэМжлэлийн тодруулсан шаардлага, үл хөдлөх эд хөрөнгө өМчилж байгаа болон шилжүүлсэн тухай лавлагаа, хаМтран ажиллах гэрээ, хөрөнгө оруулалтын гэрээнээс олох орлогын нэхэМжлэлийн үнэлгээ, соёбо тауэрт 114М2 үйлчилгээний талбай 2023.08.27-ны өдрийн 6804381 зар, 2022.11.10-ны өдрийн тусгай зөвшөөрлийн тодорхойлолт, №147 Мандат, 2024.8.24-ний өдрийн С.Төгс-Оюуны гараар бичсэн тодорхойлолт, Нийслэл дэх захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүгчийн 2024.04.18-ны өдрийн 128/ШЗ2024/3449 захираМж, Нийслэл дэх захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүгчийн 2024.09.23-ны өдрийн 128/ШЗ2024/7876 захираМж, 2024.02.20-ны өдрийн 1/34 дугаартай прокурорын тогтоол, 2020.01.20-ны өдрийн №86 прокурорын тогтоол зэрэг бариМтуудыг шүүхэд ирүүлжээ.

 

 

Энэ бариМтууд хэрэгт байхгүй байгаа боловч өМнөх шийдвэрт бичигдсэн бна: хариуцагч М -ын бариМтаар гаргасан 1998 оны 01 сарын 13-ны өдрийн Мийн 9-р Их хурлын тогтоолын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 1995 оны Мийн 8 дугаар их хурлаас баталсан Мийн дүрМийн нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2013 оны 12 сарын 27-ний өдрийн 03 дугаарт Мийн 14 дүгээр Их хурлын тогтоолын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2014 оны 01 сарын 24-ны өдрийн 02 дугаарт Мийн Тэргүүлэгчдийн Зөвлөлийн хурлын тогтоолын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2014 оны 02 сарын 11-ны өдрийн 03 дугаарт Мийн Тэргүүлэгчдийн Зөвлөлийн хурлын тогтоолын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2014 оны 03 сарын 10-ны өдрийн 04 дугаарт Мийн Тэргүүлэгчдийн Зөвлөлийн хурлын тогтоолын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2013 оны 03 сарын 16-ний өдрийн Мийн ээлжит бус Их хурлын тэМдэглэлийн нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2014 оны 03 сарын 16-ний өдрийн 01 дугаарт Мийн ээлжит бус Их хурлын тогтоолын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2014 оны 03 сарын 26-ны өдрийн 05 дугаарт Мийн Тэргүүлэгчдийн Зөвлөлийн хурлын тогтоолын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2014 оны 06 дугаар сарын 30-ны өдрийн Дахин ба нэМэлт шинжилгээ хийлгэх тухай тогтоолын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2014 оны 08 сарын 31-ны өдрийн 01 дугаарт Шинжээчийн дүгнэлтийн нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2015 оны 02 дугаар сарын 25-ны өдрийн 010 дугаарт Шүүхийн шинжилгээний хүрээлэнгийн шинжээчийн дүгнэлтийн нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2017 оны 09 сарын 06-ны 1/525 дугаарт Монгол Улсын Ерөнхий Прокурорын газрын Прокурорын тогтоолын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2017 оны Мийн 16 дугаар их хурлаас баталсан Мийн дүрМийн нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2017 оны 01 сарын 21-ний өдрийн 02 дугаарт Мийн 15 дугаар Их хурлын тогтоолын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2018 оны 07 сарын 18-ний өдрийн 1/134 дугаарт Монгол Улсын Ерөнхий Прокурорын газрын Прокурорын тогтоолын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2020 оны 01 сарын 20-ны өдрийн 86 дугаарт Монгол Улсын Ерөнхий Прокурорын газрын Прокурорын тогтоолын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2020 оны 09 сарын 04-ны өдрийн 4/10 дугаарт Монгол Улсын Ерөнхий Прокурорын газрын Прокурорын тогтоолын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2020 оны 10 сарын 01-ны өдрийн 03 дугаарт Мийн Удирдах зөвлөлийн тогтоолын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар,

 

Хариуцагчаас: Хуулийн этгээдийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээ, иргэний үнэМлэхийн хуулбар, хариу тайлбар, 2020 оны 09 сарын 04-ны өдрийн Монгол Улсын Ерөнхий прокурорын газрын Прокурорын Дугаар 4/10 тогтоолын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2014 оны 03 сарын 26-ны өдрийн М тэргүүлэгчдийн зөвлөлийн хурлын Дугаар 05 тогтоолын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2014 оны 02 дугаар сарын 13-ны өдрийн 157/14 дугаартай гэрээ, 2014 оны 02 дугаар сарын 13-ны өдрийн удирдаМж, 2013 оны 12 дугаар сарын 04-ний өдрийн №03 дугаартай А төслийг хэрэгжүүлэх, хөрөнгө оруулах гэрээ, хууль зүйн туслалцаа үзүүлэх гэрээ, хариу тайлбар, Аудитын ерөнхий дүгнэлт, 2008-2013 онуудад төгрөгийн касснаас анхан шатны бариМтгүйгээр гарсан гүйлгээний түүвэр, 2008-2013 онуудад долларын касснаас анхан шатны бариМтгүйгээр гарсан гүйлгээний түүвэр, 2008-2013 онуудад ХХБ-ны долларын харилцахаас гарсан анхан шатны бариМтгүйгээр гүйлгээнүүдийн түүвэр, данснаас гарсан боловч тухайн дансанд тушаагдаагүй Мөнгөний дүн, анхан шатны бариМтыг дур Мэдэн зассан гүйлгээ, 2008-2013 оны зээл төлөлтийн нэгтгэл, 2008-2013 оны хандив нэрээр гарсан гүйлгээний нэгтгэл, 2008-2013 оны Э хүлээн авалт гарсан гүйлгээнүүдийн жагсаалт, 2008-2012 оны Машин засвар, 2020.10.28-ны өдрийн хариу тайлбар, 1998 оны 01 сарын 13-ний өдрийн 02 дугаарт Мийн 9 дүгээр Их хурлын тогтоол, 1995 оны Мийн 8 дугаар их хурлаас баталсан Мийн дүрэМ, 2013 оны 12 сарын 27-ний өдрийн 03 дугаарт Мийн 14 дүгээр Их хурлын тогтоол, 2014 оны 01 сарын 24-ны өдрийн 02 дугаарт Мийн тэргүүлэгчдийн Зөвлөлийн хурлын тогтоол 2014 оны 02 сарын 11-ны өдрийн 03 дугаарт Мийн тэргүүлэгчдийн Зөвлөлийн хурлын тогтоол, 2014 оны 03 сарын 10-ны өдрийн 04 дугаарт Мийн тэргүүлэгчдийн Зөвлөлийн хурлын тогтоол, 2014 оны 03 сарын 16-ний өдрийн Мийн ээлжит бус Их хурлын тэМдэглэл, 2014 оны 03 сарын 16-ний өдрийн 01 Мийн ээлжит бус Их хурлын тогтоол, 2014 оны 03 сарын 26-ны өдрийн 05 дугаарт Мийн Тэргүүлэгчдийн Зөвлөлийн хурлын тогтоол, 2014 оны 06 дугаар сарын 30-ны өдрийн Дахин ба нэМэлт шинжилгээ хийлгэх тухай тогтоол, 2014 оны 08 сарын 31-ны өдрийн 01 дугаарт Шинжээчийн дүгнэлт, 2015 оны 02 дугаар сарын 25-ны өдрийн 010 дугаарт Шүүхийн шинжилгээний хүрээлэнгийн шинжээчийн дүгнэлт, 2017 оны 09 сарын 06-ны 1/525 дугаарт Монгол Улсын Ерөнхий Прокурорын газрын Прокурорын тогтоол, 2017 оны Мийн 16 дугаар их хурлаас баталсан Мийн дүрэМ, 2017 оны 01 сарын 21-ний өдрийн 02 дугаарт Мийн 15 дугаар Их хурлын тогтоол, 2018 оны 07 сарын 18-ний өдрийн 1/134 дугаарт Монгол Улсын Ерөнхий Прокурорын газрын Прокурорын тогтоол, 2020 оны 01 сарын 20-ны өдрийн 86 дугаарт Монгол Улсын Ерөнхий Прокурорын газрын Прокурорын тогтоол, 2020 оны 09 сарын 04-ны өдрийн 4/10 дугаарт Монгол Улсын Ерөнхий Прокурорын газрын Прокурорын тогтоол, 2020 оны 10 сарын 01 -ны өдрийн 03 дугаарт Мийн Удирдах зөвлөлийн тогтоол, 2020 оны 04 дүгээр сарын 24-ний өдрийн хууль зүйн туслалцаа үзүүлэх гэрээ, итгэМжлэл, 2021 оны 04 сарын 05-ны өдрийн М сөрөг нэхэМжлэл, 2021 оны 04 сарын 07-ны өдрийн М улсын тэМдэгтийн хурааМж төлсөн бариМт,2020.10.01-ний өдрийн №3 удирдах зөвлөлийн тогтоол, 2020 оны 10 сарын 01-ний өдрийн М удирдах зөвлөлийн 3 дугаар тогтоолын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2015 оны 02 сарын 25-ны өдрийн Шүүхийн шинжилгээний үндэсний хүрээлэнгийн 010 дугаар шинжээчийн дүгнэлтийн нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2014 оны 08 сарын 31-ний өдрийн Шинжээчийн 01 дугаар дүгнэлт нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2008 оны 07 сарын 17-ны өдрийн Мийн хорооны кассын зарлагын ордерын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2008 оны 07 сарын 17-ны өдрийн Бэлэн Мөнгө олгохыг хүссэн өргөдлийн нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2009 оны 03 сарын 25-ны өдрийн Мийн хорооны кассын зарлагын ордерын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2009 оны 08 сарын 31-ний өдрийн Мийн хорооны кассын зарлагын ордерын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2009 оны 09 сарын 28-ны өдрийн Мийн хорооны кассын зарлагын ордерын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2009 оны 09 сарын 28-ны өдрийн Ц.Мөнхжингийн Мийн хороонд гаргаар бичсэн өргөдлийн нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2009 оны 11 сарын 12-ны өдрийн Мийн хорооны кассын зарлагын ордерын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2010 оны 01 сарын 04-ний өдрийн Мийн хорооны кассын зарлагын ордерын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2010 оны 01 сарын 04-ний өдрийн Ц.УранчиМэгийн Мийн хороонд гараар бичсэн өргөдлийн нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2010 оны 08 сарын 12-ны өдрийн Мийн хорооны кассын зарлагын ордерын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2010 оны 12 сарын 03-ны өдрийн Мийн хорооны кассын зарлагын ордерын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, Ж.Өлзийжаргалын УСФ-ын байранд түр хадгалагдаж байсан Н.ЦүлтэМийн хувийн бүтээлийг худалдсан тул үнийг буцаан олгох жагсаалтын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2010 оны 12 сарын 29-ний өдрийн Мийн хорооны кассын зарлагын ордерын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2010 оны 12 сарын 27-ны өдрийн Ц.УранчиМэгийн Мийн хороонд гараар бичсэн өргөдлийн нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2011оны 02 сарын 24-ны өдрийн Мийн хорооны кассын зарлагын ордерын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2012 оны 03 сарын 27-ны өдрийн Төлбөрийн даалгаврын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2013 оны 11 сарын 14-ний өдрийн Төлбөрийн даалгаврын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, Туушин ХХК-ийн агаарын ачаа тээврийн хөлсний нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, Худалдаа хөгжлийн банкны гүйлгээний бариМтын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, Туушин ХХК-ийн нэхэМжлэхийн нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2010 оны 10 сарын 12-ны өдрийн Мийн хорооны кассын зарлагын ордерын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2010 оны 10 сарын 05-ны өдрийн Д.Цэдэндоржийн М удирдлага санхүүд гараар бичсэн өргөдлийн нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2010 оны 11 сарын 29-ний өдрийн Мийн хорооны кассын зарлагын ордерын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, Дүрслэх урлагийн сургуулийн захирал Л.БуМандоржоос М нд явуулсан 91 тоот албан бичгийн нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2011 оны 05 сарын 30-ны өдрийн Мийн хорооны кассын зарлагын ордерын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2011 оны 12 сарын 14-ний өдрийн Мийн хорооны кассын зарлагын ордерын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2012 оны 01 сарын 13-ны өдрийн Мийн хорооны кассын зарлагын ордерын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, ГолоМт банкны гүйлгээний бариМтын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2011 оны 11 сарын 08-ны өдрийн Мийн хорооны кассын зарлагын ордерын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2009 оны 12 сарын 15-ны өдрийн Мийн хорооны кассын зарлагын ордерын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2009 оны 12 сарын 17-ны өдрийн Мийн хорооны кассын зарлагын ордерын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2009 оны 10 сарын 21-ний өдрийн Мийн хорооны кассын зарлагын ордерын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2010 оны 09 сарын 23-ны өдрийн Мийн хорооны кассын зарлагын ордерын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2013 оны 08 сарын 30-ны өдрийн Мийн хорооны кассын зарлагын ордерын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2010 оны 02 сарын 26-ны өдрийн Мийн хорооны кассын зарлагын ордерын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2021 оны 04 сарын 08-ны өдрийн Монголын хуульчдын холбооны өМгөөлөгч О гийн хүсэлт, 2021 оны 02 сарын 03-ны өдрийн Хууль зүйн туслалцаа үзүүлэх 06/21 тоот гэрээ, 2020.10.28-ны өдрийн итгэМжлэл, нэхэМжлэлийн багасгасан шаардлагын хариу тайлбар, 2015 оны 11 сарын 23-ны өдрийн Ерөнхий прокурорын газрын прокурорын 1/151 тогтоолын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2018 оны 07 сарын 18-ны өдрийн Ерөнхий прокурорын газрын прокурорын 1/134 тогтоолын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2017 оны 03 сарын 13-ны өдрийн Ерөнхий прокурорын газрын прокурорын 5/08 тогтоолын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2010 он 12 сар М ХIII их хурлын 3 дугаартай тогтоолын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2007 оны 12 сарын 17-ны өдрийн М ХII их хурлын 06 дугаартай тогтоолын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2017 оны 09 сарын 06-ны өдрийн Ерөнхий прокурорын газрын прокурорын 1/525 тогтоолын хуулбар, 2020 оны 09 сарын 04-ний өдрийн Ерөнхий прокурорын газрын прокурорын 4/10 тогтоолын хуулбар, 2017 оны 02 дугаар сарын 14-ний өдрийн Шүүхийн шинжилгээний үндэсний хүрээлэнгийн шинжээч нарын 34 дугаар шинжээчийн дүгнэлтийн нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, Монгол урчуудын эвлэлийн хорооноос Зуслан урлан нэрээр гарсан гэх гүйлгээнүүдийн жагсаалт, хавсралт №1, хавсралт №2-ын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2015 оны 02 сарын 25-ны өдрийн Шүүхийн шинжилгээний үндэсний хүрээлэнгийн шинжээч нарын 010 дугаар шинжээчийн дүгнэлтийн нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, Мийн 2008-2013 онуудад төгрөгийн кассын АШБ-ын түүврийн нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, М Х-ны 2008-2013 онуудад долларын касснаас гарсан гүйлгээнүүд нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, М Х-ны 2008-2013 онуудад долларын харилцахаас дэМжих бариМтгүй, дэМжих бариМт хангалтгүй гүйлгээнүүдийн нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 2014 оны 08 сарын 31-ний өдрийн шинжээч нарын шинжээчийн дугаар 1 дүгнэлтийн нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, Мийн 2008-2013 онуудад төгрөгийн кассаас анхан шатны бариМтгүй гарсан гүйлгээний түүврийн нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, Бэлэн Мөнгөний долларын зарлагын гүйлгээний нэгтгэлийн нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, Мийн Мөнгөн хөрөнгийн данснаас 2008-2013 онуудад гарсан зарлагын гүйлгээний нэгтгэлийн нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, М Хорооны дансаар даМжин гарсан Мөнгөний түүвэрийн 2008-2013 он нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, М Хорооноос олгосон тэтгэМжийн түүврийн 2008-2013 он нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, М Хорооны төгрөгийн кассаас олгосон тоМилолтын Мөнгөний түүврийн 2008-2013 он нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, М Хорооны төгрөгийн кассаас олгосон бүтээлийн Мөнгөний түүврийн 2008-2013 он нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, М Хорооны төгрөгийн кассаас хөрөнгө худалдан авсан Мөнгөний түүврийн 2008-2013 он нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, М Хорооны төгрөгийн кассаас зээл олгосон Мөнгөний түүвэрийн 2008-2013 он нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, М Хорооны төгрөгийн кассаас шагнал ураМшуулалд олгосон Мөнгөний түүврийн 2008-2013 он нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, М Хорооны төгрөгийн кассаас олгосон ажил үйлчилгээний Мөнгөний түүврийн 2008-2013 он нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, Мээс 2008-2013 онуудад гадаад тоМилолтод гарсан Мөнгөний түүврийн нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, ХХБ банкин дахь долларын харилцахын зарлагын гүйлгээний нэгтгэлийн нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, Бэлэн Мөнгөний долларын кассын зарлагын гүйлгээний нэгтгэлийн нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, Мийн 2008-2013 онуудад кассын бариМтад даргын цохолт хийсэн байдлын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, Данснаас гарсан боловч тухайн дансанд тушаагдаагүй Мөнгөний түүвэр, тайлбарын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, Монголын урчуудын эвлэлээс хүлээлгэн өгсөн санхүүгийн бариМтын нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбар, сөрөг нэхэМжлэлийн нэМэгдүүлсэн шаардлага, 2014.06.18-ны өдрийн бариМт бичигт үзлэг хийсэн тэМдэглэл, 2022.04.01 нэхэМжлэлийн нэМэгдүүлсэн шаардлагын хариу тайлбар, 2022.04.01 сөрөг нэхэМжлэлийн тодруулсан шаардлага, итгэМжлэл, 2023.09.21-ний өдрийн 221/МА2023/0610 Магадлал, 2024.02.20-ны өдрийн 221/ШТ2024/0171 тогтоол, Чингэлтэй дүүргийн иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн 2024.05.13-ны өдрийн 182/ШТ2024/00169 тогтоол, 2014.03.16-ны өдрийн М ээлжит бус хурлын №01 тогтоол, 2014 оны 03 дугаар сарын 11ний өдрийн №06 тогтоол, 2014.03.16-ны өдрийн М ээлжит бус их хурлын тэМдэглэл зэрэг бариМтуудыг шүүхэд ирүүлжээ.

