| Шүүх | Хан-Уул дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүх |
|---|---|
| Шүүгч | Довчинсэнгээгийн Алтанжигүүр |
| Хэргийн индекс | 187/2018/0060/Э |
| Дугаар | 58 |
| Огноо | 2018-02-13 |
| Зүйл хэсэг | 11.6.1., |
| Улсын яллагч | Г.Ганчимэг |
Хан-Уул дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийтгэх тогтоол
2018 оны 02 сарын 13 өдөр
Дугаар 58
МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС
Хан-Уул дүүргийн эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүх хуралдааныг шүүгч Д.Алтанжигүүр даргалж, нарийн бичгийн дарга Г.Соронзонболд, улсын яллагч Г.Ганчимэг, шүүгдэгч А.О нарыг оролцуулан тус шүүхийн хуралдааны танхимд нээлттэй хийсэн хуралдаанаар Хан-Уул дүүргийн прокурорын газраас шүүгдэгч Боржигон овогт А-гийн О-д Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэгт холбогдуулан яллах дүгнэлт үйлдэж, хялбаршуулсан журмаар шийдвэрлүүлэх саналтай ирүүлсэн эрүүгийн 1810000780053 дугаартай хэргийг 2018 оны 02 дугаар сарын 12-ны өдөр хүлээн авч хянан хэлэлцэв.
Шүүгдэгчийн биеийн байцаалт:
Монгол улсын иргэн, 1998 оны 09 дүгээр сарын 19-ний өдөр Улаанбаатар хотод төрсөн, 19 настай, эрэгтэй бүрэн дунд боловсролтой, мэргэжилгүй, ам бүл 4, эмээ, ах, дүүгийн хамт урьд нь:
Дүүргийн эрүүгийн хэргийн анхан шатны 2 дугаар шүүхийн 2014 оны 12 дугаар сарын 09-ний өдрийн 1442 дугаар шийтгэх тогтоолоор 2002 оны Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 145 дугаар зүйлийн 145.2 дахь хэсэгт зааснаар 02 жил 10 хоногийн хорих ял оногдуулсныг 01 жилээр хойшлуулсан, Боржигон овогт А-гийн О
Холбогдсон хэргийн талаар:
Шүүгдэгч А.О нь согтуугаар 2017 оны 12 дугаар сарын 31-нээс 2018 оны 01 дүгээр сарын 01-нд шилжих шөнө 03 цагийн үед Хан-Уул дүүргийн 04 дүгээр хороо, Арцатын 16 дугаар гудамжинд иргэн А.Э-н нүүрэн тус газар нь цохиж, эрүүл мэндэд нь хөнгөн хохирол учруулсан гэмт хэрэгт холбогджээ /яллах дүгнэлтэд бичигдсэнээр/.
ТОДОРХОЙЛОХ нь:
Нэг: Шүүхийн хэлэлцүүлэгт шүүгдэгчийн мэдүүлсэн мэдүүлэг:
Шүүгдэгч А.О: “...Мөрдөн байцаалтын шатад өгсөн мэдүүлэг үнэн зөв тул нэмж мэдүүлэх зүйл байхгүй, хийсэн хэрэгтээ гэмшиж байна, хөнгөн ял шийтгэл оногдуулж өгнө үү...” гэв.
Хоёр: Шүүхийн хэлэлцүүлэгт талуудаас шинжлэн судалсан болон хавтаст хэрэгт авагдсан бусад бичгийн нотлох баримтууд:
Хохирогч А.Э мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн мэдүүлэгтээ: “...2018 оны 01 дүгээр сарын 01-ний өдөр Баяраагийн гэрээс гараад Дарьганга гэх найзын хамт гэр рүүгээ явж байх замдаа Хан-Уул дүүргийн 04 дүгээр хороо, Арцатын 16 дугаар гудамжинд зүс таних Билгүүнтэй тааралдсан. Тухайн үед Билгүүнийг ахын дүү юу хийж яваа юм бэ гэхэд чи хэзээ миний ах болчихсон юм бэ гэж хэлснээс болж бид хоёр маргалдсан. Маргалдаж байх үед Билгүүн хойшоо алхах гэж байгаад хальтирч унасан. Тэгэхээр нь би хоёр гараараа хоолой хэсгээс нь боогоод дээш нь татаж босгох гэж байхад О гэх залуу гэнэт гарч ирээд миний нүүрэнд хоёр удаа цохисон...” /хх-ийн 10-11/ гэсэн,
Гэрч Д.Хосбаяр мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн мэдүүлэгтээ: “...Билгүүн бие засаад ирье гээд гарсаны дараа О тамхи татахаар гарсан. Тэгтэл Билгүүний эхнэр О, Билгүүн хоёр яагаад орж ирэхгүй удаад байгаа юм бол гэж хэлэхээр нь манай эхнэр, Билгүүний эхнэр бид гурав гарахад хашааны гадна Билгүүн, О хоёр зүс таних Дарьганга, Э хоёртой маргалдаад зогсож байсан. Бид Билгүүнийг аваад гэрт орсны дараа О араас орж ирсэн...” /хх-ийн 17/ гэсэн,
Гэрч Г.Билгүүн мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн мэдүүлэгтээ: “...Бие засах гээд гарахад зүс таних Дарьганга ах явж байсан. Дарьганга ахтай юм яриад зогсож байхад хажуунаас Э гэж хүн “муу бацаан ахыгаа танихгүй байна уу” гэж хэлснээс болж хоорондоо маргалдсан. Маргалдаж байх үедээ би хальтраад доош унасан. Хальтарч унах үед Э намайг босгох гээд хоолойноос боож татсан. Тухайн үед А.О гарч ирээд Эыг тавиулсан...” /хх-ийн 18/ гэсэн,
Шүүгдэгч А.О мөрдөн байцаалтын шатанд яллагдагчаар өгсөн мэдүүлэгтээ: “...2017 оны 12 дугаар сарын 31-нээс 2018 оны 01 дүгээр сарын 01-нд шилжих шөнө Билгүүн бие засахаар гарчихаад орж ирэхгүй удаад байхаар нь араас нь гарахад Билгүүн зүс таних Э ахтай маргалдаад зогсож байсан. Тэр үед Э ах Билгүүнийг унагачихсан хоолойг нь боож байсан. Тэгэхээр нь би Э ахыг боль гээд салгах гэхэд салахгүй болохоор нь гараараа нүүрэн тус газар нь хоёр удаа цохиж тэр хоёрыг салгасан...” /хх-ийн 28-29/ гэсэн мэдүүлгүүд,
- Шүүхийн шинжилгээний үндэсний хүрээлэнгийн шинжээчийн 2018 оны 01 дүгээр сарын 03-ны өдрийн №1026 тоот дүгнэлтэд: “...Дүгнэлт: 1. А.Эын биед үүдэн дээд, доод 4-н шүдний сулрал, уруулын зулгаралт гэмтэл тогтоогдлоо.
2. Дээрх гэмтэл нь мохоо зүйлийн нэг болон хэд хэдэн удаагийн үйлчлэлээр үүсгэгдэнэ.
3. Шүүх эмнэлгийн гэмтлийн зэрэг тогтоох журмын 2.4.1-д зааснаар эрүүл мэндийг түр хугацаагааар сарниулах тул гэмтлийн хөнгөн зэрэгт хамаарна.
4. Цаашид ерөнхий хөдөлмөрийн чадварын тогтонги алдалтад нөлөөлөхгүй.
5. Уг гэмтэл нь тухайн хэрэг болсон гэх цаг хугацаанд үүссэн байх боломжтой...” /хх-ийн 16/ гэсэн дүгнэлт,
- Шүүгдэгчийн иргэний үнэмлэхийн лавлагаа, ял шалгах хуудас /хх-ийн 30-36/ зэрэг болно.
Мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад шүүгдэгч, хохирогч, гэрч нарыг байцааж мэдүүлэг авахдаа Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журам, шаардлагыг зөрчөөгүй, нотлох баримтууд нь тухайн хэрэгт хамааралтай, агуулгын хувьд зөрүүгүй, үйл баримтыг хангалттай тогтоож чадсан, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны оролцогчийн хуулиар хамгаалагдсан эрхийг хассан буюу хязгаарласан зөрчил тогтоогдоогүй, хэргийн талаар нотолбол зохих байдлуудыг хангалттай шалгаж тогтоосон байх тул Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 34.14 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан журмын дагуу прокуророос шүүхэд шилжүүлсэн хэргийн хүрээнд шүүхийн хэлэлцүүлэгт шинжлэгдсэн хэрэгт цугларсан нотлох баримтын хэмжээнд дүгнэлт хийж, А.Од холбогдох эрүүгийн хэргийг хянан шийдвэрлэх боломжтой байна.
I. Гэм буруугийн болон гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирлын талаар:
Шүүгдэгч А.О нь 2017 оны 12 дугаар сарын 31-нээс 2018 оны 01 дүгээр сарын 01-нд шилжих шөнө 03 цагийн үед согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ Хан-Уул дүүргийн 04 дүгээр хооо, Арцатын 16 дугаар гудамжинд иргэн А.Эын нүүрэнд цохиж биед нь үүдэн дээд, доод дөрвөн шүдний сулрал, уруулын зулгаралт гэмтэл бүхий хөнгөн хохирол учруулсан гэмт хэргийг үйлдсэн болох нь хохирогч А.Эын “...Маргалдаж байх үед Билгүүн хойшоо алхах гэж байгаад хальтарч унасан. Тэгэхээр нь би хоёр гараараа хоолой хэсгээс нь боогоод дээш нь татаж босгох гэж байхад О гэх залуу гэнэт гарч ирээд миний нүүрэн тус газар хоёр удаа цохисон...” /хх-ийн 10-11/ гэсэн,
Шүүгдэгч А.О-н “...Тэр үед Э ах Билгүүнийг унагачихсан хоолойг нь боож байсан. Тэгэхээр нь би Э ахыг боль гээд салгах гэхэд салахгүй болохоор нь гараараа нүүрэн тус газар нь хоёр удаа цохиж тэр хоёрыг салгасан...” /хх-ийн 28/ гэсэн мэдүүлгүүд, Шүүхийн шинжилгээний үндэсний хүрээлэнгийн шинжээчийн 2018 оны №1026 тоот дүгнэлтэд: “...Дүгнэлт: 1. А.Эын биед үүдэн дээд, доод 4-н шүдний сулрал, уруулын зулгаралт гэмтэл тогтоогдлоо.
2. Дээрх гэмтэл нь мохоо зүйлийн нэг болон хэд хэдэн удаагийн үйлчлэлээр үүсгэгдэнэ.
3. Шүүх эмнэлгийн гэмтлийн зэрэг тогтоох журмын 2.4.1-д зааснаар эрүүл мэндийг түр хугацаагааар сарниулах тул гэмтлийн хөнгөн зэрэгт хамаарна...” /хх-ийн 16/ гэсэн дүгнэлт, хэрэгт авагдсан болон шүүхийн хэлэлцүүлэгт шинжлэн судлагдсан бусад нотлох баримтуудаар нотлогдон тогтоогдож байна.
Шүүгдэгч А.О нь гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч, хэргийн үйл баримт болоод гэм буруугийн талаар маргаагүй болохыг тэмдэглэх нь зүйтэй.
Хан-Уул дүүргийн Прокурорын газраас шүүгдэгч А.О-н үйлдэлд Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар ял сонсгож, яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн хуулийн зүйл, хэсэг, заалт шүүгдэгчийн гэм буруутай үйлдэлд тохирсон, хэргийн талаар нотолбол зохих байдлуудыг хуульд заасан үндэслэл журмын дагуу шалгаж тодруулсан байх тул дээрх гэмт хэргийг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, энэ зүйл хэсэгт заасан эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх хууль зүйн үндэслэлтэй гэж үзэв.
Гэмт хэргийн улмаас хохирогч А.Э-н биед “үүдэн дээд, доод дөрвөн шүдний сулрал, уруулын зулгаралт” бүхий хөнгөн зэргийн гэмтэл учирсан, хохирогч нь “...эмчилгээний төлбөрт 100.000 төгрөг авсан гомдол санал, нэхэмжлэх зүйл байхгүй...” гэсэн /хх-ийн 50/ тул энэ шүүх хуралдаанаар хянан хэлэлцэх, шийдвэрлэх хохирол төлбөр байхгүй байна.
II. Эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх болон бусад асуудлын талаар:
Шүүх, шүүгдэгч А.О нь гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирол, хор уршгийг арилгасан, гэмт хэрэг гарахад хохирогчийн зүй бус үйлдэл нөлөөлсөн нь Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.5 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.2, 1.4-т заасан эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлэх нөхцөл байдал болно.
Дээр дурдсан хөнгөрүүлэн үзэх нөхцөл болон шүүгдэгч өөрийн гэм бурууг хүлээн зөвшөөрч маргаагүй зэрэг хувийн байдлыг харгалзан прокурорын санал болгосноор торгуулийн ял оногдуулж, уг ялыг хуульд зааснаар 3 сарын хугацаанд хэсэгчлэн төлүүлэх хугацаа тогтоож шийдвэрлэх боломжтой байна.
Энэ хэрэгт шүүгдэгч цагдан хоригдоогүй, хэргийн хамт эд мөрийн баримтаар ирүүлсэн зүйл үгүй, битүүмжлэгдсэн эд хөрөнгө үгүй, гаргуулвал зохих хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардал төлбөргүй, хохирогч А.Э гомдол саналгүй, нэхэмжлэх зүйлгүй гэснийг болон А.О нь бусдад төлөх төлбөргүй, түүний иргэний бичиг баримт шүүхэд ирээгүй болохыг тус тус дурдаж шийдвэрлэв.
Монгол улсын Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.2 дугаар зүйлийн 1, 4, 36.6, 36.7, 36.8, 36.10 дугаар зүйлүүдэд заасныг тус тус удирдлага болгон ТОГТООХ нь:
1. Шүүгдэгч Боржигон овогт А-гийн О-г хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсугай.
2. Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч А.О-г 450 /дөрвөн зуун тавь/ нэгжтэй тэнцэх хэмжээгээр буюу 450.000 /дөрвөн зуун тавин мянга/ төгрөгөөр торгох ял шийтгэсүгэй.
3. Шүүгдэгч А.О-д оногдуулсан 450 /дөрвөн зуун тавь/ нэгжтэй тэнцэх хэмжээгээр буюу 450.000 /дөрвөн зуун тавин мянга/ төгрөгөөр торгох ялын биелэлтэд хяналт тавьж ажиллахыг Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх байгууллагад даалгасугай.
4. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.3 дугаар зүйлийн 4, 5 дахь хэсэгт зааснаар А.О-д оногдуулсан торгуулын ялыг 3 /гурав/ сарын хугацаанд хэсэгчлэн төлөхөөр тогтоож, тогтоосон хугацаанд торгох ялыг биелүүлээгүй бол биелэгдээгүй торгох ялын 15 /арван тав/ нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгийг нэг хоногоор тооцож хорих ялаар солихыг мэдэгдсүгэй.
5. Эрүүгийн 1810000780053 тоот хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураагдсан зүйлгүй, битүүмжилсэн хөрөнгөгүй, шүүгдэгч энэ хэрэгтээ цагдан хоригдсон хоноггүй, түүний иргэний бичиг баримт шүүхэд ирээгүй, бусдад төлөх төлбөргүй, хохирогч А.Э гомдол санал, нэхэмжлэх зүйлгүй гэснийг тус тус дурдсугай.
6. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.10 дугаар зүйлийн 4 дэх хэсэгт зааснаар шийтгэх тогтоол уншиж сонсгосноор хүчинтэй болох бөгөөд шүүгдэгч А.О-д урьд авсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.
7. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 38.1 дүгээр зүйлийн 1, 38.2 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт тус тус зааснаар улсын яллагч, дээд шатны прокурор, оролцогч шийтгэх тогтоолыг гардан авсанаас хойш 14 хоногийн дотор Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд давж заалдах гомдол, эсэргүүцэл гаргах эрхтэйг дурдсугай.
8. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 37.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсэгт зааснаар давж заалдах гомдол гаргасан, эсэргүүцэл бичсэн тохиолдолд тогтоолын биелэлтийг түдгэлзүүлж, шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болтол шүүгдэгч А.О-д авсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.
ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ Д.АЛТАНЖИГҮҮР
МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС
Хан-Уул дүүргийн эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүх хуралдааныг шүүгч Д.Алтанжигүүр даргалж, нарийн бичгийн дарга Г.Соронзонболд, улсын яллагч Г.Ганчимэг, шүүгдэгч А.О нарыг оролцуулан тус шүүхийн хуралдааны танхимд нээлттэй хийсэн хуралдаанаар Хан-Уул дүүргийн прокурорын газраас шүүгдэгч Боржигон овогт А-гийн О-д Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэгт холбогдуулан яллах дүгнэлт үйлдэж, хялбаршуулсан журмаар шийдвэрлүүлэх саналтай ирүүлсэн эрүүгийн 1810000780053 дугаартай хэргийг 2018 оны 02 дугаар сарын 12-ны өдөр хүлээн авч хянан хэлэлцэв.
Шүүгдэгчийн биеийн байцаалт:
Монгол улсын иргэн, 1998 оны 09 дүгээр сарын 19-ний өдөр Улаанбаатар хотод төрсөн, 19 настай, эрэгтэй бүрэн дунд боловсролтой, мэргэжилгүй, ам бүл 4, эмээ, ах, дүүгийн хамт урьд нь:
Дүүргийн эрүүгийн хэргийн анхан шатны 2 дугаар шүүхийн 2014 оны 12 дугаар сарын 09-ний өдрийн 1442 дугаар шийтгэх тогтоолоор 2002 оны Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 145 дугаар зүйлийн 145.2 дахь хэсэгт зааснаар 02 жил 10 хоногийн хорих ял оногдуулсныг 01 жилээр хойшлуулсан, Боржигон овогт А-гийн О
Холбогдсон хэргийн талаар:
Шүүгдэгч А.О нь согтуугаар 2017 оны 12 дугаар сарын 31-нээс 2018 оны 01 дүгээр сарын 01-нд шилжих шөнө 03 цагийн үед Хан-Уул дүүргийн 04 дүгээр хороо, Арцатын 16 дугаар гудамжинд иргэн А.Э-н нүүрэн тус газар нь цохиж, эрүүл мэндэд нь хөнгөн хохирол учруулсан гэмт хэрэгт холбогджээ /яллах дүгнэлтэд бичигдсэнээр/.
ТОДОРХОЙЛОХ нь:
Нэг: Шүүхийн хэлэлцүүлэгт шүүгдэгчийн мэдүүлсэн мэдүүлэг:
Шүүгдэгч А.О: “...Мөрдөн байцаалтын шатад өгсөн мэдүүлэг үнэн зөв тул нэмж мэдүүлэх зүйл байхгүй, хийсэн хэрэгтээ гэмшиж байна, хөнгөн ял шийтгэл оногдуулж өгнө үү...” гэв.
Хоёр: Шүүхийн хэлэлцүүлэгт талуудаас шинжлэн судалсан болон хавтаст хэрэгт авагдсан бусад бичгийн нотлох баримтууд:
Хохирогч А.Э мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн мэдүүлэгтээ: “...2018 оны 01 дүгээр сарын 01-ний өдөр Баяраагийн гэрээс гараад Дарьганга гэх найзын хамт гэр рүүгээ явж байх замдаа Хан-Уул дүүргийн 04 дүгээр хороо, Арцатын 16 дугаар гудамжинд зүс таних Билгүүнтэй тааралдсан. Тухайн үед Билгүүнийг ахын дүү юу хийж яваа юм бэ гэхэд чи хэзээ миний ах болчихсон юм бэ гэж хэлснээс болж бид хоёр маргалдсан. Маргалдаж байх үед Билгүүн хойшоо алхах гэж байгаад хальтирч унасан. Тэгэхээр нь би хоёр гараараа хоолой хэсгээс нь боогоод дээш нь татаж босгох гэж байхад О гэх залуу гэнэт гарч ирээд миний нүүрэнд хоёр удаа цохисон...” /хх-ийн 10-11/ гэсэн,
Гэрч Д.Хосбаяр мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн мэдүүлэгтээ: “...Билгүүн бие засаад ирье гээд гарсаны дараа О тамхи татахаар гарсан. Тэгтэл Билгүүний эхнэр О, Билгүүн хоёр яагаад орж ирэхгүй удаад байгаа юм бол гэж хэлэхээр нь манай эхнэр, Билгүүний эхнэр бид гурав гарахад хашааны гадна Билгүүн, О хоёр зүс таних Дарьганга, Э хоёртой маргалдаад зогсож байсан. Бид Билгүүнийг аваад гэрт орсны дараа О араас орж ирсэн...” /хх-ийн 17/ гэсэн,
Гэрч Г.Билгүүн мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн мэдүүлэгтээ: “...Бие засах гээд гарахад зүс таних Дарьганга ах явж байсан. Дарьганга ахтай юм яриад зогсож байхад хажуунаас Э гэж хүн “муу бацаан ахыгаа танихгүй байна уу” гэж хэлснээс болж хоорондоо маргалдсан. Маргалдаж байх үедээ би хальтраад доош унасан. Хальтарч унах үед Э намайг босгох гээд хоолойноос боож татсан. Тухайн үед А.О гарч ирээд Эыг тавиулсан...” /хх-ийн 18/ гэсэн,
Шүүгдэгч А.О мөрдөн байцаалтын шатанд яллагдагчаар өгсөн мэдүүлэгтээ: “...2017 оны 12 дугаар сарын 31-нээс 2018 оны 01 дүгээр сарын 01-нд шилжих шөнө Билгүүн бие засахаар гарчихаад орж ирэхгүй удаад байхаар нь араас нь гарахад Билгүүн зүс таних Э ахтай маргалдаад зогсож байсан. Тэр үед Э ах Билгүүнийг унагачихсан хоолойг нь боож байсан. Тэгэхээр нь би Э ахыг боль гээд салгах гэхэд салахгүй болохоор нь гараараа нүүрэн тус газар нь хоёр удаа цохиж тэр хоёрыг салгасан...” /хх-ийн 28-29/ гэсэн мэдүүлгүүд,
- Шүүхийн шинжилгээний үндэсний хүрээлэнгийн шинжээчийн 2018 оны 01 дүгээр сарын 03-ны өдрийн №1026 тоот дүгнэлтэд: “...Дүгнэлт: 1. А.Эын биед үүдэн дээд, доод 4-н шүдний сулрал, уруулын зулгаралт гэмтэл тогтоогдлоо.
2. Дээрх гэмтэл нь мохоо зүйлийн нэг болон хэд хэдэн удаагийн үйлчлэлээр үүсгэгдэнэ.
3. Шүүх эмнэлгийн гэмтлийн зэрэг тогтоох журмын 2.4.1-д зааснаар эрүүл мэндийг түр хугацаагааар сарниулах тул гэмтлийн хөнгөн зэрэгт хамаарна.
4. Цаашид ерөнхий хөдөлмөрийн чадварын тогтонги алдалтад нөлөөлөхгүй.