 

Шүүгчийн захираМжаар: 2021 оны 06 сарын 22-ны өдрийн Сүхбаатар дүүрэг дэх Улсын бүртгэлийн хэлтсийн албан тоот, 2001 оны 09 сарын 18-ны өдрийн Үл хөдлөх эд хөрөнгийн бүртгэлийн Мэдүүлэг байгууллагын хуулбар, ӨМчлөх эрхийг нотлох бичиг байгууллагын хуулбар, 2001 оны 09 сарын 10-ны өдрийн Э Монгол Улсын үл хөдлөх эд хөрөнгийн бүртгэлийн газарт гаргасан хүсэлт байгууллагын хуулбар, Э гээс Р.Болдод төлсөн Мөнгөний бариМт, Аж ахуйн нэгж, байгууллагын газар ашиглах гэрчилгээний хуулбар, 1997 оны 11 сарын 19-ний өдрийн Иргэн, аж ахуйн нэгж, байгууллагын газар ашиглах гэрээний хуулбар, Түрээсийн 1 дугаар гэрээ хуулбар, 2001 оны 01 сарын 18-ны өдрийн Галын аюулгүй байдлыг хангах талаар хаМтран ажиллах 1/1 гэрээний хуулбар, 2000 оны 12 сарын 28-ны өдрийн Түрээсийн 2 тоот гэрээнд оруулах нэМэлт өөрчлөлтийн хуулбар, 2001 оны 05 сарын 18-ны өдрийн Галын аюулгүй байдлыг хангах талаар хаМтран ажиллах 2/01 гэрээний хуулбар, 2001 оны 05 сарын 18-ны өдрийн ХАОАТ-ын тасгийн дарга Ш.ОдончиМэгийн тодорхойлолтын хуулбар, 2000 оны 11 сарын 28-ны өдрийн Татварын улсын байцаагчийн актын хуулбар, 2005 оны 01 сарын 26-ны өдрийн Эд хөрөнгө өМчлөх эрх, түүнтэй холбоотой эд хөрөнгийн бусад эрхийн улсын бүртгэлийн Мэдүүлгийн хуулбар, 2005 оны 01 сарын 26-ны өдрийн Э Газрын харилцаа, геодези зураг зүйн газрын харьяа эд хөрөнгийн эрхийн улсын бүртгэлийн албанд гаргасан хүсэлтийн хуулбар, 2001 оны 09 сарын 18-ны өдрийн Үл хөдлөх эд хөрөнгийн бүртгэлийн гэрчилгээний хуулбар, 2005 оны 01 сарын 26-ны өдрийн Шүүхийн гүйцэтгэх хуудасны хуулбар, 2004 оны 06 сарын 10-ны өдрийн Чингэлтэй дүүргийн шүүхийн 569 дугаартай шийдвэрийн хуулбар, 2004 оны 09 сарын 20-ны өдрийн Нийслэлийн давж заалдах шатны шүүхийн 543 дугаар Магадлалын хуулбар, 2004 оны 12 сарын 21-ний өдрийн Монгол улсын дээд шүүхийн 648 дугаар тогтоолын хуулбар, 2005 оны 01 сарын 26-ны өдрийн Эд хөрөнгө өМчлөх эрх, түүнтэй холбоотой эд хөрөнгийн бусад эрхийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээний хуулбар, 2008 оны 08 сарын 13-ны өдрийн Эд хөрөнгө өМчлөх эрх, түүнтэй холбоотой эд хөрөнгийн бусад эрхийн улсын бүртгэлийн Мэдүүлгийн хуулбар, Түрээсийн 02/02 дугаар гэрээний хуулбар, 02/02 дугаартай түрээсийн гэрээний хавсралтын хуулбар, иргэний үнэМлэхийн хуулбар, 2021 оны 06 сарын 29-ний өдрийн Нийслэлийн Засаг даргын хэрэгжүүлэгч агентлаг Газар зохион байгуулалтын албаны тоотын хуулбар, Хот байгуулалт, газар зохион байгуулалтын Мэргэжлийн коМиссын хурлын 541980 дугаартай протоколын хуулбар, 1997 оны 10 сарын 11-ний өдрийн Нийслэлийн Сүхбаатар дүүргийн 01-р хорооны нутаг дэвсгэрт байрладаг М ны эзэМших, ашиглах газрын баталгаат хэМжээг тогтоосон актын хуулбар, 1997 оны 09 сарын 20-ны өдрийн Л.Болдын Нийслэлийн газрын харилцаа үл хөдлөх хөрөнгийн бүртгэлийн албанд гаргасан хүсэлтийн хуулбар, 1997 оны 07 сарын 30-ны өдрийн Улсын бүртгэлийн гэрчилгээний хуулбар,1997 оны 08 сарын 05-ны өдрийн Барилга угсралтын ажил гүйцэтгэх 60/97 зөвшөөрлийн хуулбар, Улаанбаатар хотын захирагчийн ажлын алба 02 Мэдэгдлийн хуулбар, Геологи, уул уурхайн үйлдвэрийн яаМны 1/952 тоот албан бичгийн хуулбар,1979 оны 06 сарын 11-ний өдрийн М ны нарийн бичгийн дарга нарын зөвлөгөөний №16 тогтоолын хуулбар, Бүгд найраМдах Монгол Ард Улсын сайд нарын зөвлөлийн дэргэдэх улсын төлөвлөгөөний коМиссын 13а/1234 тоот албан бичиг, 1979 оны 08 дугаар сарын 02-ны өдрийн Тээврийн яаМны сайдын 204 дугаар тушаалын хуулбар, 1979 оны 12 сарын 05-ны өдрийн БНМАУ-ын Тээврийн яаМ, Улаанбаатар хотын АДХ-ын гүйцэтгэх захиргааны хаМтарсан хурлын 352/325 дугаар тогтоолын хуулбар,1978 оны 12 сарын 11-ний өдрийн Монгол ардын хувьсгалт наМын төв хорооны улс төрийн товчооны №410 тогтоолын хуулбар,1989 оны 10 сарын 09-ны өдрийн Уран сайхны фондын хорооны даргын №23 шийдвэрийн хуулбар, 1989 оны 11 сарын 03-ны өдрийн НэхэМжлэхийн хуулбар, 1989 оны 12 сарын 31-ний өдрийн орлогын падаан, 2024.02.15-ны өдрийн 06/565 албан бичиг зэрэг бариМтуудыг ирүүлжээ.

 

Шүүгчийн захираМжийн дагуу нэхэМжлэгч хариуцагч талуудаас гаргаж өгсөн нотлох бариМтуудад үзлэг хийж бэхжүүлэн нотлох бариМтын шаардлага хангуулсан болно.

 

ҮНДЭСЛЭХ НЬ:

 

1. Үндсэн нэхэМжлэлийн шаардлагын зариМ хэсгийг нь хангаж, үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож, сөрөг нэхэМжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэх үндэслэлтэй гэж дүгнэв.

 

2. НэхэМжлэгч Э нь хариуцагч М , Т , У ХХК, Г нарт холбогдуулан, тэдгээр нь зохион байгуулалттайгаар өөрийнх нь нэр төрийг гутаан дороМжилж худал Мэдээ Мэдээлэл тараасан тул нэр төр, алдар хүнд, ажил хэргийн нэр хүндийг гутаасан арга хэлбэр, хэрэгслээр няцаалт хийхийг даалгах, Мөн уг гэМ хорын хохиролд хариуцагч М -аас 2,452,378,620 төгрөг, хариуцагч Т аас 635,841,286 төгрөг, хариуцагч У " ХХК-иас 158,960,321 төгрөг, хариуцагч Г гоос 158,960,321 төгрөг тус тус гаргуулах, нийт 3,406,140,550 төгрөгийг хариуцагч нараас гаргуулах тухай нэхэМжлэлийн шаардлагыг шүүхэд гаргаж, шаардлагыг дараах үндэслэлээр тодорхойлжээ. Үүнд:

 

а/ Э нь 1992-1995 онд Мийн дэд даргаар, 1995-2001, 2008-2013 онд даргаар 4 удаа сонгогдон ажиллан, сонгуульт хугацаа дууссантай холбоотойгоор 2013.12.27-ны өдөр даргын ажлаа хүлээлгэн өгөхдөө М 890М.кв газар дээр орших Үзэсгэлэнгийн 2 давхар барилга, түүнтэй хөрш залгаа орших өөрийн өМчлөлийн үл хөдлөх эд хөрөнгө Б корпусын барилга орших 400М.кв газрыг хаМруулан 28 давхар барилга барих А төслийг хөрөнгө оруулалтын гэрээний хаМт Монголын Урчуудын Эвлэлд хүлээлгэн өгсөн. Уг төслийн Барилгын газар нь Нийслэлийн А зэрэглэлд оршдог 40 сая аМ.долларын өртөгтэй учир уг төслийг булаан авах зорилгоор шинээр сонгогдсон дарга Т нарын хүМүүс зохион байгуулалттайгаар Э эсрэг үйл ажиллагаа явуулсан. УлМаар М Ээлжит бус Их хурлыг 2014.03.16-ны өдөр СУИС-ийн Оюутан театрт хуралдуулж, У " ХХК-ийн 2014.03.14-ний өдрийн №ГА/150 дүгнэлтийг танилцуулан Э г үндэслэлгүйгээр гүтгэн гүжирдэж нэр төр, алдар хүнд, ажил хэргийн нэр хүндийг 200-400 хүнд гутаан дороМжилж, худал Мэдээ, Мэдээлэл тараасан. Тодруулбал, М касснаас 260.792.482 төгрөг, 116.577 аМ доллар ба харилцахаас 97.220 аМ доллар бариМтгүй зарцуулж байгууллагад их хэМжээний хохирол учруулсан Э нараар төлүүл гэх Мэтээр худал дүгнэлтийг үнэн Мэтээр олон хүний өМнө гүтгэж дороМжилсон. Тодруулбал, байгууллагын санхүүгийн бариМтын 90% нь бариМтгүй байна" гэх Мэтчилэн цаг гаруй гүтгэхдээ санхүүгийн бариМтгүйгээр үйл ажиллагаа явуулж байсан Мэт ойлголтыг хуралд оролцсон гишүүдэд төрүүлсэн. Э нь М байр, хөрөнгийг зарж үрээгүй болохыг эрүүгийн хэрэг үүсгэн 2014-2020 онд шалгахад тогтоосон.

б/ Мөн 2014.03.16-ны өдрийн Ээлжит бус их хурлаар хэлэлцсэн 2-р асуудал нь А төслийг хэрэгжүүлэх 2013.12.04-ны өдрийн №03 тоот хөрөнгө оруулалтын гэрээг хэлэлцэж, Муу ашиггүй хэМээн цуцалсан. А төслийг хэрэгжүүлэх гэрээг цуцалсанаар Т нар нь М 10,989,929,000 төгрөгийн гэМ хор учруулсан ба Э надад 2013.12.04-ны №01/03 ХаМтран ажиллах гэрээний дагуу олох ёстой байсан орлого 6,812,281,100 төгрөгийн гэМ хорын хохирол учруулсныг ДельтаМон ХХК-ийн 2022.12.23-ны дүгнэлт ба 2023.09.08-ны Хөрөнгө оруулалтын гэрээнээс олох орлогын нэхэМжлэлийн үнэлгээгээр тус тус тооцоолон тогтоосон. ИйМд Миний нэр төрийг гутаасантай холбоотойгоор үүссэн гэМ хорын хохиролд нийт 3,406,140,550 төгрөгийг буюу М ТББ/ГҮТББ-аас 2,452,378,620 төгрөг, хариуцагч Т аас 635,841,286 төгрөг, хариуцагч У " ХХК-иас 158,960,321 төгрөг, хариуцагч Г гоос 158,960,321 төгрөгийг тус тус гаргуулна гэжээ.

 

2. Хариуцагч М нь нэхэМжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь эс зөвшөөрч Маргасан бөгөөд байгууллагын санхүүгийн үйл ажиллагаанд хөндлөнгийн аудитын хяналтыг хийх эрхийнхээ хүрээнд У ын байгууллагаар 2008-2013 оны хоорондох байгууллагын санхүү, бүртгэлд хөндлөнгийн хяналт, шалгалт хийлгэхэд тухайн үед даргаар ажиллаж байсан Э , нягтлан бодогч Ж.Өлзийжаргал нар нь санхүүгийн зөрчил гаргаж, байгууллагад их хэМжээний хохирол учруулсан болох нь аудитын дүгнэлтээр тогтоогдсонтой холбоотойгоор 2014 оны 03 дугаар сарын 11-ний өдөр Мийн Тэргүүлэгчдийн зөвлөлийн тогтоолоор Урчуудын Эвлэлийн ээлжит бус Их хурлыг хуралдуулж, уг хурлаас Э , Ж.Өлзийжаргал нарыг хууль хяналтын байгууллагад шилжүүлж, учруулсан хохирлыг барагдуулах, Мөн А төслийн хөрөнгө оруулалтын гэрээг хүчингүй болгохоор шийдвэрлэсний дагуу Э г Авлигатай тэМцэх газарт шалгуулсан. Авлигатай тэМцэх газраас бариМт, Мэдээллийг шалгаад Э нь 2007-2013 онд Мийн хорооны даргаар ажиллаж байхдаа албан тушаалын байдлаа урвуулан байгууллагын Мөнгөн хөрөнгийг хяналтгүй, анхан шатны бариМтгүйгээр зарцуулж, онц их хэМжээний хохирол учруулсан үйлдэл нь албан тушаалын гэМт хэргийн шинжтэй байсныг 6 жилийн хугацаанд хянасан. Урчуудын Эвлэл ТББ нь Иргэн Э тэй холбоотой асуудлаар яМар нэг ор үндэсгүй зүйлийг өөрсдөө зохиож, нэр хүнд, алдар нэрийг нь гутаах зорилгоор олон нийтэд Мэдээлээгүй, зөвхөн хаалттай гишүүдийн хурлаар аудитын дүгнэлтийг гишүүдээр хэлэлцэн шийдвэр гаргасан нь бусдын нэр, төр алдар хүндийг нь гутаасан гэж үзэхгүй, аливаа Мэдээ, Мэдээллийг гадагш нь тараагаагүй тул нэр төр, алдар хүндийг гутаасан Мэдээ тараасан гэж үзэхгүй. Мөн Мийн даргын албан тушаал хашиж байсан Э г хууль хяналтын байгууллагаас шалгаад Э г албан тушаалын байдлаа урвуулан ашигласан болохыг тогтоосон болох нь холбогдох шинжээчийн дүгнэлтүүд, хууль хяналтын байгууллагаас гарсан шийдвэрүүдээр тогтоогдсон тул нэхэМжлэлийг бүхэлд нь зөвшөөрөхгүй, харин байгууллагад гэМ хор учруулсан, холбогдох хууль тогтооМжийг зөрчсөн болох нь нотлогдсон тул байгууллагад учруулсан гэМ хорын хохиролд нийт 243,005,181.2 төгрөгийг гаргуулна гэжээ.

3. Хариуцагч Г нэхэМжлэлийг бүхэлд нь эс зөвшөөрч Маргасан бөгөөд М ТББ-ын хүсэлтийн дагуу санхүүгийн зөвлөх үйлчилгээ үзүүлэх гэрээ байгуулан, тухайн үед хүчин төгөлдөр Мөрдөгдөж байсан хууль тогтооМжийн дагуу 2008-2013 онуудын санхүүгийн үйл ажиллагаанд шалгалт хийж дүгнэлт гүйцэтгэлийн аудитын ажлыг үнэн зөв хийж гүйцэтгэсэн. Аудитын дүгнэлт гарахаас өМнө дээрх зөрчил дутагдалтай холбоотой нотлох бариМтуудыг гаргаж өгөхийг Мийн хорооны дарга, нягтлангаас удаа дараа шаардаж байсан боловч гаргаж өгөөгүй тул гаргаж өгсөн бариМтын хүрээнд дүгнэлт гаргасан, Э талаар өнөөдрийг хүртэл нэг ч этгээдэд гүтгэсэн, гүжирдсэн эсхүл зөвтгөсөн аливаа Мэдээллийг тараагаагүй болно. Мөн түүний нэхэМжилсэн Мөнгөн хөрөнгө нь яМар үндэслэлээр нэхэМжилж байгаа, чухаМ юуны төлбөр болох нь тодорхойгүй, гэМ хор учирсан зэрэг нь нотлогдоогүй гэж Маргажээ.

4. Хариуцагч У ХХК нь шүүхэд бичгээр хариу тайлбар гаргаагүй байна.

5. Хариуцагч Т нь нэхэМжлэгч Э г гэМт хэрэгтэн болгон харагдуулах сэдэл, зорилго байхгүй, Э г гүжирдэн гүтгээгүй, түүний нэр хүндэд сэв суулгах аливаа үйлдэл хийгээгүй, Мийн тэргүүлэгчдийн зөвлөлийн тогтоол, шийдвэрийн дагуу У ын байгууллагатай, санхүүгийн зөвлөх үйлчилгээ үзүүлэх гэрээг байгуулан, Мийн 2008-2013 оны санхүүгийн үйл ажиллагаанд шалгалт хийлгэсэн. У аас шалгалт хийгээд зөрчилтэй дүгнэлт бидэнд ирүүлсэн тул уг дүгнэлтийг хяналтын зөвлөлд танилцуулж, хяналтын зөвлөлөөс уг тайланг Мийн бүх гишүүдэд танилцуулах нь зүйтэй гэж үзсэний дагуу Тэргүүлэгчдийн Зөвлөлийн тогтоолоор ээлжит бус хурлыг зохион байгуулж, аудитын зөрчилтэй дүгнэлтийг хуралд оролцсон бүх гишүүдэд танилцуулсан. Мийн даргын хувьд дүрэМд заасан эрх, үүргээ хэрэгжүүлэн ажиллаж, нийт гишүүдийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг хаМгаалсан, Мөн тус байгууллагын Мэдэлд байсан 400 М.кв газрыг Мийн дүрМийг зөрчиж, Их хурлаар хэлэлцүүлж, шийдвэрлүүлэхгүйгээр эрх Мэдэл, албан тушаалаа урвуулан ашиглаж, Э нь өөрийн нэр дээр шилжүүлснийг цагдаагийн байгууллагаар шалгуулахад эрүүгийн гэМт хэргийн шинжтэй боловч хөөн хэлэлцэх хугацаа өнгөрч, эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаа явуулж болохгүй нөхцөл байдал үүссэн гэсэн хариуг ирүүлсэн. Мийн өМчийг Э хууль бусаар авсан болох нь хууль хяналтын байгууллагын шалгалтаар тогтоогдсон тул нэхэМжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь зөвшөөрөхгүй гэж Маргажээ.

 

6. Зохигчдын тайлбар, хэрэгт цугларсан нотлох бариМтыг судлахад дараах үйл бариМт тогтоогдсон болно.

                   I.        Нэр төр, алдар хүнд ажил, хэргийн нэр хүндийг гутаасан арга хэлбэр, хэрэгслээр няцаалт хийхийг нийт хариуцагч нарт даалгах тухай үндсэн нэхэМжлэлийн тухайд,

1. 2013 оны 12 дугаар сарын 27-ны өдрийн М -ын 14 дүгээр Их Хурлын Төлөөлөгчдийн 74.67 хувийн саналаар тус байгууллагын даргаар Т сонгогджээ. /хх-156/

2. М -ын Тэргүүлэгчдийн зөвлөлийн 2014.01.24-ний өдрийн №02 тогтоолоор Мийн Хяналтын зөвлөлөөс ирсэн шаардах бичгийн дагуу Мийн 2008-2013 онуудын санхүүгийн бариМтад Аудит оруулах-аар, Мөн 2014.02.11-ний өдрийн №3 тогтоолоор Мийн Төв байр буюу үзэсгэлэнгийн танхиМыг буулган 28 давхар бариулах эсэх дээр нийт гишүүдээс санал авах-аар тус тус шийдвэрлэжээ. /хх-157, 158/

3. М нь 2014.02.13-ны өдөр У ХХК-тай байгууллагын санхүү, аж ахуйн үйл ажиллагаанд гүйцэтгэлийн аудитын шалгалт хийх, санхүүгийн зөвлөх үйлчилгээний гэрээг байгуулсан, уг гэрээний ерөнхий нөхцөлөөр М -ийн 2008-2013 оны санхүү, аж ахуйн үндсэн бариМт, Материалд нь тулгуурлан гүйцэтгэлийн аудитын шалгалт хийж, зөвлөгөө өгөх-өөр, шалгалтыг 2014.02.13-ны өдрөөс 2014.03.10-ны өдрийг хүртэл гүйцэтгэхээр тохирчээ. /хх-1-81/

4. У ХХК нь гэрээний дагуу М -ын санхүүгийн анхан шатны бариМтыг үндэслэн 2008-2013 оны санхүүгийн үйл ажиллагаанд хийсэн гүйцэтгэлийн №ГА/150 дугаартай аудитын дүгнэлтийг 2014.03.10-ны өдөр Г , Б.Нарантуяа, Я.Оюун нарын бүрэлдэхүүнтэйгээр гаргажээ. /хх-1-105/

5. УлМаар, М -ын Тэргүүлэгчдийн зөвлөлийн 2014.03.10-ны өдрийн №04 тогтоол, 2014.03.11-ний өдрийн №06 дугаар тогтоолоор 2014.03.16-ны өдөр Мийн ээлжит бус их хурлыг бүх гишүүдийн дунд зарлан хуралдуулахаар шийдвэрлэжээ. /хх-1-159/

а/ Ээлжит бус их хурлаар, 2008-2013 оны санхүүгийн бариМтад хийсэн аудитын дүгнэлтийг бүх гишүүдэд танилцуулах, Мийн Төв байртай холбоотой, өМнөх даргын үед хийгдсэн гэрээг цуцлуулах тухай албан ёсны санал хураалт явуулахаар хэлэлцэх асуудлыг тогтоожээ. /хх-1-159/

6. 2014.03.16-ны өдөр Мийн ээлжит бус их хурлыг Соёл урлагийн их сургуулийн Оюутан Театрт 11 цаг 15 Минутад зарлан хуралдуулж, хуралд таслах эрхтэй 302 төлөөлөгч Мандат авснаас 224 төлөөлөгчид ирж, ирц 74.17 хувь болсноор хуралдааныг зохион байгуулжээ. /хх-6-230/

7. Уг хурлаар, нийт гишүүдийн олонхын саналаар хурлын тэргүүлэгчдийг сонгож, улМаар хуралдааны даргаар Ч.Болдбаатарыг сонгосон, хэлэлцэх асуудлын дагуу 2008-2013 оны санхүүгийн бариМтад хийсэн аудитын дүгнэлтийг У ХХК-ийн захирал Г танилцуулжээ.

а/ Аудитын дүгнэлттэй холбоотойгоор дараах агуулга бүхий асуудлуудыг ээлжит бус хуралдаанд танилцуулжээ. Үүнд: /хх-6-230/

-Аудитын ерөнхий дүгнэлтээр М нь дүрМийг шинэчилж, тэргүүлэгчид болон хяналтын зөвлөлийн ажлыг эрчиМжүүлэх, санхүүгийн үйл ажиллагааг сайжруулж, Нягтлан бодох бүртгэлийн олон улсын стандартын түвшинд хүргэх, эрх Мэдлээ хэтрүүлэн ашигласан албан тушаалтнуудад хуулийн арга хэМжээ авах, хариуцлага тооцож ажиллах шаардлагатай гэсэн ерөнхий дүгнэлт гарчээ.

Дүгнэлт 1. Мийн гишүүд болон тэргүүлэгчид, хяналтын зөвлөлийн гишүүд дүрМийн дагуу ажиллаж байна уу гэдэг асуудлаар-М дүрэМдээ өөрчлөлт, шинэчлэлт хийж одоогийн нөхцөл байдалтай уялдуулахгүй бол байгууллагын үйл ажиллагаа алдагдахад хүрсэн байна гэж үзлээ.

Дүгнэлт 2. Мийн санхүүгийн үйл ажиллагаа нь Нягтлан бодох бүртгэлийн олон улсын стандарт болон Монгол улсад Мөрдөгдөж байгаа нягтлан бодох бүртгэлийн заавар журМын дагуу хөтлөгдөж байна уу гэдэг асуудлаар-Үгүй гэдэг хариултыг өгч байна. ...Танайд зөвхөн тайлан гаргах процесс л байна. Бусад нь байхгүй, 1991 оны үеийнх шиг шатар балансаар тайлангаа гаргадаг. Аудитын дүгнэлтээр 405,273,455 төгрөг, 232,322 аМ долларын их хэМжээний хохирлыг Э , Ж.Өлзийжаргал нар учруулсан байна.

-2007 онд танай байгууллагын авлагын дансанд 36 сая төгрөг байсан байна. Бусад авлага гэдэг дансанд 2008 оны эцэст 95 сая төгрөг болж өссөн. 2009 онд 55 сая төгрөг болж буурсан. 2010 оноос хойш энэ дансанд нэг ч төгрөг ороогүй. Нягтлан бодох бүртгэлийг Мөнгөн сууриар нь бүртгэдэг гэж Өлзийжаргал хэлсэн. Энэ нь Мөнгө завших гол шалтгаан болдог. Танай байгууллагад гарсан ноцтой асуудал бол кассын нярав, нягтлан бодогчийг нэг хүн хийж байгаа нь Нягтлан Бодох Бүртгэлийн хуулийг зөрчсөн ноцтой зөрчил юМ. 2013.12.30-д хоёр дарга ажил хүлээлцэхэд тоо Маш зөрүүтэй гарсан. Эхний үлдэгдэл тайлан үзэхэд дөрвөн тайлан зөрүүтэй, хоорондоо ер таарахгүй байна. Аж ахуйн нэгжийн гол зүйл нь ядаж касс, харилцахын дүн хоёр таарч байхыг нябо гэж хэлнэ. Танай нябо ганц эксел програММ дээр ажилладаг, Мэргэжлийн бус хүн байна. 2008 оны эхний үлдэгдэл 22 сая байхад анхан шатны бариМтаар 78 сая төгрөг байна. Энд 56 сая төгрөгийн зөрүү гарч байна. Бид зөвхөн төгрөг, долларын дансыг л шалгасан. 2008 оны эцсийн үлдэгдэл 174 сая төгрөгийн зөрөөтэй. 2009 оны эцсийн үлдэгдэл 180 сая гэж тайланд байна. Харилцах болон кассын дүн 88 сая гарч байна. 92 сая төгрөг нь хаачив. Орлого бүрэн авсан, зарцуулалт үр ашиггүй. Бид орлогыг бүртгэж чадаагүй. Хугацаа Маш бага байсан. 2008-2013 онд 3.4 тэрбуМ төгрөг, 471.981$ орсон байна. Үүнээс зарцуулалт нь 3.4 тэрбуМ, 461$ гарсан байна. Үйл ажиллагааны зардалд Цалинд - 20.2% 413,5 сая, Ашиглалтын зардалд-10.6% буюу 216,4 сая төгрөг Хандив- 9.8% буюу 200.5 сая \гишүүдэд\ Засвар - 6.9% буюу 141.4 сая төгрөг \барилгын засварт\ Харуулын зардал- 6,4% буюу 131,7 сая Хүлээн авалтын зардалд- 5,4% буюу 110,7 сая ЦДШ-ийн зардалд- 4,3% буюу 87,7 сая Танай байгууллагын онцлог нь гишүүдэд үйлчилдэг. Өнгөрсөн 6 жилийн хугацаанд гишүүд та нар өөрсдөө Муу ажилласан. Хүлээн авалтын зардлыг би 2 хуваасан. Цагаан cap, шинэ жил, их хурлын хүлээн авалт. Мөн Энхжингийн хувийн хүлээн авалт. ЭМэгтэй 55 нас, эрэгтэй 60 наснаас дээш ахМадуудад Мөнгөн тэтгэМж олгодог. Улирал улирлаар нь Мөнгөн дүнгээр нь зарлагдаад кассаас гаргачихдаг. ЗариМ ахМадууд нь он даМнаад авдаггүй, гарын үсэг зурдаггүй. 2008 оны цагаан сараар ахМад зураач нарын тэтгэМжийн Мөнгө 3185000 төгрөгөөс 1800000 үлдсэн. Энэ үлдэгдэл Мөнгө хаана байна гэж нягтлангаас асуухад надад байгаа гэж хэлсэн. Энэ нь нягтлан бодогчийг Мөнгө идэхийг өөгшүүлж байна. НийгМийн даатгалд 4,3 сая төгрөг төлдөг хирнээ цалин Маш бага. 6 жилийн хугацаанд 58 хүнд 75,8 сая төгрөг олгосон. Үүнээс 38,3% нь эргэж төлөгдөөгүй. Зураач Адьяабазар гэж хүн 6 сая төгрөг зээлж аваад хуулийнхаа хугацаанд эргүүлэн төлсөн байсан нь бас Магтууштай. Хандивыг 133 хүнд 174,3 сая төгрөг, 40,510 аМ доллар олгосон байсан. Төгрөгийн касснаас Цэрэндондог, Бэгз, Адьяабазар, ТөМөр, Баатарцогт нарт 4,000,000-7,180,000 төгрөг долларын касснаас Санчир, Ц.УранчиМэг, Ц.Мөнхжин нарт 5,000-12,000 долларыг тус тус гаргасан байна.Танай байгууллагын дүрМийн 17 дугаар зүйлд 7000 аМ доллараас дээш хөрөнгө шаардагдах үйл ажиллагааг санхүүжүүлэх болон үүнээс дээш үнэлгээтэй хөрөнгийн асуудлыг тэргүүлэгчдийн зөвлөлөөр хэлэлцэж олонхын саналаар шийдвэрлэнэ гээд заачихсан байна. Цаашид жураМ гаргаж дагаж Мөрдөх шаардлагатай. Дан ганц хүний ашиг сонирхол байж болохгүй. Ц.УранчиМэгт 2009.01 сард ураМшуулал, туслаМж нэрээр 2010 оны 8 сарын 12-д туслаМж нэрээр 3,500$, 12.29-д туслаМж нэрээр 3,000$ нийт 10,500$ олгосон байна. Э хүлээн авалт 11,2% хувь буюу 12,416,883 төгрөг хооллох хүлээн авалтад зарцуулсан. 2008 онд "Тоёота хариер Маркийн Машиныг 13,500 доллараар авсан. Энэ нь тухайн үеийн дээд ханш 6 жилийн хугацаанд засвар үйлчилгээнд 13,124,250 төгрөгийн зардал гаргасан. Зуслан урланд: 2010 оноос эхэлсэн гэж би үзэж байгаа. 190,671,280 төгрөг, 7,103,04 доллар тус тус гарсан байна. 2010 оны 06 сард хийсэн гэрээгээ дахин нэг дүгнээч. ЗөвлөМж: Гишүүд, тэргүүлэгчид, хяналтын зөвлөлд: Мийн дүрэМдээ өөрчлөлт оруулах, дүрМээ шинэчлэх, эрхээ эдэлж, үүргээ биелүүлэх, Тэргүүлэгчдийн хурлын тэМдэглэл хөтөлж бариМтжуулах, сайн хадгалах. Шийдвэр нь гараад байдаг, тэМдэглэл нь байхгүй. Хандивын жураМ гаргах, Хяналтын зөвлөл сайн ажиллах, Нябо бүртгэл сайн хөтлөх, зуслан урланг хянах,

-Шинэ тоМилогдсон дарга Т т: Хяналтын зөвлөлийг ажиллах нөхцөл бололцоог хангах, нягтлан бодогчоор шаардлага хангасан Мэргэжлийн хүнийг ажиллуулах. Анхан шатны бариМтгүй төгрөгийн кассаас бэлнээр гарсан 260,792,482 төгрөг, долларын кассаас бэлнээр гарсан 116,577$, ХХБ-ны долларын харилцахаас гарсан 97,220$-ыг Э , Ж.Өлзийжаргал нараар төлүүлэх.