5. Уг гэмтэл нь тухайн хэрэг болсон гэх цаг хугацаанд үүссэн байх боломжтой...” /хх-ийн 16/ гэсэн дүгнэлт,
- Шүүгдэгчийн иргэний үнэмлэхийн лавлагаа, ял шалгах хуудас /хх-ийн 30-36/ зэрэг болно.
Мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад шүүгдэгч, хохирогч, гэрч нарыг байцааж мэдүүлэг авахдаа Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журам, шаардлагыг зөрчөөгүй, нотлох баримтууд нь тухайн хэрэгт хамааралтай, агуулгын хувьд зөрүүгүй, үйл баримтыг хангалттай тогтоож чадсан, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны оролцогчийн хуулиар хамгаалагдсан эрхийг хассан буюу хязгаарласан зөрчил тогтоогдоогүй, хэргийн талаар нотолбол зохих байдлуудыг хангалттай шалгаж тогтоосон байх тул Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 34.14 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан журмын дагуу прокуророос шүүхэд шилжүүлсэн хэргийн хүрээнд шүүхийн хэлэлцүүлэгт шинжлэгдсэн хэрэгт цугларсан нотлох баримтын хэмжээнд дүгнэлт хийж, А.Од холбогдох эрүүгийн хэргийг хянан шийдвэрлэх боломжтой байна.
I. Гэм буруугийн болон гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирлын талаар:
Шүүгдэгч А.О нь 2017 оны 12 дугаар сарын 31-нээс 2018 оны 01 дүгээр сарын 01-нд шилжих шөнө 03 цагийн үед согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ Хан-Уул дүүргийн 04 дүгээр хооо, Арцатын 16 дугаар гудамжинд иргэн А.Эын нүүрэнд цохиж биед нь үүдэн дээд, доод дөрвөн шүдний сулрал, уруулын зулгаралт гэмтэл бүхий хөнгөн хохирол учруулсан гэмт хэргийг үйлдсэн болох нь хохирогч А.Эын “...Маргалдаж байх үед Билгүүн хойшоо алхах гэж байгаад хальтарч унасан. Тэгэхээр нь би хоёр гараараа хоолой хэсгээс нь боогоод дээш нь татаж босгох гэж байхад О гэх залуу гэнэт гарч ирээд миний нүүрэн тус газар хоёр удаа цохисон...” /хх-ийн 10-11/ гэсэн,
Шүүгдэгч А.О-н “...Тэр үед Э ах Билгүүнийг унагачихсан хоолойг нь боож байсан. Тэгэхээр нь би Э ахыг боль гээд салгах гэхэд салахгүй болохоор нь гараараа нүүрэн тус газар нь хоёр удаа цохиж тэр хоёрыг салгасан...” /хх-ийн 28/ гэсэн мэдүүлгүүд, Шүүхийн шинжилгээний үндэсний хүрээлэнгийн шинжээчийн 2018 оны №1026 тоот дүгнэлтэд: “...Дүгнэлт: 1. А.Эын биед үүдэн дээд, доод 4-н шүдний сулрал, уруулын зулгаралт гэмтэл тогтоогдлоо.
2. Дээрх гэмтэл нь мохоо зүйлийн нэг болон хэд хэдэн удаагийн үйлчлэлээр үүсгэгдэнэ.
3. Шүүх эмнэлгийн гэмтлийн зэрэг тогтоох журмын 2.4.1-д зааснаар эрүүл мэндийг түр хугацаагааар сарниулах тул гэмтлийн хөнгөн зэрэгт хамаарна...” /хх-ийн 16/ гэсэн дүгнэлт, хэрэгт авагдсан болон шүүхийн хэлэлцүүлэгт шинжлэн судлагдсан бусад нотлох баримтуудаар нотлогдон тогтоогдож байна.
Шүүгдэгч А.О нь гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч, хэргийн үйл баримт болоод гэм буруугийн талаар маргаагүй болохыг тэмдэглэх нь зүйтэй.
Хан-Уул дүүргийн Прокурорын газраас шүүгдэгч А.О-н үйлдэлд Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар ял сонсгож, яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн хуулийн зүйл, хэсэг, заалт шүүгдэгчийн гэм буруутай үйлдэлд тохирсон, хэргийн талаар нотолбол зохих байдлуудыг хуульд заасан үндэслэл журмын дагуу шалгаж тодруулсан байх тул дээрх гэмт хэргийг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, энэ зүйл хэсэгт заасан эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх хууль зүйн үндэслэлтэй гэж үзэв.
Гэмт хэргийн улмаас хохирогч А.Э-н биед “үүдэн дээд, доод дөрвөн шүдний сулрал, уруулын зулгаралт” бүхий хөнгөн зэргийн гэмтэл учирсан, хохирогч нь “...эмчилгээний төлбөрт 100.000 төгрөг авсан гомдол санал, нэхэмжлэх зүйл байхгүй...” гэсэн /хх-ийн 50/ тул энэ шүүх хуралдаанаар хянан хэлэлцэх, шийдвэрлэх хохирол төлбөр байхгүй байна.
II. Эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх болон бусад асуудлын талаар:
Шүүх, шүүгдэгч А.О нь гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирол, хор уршгийг арилгасан, гэмт хэрэг гарахад хохирогчийн зүй бус үйлдэл нөлөөлсөн нь Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.5 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.2, 1.4-т заасан эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлэх нөхцөл байдал болно.
Дээр дурдсан хөнгөрүүлэн үзэх нөхцөл болон шүүгдэгч өөрийн гэм бурууг хүлээн зөвшөөрч маргаагүй зэрэг хувийн байдлыг харгалзан прокурорын санал болгосноор торгуулийн ял оногдуулж, уг ялыг хуульд зааснаар 3 сарын хугацаанд хэсэгчлэн төлүүлэх хугацаа тогтоож шийдвэрлэх боломжтой байна.
Энэ хэрэгт шүүгдэгч цагдан хоригдоогүй, хэргийн хамт эд мөрийн баримтаар ирүүлсэн зүйл үгүй, битүүмжлэгдсэн эд хөрөнгө үгүй, гаргуулвал зохих хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардал төлбөргүй, хохирогч А.Э гомдол саналгүй, нэхэмжлэх зүйлгүй гэснийг болон А.О нь бусдад төлөх төлбөргүй, түүний иргэний бичиг баримт шүүхэд ирээгүй болохыг тус тус дурдаж шийдвэрлэв.
Монгол улсын Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.2 дугаар зүйлийн 1, 4, 36.6, 36.7, 36.8, 36.10 дугаар зүйлүүдэд заасныг тус тус удирдлага болгон ТОГТООХ нь:
1. Шүүгдэгч Боржигон овогт А-гийн О-г хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсугай.
2. Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч А.О-г 450 /дөрвөн зуун тавь/ нэгжтэй тэнцэх хэмжээгээр буюу 450.000 /дөрвөн зуун тавин мянга/ төгрөгөөр торгох ял шийтгэсүгэй.
3. Шүүгдэгч А.О-д оногдуулсан 450 /дөрвөн зуун тавь/ нэгжтэй тэнцэх хэмжээгээр буюу 450.000 /дөрвөн зуун тавин мянга/ төгрөгөөр торгох ялын биелэлтэд хяналт тавьж ажиллахыг Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх байгууллагад даалгасугай.
4. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.3 дугаар зүйлийн 4, 5 дахь хэсэгт зааснаар А.О-д оногдуулсан торгуулын ялыг 3 /гурав/ сарын хугацаанд хэсэгчлэн төлөхөөр тогтоож, тогтоосон хугацаанд торгох ялыг биелүүлээгүй бол биелэгдээгүй торгох ялын 15 /арван тав/ нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгийг нэг хоногоор тооцож хорих ялаар солихыг мэдэгдсүгэй.
5. Эрүүгийн 1810000780053 тоот хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураагдсан зүйлгүй, битүүмжилсэн хөрөнгөгүй, шүүгдэгч энэ хэрэгтээ цагдан хоригдсон хоноггүй, түүний иргэний бичиг баримт шүүхэд ирээгүй, бусдад төлөх төлбөргүй, хохирогч А.Э гомдол санал, нэхэмжлэх зүйлгүй гэснийг тус тус дурдсугай.
6. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.10 дугаар зүйлийн 4 дэх хэсэгт зааснаар шийтгэх тогтоол уншиж сонсгосноор хүчинтэй болох бөгөөд шүүгдэгч А.О-д урьд авсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.
7. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 38.1 дүгээр зүйлийн 1, 38.2 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт тус тус зааснаар улсын яллагч, дээд шатны прокурор, оролцогч шийтгэх тогтоолыг гардан авсанаас хойш 14 хоногийн дотор Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд давж заалдах гомдол, эсэргүүцэл гаргах эрхтэйг дурдсугай.
8. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 37.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсэгт зааснаар давж заалдах гомдол гаргасан, эсэргүүцэл бичсэн тохиолдолд тогтоолын биелэлтийг түдгэлзүүлж, шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болтол шүүгдэгч А.О-д авсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.
ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ Д.АЛТАНЖИГҮҮР
МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС
Хан-Уул дүүргийн эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүх хуралдааныг шүүгч Д.Алтанжигүүр даргалж, нарийн бичгийн дарга Г.Соронзонболд, улсын яллагч Г.Ганчимэг, шүүгдэгч А.О нарыг оролцуулан тус шүүхийн хуралдааны танхимд нээлттэй хийсэн хуралдаанаар Хан-Уул дүүргийн прокурорын газраас шүүгдэгч Боржигон овогт А-гийн О-д Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэгт холбогдуулан яллах дүгнэлт үйлдэж, хялбаршуулсан журмаар шийдвэрлүүлэх саналтай ирүүлсэн эрүүгийн 1810000780053 дугаартай хэргийг 2018 оны 02 дугаар сарын 12-ны өдөр хүлээн авч хянан хэлэлцэв.
Шүүгдэгчийн биеийн байцаалт:
Монгол улсын иргэн, 1998 оны 09 дүгээр сарын 19-ний өдөр Улаанбаатар хотод төрсөн, 19 настай, эрэгтэй бүрэн дунд боловсролтой, мэргэжилгүй, ам бүл 4, эмээ, ах, дүүгийн хамт урьд нь:
Дүүргийн эрүүгийн хэргийн анхан шатны 2 дугаар шүүхийн 2014 оны 12 дугаар сарын 09-ний өдрийн 1442 дугаар шийтгэх тогтоолоор 2002 оны Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 145 дугаар зүйлийн 145.2 дахь хэсэгт зааснаар 02 жил 10 хоногийн хорих ял оногдуулсныг 01 жилээр хойшлуулсан, Боржигон овогт А-гийн О
Холбогдсон хэргийн талаар:
Шүүгдэгч А.О нь согтуугаар 2017 оны 12 дугаар сарын 31-нээс 2018 оны 01 дүгээр сарын 01-нд шилжих шөнө 03 цагийн үед Хан-Уул дүүргийн 04 дүгээр хороо, Арцатын 16 дугаар гудамжинд иргэн А.Э-н нүүрэн тус газар нь цохиж, эрүүл мэндэд нь хөнгөн хохирол учруулсан гэмт хэрэгт холбогджээ /яллах дүгнэлтэд бичигдсэнээр/.
ТОДОРХОЙЛОХ нь:
Нэг: Шүүхийн хэлэлцүүлэгт шүүгдэгчийн мэдүүлсэн мэдүүлэг:
Шүүгдэгч А.О: “...Мөрдөн байцаалтын шатад өгсөн мэдүүлэг үнэн зөв тул нэмж мэдүүлэх зүйл байхгүй, хийсэн хэрэгтээ гэмшиж байна, хөнгөн ял шийтгэл оногдуулж өгнө үү...” гэв.
Хоёр: Шүүхийн хэлэлцүүлэгт талуудаас шинжлэн судалсан болон хавтаст хэрэгт авагдсан бусад бичгийн нотлох баримтууд:
Хохирогч А.Э мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн мэдүүлэгтээ: “...2018 оны 01 дүгээр сарын 01-ний өдөр Баяраагийн гэрээс гараад Дарьганга гэх найзын хамт гэр рүүгээ явж байх замдаа Хан-Уул дүүргийн 04 дүгээр хороо, Арцатын 16 дугаар гудамжинд зүс таних Билгүүнтэй тааралдсан. Тухайн үед Билгүүнийг ахын дүү юу хийж яваа юм бэ гэхэд чи хэзээ миний ах болчихсон юм бэ гэж хэлснээс болж бид хоёр маргалдсан. Маргалдаж байх үед Билгүүн хойшоо алхах гэж байгаад хальтирч унасан. Тэгэхээр нь би хоёр гараараа хоолой хэсгээс нь боогоод дээш нь татаж босгох гэж байхад О гэх залуу гэнэт гарч ирээд миний нүүрэнд хоёр удаа цохисон...” /хх-ийн 10-11/ гэсэн,
Гэрч Д.Хосбаяр мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн мэдүүлэгтээ: “...Билгүүн бие засаад ирье гээд гарсаны дараа О тамхи татахаар гарсан. Тэгтэл Билгүүний эхнэр О, Билгүүн хоёр яагаад орж ирэхгүй удаад байгаа юм бол гэж хэлэхээр нь манай эхнэр, Билгүүний эхнэр бид гурав гарахад хашааны гадна Билгүүн, О хоёр зүс таних Дарьганга, Э хоёртой маргалдаад зогсож байсан. Бид Билгүүнийг аваад гэрт орсны дараа О араас орж ирсэн...” /хх-ийн 17/ гэсэн,
Гэрч Г.Билгүүн мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн мэдүүлэгтээ: “...Бие засах гээд гарахад зүс таних Дарьганга ах явж байсан. Дарьганга ахтай юм яриад зогсож байхад хажуунаас Э гэж хүн “муу бацаан ахыгаа танихгүй байна уу” гэж хэлснээс болж хоорондоо маргалдсан. Маргалдаж байх үедээ би хальтраад доош унасан. Хальтарч унах үед Э намайг босгох гээд хоолойноос боож татсан. Тухайн үед А.О гарч ирээд Эыг тавиулсан...” /хх-ийн 18/ гэсэн,
Шүүгдэгч А.О мөрдөн байцаалтын шатанд яллагдагчаар өгсөн мэдүүлэгтээ: “...2017 оны 12 дугаар сарын 31-нээс 2018 оны 01 дүгээр сарын 01-нд шилжих шөнө Билгүүн бие засахаар гарчихаад орж ирэхгүй удаад байхаар нь араас нь гарахад Билгүүн зүс таних Э ахтай маргалдаад зогсож байсан. Тэр үед Э ах Билгүүнийг унагачихсан хоолойг нь боож байсан. Тэгэхээр нь би Э ахыг боль гээд салгах гэхэд салахгүй болохоор нь гараараа нүүрэн тус газар нь хоёр удаа цохиж тэр хоёрыг салгасан...” /хх-ийн 28-29/ гэсэн мэдүүлгүүд,
- Шүүхийн шинжилгээний үндэсний хүрээлэнгийн шинжээчийн 2018 оны 01 дүгээр сарын 03-ны өдрийн №1026 тоот дүгнэлтэд: “...Дүгнэлт: 1. А.Эын биед үүдэн дээд, доод 4-н шүдний сулрал, уруулын зулгаралт гэмтэл тогтоогдлоо.
2. Дээрх гэмтэл нь мохоо зүйлийн нэг болон хэд хэдэн удаагийн үйлчлэлээр үүсгэгдэнэ.