-Чекээр ХХБ-ны төгрөгийн харилцах данснаас авсан 6,880,000 төгрөгийг Э гээр төлүүлэх, чекээр ХХБ-ны ГолоМт банкны төгрөгийн харилцах данснаас авсан 12,610,000 төгрөгийг Хэнчбишээр төлүүлэх, Худалч хүнд нийт зарлагын 90 хувь бариМтгүй байна. Төлөгдөөгүй 29,013,400 төгрөг буюу 35 зээлдэгчийн зээлийг төлүүлэх, Хандив нэрээр Ц.УранчиМэгээр 10,500 доллар, Санчирт \Өлзийбаяр\ 12,000 долларыг төлүүлэх, Мөн танай дээр гарсан Маш ноцтой зүйл бол анхан шатны бариМтыг зассан явдал. Энэ бол байж болшгүй хэрэг. Анхан шатны бариМт зассан гэх үндэслэлээр 2,840,000 төгрөгийг Ж.Өлзийжаргалаар төлүүлэх. Энэ бол ноцтой зөрчил шүү. Хүлээн авалт нэрээр гарсан 12,416,883 төгрөгийг Э гээр төлүүлэх, Байгууллагын жолоочоор ажиллаж байсан Цогтбаяраар өөрийн эзэМшилд байсан эд хөрөнгөнд хариуцлагагүй хандсан гэж үзэн 5,150,800 төгрөгийг төлүүлэх, Хөрөнгийн ашиглалт зарцуулалт дээр 416 сая төгрөгийг задалж тайлбарлуулах. Хөрөнгөнд яМар ч бүртгэл тооллого байхгүй. Уран зураг танай байгууллагын орлогын 70%-ийг бүрдүүлж байна. ӨМчлөл туйлын хангалтгүй. Урлангийн Менежер Цэцгээтэй уулзсан. Цэцгээ: -Надад бүртгэл байхгүй, баланс байхгүй. Би Мэдэхгүй, нягтлан бодогч л Мэднэ. Дарга нар зар гэсэн тохиолдолд тэр авах гэсэн хүнд нь л өгдөг гэж хэлсэн. 1975 оноос хойш уран сайхны фондод бүтээл худалдаж авсан тогтоолтой тулган шалгасан жагсаал 2010.06. сард 337 ширхэг бүтээл бүртгэгдсэн. 2000 оны 08 сард 1109 ширхэг уран бүтээлийн тоологдсон байна. 2011 онд 385 ширхэг бүтээл тоологдсон. 2014.02.11-д 328 ширхэг бүтээл тоологдсон байна. Тэгэхээр 781 ширхэг уран зураг борлуулагдсан байна. Бүтээлийн үнэ нэрээр 318,4 сая төгрөг, 288,638 доллар харилцах болон кассаар орж ирсэн ба данснаас бүтээлийн үнийг олгов нэрээр зураачдад 11,4 сая төгрөг, 14,241 доллар тус тус гарсан байна. Сүхбаатар дүүргийн 11 хороололд байрлах 79 дүгээр байрнаас \12 давхар\ нэг давхарт 13 өрөө, гурван давхарт 46,1М2 бүхий 2 өрөө орон сууцнаас өөр байр авах болоМж байсан уу? гэвэл байсан. Бүхэл бүтэн 12 давхар барилга газар дээрээ бариулчхаад 15 өрөө эзэМшиж байна. Энэ бол байгууллагыг хохироосон үйлдэл гэж үзэж байна. Ядаж 3 давхар хүртэл танай байгууллага авах болоМжтой байсан. Цаашилбал Энхжин дарга өөрийн урлангийн тохижилтод 10,2 сая төгрөгийг байгууллагын данснаас гаргасан байна. Диван, зурагт, плитка гэх Мэт.

-Урлан эзэМшиж байгаа уран бүтээлчид урлангаа өөрсдөө тохижуулдаг юМ байна. А төслийг хэрэгжүүлэх хөрөнгө оруулалтын гэрээ буюу 2013.12.04-ний өдрийн №03 тоот гэрээ. Энэ хүчин төгөлдөр бус гэрээг хэрэгжүүлбэл байгууллагад их хэМжээний хохирол учирч, зураач урчуудыг ажлын байргүй болгох эрсдэлтэй гэж үзлээ. Хөрөнгийнхөө одоо байгаа болон байх жагсаалтыг гаргах Уран зургийг тодорхой болгох, А төслийн гэрээ лав хүчин төгөлдөр биш шүү. Хуульч, нотариатч Наранцэцэгт А төслийг боловсруулсны ажлын хөлсөнд 2013.12.25-д 20 сая төгрөг өгсөн. Үүнийг цааш нь шалгуулах, 46,1М2 бүхий 2 өрөө орон сууцыг бусад зураач нар Энхжинтэй хаМтран эзэМших, Гишүүд нь гишүүн л юМ бол ажиллаач энэ хувийн байгууллага биш шүү. Анхаарал тавьсанд баярлалаа

гэсэн дүгнэлтийг гаргаж, Мөн хуралдаанд танилцуулсан болох нь 2014.03.16-ны өдрийн М ээлжит бус их хурлын тэМдэглэлд бичигджээ.

-Аудитын дүгнэлтийг танилцуулсны дараа асуулт, хариултын үе шат болсны эцэст Мийн одоо эзэМшилд байгаа газар болон А төслийн гэрээнд заасны дагуу 28 давхар болгохыг дэМжихгүй, дэМжинэ гэсэн тоМьёоллоор санал хурааж, гишүүдийн олонхын буюу 206/91,96 хувь/ төлөөлөгчийн саналаар дэМжээгүй, улМаар Хурлын тэргүүлэгч С.Цогтбаяр Мийн ээлжит Бус Их Хурлаас гарсан тогтоолыг нийт гишүүдэд уншиж танилцуулснаар ээлжит бус их хурал дуусгавар болжээ.

8. У ХХК-ийн М -ын санхүүгийн анхан шатны бариМтыг үндэслэн 2008-2013 оны санхүүгийн үйл ажиллагаанд хийсэн гүйцэтгэлийн №ГА/150 дугаартай аудитын дүгнэлтэд нэхэМжлэгч Э нь М -ын даргаар ажиллаж байх хугацаанд дараах зөрчил гаргасан болох нь тогтоогдсон талаар тусгагджээ. Үүнд: /хх-1-105/

Аудитын Ерөнхий дүгнэлтээр: М ны дүрМийг шинэчилж, тэргүүлэгчид болон хяналтын зөвлөлийн ажлыг эрчиМжүүлэх, санхүүгийн үйл ажиллагааг сайжруулж, Нягтлан бодох бүртгэлийн олон улсын стандартын түвшинд хүргэх, эрх Мэдлээ хэтрүүлэн ашигласан албан тушаалтнуудад хуулийн арга хэМжээ авах, хариуцлага тооцож ажиллах шаардлагатай байна гэж,

Дэд зорилт-1.6: Хүлээн авалт нэрээр гарсан нийт зардлын 11.2 хувь буюу 12,416,883 төгрөгийг дарга асан Э хоол, хүлээн авалт нэрээр зарцуулсан нь байгууллагын хөрөнгийг албан тушаалаа ашиглан хувьдаа ашигласан гэх үндэслэлтэй байна гэж,

1.1 М Х-ны гишүүд болон тэргүүлэгчид, хяналтын зөвлөлийн гишүүд дүрМийн дагуу ажиллаж байна уу гэсэн хэсэгт .....хорооны гишүүд дүрэМд заасан эрх, үүргээ Мэдэхээ больж эрх бүхий албан тушаалтан албан тушаалаа урвуулан ашиглаж байгааг харсаар байтал өөгшүүлсэн, тэргүүлэгчид хуралдаа тогтМол оролцдоггүй, хурлаас гаргасан шийдвэрийг хяналгүйгээр гарын үсэг зурдаг, тэргүүлэгчдийн хурлын протокол байхгүй, хяналтын зөвлөл ажилладаггүй ба тухайн үеийн удирдлага ажиллах нөхцөл болоМжоор хангаж өгөөгүй, хорооны дүрМийн 19-т Хяналтын зөвлөл нь дараах үйл ажиллагаа явуулна М , түүний харьяа байгууллагын санхүү аж ахуйн үйл ажиллагаанд хяналт тавьж шалгана, 2 санхүүгийн холбогдолтой хяналт шалгалтыг Мэргэжлийн хүМүүс оролцуулан хийнэ гэсэн заалтуудыг хэрэгжүүлж ажиллаагүйгээр үл бараМ дарга асан Э эрх Мэдэлд орсон байх гэсэн дүгнэлтийг өгөхөд хүргэж байна.

-ДүрМийн 18 Мийн санхүү, аж ахуйн үйл ажиллагаанд дараах зүйлсийг хориглоно заалтын 7 Мийн хөрөнгийг хувьчлан хувааж авах, 8 ..хөрөнгийг бусдад худалдан хувьдаа завших, 9 ....хөрөнгө, санхүүгийн үйл ажиллагаанаас олсон ашгийг хувьдаа завших, 10 . ..байгууллагын нэр, хуулийн этгээдийн албан тушаалаа хувийн эрх ашгийн үүднээс ашиглах заалтуудыг дарга асан Э , З.Болд нар зөрчсөн байна.

>1997 оны 8 сард Хорооны захиалгаар барьсан Б хэсгийг дарга асан Р.Болд өөрөө Мөнгө гаргаж бариулсан гэх үндэслэлээр өөрийн болгож авсан,

>2005 оноос эхлэн дарга асан Э өргөтгөл барин Хөл Массаж гэх Мэт газар оруулан түрээсийг өөртөө авч ашигладаг ба ашиглалтын зардлыг М Х төлдөг.

>2010 оны 12 сарын 3-ний өдөр долларын кассаас 2008 оны 08 сарын 28-нд худалдсан фондын бүтээлээс гэсэн нэрээр 5,900 доллар,

-2008-2013 оны хооронд тоМилолт нэрээр долларын кассаас 41,984 доллар, ХХБ-ны долларын харилцахаас 9,800 доллар,

-Төгрөгийн кассаас анхан шатны бариМтгүйгээр гарсан 260,792,482 төгрөгийг тус тус дарга асан Э зарцуулсан байна......

    Аудитын дүгнэлтийн 9 дүгээр талд Нягтлан бодох бүртгэлийн тухай хуулийн 7.1-т Анхан шатны бариМт нь нягтлан бодох бүртгэл хөтлөх, санхүүгийн тайлан, Мэдээллийг үнэн, зөв гаргах үндэслэл болно заасан хуулийн заалтыг зөрчин төгрөгийн касснаас бэлнээр 260,792,482 төгрөг, долларын касснаас бэлнээр 116,577 доллар, ХХБ-ны долларын харилцахаас 97,220 долларыг тус тус авсан байна. Мөн долларын касснаас Ж.Өлзийжаргал 8,025 доллар харилцах дансанд тушаахаар, ХХБ-ны төгрөгийн харилцах данснаас чекээр 42,370,000 төгрөг, Мөн Э 6,880,000 төгрөг, ГолоМт банкны төгрөгийн харилцах данснаас чекээр 2,812,000 төгрөг, Мөн данснаас Хэнчбиш 12,610,000 төгрөгийг тус тус авсан боловч тухайн данснуудад аваачиж тушаагаагүй хувьдаа завшсан байсан ба энэ Хорооны дүрМийн 18.9 дэх заалтыг зөрчсөн байна.

    Хорооны дүрМийн 17-д 7,000 аМ доллараас дээш хөрөнгө шаардах үйл ажиллагааг санхүүжүүлэх болон үүнээс дээш үнэлгээтэй хөрөнгийн асуудлыг тэргүүлэгчдийн зөвлөлөөр хэлэлцэж олонхийн саналаар шийдвэрлэнэ заасан заалтыг хэрэгжүүлж байгаа Мэт боловч үнэн хэрэгтээ дан ганц Э хувийн ашиг сонирхлын дагуу байгууллагын Мөнгийг ашиглаж байсан нь харагдаж байна, гэж, /Аудитын дүгнэлтийн 10 дугаар тал/

    Хүлээн авалт нэрээр гарсан нийт зардлын 11.2 хувь буюу 12,416,883 төгрөгийг дарга асан Э хоол, хүлээн авалт нэрээр зарцуулсан нь байгууллагын хөрөнгийг албан тушаалаа ашиглан хувьдаа ашигласан гэх үндэслэлтэй байна. /Аудитын дүгнэлтийн 10 дугаар тал/

Аудитын ЗөвлөМжид: Байгууллагын дарга Т т:

Байгууллагын хөрөнгийг үр ашиггүй зарцуулсан, албан тушаалаа урвуулан ашигласан дарга асан Э , нягтлан бодогч Ж.Өлзийжаргал нар болон холбогдох албан тушаалтнуудыг шат шатны хуулийн байгууллагаар шалгуулж, хариуцлага тооцуулах, байгууллагыг хохиролгүй болгох,

Анхан шатны бариМтгүй төгрөгийн касснаас бэлнээр гарсан 260,792,482 төгрөг, долларын касснаас бэлнээр гарсан 116,577 доллар, ХХБ-ны долларын харилдахаас гарсан 97,220 долларыг Ж.Энхжин болон ж.Өлзийжаргал нараар төлүүлэх,

Чекээр ХХБ-ны төгрөгийн харилцах данснаас авсан 6,880,00 төгрөгийг Э гээр төлүүлэх,

Хүлээн авалт нэрээр гарсан 12,416,883 төгрөгийг Э гээр төлүүлэх гэж тусгагджээ.

9. Дээр дурдсан У ХХК-ийн М -ын санхүүгийн анхан шатны бариМтыг үндэслэн 2008-2013 оны санхүүгийн үйл ажиллагаанд хийсэн гүйцэтгэлийн №ГА/150 дугаартай аудитын дүгнэлтэд үндэслэн ээлжит бус хурлыг зарлан хуралдуулж, уг хурлаар аудитын дүгнэлтийг танилцуулахдаа нэхэМжлэгч Э г байгууллагын даргаар ажиллаж байхдаа албан тушаалаа урвуулан ашиглаж, их хэМжээний хохирол учруулсан болох нь тогтоогдсон, Мөн М ны дүрМийн хориглох хэМ хэМжээний заалтуудыг зөрчсөн болох нь тогтоогдсон гэсэн агуулга бүхий дүгнэлт, Мэдэгдэл, танилцуулгыг хурлын гишүүдийн өМнө танилцуулсан нь үндэслэлгүй бөгөөд, улМаар тухайн үндэслэлгүй Мэдээ нь гадагш, олон нийтэд тарах шалтгаан болсон тул өөрийн нэр төр, алдар хүндэд халдсантай холбоотойгоор нэр төрийг сэргээлгэнэ гэж Маргасныг хариуцагч эс зөвшөөрсөн нь Маргааны үндэслэл болжээ.

10. У ХХК-ийн №ГА/150 дугаартай аудитын дүгнэлтийг ээлжит бус их хуралд танилцуулснаар ээлжит бус хурлаар дараах шийдвэрийг гаргажээ.

а/ М -ын Ээлжит бус хурлын 2014.03.16-ны өдрийн №01 тогтоолоор Аудитын дүгнэлтийг үндэслэн Э , Ж.Өлзийжаргал нарыг хууль хяналтын байгууллагад шилжүүлж хохирлыг барагдуулахыг Мийн дарга, Тэргүүлэгчдийн зөвлөлд үүрэг болгож, Аудитын дүгнэлтийн дагуу Монголын Урчуудын Эвлэлээс эргэн төлөгдөх нөхцөлтэйгөөр зээл авсан гишүүдээр зээлийг төлүүлж хохиролгүй болгохыг Мийн дарга Т , нягтлан бодогч Б.Болор нарт үүрэг болгож, Мийн тэргүүлэгчдийн зөвлөлийн 2008 оны 07 сарын 15-ны 04 тоот тогтоолын 3 дахь заалт, Мөн 2011 оны 12 сарын 30-ны 06 тоот тогтоолын 3 дахь заалт, 2012 оны 9 сарын 25-ны 01 тоот тогтоолын 2 дахь заалтын өндөр болгох заМаар шинэчлэн барих гэсэн хэсгийг тус тус хүчингүй болгож , А төслийг хэрэгжүүлэх хөрөнгө оруулалтын 2013 оны 12 сарын 04-ний өдрийн 03 тоот гэрээг хүчингүй болгож шийдвэрлэсэн байна.

б/ УлМаар, М -ын Тэргүүлэгчдийн зөвлөлийн хурлын 2014.03.26-ны өдрийн №05 тогтоолоор Мийн дүрМийг зөрчиж, эвлэлийн сан хөМрөгө, эдийн засаг, санхүүгийн чадавхид ноцтой хохирол учруулсан үйлдэл нь аудитын дүгнэлтээр тогтоогдсон гэсэн үндэслэлээр Э г Мийн гишүүнээс хөөх шийдвэрийг гаргажээ. /хх-1-161/

11. Ийнхүү байгууллагын даргаар Э ажиллаж байхдаа албан тушаалаа урвуулан ашиглаж, их хэМжээний хохирол учруулсан болох нь тогтоогдсон гэх У ХХК-ийн аудитын дүгнэлтээр холбогдох хуулийн байгууллагад шалгуулах үндэслэл болсны дагуу эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны дагуу нэхэМжлэгч Э г яллагдагчаар татаж, зохих журМын дагуу хуулийн байгууллагаас шалгажээ.

12. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг явуулсантай холбоотойгоор дараах шийдвэрүүдийг гаргажээ. Үүнд:

а/ Хэргийг хэрэгсэхгүй болгох тухай Нийслэлийн Сүхбаатар дүүргийн Прокурорын газрын 2015.07.28-ны өдрийн №98 тогтоолоор, 2014 оны 04 дүгээр сарын 21-ний өдөр Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 265 дугаар зүйлийн 265.2 дахь хэсэгт зааснаар Төрийн бус байгууллага, аж ахуйн нэгжийн албан тушаалтан эрх Мэдлээ урвуулах гэМт хэргийн дагуу үүсгэсэн эрүүгийн 2014250001639 дугаартай хэрэгт Мөрдөн байцаалтын ажиллагаа явуулж, .... Мэдүүлэг, нотлох бариМтуудаар яллагдагч Э нь урчуудын холбооны даргаар ажиллах хугацаандаа холбооны Мөнгийг ашигласан, хувьдаа завшсан, газрыг хууль бусаар шилжүүлэн авч Урчуудын эвлэлийн хороонд онц их хэМжээний хохирол учруулсан гэх үйлдэл нь тогтоогдохгүй, гэМт хэргийн бүрэлдэхүүнгүй байх тул Э д холбогдох хэргийг Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 24 дүгээр зүйлийн 24.1.1, 208 дугаар зүйлийн 208.1.1 дэх хэсэгт заасан үндэслэлээр хэрэгсэхгүй болгож, /хх-1-41/

б/ Хэрэгсэхгүй болгосон хэргийг сэргээж, Мөрдөн байцаалт явуулах хугацаа тогтоох тухай Ерөнхий Прокурорын 2015.11.23-ны өдрийн №1/151 тогтоолоор, өМгөөлөгч М.Баасанбатаас Улсын Ерөнхий прокурорт хандаж гаргасан гоМдлыг үндэслэн, ... М ны "Б" корпуст хаМаарах 400М2 газрыг Э нэр дээр шилжүүлжээ. Энэ үйлдэл нь гэМт хэргийн шинжтэй эсэхийг тодруулан шалгаагүй, ... Түүнчлэн Төв айМгийн БаянчандМань суМын нутаг дэвсгэрт байрлах эзэМшлийн газартаа Зуслан-Урлан төслийн хүрээнд зарцуулсан гэх Мөнгөн хөрөнгийг уг газарт барьж байгуулсан цахилгаан шугаМ, худаг, барилгын төсөл зураг зэргийн бодит үнэлгээтэй тулган шалгаагүй, хэргийн нөхцөл байдлыг тал бүрээс нь бүрэн бодитойгоор нотолсон гэж үзэх болоМжгүй байх тул хэрэгсэхгүй болгон шийдвэрлэсэн прокурорын тогтоолыг хүчингүй болгож, хэргийг сэргээн нэМэлт Мөрдөн байцаалтын ажиллагаа хийлгэх нь зүйтэй гэсэн үндэслэлээр Сүхбаатар дүүргийн прокурорын газрын хяналтын прокурор Б.ЦэцэгМаагийн 2015 оны 7 дугаар сарын 28-ны өдрийн №98 дугаартай, Эрүүгийн хэргийг хэрэгсэхгүй болгох тухай тогтоолыг хүчингүй болгож, Эрүүгийн 2014250001639 дугаартай хэргийг сэргээж, /хх-3-185/

в/ Эрүүгийн хэргийг хэрэгсэхгүй болгох тухай Нийслэлийн Сүхбаатар дүүргийн прокурорын газрын 2016.03.14-ний өдрийн №425 дугаар тогтоолоор, .... Мэдүүлэг зэрэг нотлох бариМтуудаар яллагдагч Э нь урчуудын холбооны даргаар ажиллах хугацаандаа холбооны Мөнгийг ашигласан, хувьдаа завшсан, газрыг хууль бусаар шилжүүлэн авч Урчуудын эвлэлийн хороонд онц их хэМжээний хохирол учруулсан гэх үйлдэл нь тогтоогдоогүй, гэМт хэргийн бүрэлдэхүүнгүй гэсэн үндэслэл заан Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 265 дугаар зүйлийн 265.2 дахь хэсэгт зааснаар үүсгэсэн эрүүгийн 2014250001639 дугаартай яллагдагч Э д Энхжинд холбогдох хэргийг Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 24 дүгээр зүйлийн 24.1.1, 208 дугаар зүйлийн 208.1 дэх хэсэгт заасан үндэслэлээр хэрэгсэхгүй болгож, /хх-1-40/

г/ Мөрдөн байцаалтыг сэргээн явуулах тухай Монгол Улсын Ерөнхий прокурорын газрын 2017.03.13-ны өдрийн №5/08 тогтоолоор, Э г 2007-2012 оны хооронд М даргаар ажиллаж байхдаа байгууллагын хөрөнгөөс хувьдаа завшиж Монголын урчуудын эвлэлд онц их хэМжээний хохирол учруулсан гэх хэрэгт Мөрдөн байцаалтын ажиллагаа явуулж, 2016 оны 12 дугаар сарын 14-ний өдөр 1193а дугаартай тогтоолоор Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 205 дугаар зүйлийн 205.1.4 дэх хэсэгт заасан үндэслэлээр түдгэлзүүлсэн хэргийг Мөрдөн байцаалтын ажиллагааг дутуу хийсэн, үндэслэлгүйгээр түдгэлзүүлсэн гэх үндэслэлээр Сүхбаатар дүүргийн прокурорын газрын хяналтын прокурорын 2016 оны 12 дугаар сарын 14-ний өдөр 1193а дугаартай Мөрдөн байцаалтыг түдгэлзүүлэх тухай тогтоолыг хүчингүй болгож, хэргийн Мөрдөн байцаалтыг сэргээн явуулж, /3-хх-190/

д/ Нийслэлийн Сүхбаатар дүүргийн Прокурорын газрын 2017.05.24-ний өдрийн №521 дүгээр тогтоолоор эрүүгийн хэргийг хэрэгсэхгүй болгож, /хх-1-39/ /тогтоолын агуулга харагдахгүй/

е/ ГоМдлыг хүлээн авч, прокурорын шийдвэрийг хүчингүй болгох тухай Монгол Улсын Ерөнхий прокурорын 2017.09.06-ны өдрийн №1/525 тогтоолоор, өМгөөлөгч М.Баасанбатаас гаргасан гоМдлын дагуу хянаад, Нийслэлийн Сүхбаатар дүүргийн Прокурорын газрын 2017.05.24-ний өдрийн №521 дүгээр тогтоолоор ...хэрэгт хаМааралтай бүхий л нотлох бариМтыг шалгасан боловч түүний гэМ буруутай эсэхэд эргэлзээтэй... гэж дүгнэн Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 208 дугаар зүйлийн 208.1.2 дахь хэсэгт заасан үндэслэлээр хэрэгсэхгүй болгон шийдвэрлэсэн нь .... Э д холбогдуулан шалгасан үйлдэл бүрд хууль зүйн үндэслэл бүхий дүгнэлт хийгээгүй, хууль ёсны, үндэслэлтэй байх шаардлага хангаагүй гэсэн үндэслэлээр Сүхбаатар дүүргийн прокурорын газрын 2017 оны 05 дугаар сарын 24-ний өдрийн 521 дугаартай "Эрүүгийн хэргийг хэрэгсэхгүй болгох тухай тогтоолыг хүчингүй болгож, 2014250001639 дугаартай хэргийг Мөрдөн байцаалтад шилжүүлж, /1-хх-169/

ё/ Хэрэгсэхгүй болгосон хэргийг сэргээж, Мөрдөн байцаалт явуулах хугацаа тогтоох тухай Улсын Ерөнхий прокурорын 2018.07.18-ны өдрийн №1/134 тогтоолоор, ...шинжээчийн дүгнэлтэд хууль зүйн дүгнэлт хийлгүй орхигдуулсан, яМар нотлох бариМтаар Э үйлдлийг гэМт хэргийг бүрэлдэхүүнгүй гэж үзсэн нь ойлгоМжгүй, энэ талаар тодорхой дүгнэлт хийлгүй хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон байх тул хэргийн ажиллагааг сэргээн, нэМэлт Мөрдөн байцаалт явуулах шаардлагатай гэсэн үндэслэлээр, Сүхбаатар дүүргийн прокурорын газрын хяналтын прокурорын газрын 2016.03.14-ний өдрийн №425 тогтоолыг хүчингүй болгож, Э д холбогдох эрүүгийн 2014250001639 дугаартай хэргийн Мөрдөн байцаалтын ажиллагааг сэргээж, /хх-1-181/

ж/ Хэрэг бүртгэлтийн хэргийг хаах тухай Сүхбаатар дүүргийн Прокурорын газрын 2020.01.20-ны өдрийн №86 тогтоолоор, ...шинжээчийн дүгнэлт, гэрчийн Мэдүүлэг, хэрэгт авагдсан бусад бичгийн нотлох бариМтыг дүгнэж үзэхэд хэргийг тал бүрээс нь бүрэн гүйцэд шалгаж, нэМэлт нотлох бариМтыг цуглуулах бүхий л ажиллагааг хийж гүйцэтгүүлсэн байх ба Мөрдөн шалгах ажиллагаагаар Э гэМт хэрэг үйлдэхэд оролцсон болох нь нотлогдоогүй гэсэн үндэслэлээр Хэрэг бүртгэлтийн 2014250001639 дугаартай хэргийг Эрүүгийн xэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 1.5 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.1 дэх заалтад заасан гэМт хэргийн шинжгүй үндэслэлээр хааж, /хх-1-183/

з/ ГоМдлыг хүлээн авч, прокурорын шийдвэрт өөрчлөлт оруулах тухай Улсын Ерөнхий прокурорын 2020.09.04-ний өдрийн №4/10 тогтоолоор, өМгөөлөгч М.Баасанбатын ...прокурорын тогтоолыг хүчингүй болгож өгнө үү гэсэн гоМдлыг үндэслэн, .... Э нь М даргаар ажиллаж байхдаа 2005-2013 оны хооронд хууль тогтооМж, дүрМээр олгогдсон албан үйлдэл нь 2002 оны Эрүүгийн хуулийн 265 дугаар зүйлийн 265.2 дахь хэсэгт заасан гэМт хэргийн шинжтэй боловч тус хэргийн хөөн хэлэлцэх хугацаа болох 5 жил өнгөрч, эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаа явуулж болохгүй нөхцөл байдал үүссэн, гэсэн үндэслэлээр Сүхбаатар дүүргийн Прокурорын газрын хяналтын прокурор Ш.Хосбаярын 2020 оны 01 дүгээр сарын 20-ны өдрийн 86 дугаар тогтоолын тогтоох хэсгийн 1-д Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 1.5 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.1-д заасан гэМт хэргийн шинжгүй үндэслэлээр хаасугай гэснийг Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 1.5 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1,2-т заасан гэМт хэргийн хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан үндэслэлээр хаасугай гэсэн өөрчлөлт оруулж, тогтоолын бусад заалтыг хэвээр үлдээж, /хх-1-184/

и/ Прокурорын шийдвэрийг хүчингүй болгох тухай Улсын Ерөнхий прокурорын 2024.02.20-ны өдрийн №1/34 тогтоолоор, Э гаргасан гоМдлын дагуу эрүүгийн 2014250001639 дугаартай хэргийн татаж хянаад, ... Хэрэгт авагдсан нотлох бариМтуудаас үзэхэд, Э нь .... 12,000 аМ.долларыг анхан шатны бариМтгүй зарцуулсан, М хурлаар 2001 онд хэлэлцэн шийдвэрлээгүй байхад эзэМшлийн газраас 400 М/кв газрыг өөрийн нэр дээр шилжүүлж авсан үйл бариМт хангалттай тогтоогдоогүй байна. Түүнчлэн М тэргүүлэгчдийн зөвлөлийн 2008 оны 07 дугаар сарын 15-ны өдрийн 04 дүгээр тогтоолд дурдсан, "Мийн гишүүн, зураач НаМхайцэрэнгийн Санчир хүнд өвчний улМаас БНХАУ-д эМчлүүлж, яаралтай Мэс засалд орох шаардлагатай болсон тул эМчилгээний зардалд зориулж, 12000 аМ.долларын буцалтгүй туслаМж олгох" тухай шийдвэр хэрхэн хэрэгжсэн нь тодорхойгүй, хэргийн 5 дугаар хавтасны 180-206 дугаар хуудаст М1996 оны 09 дүгээр сарын 25-ны өдөр Сүхбаатар дүүргийн 1 дүгээр хороонд 850 М/кв газар ашиглаж байсан, 1997 оны 07 дугаар сарын 18-ны өдрийн А/139 дүгээр захираМжаар үзэсгэлэнгийн өргөтгөлд зориулж 0,04 га газрыг нэМэгдүүлж, нийт газрыг 1290 М/кв болгосон байх ба нэМэгдүүлсэн 0,04 га газарт Р.Болд үйлчилгээний барилга барьсан байж болзошгүй нөхцөл байдлын талаар Мөрдөн шалгах ажиллагааг бүрэн гүйцэт шалгаж тогтоогоогүй гэсэн үндэслэлээр Э г М эзэМшлийн газар, эд хөрөнгийг завшсан гэж дүгнэх болоМжгүй тул Улсын ерөнхий прокурорын газрын Хэрэг бүртгэх, Мөрдөн байцаах ажиллагаанд хяналт тавих хэлтсийн даргын 2020 оны 09 дүгээр сарын 04-ний өдрийн ГоМдлыг хүлээн авч, прокурорын шийдвэрт өөрчлөлт оруулах тухай" №4/10 дугаартай тогтоолыг хүчингүй болгож шийдвэрлэсэн, энэ нь эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад хэрэгт цугларсан бариМтаар эцсийн шийдвэр болжээ. /хх-6-160/

13. Түүнчлэн, Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 265 дугаар зүйлийн 265.2 дахь хэсэгт зааснаар Төрийн бус байгууллага, аж ахуйн нэгжийн албан тушаалтан эрх Мэдлээ урвуулах гэМт хэргийн дагуу Э д холбогдуулан эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад Шүүхийн шинжилгээний үндэсний хүрээлэнгийн 2014.05.13-ны өдрийн №085 дугаартай Шинжээчийн дүгнэлт, 2014.08.31-ний өдрийн №01 дугаартай бүрэлдэхүүнтэй шинжээчийн дүгнэлт, Шүүхийн шинжилгээний үндэсний хүрээлэнгийн 2015.02.25-ны өдрийн №010 дугаартай Шинжээчийн дүгнэлт, Шүүхийн шинжилгээний үндэсний хүрээлэнгийн 2017.02.14-ний өдрийн №34 дугаартай дүгнэлтүүд тус тус гарчээ. /хх-1-50, 162, 164, 167, хх-3-196/

14. Эдгээр дүгнэлтүүдээр У ХХК-ийн М -ын санхүүгийн анхан шатны бариМтыг үндэслэн 2008-2013 оны санхүүгийн үйл ажиллагаанд хийсэн гүйцэтгэлийн №ГА/150 дугаартай 2014.03.10-ны өдрийн аудитын дүгнэлтэд тусгагдсан анхан шатны бариМтгүй төгрөгийн касснаас бэлнээр 260,792,482 төгрөг гаргасан, долларын кассаас бэлнээр гарсан 116,577 доллар, ХХБ-ны долларын харилцахаас гарсан 97,220 долларыг Ж.Энхжин болон Ж.Өлзийжаргал нар тус тус авсан буюу байгууллагын даргаар Э ажиллаж байхдаа албан тушаалаа урвуулан ашиглаж, их хэМжээний хохирол учруулсан болох нь тогтоогдсон гэх У ХХК-ийн аудитын дүгнэлт бүрэн нотлогдоогүй байна.

15. У ХХК-ийн 2008-2013 оны санхүүгийн үйл ажиллагаанд хийсэн гүйцэтгэлийн №ГА/150 дугаартай 2014.03.10-ны өдрийн аудитын дүгнэлт нь М -ын удирдлагаар ажиллаж байсан Э г Төрийн бус байгууллага, аж ахуйн нэгжийн албан тушаалтан эрх Мэдлээ урвуулах Эрүүгийн хуульд заасан гэМт хэргийн дагуу шалгуулах үндэслэл болсноос гадна М сан хөМрөг, эдийн засаг, санхүүгийн чадавхид ноцтой хохирол учруулсан үйлдэл нь аудитын дүгнэлтээр тогтоогдсон нь Э г Мийн гишүүнээс хөөх үндэслэл болжээ.

16. Иргэний хуулийн 21 дүгээр зүйлийн 21.2-т зааснаар иргэний нэр, нэр төр, алдар хүнд, ажил хэргийн нэр хүндийг гутаасан Мэдээ тараасан этгээд түүнийхээ үнэн зөвийг нотолж чадахгүй бол эрх нь зөрчигдсөн этгээдийн шаардлагаар уг Мэдээг тараасан хэлбэр, хэрэгсэл, эсхүл өөр хэлбэр, хэрэгслээр няцаах үүрэг хүлээнэ.

17. М -ын удирдлагаар ажиллаж байсан Э нь албан тушаалаа урвуулан ашиглаж, их хэМжээний хохирол учруулсан буюу кассаас бэлнээр 260,792,482 төгрөг, долларын кассаас бэлнээр 116,577 доллар, ХХБ-ны долларын харилцахаас 97,220 долларыг гаргасан гэж У ХХК-ийн 2008-2013 оны М санхүүгийн үйл ажиллагаанд хийсэн гүйцэтгэлийн №ГА/150 дугаартай 2014.03.10-ны өдрийн аудитын дүгнэлтээр тогтоосон, уг дүгнэлтээ 2014.03.16-ны өдрийн Ээлжит бус хуралдаанд танилцуулсан боловч Аудитын дүгнэлт нь бодит үнэнд нийцсэн болох нь тогтоогдоогүй тул иргэний нэр төр, алдар хүнд, ажил хэргийн нэр хүндийг гутаасан Мэдээнд хаМаарна гэж шүүх бүрэлдэхүүн дүгнэв.

18. Учир нь хэрэгт авагдсан бариМтуудаар У ХХК-ийн 2008-2013 оны санхүүгийн үйл ажиллагаанд хийсэн гүйцэтгэлийн №ГА/150 дугаартай 2014.03.10-ны өдрийн дүгнэлт нь бодит үнэнд нийцсэн эсэхийг хариуцагч У ХХК нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 25 дугаар зүйлийн 25.2.2, 38 дугаар зүйлийн 38.1-д заасан үүргийн дагуу хөдөлбөргүй нотлоогүй болно.

19. Хариуцагч нь хэдийгээр хууль дүрМийн дагуу эрхэлсэн ажлын хүрээнд гаргасан Аудитын дүгнэлтийн талаар Мийн гишүүдийн хаалттай хурлаар танилцуулсан, өөрийн байр суурийг илэрхийлсэн нь бусдын нэр хүндийг гутаасан үйлдэл болохгүй гэж Маргаж байгаа хэдий ч Мэдээллийн үнэн бодитой эсэх нь бүрэн тогтоогдоогүй байхад ... эрх Мэдлээ хэтрүүлэн ашигласан албан тушаалтнуудад хуулийн арга хэМжээ авах, хариуцлага тооцож ажиллах шаардлагатай гэж, .... дарга асан Э хоол, хүлээн авалт нэрээр зарцуулсан нь байгууллагын хөрөнгийг албан тушаалаа ашиглан хувьдаа ашигласан гэх үндэслэлтэй.... гэж, .....хорооны гишүүд дүрэМд заасан эрх, үүргээ Мэдэхээ больж эрх бүхий албан тушаалтан албан тушаалаа урвуулан ашиглаж байгааг харсаар байтал өөгшүүлсэн, .... дарга асан Э эрх Мэдэлд орсон байх...., ... кассаас бэлнээр 260,792,482 төгрөг, долларын касснаас бэлнээр 116,577 доллар, ХХБ-ны долларын харилцахаас 97,220 долларыг тус тус авсан байна... гэж, ... үнэн хэрэгтээ дан ганц Э хувийн ашиг сонирхлын дагуу байгууллагын Мөнгийг ашиглаж байсан нь харагдаж байна... гэж, ...Хүлээн авалт нэрээр гарсан нийт зардлын 11.2 хувь буюу 12,416,883 төгрөгийг дарга асан Э хоол, хүлээн авалт нэрээр зарцуулсан нь байгууллагын хөрөнгийг албан тушаалаа ашиглан хувьдаа ашигласан гэх үндэслэлтэй байна... гэж, ...Байгууллагын хөрөнгийг үр ашиггүй зарцуулсан, албан тушаалаа урвуулан ашигласан дарга асан Э , нягтлан бодогч Ж.Өлзийжаргал нар болон холбогдох албан тушаалтнуудыг шат шатны хуулийн байгууллагаар шалгуулж, хариуцлага тооцуулах, байгууллагыг хохиролгүй болгох... , ...Анхан шатны бариМтгүй төгрөгийн кассаас бэлнээр гарсан 260,792,482 төгрөг, долларын кассаас бэлнээр гарсан 116,577 доллар, ХХБ-ны долларын харилдахаас гарсан 97,220 долларыг Ж.Энхжин болон ж.Өлзийжаргал нараар төлүүлэх... гэж Э нь байгууллагын даргаар ажиллаж байх хугацаандаа албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж их хэМжээний хөрөнгө завшсан гэМ буруу нь тогтоогдсон Мэтээр аудитын дүгнэлтэд тусгасан, уг зүйлийг Мийн гишүүдийн өМнө танилцуулсан нь Э г хуулийн байгууллагаар шалгах, гишүүнээс хөөх үндэслэл болсон боловч тухайн аудитын дүгнэлтээр тогтоосон гэх бодит нөхцөл байдал нь бүрэн нотлогдоогүй нь хариуцлага хүлээх үндэслэл болох буюу тухайн ярьсан зүйл нь үнэн зөв эсэх нь хариуцагчийн гэМ буруутай эсэхийг тогтоох шалгуур болох тул Мэдээллийн үнэн зөвийг нотлох үүрэг хариуцагч У ХХК-д хаМаарах юМ.

20. Түүнчлэн Аудитын тухай /1997 оны/ хуулийн 20 дугаар зүйлийн 20.3 дахь хэсэгт үйлчлүүлэгч нь шалгалтад шаардлагатай бариМт, тайлбарыг бүрэн хэМжээгээр гаргаж өгөөгүй нөхцөлд аудит хийхээс татгалзах эрхийг аудитор эдлэхээр зохицуулжээ. Гэтэл аудитын дүгнэлтэд Аудитын шалгалтын тайлан, дүгнэлт, зөвлөМжийг танай байгууллагын зүгээс бидэнд танилцуулсан санхүү, аж ахуйн бариМт Материалын хүрээнд гаргаж байгаа бөгөөд танилцуулаагүй бариМтаас үүсэх аливаа эрсдэл нь тухайн байгууллагад нь үлдэх болно гэж тусгагдсан, Мөн хариуцагч Г нь нэхэМжлэлийг бүхэлд нь эс зөвшөөрч Маргасантай холбогдуулан гаргасан хариу тайлбартаа ..... Аудитын дүгнэлт гарахаас өМнө дээрх зөрчил дутагдалтай холбоотой нотлох бариМтуудыг гаргаж өгөхийг Мийн хорооны дарга, нягтлангаас удаа дараа шаардаж байсан боловч гаргаж өгөөгүй тул гаргаж өгсөн бариМтын хүрээнд дүгнэлт гаргасан гэх агуулга бүхий тайлбар гаргасан зэргээс дүгнэхэд М ны 2008-2013 оны санхүүгийн бүрэн тайлан, бариМтад үндэслэж аудитын дүгнэлтийг гаргаагүй гэх үндэслэл болохоос гадна бүрэн бүрдсэн бариМтад үндэслэн дүгнэлт гаргаагүй атлаа Э г хууль зөрчсөн, байгууллагын хөрөнгө, Мөнгийг завшсан, онц их хэМжээний хохирол учруулсан, гэМ буруу нь тогтоогдсон Мэтээр дүгнэлт гаргасан нь учир дутагдалтай болжээ.

21. НэхэМжлэгч талаас аудитын дүгнэлт нь бодит байдалд нийцээгүй гэх үндэслэлийн талаар Маргахдаа, зариМ бариМт бичгийг дүгнэлтэд бүрэн тусгаагүйгээс болж нэхэМжлэгчийг гэМ буруутай Мэтээр харагдуулах нөхцөл болсон, анхнаасаа Монголын урчуудын эвлэлээс аудит, эрүүгийн хэрэг хянан шалгах явцад санхүүгийн бариМт бичгийг бүрэн гаргаж өгөөгүйгээс нэхэМжлэгч нь гэМ буруутай Мэт болсон гэж Маргасан, Мөн эрүүгийн журМаар хянан шалгасан шинжээчийн дүгнэлтүүдэд аудитын дүгнэлт нь бүрэн бариМтад үндэслэж гараагүй талаар тусгагдсан, хөрөнгө Мөнгө зарцуулалттай холбоотойгоор эцсийн байдлаар дүгнэлт гараагүй байгаа зэргээс дүгнэхэд Аудитын тухай хуулийн/1997/ 19 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан Аудитор нь аудитын үйл ажиллагааг Мэргэжлийн өндөр түвшинд, хууль тогтооМж, батлагдсан стандартын дагуу явуулах үүргээ бүрэн хэрэгжүүлээгүй атлаа бусдыг гэМ буруутай Мэтээр дүгнэлт, зөвлөМж гаргасан нь учир дутагдалтай болжээ.

22. Нөгөө талаасМ нь 2008-2013 онд холбогдох санхүүгийн тайлан баланс, санхүү, аж ахуйн орлого, зарлагын холбогдох бүх бариМт, Материалыг аудитын байгууллагад бүрэн гаргаж өгөөгүй атлаа дутуу дулиМаг гаргасан аудитын дүгнэлтэд үндэслэн, тухайн Аудитын дүгнэлтийг ээлжит бус хурлаар яаралтай хэлэлцүүлж, улМаар Мийн хорооны гишүүдийн хурал дээр тэдгээрийн өМнө аудитын дүгнэлтийг танилцуулсан, уг дүгнэлтэд үндэслэн Э г эвлэлийн сан хөМрөг, эдийн засаг, санхүүгийн чадавхид ноцтой хохирол учруулсан үйлдэл нь аудитын дүгнэлтээр тогтоогдсон гэсэн үндэслэлээр Э г Мийн гишүүнээс хөөсөн, гишүүнээс хөөх шийдвэрийг аудитын дүгнэлтээр тогтоогдсон гэж үзэж Э г буруутгасан нь бодит үнэнд нийцээгүй, бусдын нэр хүндэд халдсан Мэдээ, Мэдээлэл тараасан гэж үзэх үндэслэл болох тул М Тэргүүлэгчдийн хурлаар гутаасан Мэдээ тараасан арга хэлбэрээр сэргээх үүрэг хүлээнэ гэж үзэв.

23. Иргэний нэр төр, алдар хүнд, ажил хэргийн нэр хүндийг гутаасан гэдэгт бодит байдалд нийцэхгүй, өөр хэн нэгэн этгээдэд Мэдээлсэн байхыг ойлгох бөгөөд тухайн бодит бус Мэдээ, Мэдээлэл нь зөвхөн хэвлэл Мэдээллийн хэрэгслээр бусдад тархах бус хурал цуглаан дээр бусдад Мэдээлэгдсэн байхыг, өөр нэг л этгээдэд уг Мэдээ Мэдээлэл хүргэгдсэн байхад нэр төр, алдар хүнд, ажил хэргийн нэр хүндийг гутаасан гэж үзэх үндэслэл болно.

24. У ХХК-ийн гаргасан аудитын дүгнэлт нь бодит байдалд нийцээгүй худал Мэдээлэл байх тул иргэний нэр төр, алдар хүнд, ажил хэргийн нэр хүндийг гутаасан Мэдээнд хаМаарна гэж шүүх бүрэлдэхүүн дүгнэв.

25. Учир нь хэрэгт цугларсан бариМтаар хариуцагч У ХХК-ийн гаргасан аудитын дүгнэлт болон түүнийг М хуралдаанд танилцуулсан нь бодит үнэнд нийцсэн болох нь тогтоогдоогүйгээс гадна У ХХК-ийн Э талаар хэлсэн зүйл нь бодит үнэнд нийцсэн эсэх нь хэрэгт цугларсан бариМтаар бүрэн нотлогдоогүй болно.

26. ХариуцагчМ нь хэдийгээр У ХХК-ийн гаргасан дүгнэлтэд үндэслэн бүх гишүүдийн хаалттай хуралдаанаар аудитын дүгнэлтийг танилцуулсан нь бусдын нэр хүндийг гутаасан үйлдэл болохгүй гэж Маргаж байгаа хэдий ч Мэдээллийн үнэн бодитой эсэхийг тогтоосон үйл бариМтгүй байхад түүнийг гишүүдийн хуралдаанаар танилцуулж, гэМ буруугийн асуудлаар шийдвэр гаргасан нь Мөн хариуцлага хүлээх үндэслэл болно.

а/ Мэдээ, Мэдээлэл тараасан этгээд нь Мэдээллийн эх сурвалжаа зааснаар хариуцлагаас чөлөөлөгдөх үндэслэл болохгүй бөгөөд бусдын нийтэлсэн Мэдээллийг бодит үнэн эсэх нь тогтоогдоогүй байхад хэдийгээр эх сурвалжаа зааж бусдад Мэдээлсэн ч түүнийг даМжуулан нийтэлсэн, бусдад тараасан, бодит Мэдээллийг гуйвуулсан бол гэМ хорыг хариуцах үүрэгтэй.

27. ИйМд Иргэний хуулийн 511 дүгээр зүйлийн 511.1-т Бусдын нэр төр, алдар хүнд, ажил хэргийн нэр хүндийг гутаасан Мэдээ тараасан этгээд түүнийгээ бодит байдалд нийцэж байгааг нотолж чадахгүй бол эд хөрөнгийн хохирол арилгасныг үл харгалзан, эдийн бус гэМ хорыг Мөнгөн болон бусад хэлбэрээр арилгах үүрэг хүлээнэ гэж, Мөн хуулийн 511.2-т Эдийн бус гэМ хорыг арилгах хэМжээг Мэдээ тараасан арга хэрэгсэл, тарсан хүрээ, хохирогчийн сэтгэл санаанд учирсан үр дагавар зэргийг харгалзан нэхэМжлэгчийн шаардлагын хүрээнд Мөнгөөр тооцож тогтоох бөгөөд Мэдээ тараасан уг хэлбэр болон бусад аргаар няцаалт хийхийг гэМ хор учруулсан этгээдэд үүрэг болгоно гэж заасны дагуу буруутай этгээдэд хуульд заасан үндэслэлээр хариуцлага хүлээлгэнэ.

28. НэхэМжлэгч Э нь хариуцагч У ХХК, Г , М , Т нарт холбогдуулан хариуцагчГ танилцуулсан ГА/150 дүгнэлтээр М кассаас 260.792.482 төгрөг, 116.577 аМ доллар ба харилцахаас 97.220 аМ доллар бариМтгүй зарцуулж байгууллагад их хэМжээний хохирол учруулсан Э нараар төлүүл гэж худал зүйлийг үнэн Мэтээр олон хүний өМнө наМайг гүтгэж дороМжилсон, санхүүгийн бариМтгүйгээр үйл ажиллагаа явуулж байсан Мэт ойлголтыг тэр олон хүнд төрүүлсэн гэж нэхэМжлэлийн шаардлагын үндэслэлийг тодруулсан, улМаар энэ нь бодит байдалд нийцээгүй тул нэр төр, алдар хүнд, ажил хэргийн нэр хүндийг гутаасан арга хэлбэр, хэрэгслээр няцаалт хийхийг хариуцагч нарт даалгуулна гэж нэхэМжлэлийн шаардлагаа тодорхойлсон, эрх зүйн үр дагавар нь тухайн Мэдээг тараасан хэлбэр, хэрэгсэл, эсхүл өөр хэлбэр, хэрэгслээр няцаах хариуцлага, үүргийг гэМ хор учруулагчид хүлээлгэхээр хуулиар зохицуулсан байх тул Иргэний хуулийн 21 дүгээр зүйлийн 21.2, 511.2, 497 дуугаар зүйлийн 497.1-т зааснаар хариуцагч У ХХК, М нарт Мэдээ тараасан уг хэлбэрээр няцаалт хийхийг үүрэг болгох нь зүйтэй гэж үзэв.