3. Шүүх эмнэлгийн гэмтлийн зэрэг тогтоох журмын 2.4.1-д зааснаар эрүүл мэндийг түр хугацаагааар сарниулах тул гэмтлийн хөнгөн зэрэгт хамаарна.
4. Цаашид ерөнхий хөдөлмөрийн чадварын тогтонги алдалтад нөлөөлөхгүй.
5. Уг гэмтэл нь тухайн хэрэг болсон гэх цаг хугацаанд үүссэн байх боломжтой...” /хх-ийн 16/ гэсэн дүгнэлт,
- Шүүгдэгчийн иргэний үнэмлэхийн лавлагаа, ял шалгах хуудас /хх-ийн 30-36/ зэрэг болно.
Мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад шүүгдэгч, хохирогч, гэрч нарыг байцааж мэдүүлэг авахдаа Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журам, шаардлагыг зөрчөөгүй, нотлох баримтууд нь тухайн хэрэгт хамааралтай, агуулгын хувьд зөрүүгүй, үйл баримтыг хангалттай тогтоож чадсан, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны оролцогчийн хуулиар хамгаалагдсан эрхийг хассан буюу хязгаарласан зөрчил тогтоогдоогүй, хэргийн талаар нотолбол зохих байдлуудыг хангалттай шалгаж тогтоосон байх тул Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 34.14 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан журмын дагуу прокуророос шүүхэд шилжүүлсэн хэргийн хүрээнд шүүхийн хэлэлцүүлэгт шинжлэгдсэн хэрэгт цугларсан нотлох баримтын хэмжээнд дүгнэлт хийж, А.Од холбогдох эрүүгийн хэргийг хянан шийдвэрлэх боломжтой байна.
I. Гэм буруугийн болон гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирлын талаар:
Шүүгдэгч А.О нь 2017 оны 12 дугаар сарын 31-нээс 2018 оны 01 дүгээр сарын 01-нд шилжих шөнө 03 цагийн үед согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ Хан-Уул дүүргийн 04 дүгээр хооо, Арцатын 16 дугаар гудамжинд иргэн А.Эын нүүрэнд цохиж биед нь үүдэн дээд, доод дөрвөн шүдний сулрал, уруулын зулгаралт гэмтэл бүхий хөнгөн хохирол учруулсан гэмт хэргийг үйлдсэн болох нь хохирогч А.Эын “...Маргалдаж байх үед Билгүүн хойшоо алхах гэж байгаад хальтарч унасан. Тэгэхээр нь би хоёр гараараа хоолой хэсгээс нь боогоод дээш нь татаж босгох гэж байхад О гэх залуу гэнэт гарч ирээд миний нүүрэн тус газар хоёр удаа цохисон...” /хх-ийн 10-11/ гэсэн,
Шүүгдэгч А.О-н “...Тэр үед Э ах Билгүүнийг унагачихсан хоолойг нь боож байсан. Тэгэхээр нь би Э ахыг боль гээд салгах гэхэд салахгүй болохоор нь гараараа нүүрэн тус газар нь хоёр удаа цохиж тэр хоёрыг салгасан...” /хх-ийн 28/ гэсэн мэдүүлгүүд, Шүүхийн шинжилгээний үндэсний хүрээлэнгийн шинжээчийн 2018 оны №1026 тоот дүгнэлтэд: “...Дүгнэлт: 1. А.Эын биед үүдэн дээд, доод 4-н шүдний сулрал, уруулын зулгаралт гэмтэл тогтоогдлоо.
2. Дээрх гэмтэл нь мохоо зүйлийн нэг болон хэд хэдэн удаагийн үйлчлэлээр үүсгэгдэнэ.
3. Шүүх эмнэлгийн гэмтлийн зэрэг тогтоох журмын 2.4.1-д зааснаар эрүүл мэндийг түр хугацаагааар сарниулах тул гэмтлийн хөнгөн зэрэгт хамаарна...” /хх-ийн 16/ гэсэн дүгнэлт, хэрэгт авагдсан болон шүүхийн хэлэлцүүлэгт шинжлэн судлагдсан бусад нотлох баримтуудаар нотлогдон тогтоогдож байна.
Шүүгдэгч А.О нь гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч, хэргийн үйл баримт болоод гэм буруугийн талаар маргаагүй болохыг тэмдэглэх нь зүйтэй.
Хан-Уул дүүргийн Прокурорын газраас шүүгдэгч А.О-н үйлдэлд Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар ял сонсгож, яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн хуулийн зүйл, хэсэг, заалт шүүгдэгчийн гэм буруутай үйлдэлд тохирсон, хэргийн талаар нотолбол зохих байдлуудыг хуульд заасан үндэслэл журмын дагуу шалгаж тодруулсан байх тул дээрх гэмт хэргийг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, энэ зүйл хэсэгт заасан эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх хууль зүйн үндэслэлтэй гэж үзэв.
Гэмт хэргийн улмаас хохирогч А.Э-н биед “үүдэн дээд, доод дөрвөн шүдний сулрал, уруулын зулгаралт” бүхий хөнгөн зэргийн гэмтэл учирсан, хохирогч нь “...эмчилгээний төлбөрт 100.000 төгрөг авсан гомдол санал, нэхэмжлэх зүйл байхгүй...” гэсэн /хх-ийн 50/ тул энэ шүүх хуралдаанаар хянан хэлэлцэх, шийдвэрлэх хохирол төлбөр байхгүй байна.
II. Эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх болон бусад асуудлын талаар:
Шүүх, шүүгдэгч А.О нь гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирол, хор уршгийг арилгасан, гэмт хэрэг гарахад хохирогчийн зүй бус үйлдэл нөлөөлсөн нь Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.5 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.2, 1.4-т заасан эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлэх нөхцөл байдал болно.
Дээр дурдсан хөнгөрүүлэн үзэх нөхцөл болон шүүгдэгч өөрийн гэм бурууг хүлээн зөвшөөрч маргаагүй зэрэг хувийн байдлыг харгалзан прокурорын санал болгосноор торгуулийн ял оногдуулж, уг ялыг хуульд зааснаар 3 сарын хугацаанд хэсэгчлэн төлүүлэх хугацаа тогтоож шийдвэрлэх боломжтой байна.
Энэ хэрэгт шүүгдэгч цагдан хоригдоогүй, хэргийн хамт эд мөрийн баримтаар ирүүлсэн зүйл үгүй, битүүмжлэгдсэн эд хөрөнгө үгүй, гаргуулвал зохих хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардал төлбөргүй, хохирогч А.Э гомдол саналгүй, нэхэмжлэх зүйлгүй гэснийг болон А.О нь бусдад төлөх төлбөргүй, түүний иргэний бичиг баримт шүүхэд ирээгүй болохыг тус тус дурдаж шийдвэрлэв.
Монгол улсын Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.2 дугаар зүйлийн 1, 4, 36.6, 36.7, 36.8, 36.10 дугаар зүйлүүдэд заасныг тус тус удирдлага болгон ТОГТООХ нь:
1. Шүүгдэгч Боржигон овогт А-гийн О-г хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсугай.
2. Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч А.О-г 450 /дөрвөн зуун тавь/ нэгжтэй тэнцэх хэмжээгээр буюу 450.000 /дөрвөн зуун тавин мянга/ төгрөгөөр торгох ял шийтгэсүгэй.
3. Шүүгдэгч А.О-д оногдуулсан 450 /дөрвөн зуун тавь/ нэгжтэй тэнцэх хэмжээгээр буюу 450.000 /дөрвөн зуун тавин мянга/ төгрөгөөр торгох ялын биелэлтэд хяналт тавьж ажиллахыг Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх байгууллагад даалгасугай.
4. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.3 дугаар зүйлийн 4, 5 дахь хэсэгт зааснаар А.О-д оногдуулсан торгуулын ялыг 3 /гурав/ сарын хугацаанд хэсэгчлэн төлөхөөр тогтоож, тогтоосон хугацаанд торгох ялыг биелүүлээгүй бол биелэгдээгүй торгох ялын 15 /арван тав/ нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгийг нэг хоногоор тооцож хорих ялаар солихыг мэдэгдсүгэй.