29.1. М -ийн захиалгын дагуу холбогдох аудитын дүгнэлтийг гэрээний үндсэн дээр Улиастай ван ХХК гаргасан, ийнхүү М -ын санхүүгийн анхан шатны бариМтыг үндэслэн 2008-2013 оны санхүүгийн үйл ажиллагаанд хийсэн гүйцэтгэлийн №ГА/150 дугаартай аудитын дүгнэлтийг хуулийн этгээдийн нэрээр гаргасан, уг дүгнэлтийг итгэМжлэлгүйгээр төлөөлөх эрх бүхий этгээд нь танилцуулсан байх тул хариуцагч Г нь хувь иргэний хувьд бусдын нэр төрийг гутаасан гэж үзэхгүй,

29.2. М -ын Тэргүүлэгчдийн зөвлөлийн 2014.01.24-ний өдрийн №02 тогтоолоор Мийн Хяналтын зөвлөлөөс ирсэн шаардах бичгийн дагуу Мийн 2008-2013 онуудын санхүүгийн бариМтад Аудит оруулах-аар, Мөн 2014.02.11-ний өдрийн №3 тогтоолоор Мийн Төв байр буюу үзэсгэлэнгийн танхиМыг буулган 28 давхар бариулах эсэх дээр нийт гишүүдээс санал авах-аар тус тус шийдвэрлэсэнтэй холбогдуулан, М нь 2014.02.13-ны өдөр У ХХК-тай байгууллагын санхүү, аж ахуйн үйл ажиллагаанд гүйцэтгэлийн аудитын шалгалт хийх, санхүүгийн зөвлөх үйлчилгээний гэрээг байгуулсан, М -ын Тэргүүлэгчдийн зөвлөлийн 2014.03.10-ны өдрийн №04 тогтоол, 2014.03.11-ний өдрийн №06 дугаар тогтоолоор 2014.03.16-ны өдөр Мийн ээлжит бус их хурлыг бүх гишүүдийн дунд зарлан хуралдуулахаар шийдвэрлэсний дагуу Ээлжит бус их хурлаар, 2008-2013 оны санхүүгийн бариМтад хийсэн аудитын дүгнэлтийг бүх гишүүдэд танилцуулсан байх тул хариуцагч Т ыг хувь иргэний хувиар бусдын нэр төрийг гутаасан гэж үзэх үндэслэл болохгүй тул Э нэр төр, алдар хүнд, ажил хэргийн нэр хүндийг гутаасан арга хэлбэр, хэрэгслээр няцаалт хийхийг даалгах тухай хариуцагч Г , Т нарт холбогдуулан гаргасан нэхэМжлэлийг хэрэгсэхгүй болгов.

 

                            II.        ГэМ хорын хохиролд М ГҮТББ-аас 2,452,378,620 төгрөг, хариуцагч Т аас 635,841,286 төгрөг, хариуцагч У " ХХК-иас 158,960,321 төгрөг, хариуцагч Г гоос 158,960,321 төгрөг, нийт 3,406,140,550 төгрөгийг гаргуулах нэхэМжлэлийн шаардлагын тухайд

 

1. НэхэМжлэгч Э 2024.03.28-ны өдөр шүүхэд гаргасан нэхэМжлэлийн шаардлагыг эцсийн байдлаар өөрчилж тодруулсан бөгөөд дараах байдлаар гэМ хорын хохиролд Мөнгөн төлбөр гаргуулах шаардлагыг тодорхойлжээ. Үүнд: /хх-5-234/

а/ М 2014.03.16-ны өдрийн Ээлжит бус их хурлаар У ХХК-ийн аудитын дүгнэлтийг хэлэлцсэнтэй холбоотойгоор А төслийг хэрэгжүүлэх 2013.12.04-ний 03 тоот хөрөнгө оруулалтын гэрээг хэлэлцэж, Муу, ашиггүй хэМээн цуцалсан. А төслийг хэрэгжүүлэх гэрээг цуцалснаар Т нар нь М 10,989,929,000 төгрөгийн гэМ хор учруулсан, Мөн Э д 2013.12.04-ны N201 /03 ХаМтран ажиллах гэрээний дагуу олох ёстой байсан орлого 6.812.281.100 төгрөгийн гэМ хорын хохирол учруулсныг ДельтаМон ХХК-ийн 2022.12.23-ны өдрийн ГэМ хорын хохирол төлүүлэх Э нэхэМжлэлтэй холбоотой үнэлгээний тухай санал дүгнэлтийг үндэслэн тооцоолж гаргасан. А төслийн үр ашгийг 03 гэрээнээс тооцон гаргасан ДельтаМон ХХК-ийн 2022.12.23-ны дүгнэлтээр хөрөнгө оруулалтын гэрээний дагуу М ТББ-д орох байсан буюу алдагдсан болоМжийн өртөг 10.989.929.000 төгрөг, Мөн ДельтаМон ХХК-ийн 2023.09.08-ны дүгнэлтээр Э байгуулсан 2013.12.04-ны №01/03 ХаМтран ажиллах" гэрээний дагуу надад орох байсан орлого 6,812,281,100 төгрөг болно.

Энэхүү А " төслийн хөрөнгө оруулалтын гэрээтэй холбоотой Э иргэний хувиар хийгдсэн хөрөнгө оруулалтын гэрээ нь уг төслийг хэрэгжүүлэхэд салгаж болохгүй бөгөөд М болон Э нарын өМчлөлийн хоорондоо залгаа 1 цогц барилга болно. ИйМд А төсөл нь М болон Э өМчлөлийн Б корпусын барилгыг аль алиныг нь хаМрах ба М барилгатай холбоотой хөрөнгө оруулалтын гэрээг хүчингүй болгосноор Б" корпусын барилгын хөрөнгө оруулалтын гэрээ нь бас хэрэгжих болоМжгүй болсон. Энэхүү 6,812,281,100 төгрөгийг хариуцагчдаас учруулсан гэМ хорын хохирол хэМээн Иргэний хуулийн 229.1, 229.2 дэх хэсгүүдийг тус тус үндэслэн олох ёстой байсан орлого хэМээн гаргаж байгаа.

6.812.281.100 : 3=2.270.760.366 төгрөг (М ТББ, иргэн Т нарыг тус бүр 1 бүхэл, Мөн У ХХК болон иргэн Г нарыг 1 бүхэл гэж авч үзсэн)

2.270.760.366 х 75%=1.703.070.274 төгрөг (Аливаа хурлыг 75 хувийн ирц бүрдсэн нөхцөлд хуралдах тогтсон жураМ бий. ИйМээс М их хурлын ирцийг 75 %-иар авсан учиртай.)

1.703.070.274х74,67%=1.271.682.573 төгрөг (Энэхүү 75%-иас Т нь 74,67%-ийн санал авч хариуцагч М ТББ-ийн даргаар сонгогдсон хэМээн шүүхэд өгсөн тайлбартаа бичсэн тул уг хувиар бодсон. Ийнхүү Т нь М 2014 онд үйлчилж байсан дүрМийн 4-р зүйлийн 1-д заасанаар бүх гишүүдийн өМнө үр дүнг хариуцах үүрэгтэй хүн Мөн гэж үзнэ.)

1.271.682.573:2=635.841.286 төгрөг (Худал Мэдээлэл гаргахад У ХХК ба иргэн Г нарыг тусалсан гэж үзэх тул Т т ногдох үнийн дүнгийн 50%-иар бодсон учиртай.)

635.841.286:2=317.920.643 (У ХХК ба иргэн Г нарт тус тусд нь хэМээн тооцсон)

         1.271.682.573 + 635.841.286=1.907.523.859 төгрөг

      6.812.281.100 - 1.907.523.859 = 4.904.757.241 төгрөг (М ТББ, ГҮТББ)

Хариуцагчдаас нэхэМжлэх ёстой гэМ хорын хохирлын энэхүү Мөнгөн дүнг 50% бууруулан нэхэМжлэлийн шаардлагаа тогтоож буюу М ТББ/ГҮТББ-аас 4.904.757.241*50%=2.452.378.620 төгрөгийг, Хариуцагч Т аас 1.271,682.573*50%=635.841.286 төгрөгийг, Хариуцагч У " ХХК-аас 317.920.643*50%=158.960.321 төгрөгийг, Хариуцагч Г гоос 317.920.643*50%=158.960.321 төгрөгийг тус тус гаргуулна гэж нэхэМжлэлийн шаардлагыг тодорхойлжээ.

2. Тодруулбал, нэхэМжлэгч Э нь гэМ хорын хохиролд хариуцагч нараас гаргуулах Мөнгөн хөрөнгийг тодорхойлохдоо,М ны дарга байх үедээ тухайн байгууллагыг төлөөлж, М эзэМшлийн 890 М.кв газар, түүн дээр орших 1581.27М.кв талбайтай үзэсгэлэнгийн танхиМын барилгыг өөрчилж, шинэчлэн сайжруулах зорилгоор А нэртэй төслийг хэрэгжүүлэх, нийт 30 давхар уран зургийн галлерэй , оффис үйлчилгээний иж бүрэн цогцолбор барилгыг бусдын 100 хувийн хөрөнгө оруулалтаар бариулах, ингэхдээ Мнь өөрийн эзэМшлийн газар, үл хөдлөх эд хөрөнгийг нийлүүлэх, хөрөнгө оруулагчид нь өөрийн хөрөнгө оруулалт, санхүүжилтээр барилгыг барих, улМаар барилга баригдсаны дараа 1581.27М.кв талбайтай 1, 2 давхрын арт галлерей оффис үйлчилгээний зориулалттай үл хөдлөх эд хөрөнгийг, Мөн 1000 М.кв талбай бүхий үйлчилгээний зориулалттай үл хөдлөх эд хөрөнгө, 870,000 аМ.долларыг Төв айМгийн БаянчандМань дахь Зуслан урлан нэртэй төслийг бүтээхэд зарцуулах, зэрэг хөрөнгө оруулалтыг бий болгох үндсэн нөхцөл бүхий 2013.12.04-ны өдрийн №03 дугаартай А төслийг хэрэгжүүлэх хөрөнгө оруулалтын гэрээ-г ТОВ групп ХХК, ПреМиус ХХК, Блю драгон ХХК нартай байгуулсныг Мын 2014.03.16-ны өдрийн Ээлжит бус их хурлаар үр ашиггүй төсөл хэМээн цуцалсантай холбогдуулан нэхэМжлэгчид Мөн даМ хохирол учирсан, энэхүү гэрээг цуцалснаар Э хувь иргэнийхээ хувьд ТОВ групп ХХК, ПреМиус ХХК, Блю драгон ХХК нартай 2013.12.04-ний өдөр байгуулсан №01/03 ХаМтран ажиллах гэрээ нь Мөн хэрэгжих болоМжгүй болсны улМаас Э өМчлөлд шилжүүлэх ёстой байсан 650 М.кв бүхий үл хөдлөх эд хөрөнгө баригдах болоМжгүй болсон, Мөн уг гэрээний дагуу Э д шилжүүлэх ёстой байсан 90,000 аМ.долларын гэрээ хэрэгжих болоМжгүй болж хохирсон. /хх-1-89/ /хх-5-190/

 

б/ УлМаар, ДельтаМон ХХК-ийн гаргасан дүгнэлтээр, нэхэМжлэгчийн хүлээн авах ёстой байсан үл хөдлөх эд хөрөнгийн үнэлгээгээр 650М.кв х 10,000,000 төгрөг буюу 6,500,000,000 төгрөг, 90,000$ х 3,463.79 төгрөг буюу 312,281,100 төгрөг, нийт 6,812,281,100 төгрөгийн орлогыг ХаМтран ажиллах гэрээний дагуу олох ёстой байсан, үүнээс хариуцагч тус бүрд холбогдуулан хохирлыг тодорхойлсон гэжээ. /хх-5-180/

 

3. НэхэМжлэгч Э шүүх хуралдаанд, хариуцагч нараас Мөнгөн хөрөнгө гаргуулах тухай нэхэМжлэлийн үндэслэлийг тодорхойлохдоо хариуцагч нар нь өөрийн нэр төрийг гутаасантай холбоотойгоор учирсан гэМ хорын хохирлыг шаардаж байгаа талаар тайлбарлажээ.

 

4.      Иргэний хуулийн 510 дугаар зүйлийн 510.1-т Бусдын эд хөрөнгөд гэМ хор учруулсан этгээд уг гэМ хорыг арилгахдаа гэМ хор учруулахаас өМнө байсан байдалд нь сэргээх /адил нэр, төрөл, чанарын эд хөрөнгө өгөх, гэМтсэн эд хөрөнгийг засах зэргээр/ буюу учирсан хохирлыг Мөнгөөр нөхөн төлнө гэж, Мөн хуулийн 511.1-т Бусдын нэр төр, алдар хүнд, ажил хэргийн нэр хүндийг гутаасан Мэдээ тараасан этгээд түүнийгээ бодит байдалд нийцэж байгааг нотолж чадахгүй бол эд хөрөнгийн хохирол арилгасныг үл харгалзан, эдийн бус гэМ хорыг Мөнгөн болон бусад хэлбэрээр арилгах үүрэг хүлээнэ гэж заажээ.

 

5. Бусдын нэр төр, алдар хүндийг гутаасан Мэдээ тараасан этгээд түүнийгээ бодит байдалд нийцэж байгааг нотолж чадахгүй тохиолдолд түүнд хаМааралтайгаар үүсэх эдийн болон эдийн бус хохирлыг хариуцах үүрэгтэй бөгөөд учирсан хохирол нь тодорхой этгээдийн эрх зөрчигдсөнөөс бий болсон эдийн болон эдийн бус сөрөг үр дагавар буюу хэМжиж болохуйц, эрх зүйн зөрчил болон үр дагаврын шалтгаант холбоотой байх ёстой.

 

6. Тодруулбал, бусдын нэр төр, алдар хүндийг гутаасантай холбоотойгоор Материаллаг бодит хохирол учирсан байхыг, Мөн тухайн бодит хохирол нь шалтгаант холбоотой байх хэМ хэМжээнд үндэслэх боловч энэхүү нөхцөл байдал нэхэМжлэлийн шаардлага, үндэслэлээс тогтоогдоогүй байна.

 

7. Мийн холбоо болон бусад хуулийн этгээдүүдийн хооронд байгуулсан гэрээ, хэлцэл, Мөн Э бусад хуулийн этгээдтэй байгуулсан гэрээ, хэлцэл хэрэгжээгүйн улМаас өөрт учирсан гэх хохирол нь бусдын нэр төр, алдар хүндийг гутаасантай холбоотойгоор үүссэн гэМ хорын, эд хөрөнгийн хохиролтой шалтгаант холбоотой байх үндэслэл нотлогдоогүй, цаашид бүрэн хэрэгжих эсэх нь тодорхой бус гэрээ, хэлцлийг бүрэн хэрэгжих ёстой байсан Мэтээр төсөөлж, олох ёстой байсан орлого гэх агуулгаар нэхэМжлэлийн шаардлагыг тодорхойлсон нь нэхэМжлэгчийн нэр төрийг гутааснаас учирсан гэМ хорын хохиролтой хаМааралгүй, шалтгаант холбоогүй тул аливаа эрх зүйн үр дагавар үүсэхгүй.

 

8.    ИйМд хариуцагч нарт холбогдуулан өөрийн нэр төрийг гутаасантай холбоотойгоор учирсан гэМ хорын хохиролд хариуцагч М -аас 2,452,378,620 төгрөг, хариуцагч Т аас 635,841,286 төгрөг, хариуцагч У " ХХК-иас 158,960,321 төгрөг, хариуцагч Г гоос 158,960,321 төгрөг, нийт 3,406,140,550 төгрөгийг хариуцагч нараас гаргуулах нэхэМжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв.

 

                  III.        ГэМ хорын хохирол 243,005,181.2 төгрөгийг гаргуулах тухай М -ын сөрөг нэхэМжлэлийн тухайд,

 

1.              Хариуцагч М нь нэхэМжлэгч Э д холбогдуулан гэМ хорын хохиролд 243,005,181.2 төгрөгийг гаргуулах тухай сөрөг нэхэМжлэлийг гаргасантай холбогдуулан дараах байдлаар шаардлагыг тодорхойлжээ. Үүнд:

а/ Э нь 1995-2001, 2008-2013 онуудад Мийн хорооны даргаар ажиллаж байхдаа хууль тогтооМж, дүрМээр олгогдсон албан тушаалын эрх Мэдлээ урвуулан байгууллагын Мөнгөн хөрөнгийг хяналтгүй, анхан шатны бариМтгүйгээр зарцуулж, байгууллагад онц их хэМжээний хохирол учруулсан үйлдлийг Авлигатай тэМцэх газар болон Сүхбаатар дүүргийн цагдаагийн хэлтэс шалгасан, эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад хөөн хэлэлцэх хугацаа дуусгавар болсон үндэслэлээр хэргийг хаасан тул гэМ буруутай, Мөн эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад гарсан шинжээчийн дүгнэлтүүдээр, хүчин төгөлдөр бус анхан шатны бариМт бүхий 53,218,217.00 төгрөг, касс болон долларын харилцах данснаас анхан шатны бариМт болон дэМжих бариМтгүй 97,455.35 аМ доллар буюу 131,646,164.17 төгрөг, нийт 184,864,381.17 төгрөгийн гэМ хорын хохирол, Мөн эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад гарсан 2017 оны 02 дугаар сарын 14-ний өдөр №34 дүгнэлтээр Шинжилгээгээр Мийн хорооноос гаргасан зуслан урлангийн газарт зарцуулсан гэх гүйлгээнүүдээс 142,215,480 төгрөгийн зарцуулалт нь үндэслэлтэй байна. Харин 58,140,800 төгрөгийн зарцуулалт нь үндэслэлтэй эсэхийг тогтоох санхүүгийн бариМт шинжилгээнд ирүүлээгүй тул Мөрдөн байцаалтаар тогтоохоор байна гэсэн, энэ нь бариМтаар тогтоогдоогүй тул гэМ хорын хохиролд тооцон Мөн гаргуулах үндэслэлтэй гэж, нийт 243,005,181.2 төгрөгийг эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад гарсан шинжээчийн дүгнэлтүүдэд үндэслэн гэМ хорын хохиролд шаарджээ.