5. Эрүүгийн 1810000780053 тоот хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураагдсан зүйлгүй, битүүмжилсэн хөрөнгөгүй, шүүгдэгч энэ хэрэгтээ цагдан хоригдсон хоноггүй, түүний иргэний бичиг баримт шүүхэд ирээгүй, бусдад төлөх төлбөргүй, хохирогч А.Э гомдол санал, нэхэмжлэх зүйлгүй гэснийг тус тус дурдсугай.
6. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.10 дугаар зүйлийн 4 дэх хэсэгт зааснаар шийтгэх тогтоол уншиж сонсгосноор хүчинтэй болох бөгөөд шүүгдэгч А.О-д урьд авсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.
7. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 38.1 дүгээр зүйлийн 1, 38.2 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт тус тус зааснаар улсын яллагч, дээд шатны прокурор, оролцогч шийтгэх тогтоолыг гардан авсанаас хойш 14 хоногийн дотор Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд давж заалдах гомдол, эсэргүүцэл гаргах эрхтэйг дурдсугай.
8. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 37.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсэгт зааснаар давж заалдах гомдол гаргасан, эсэргүүцэл бичсэн тохиолдолд тогтоолын биелэлтийг түдгэлзүүлж, шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болтол шүүгдэгч А.О-д авсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.
ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ Д.АЛТАНЖИГҮҮР
МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС
Хан-Уул дүүргийн эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүх хуралдааныг шүүгч Д.Алтанжигүүр даргалж, нарийн бичгийн дарга Г.Соронзонболд, улсын яллагч Г.Ганчимэг, шүүгдэгч А.О нарыг оролцуулан тус шүүхийн хуралдааны танхимд нээлттэй хийсэн хуралдаанаар Хан-Уул дүүргийн прокурорын газраас шүүгдэгч Боржигон овогт А-гийн О-д Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэгт холбогдуулан яллах дүгнэлт үйлдэж, хялбаршуулсан журмаар шийдвэрлүүлэх саналтай ирүүлсэн эрүүгийн 1810000780053 дугаартай хэргийг 2018 оны 02 дугаар сарын 12-ны өдөр хүлээн авч хянан хэлэлцэв.
Шүүгдэгчийн биеийн байцаалт:
Монгол улсын иргэн, 1998 оны 09 дүгээр сарын 19-ний өдөр Улаанбаатар хотод төрсөн, 19 настай, эрэгтэй бүрэн дунд боловсролтой, мэргэжилгүй, ам бүл 4, эмээ, ах, дүүгийн хамт урьд нь:
Дүүргийн эрүүгийн хэргийн анхан шатны 2 дугаар шүүхийн 2014 оны 12 дугаар сарын 09-ний өдрийн 1442 дугаар шийтгэх тогтоолоор 2002 оны Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 145 дугаар зүйлийн 145.2 дахь хэсэгт зааснаар 02 жил 10 хоногийн хорих ял оногдуулсныг 01 жилээр хойшлуулсан, Боржигон овогт А-гийн О
Холбогдсон хэргийн талаар:
Шүүгдэгч А.О нь согтуугаар 2017 оны 12 дугаар сарын 31-нээс 2018 оны 01 дүгээр сарын 01-нд шилжих шөнө 03 цагийн үед Хан-Уул дүүргийн 04 дүгээр хороо, Арцатын 16 дугаар гудамжинд иргэн А.Э-н нүүрэн тус газар нь цохиж, эрүүл мэндэд нь хөнгөн хохирол учруулсан гэмт хэрэгт холбогджээ /яллах дүгнэлтэд бичигдсэнээр/.
ТОДОРХОЙЛОХ нь:
Нэг: Шүүхийн хэлэлцүүлэгт шүүгдэгчийн мэдүүлсэн мэдүүлэг:
Шүүгдэгч А.О: “...Мөрдөн байцаалтын шатад өгсөн мэдүүлэг үнэн зөв тул нэмж мэдүүлэх зүйл байхгүй, хийсэн хэрэгтээ гэмшиж байна, хөнгөн ял шийтгэл оногдуулж өгнө үү...” гэв.
Хоёр: Шүүхийн хэлэлцүүлэгт талуудаас шинжлэн судалсан болон хавтаст хэрэгт авагдсан бусад бичгийн нотлох баримтууд:
Хохирогч А.Э мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн мэдүүлэгтээ: “...2018 оны 01 дүгээр сарын 01-ний өдөр Баяраагийн гэрээс гараад Дарьганга гэх найзын хамт гэр рүүгээ явж байх замдаа Хан-Уул дүүргийн 04 дүгээр хороо, Арцатын 16 дугаар гудамжинд зүс таних Билгүүнтэй тааралдсан. Тухайн үед Билгүүнийг ахын дүү юу хийж яваа юм бэ гэхэд чи хэзээ миний ах болчихсон юм бэ гэж хэлснээс болж бид хоёр маргалдсан. Маргалдаж байх үед Билгүүн хойшоо алхах гэж байгаад хальтирч унасан. Тэгэхээр нь би хоёр гараараа хоолой хэсгээс нь боогоод дээш нь татаж босгох гэж байхад О гэх залуу гэнэт гарч ирээд миний нүүрэнд хоёр удаа цохисон...” /хх-ийн 10-11/ гэсэн,
Гэрч Д.Хосбаяр мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн мэдүүлэгтээ: “...Билгүүн бие засаад ирье гээд гарсаны дараа О тамхи татахаар гарсан. Тэгтэл Билгүүний эхнэр О, Билгүүн хоёр яагаад орж ирэхгүй удаад байгаа юм бол гэж хэлэхээр нь манай эхнэр, Билгүүний эхнэр бид гурав гарахад хашааны гадна Билгүүн, О хоёр зүс таних Дарьганга, Э хоёртой маргалдаад зогсож байсан. Бид Билгүүнийг аваад гэрт орсны дараа О араас орж ирсэн...” /хх-ийн 17/ гэсэн,
Гэрч Г.Билгүүн мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн мэдүүлэгтээ: “...Бие засах гээд гарахад зүс таних Дарьганга ах явж байсан. Дарьганга ахтай юм яриад зогсож байхад хажуунаас Э гэж хүн “муу бацаан ахыгаа танихгүй байна уу” гэж хэлснээс болж хоорондоо маргалдсан. Маргалдаж байх үедээ би хальтраад доош унасан. Хальтарч унах үед Э намайг босгох гээд хоолойноос боож татсан. Тухайн үед А.О гарч ирээд Эыг тавиулсан...” /хх-ийн 18/ гэсэн,
Шүүгдэгч А.О мөрдөн байцаалтын шатанд яллагдагчаар өгсөн мэдүүлэгтээ: “...2017 оны 12 дугаар сарын 31-нээс 2018 оны 01 дүгээр сарын 01-нд шилжих шөнө Билгүүн бие засахаар гарчихаад орж ирэхгүй удаад байхаар нь араас нь гарахад Билгүүн зүс таних Э ахтай маргалдаад зогсож байсан. Тэр үед Э ах Билгүүнийг унагачихсан хоолойг нь боож байсан. Тэгэхээр нь би Э ахыг боль гээд салгах гэхэд салахгүй болохоор нь гараараа нүүрэн тус газар нь хоёр удаа цохиж тэр хоёрыг салгасан...” /хх-ийн 28-29/ гэсэн мэдүүлгүүд,
- Шүүхийн шинжилгээний үндэсний хүрээлэнгийн шинжээчийн 2018 оны 01 дүгээр сарын 03-ны өдрийн №1026 тоот дүгнэлтэд: “...Дүгнэлт: 1. А.Эын биед үүдэн дээд, доод 4-н шүдний сулрал, уруулын зулгаралт гэмтэл тогтоогдлоо.