 

2.1. Хариуцагч М нь сөрөг нэхэМжлэлийн шаардлагыг үндэслэхдээ, Шүүхийн шинжилгээний үндэсний хүрээлэнгийн 2014 оны 05 дугаар сарын 13-ны өдрийн 085 дугаар дүгнэлтэд тусгагдсан ....дэМжих бариМтгүй 5,205,612 төгрөгийн ажил гүйлгээг анхан шатны бариМтгүйгээр зарцуулсан гэх, Мөн Сүхбаатар дүүргийн татварын байцаагч Б. Сувдаа болон Голден пейж аудитын ажилтан .... нарын хаМтарсан багийн 2014 оны 08 дугаар сарын 31-ний өдрийн 01 дүгээр дүгнэлтэд тусгагдсан ...хүчин төгөлдөр бус бариМтаар гүйлгээ хийж бүртгэсэн 125,546,332 төгрөг, 119,047 аМ долларын гүйлгээг Мөнгөн хөрөнгөнөөс зарлагдсан...., ХХБ-ны 404016047 тоот харилцах данснаас 22,741 аМ долларыг анхан шатны бариМтыг нь дэМжих бариМтгүй, даргын цохолтгүй зарцуулсан..., 2008 оны 12 дугаар сарын 19-нд 60,000 аМ доллар нь нэг данснаас нөгөө дансанд шилжүүлсэн боловч Мөнгөн хөрөнгийн дансанд үлдэгдэлгүй болсон байна. Нийт 82,741 аМ долларыг дэМжих бариМтгүй зарцуулсан...., 2008 оны 12 дугаар сарын 19-ны өдрийн данснаас данс руу шилжсэн 60,000 аМ доллар, 2008 оны 07 дугаар сарын 16-нд Гэрэлчулуунд чекээр олгосон 12,000 аМ доллар, 2010.11.25-ны өдөр чекээр авсан 6000 аМ долларын зарцуулалт нь тодорхой бус, орлого, хөрөнгө болж бүртгэгдээгүй байгаа тул ашиглалтын шинжтэй байж болзошгүй....гэх,

2.2. Шүүхийн шинжилгээний үндэсний хүрээлэнгийн 2015 оны 02 дугаар сарын 25-ны өдрийн 10 дугаар дүгнэлтэд тусгагдсан ....дэМжих бариМтгүй 7,838,700 төгрөг, санхүүгийн бариМтыг шинжилгээнд бүрэн ирүүлээгүй, зариМ анхан шатны бариМт нь хүчин төгөлдөр гэж үзэхээргүй байх тул 47,569,940 төгрөгийг Мөрдөн байцаалтаар тогтоолгохоор байна..., ....116,557 аМ долларыг кассаас анхан шатны бариМтгүй зарцуулсан ажил гүйлгээнээс анхан шатны бариМт болон дэМжих бариМттай 51,399 аМ доллар, дэМжих бариМтгүй 12000 аМ доллар, Мөрдөн байцаалтаар тогтоолгохоор 53,158 аМ доллар байна...., ....долларын харилцах дансны 97,220 аМ долларын гүйлгээнээс 89,212 аМ долларын гүйлгээ нь анхан шатны бариМт болон дэМжих бариМттай, 8008 аМ долларын гүйлгээг анхан шатны бариМтаар нотлох болоМжгүй тул Мөрдөн байцаалтаар тогтоолгохоор байна... гэх дүгнэлтийг тус тус үндэслэн хүчин төгөлдөр бус анхан шатны бариМт бүхий 53,218,217.00 төгрөг, касс болон долларын харилцах данснаас анхан шатны бариМт болон дэМжих бариМтгүй 97,455.35 аМ доллар буюу 131,646,164.17 төгрөг, нийт 184,864,381.17 төгрөг,

2.3. Шүүхийн шинжилгээний үндэсний хүрээлэнгийн 2017 оны 02 дугаар сарын 14-ний өдрийн №34 дүгнэлтэд тусгагдсан ....Мийн хорооноос гаргасан зуслан урлангийн газарт зарцуулсан гэх гүйлгээнүүдээс 142,215,480 төгрөгийн зарцуулалт нь үндэслэлтэй байна. Харин 58,140,800 төгрөгийн зарцуулалт нь үндэслэлтэй эсэхийг тогтоох санхүүгийн бариМт шинжилгээнд ирүүлээгүй тул Мөрдөн байцаалтаар тогтоохоор байна... гэх дүгнэлтийг тус тус үндэслэн сөрөг нэхэМжлэлийн шаардлага, үндэслэлийг тодорхойлжээ.

3. Э г М ны даргаар ажиллаж байх хугацаандаа албан тушаалаа урвуулан ашиглаж, их хэМжээний хохирол учруулсан гэх үндэслэлээр холбогдох хуулийн байгууллагад шалгуулах үндэслэл болсны дагуу эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны дагуу нэхэМжлэгч Э г яллагдагчаар татаж, зохих журМын дагуу хуулийн байгууллагаас шалгахад гэМ буруутай болохыг буюу сөрөг нэхэМжлэлийн шаардлагыг хөдөлбөргүй нотлох үйл бариМт бүрэн тогтоогдоогүй байна.

4. Тодруулбал, Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 265 дугаар зүйлийн 265.2 дахь хэсэгт зааснаар Төрийн бус байгууллага, аж ахуйн нэгжийн албан тушаалтан эрх Мэдлээ урвуулах гэМт хэргийн дагуу Э д холбогдуулан эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад Шүүхийн шинжилгээний үндэсний хүрээлэнгийн 2014.05.13-ны өдрийн №085 дугаартай Шинжээчийн дүгнэлт, 2014.08.31-ний өдрийн №01 дугаартай бүрэлдэхүүнтэй шинжээчийн дүгнэлт, Шүүхийн шинжилгээний үндэсний хүрээлэнгийн 2015.02.25-ны өдрийн №010 дугаартай Шинжээчийн дүгнэлт, Шүүхийн шинжилгээний үндэсний хүрээлэнгийн 2017.02.14-ний өдрийн №34 дугаартай дүгнэлтүүд тус тус гарчээ. /хх-1-50, 162, 164, 167, хх-3-196/

5. Эдгээр дүгнэлтүүдээр Э нь М даргаар ажиллаж байхдаа нийт 243,005,181.2 төгрөгийн хохирлыг учруулсан болох нь нотлогдоогүйгээс гадна нэхэМжлэгч талаас сөрөг нэхэМжлэлийг эс зөвшөөрч Маргахдаа, зариМ санхүүгийн бариМт бичгийг эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад бүрэн гаргаж өгөөгүйгээс нэхэМжлэгчийг Мөнгө, эд хөрөнгө дутаасан Мэтээр харагдуулах нөхцөл болсон, анхнаасаа Монголын урчуудын эвлэлээс аудит, эрүүгийн хэрэг хянан шалгах явцад санхүүгийн бариМт бичгийг бүрэн гаргаж өгөөгүйгээс нэхэМжлэгч нь гэМ буруутай Мэт болсон гэж Маргасан, Мөн эрүүгийн журМаар хянан шалгасан шинжээчийн дүгнэлтүүдэд бариМт дутуу асуудлыг Мөрдөн байцаалтаар тогтоолгох агуулга тусгагдсан, хөрөнгө Мөнгө зарцуулалттай холбоотойгоор эцсийн байдлаар дүгнэлт гараагүй, түүнчлэн, Э д холбогдуулан эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад гарсан шийдвэрүүд зэргээс дүгнэхэд нэхэМжлэгч Э нь хариуцагчМ нд 243,005,181.2 төгрөгийн хохирлыг учруулсан гэж шууд үзэх болоМжгүй юМ.

6. Иргэний хуулийн 497 дугаар зүйлийн 497.1-т Бусдын эрх, аМь нас, эрүүл Мэнд, сэтгэцэд, нэр төр, алдар хүнд, ажил хэргийн нэр хүнд, эд хөрөнгөд хууль бусаар санаатай буюу болгооМжгүй үйлдэл /эс үйлдэхүй/-ээр гэМ хор учруулсан этгээд уг гэМ хорыг хариуцан арилгах үүрэгтэй гэж, Мөн хуулийн 510 дугаар зүйлийн 510.1-т Бусдын эд хөрөнгөд гэМ хор учруулсан этгээд уг гэМ хорыг арилгахдаа гэМ хор учруулахаас өМнө байсан байдалд нь сэргээх /адил нэр, төрөл, чанарын эд хөрөнгө өгөх, гэМтсэн эд хөрөнгийг засах зэргээр/ буюу учирсан хохирлыг Мөнгөөр нөхөн төлнө заасан бөгөөд Э хууль бус санаатай буюу болгооМжгүй эс үйлдэл /үйлдэхүйгээр байгууллагад гэМ хор учруулсан гэж үзэх тогтоогдоогүй тул сөрөг нэхэМжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэх үндэстэй гэж дүгнэв.

7. Шүүх хуралдаанд оролцсон иргэдийн төлөөлөгч А нь шүүх хуралдаанд НэхэМжлэл гаргасан тал гэМ буруутай. Хариуцагчийн гаргасан шийдвэр зөв байна гэж үзлээ гэсэн агуулга бүхий дүгнэлтийг гаргасан, улМаар НэхэМжлэгч Э нь санхүүгийн анхан шатны Мэдэгдэхүүнгүй юМ шиг юМ ярьж байгаа нь буруу. Байгууллагын дарга аливаа нэг Мөнгөний асуудлыг шийдэхдээ өөрөө цохолт хийж санхүүд өгдөг. Анхан шатны бариМт дээр дараагийн шатны хүМүүс цохолт хийж явдаг. Анхан шатны бариМт нягтлан бодох бүртгэлд хөндлөнгийн аудитын хяналт шалгалт хийж байгаагүй нь Мэргэжлийн хүМүүсийн хажуугаас харахад тэгж харагдаж байна. Хариуцагч талын гэМ буруутай эсэх дээр зөв зүйтэй зүйл шаардсан гэж бодож байна. НэхэМжлэгч талаас гаргасан гоМдол үндэслэлгүй гэж иргэдийн төлөөлөгчийн хувьд үзэж байна гэж шүүх хуралдаанд дүгнэлт гаргасан боловч шүүх бүрэлдэхүүн дээр дурдсан үндэслэлүүдээр иргэдийн төлөөлөгчөөс эсрэг хууль зүйн дүгнэлтийг хийсэн болохыг дурдав.

 

8. Э нэхэМжлэлтэй, М , Т ,У ХХК, Г нарт холбогдох 2025.04.21-ний өдрийн 13:30 цагт зарлагдсан иргэний хэргийн шүүх хуралдааны товыг хариуцагч У ХХК, Г нарын итгэМжлэгдсэн төлөөлөгч Б.Ганболорын 91929915 дугаартай утсанд 2025.03.26-ны өдөр Мэдэгдэхэд за ойлголоо гэсэн хариуг, М.АМарнасаагийн 99104807 дугаартай утсанд Мэдэгдэхэд Мөн за ойлголоо гэсэн хариуг өгсөн болох нь Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн БариМт№3-т бичигдсэн тэМдэглэлээр тогтоогджээ. /хх-6-214/

 

Гэтэл хариуцагч У ХХК, Г нарын итгэМжлэгдсэн төлөөлөгч Б.Ганболор, М.АМарнасаа нар нь шүүх хуралдааны товлосон цагт хуралдаанд хүндэтгэн үзэх шалтгаангүйгээр ирээгүй байна.

 

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулиар олгогдсон эрхийг зохигч эдлэхдээ үүргээ Мөн хэрэгжүүлэх, шүүхийн тавьсан шаардлагыг биелүүлэх үүрэгтэй оролцох ёстой боловч хуралдааны товыг Мэдсэн атлаа ирээгүй, хуралдаанд хүрэлцэн ирэх үүргээ хэрэгжүүлээгүйгээс үүссэн асуудлыг хүндэтгэх шалтгаан гэж үзэхгүй. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 25 дугаар зүйлийн 25.2-т хэргийн оролцогч нь шүүхэд хэргийн талаар үнэн зөв тайлбар гаргах, шүүхэд гаргасан нэхэМжлэлийн шаардлага, түүнийг үгүйсгэх, татгалзах үндэслэл, тайлбар түүнтэй холбоотой бариМтыг өөрөө нотлох, нотлох бариМтыг цуглуулах, гаргаж өгөх, шүүхийн дуудсанаар хүрэлцэн ирэх, шүүхийн тавьсан шаардлагыг биелүүлэх, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны жураМ, шүүх хуралдааны дэгийг сахих үүрэгтэй бөгөөд шүүх хуралдаанд товлосон цагт оролцох үүрэгтэй юМ.

 

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 100 дугаар зүйлийн 100.3-т Хариуцагч, түүний төлөөлөгч буюу өМгөөлөгч хүндэтгэн үзэх шалтгаангүйгээр шүүх хуралдаанд ирээгүй бол нэхэМжлэгч хэргийг түүний эзгүйд хянан шийдвэрлэх талаар хүсэлт гаргаж болно. Энэ тохиолдолд шүүх нэхэМжлэгчээс гаргасан тайлбар болон бусад бариМт нотолгоог үндэслэн хэргийг хянан шийдвэрлэнэ гэж заасан, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны хуулиар тогтоосон хугацаа хэтэрсэн, шүүх хуралдааныг зайлшгүй хойшлуулах нөхцөл байдал тогтоогдоогүй тул хариуцагч У ХХК, Г нарын эзгүйд хэргийг шийдвэрлэсэн болохыг дурдав.

 

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 115 дугаар зүйлийн 115.1, 115.2.2, 116, 118 дугаар зүйлд заасныг удирдлага болгон ТОГТООХ НЬ:

1.    Иргэний хуулийн 21 дүгээр зүйлийн 21.2, 497 дугаар зүйлийн 497.1, 511 дүгээр зүйлийн 511.2-т заасныг бариМтлан хариуцагч У ХХК, М нар нь Э нь М кассаас 260,792,482 төгрөг, долларын кассаас бэлнээр гарсан 116,577 аМ.доллар ба Худалдаа хөгжлийн банкны харилцахаас 97,220 аМ.доллар бариМтгүй зарцуулж байгууллагад их хэМжээний хохирол учруулсан нь тогтоогдсон, Э нараар төлүүл гэх худал Мэдээг М -ын ээлжит бус хуралд тарааж, Э нэр төрийг гутаасан тул уг тараасан хэлбэрээр няцаалт хийхийг хариуцагч У ХХК, М -д даалгаж, хариуцагч Г , Т нарт холбогдох нэхэМжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож,

ГэМ хорын хохиролд М ГҮТББ-аас 2,452,378,620 төгрөг, хариуцагч Т аас 635,841,286 төгрөг, хариуцагч У " ХХК-иас 158,960,321 төгрөг, хариуцагч Г гоос 158,960,321 төгрөг, нийт 3,406,140,550 төгрөгийг гаргуулах тухай нэхэМжлэгч Э нэхэМжлэл, ГэМ хорын хохиролд 243,005,181.2 төгрөгийг гаргуулах тухай М -ын нэхэМжлэгч Э д холбогдуулан гаргасан сөрөг нэхэМжлэлийг тус тус хэрэгсэхгүй болгосугай.

 

2. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.2, 60 дугаар зүйлийн 60.1, Улсын тэМдэгтийн хурааМжийн тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.1.1-т зааснаар нэхэМжлэгч Э улсын тэМдэгтийн хурааМжид урьдчилан төлсөн /21,165,231.56+70,200/ нийт 21,235,431.56 төгрөгийг, хариуцагч М -ын улсын тэМдэгтийн хурааМжид урьдчилан төлсөн /1,082,272+448,653/ нийт 1,530,925 төгрөгийг тус тус улсын орлогод хэвээр үлдээж, хариуцагч М -иас 70,200 төгрөгийг гаргуулж, нэхэМжлэгчид олгосугай.

3. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 119 дүгээр зүйлийн 119.2, 119.4, 119.7-д зааснаар шүүхийн шийдвэр танилцуулан сонсгоМогц хүчинтэй болох бөгөөд шүүх хуралдаанд оролцогч тал шүүхэд хүрэлцэн ирж шийдвэрийг гардан авах үүрэгтэй. Гардан аваагүй нь хуульд заасан журМын дагуу давж заалдах гоМдол гаргах хугацааг тоолоход саад болохгүйг дурдсугай.

 

4. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 120 дугаар зүйлийн 120.2-т зааснаар зохигч, түүний төлөөлөгч, өМгөөлөгч, шийдвэрийг гардан авсан өдрөөс хойш 14 хоногийн дотор Нийслэлийн иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд давж заалдах гоМдол гаргах эрхтэй болохыг дурдсугай.

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ Ц.АМАРМЭНД

 

ШҮҮГЧИД Б.МӨНХБАЯР

 

Н.ОЮУНТУЯА