2. Дээрх гэмтэл нь мохоо зүйлийн нэг болон хэд хэдэн удаагийн үйлчлэлээр үүсгэгдэнэ.
3. Шүүх эмнэлгийн гэмтлийн зэрэг тогтоох журмын 2.4.1-д зааснаар эрүүл мэндийг түр хугацаагааар сарниулах тул гэмтлийн хөнгөн зэрэгт хамаарна.
4. Цаашид ерөнхий хөдөлмөрийн чадварын тогтонги алдалтад нөлөөлөхгүй.
5. Уг гэмтэл нь тухайн хэрэг болсон гэх цаг хугацаанд үүссэн байх боломжтой...” /хх-ийн 16/ гэсэн дүгнэлт,
- Шүүгдэгчийн иргэний үнэмлэхийн лавлагаа, ял шалгах хуудас /хх-ийн 30-36/ зэрэг болно.
Мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад шүүгдэгч, хохирогч, гэрч нарыг байцааж мэдүүлэг авахдаа Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журам, шаардлагыг зөрчөөгүй, нотлох баримтууд нь тухайн хэрэгт хамааралтай, агуулгын хувьд зөрүүгүй, үйл баримтыг хангалттай тогтоож чадсан, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны оролцогчийн хуулиар хамгаалагдсан эрхийг хассан буюу хязгаарласан зөрчил тогтоогдоогүй, хэргийн талаар нотолбол зохих байдлуудыг хангалттай шалгаж тогтоосон байх тул Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 34.14 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан журмын дагуу прокуророос шүүхэд шилжүүлсэн хэргийн хүрээнд шүүхийн хэлэлцүүлэгт шинжлэгдсэн хэрэгт цугларсан нотлох баримтын хэмжээнд дүгнэлт хийж, А.Од холбогдох эрүүгийн хэргийг хянан шийдвэрлэх боломжтой байна.
I. Гэм буруугийн болон гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирлын талаар:
Шүүгдэгч А.О нь 2017 оны 12 дугаар сарын 31-нээс 2018 оны 01 дүгээр сарын 01-нд шилжих шөнө 03 цагийн үед согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ Хан-Уул дүүргийн 04 дүгээр хооо, Арцатын 16 дугаар гудамжинд иргэн А.Эын нүүрэнд цохиж биед нь үүдэн дээд, доод дөрвөн шүдний сулрал, уруулын зулгаралт гэмтэл бүхий хөнгөн хохирол учруулсан гэмт хэргийг үйлдсэн болох нь хохирогч А.Эын “...Маргалдаж байх үед Билгүүн хойшоо алхах гэж байгаад хальтарч унасан. Тэгэхээр нь би хоёр гараараа хоолой хэсгээс нь боогоод дээш нь татаж босгох гэж байхад О гэх залуу гэнэт гарч ирээд миний нүүрэн тус газар хоёр удаа цохисон...” /хх-ийн 10-11/ гэсэн,
Шүүгдэгч А.О-н “...Тэр үед Э ах Билгүүнийг унагачихсан хоолойг нь боож байсан. Тэгэхээр нь би Э ахыг боль гээд салгах гэхэд салахгүй болохоор нь гараараа нүүрэн тус газар нь хоёр удаа цохиж тэр хоёрыг салгасан...” /хх-ийн 28/ гэсэн мэдүүлгүүд, Шүүхийн шинжилгээний үндэсний хүрээлэнгийн шинжээчийн 2018 оны №1026 тоот дүгнэлтэд: “...Дүгнэлт: 1. А.Эын биед үүдэн дээд, доод 4-н шүдний сулрал, уруулын зулгаралт гэмтэл тогтоогдлоо.
2. Дээрх гэмтэл нь мохоо зүйлийн нэг болон хэд хэдэн удаагийн үйлчлэлээр үүсгэгдэнэ.
3. Шүүх эмнэлгийн гэмтлийн зэрэг тогтоох журмын 2.4.1-д зааснаар эрүүл мэндийг түр хугацаагааар сарниулах тул гэмтлийн хөнгөн зэрэгт хамаарна...” /хх-ийн 16/ гэсэн дүгнэлт, хэрэгт авагдсан болон шүүхийн хэлэлцүүлэгт шинжлэн судлагдсан бусад нотлох баримтуудаар нотлогдон тогтоогдож байна.
Шүүгдэгч А.О нь гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч, хэргийн үйл баримт болоод гэм буруугийн талаар маргаагүй болохыг тэмдэглэх нь зүйтэй.
Хан-Уул дүүргийн Прокурорын газраас шүүгдэгч А.О-н үйлдэлд Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар ял сонсгож, яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн хуулийн зүйл, хэсэг, заалт шүүгдэгчийн гэм буруутай үйлдэлд тохирсон, хэргийн талаар нотолбол зохих байдлуудыг хуульд заасан үндэслэл журмын дагуу шалгаж тодруулсан байх тул дээрх гэмт хэргийг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, энэ зүйл хэсэгт заасан эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх хууль зүйн үндэслэлтэй гэж үзэв.
Гэмт хэргийн улмаас хохирогч А.Э-н биед “үүдэн дээд, доод дөрвөн шүдний сулрал, уруулын зулгаралт” бүхий хөнгөн зэргийн гэмтэл учирсан, хохирогч нь “...эмчилгээний төлбөрт 100.000 төгрөг авсан гомдол санал, нэхэмжлэх зүйл байхгүй...” гэсэн /хх-ийн 50/ тул энэ шүүх хуралдаанаар хянан хэлэлцэх, шийдвэрлэх хохирол төлбөр байхгүй байна.
II. Эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх болон бусад асуудлын талаар:
Шүүх, шүүгдэгч А.О нь гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирол, хор уршгийг арилгасан, гэмт хэрэг гарахад хохирогчийн зүй бус үйлдэл нөлөөлсөн нь Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.5 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.2, 1.4-т заасан эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлэх нөхцөл байдал болно.
Дээр дурдсан хөнгөрүүлэн үзэх нөхцөл болон шүүгдэгч өөрийн гэм бурууг хүлээн зөвшөөрч маргаагүй зэрэг хувийн байдлыг харгалзан прокурорын санал болгосноор торгуулийн ял оногдуулж, уг ялыг хуульд зааснаар 3 сарын хугацаанд хэсэгчлэн төлүүлэх хугацаа тогтоож шийдвэрлэх боломжтой байна.
Энэ хэрэгт шүүгдэгч цагдан хоригдоогүй, хэргийн хамт эд мөрийн баримтаар ирүүлсэн зүйл үгүй, битүүмжлэгдсэн эд хөрөнгө үгүй, гаргуулвал зохих хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардал төлбөргүй, хохирогч А.Э гомдол саналгүй, нэхэмжлэх зүйлгүй гэснийг болон А.О нь бусдад төлөх төлбөргүй, түүний иргэний бичиг баримт шүүхэд ирээгүй болохыг тус тус дурдаж шийдвэрлэв.
Монгол улсын Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.2 дугаар зүйлийн 1, 4, 36.6, 36.7, 36.8, 36.10 дугаар зүйлүүдэд заасныг тус тус удирдлага болгон ТОГТООХ нь:
1. Шүүгдэгч Боржигон овогт А-гийн О-г хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсугай.
2. Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч А.О-г 450 /дөрвөн зуун тавь/ нэгжтэй тэнцэх хэмжээгээр буюу 450.000 /дөрвөн зуун тавин мянга/ төгрөгөөр торгох ял шийтгэсүгэй.
3. Шүүгдэгч А.О-д оногдуулсан 450 /дөрвөн зуун тавь/ нэгжтэй тэнцэх хэмжээгээр буюу 450.000 /дөрвөн зуун тавин мянга/ төгрөгөөр торгох ялын биелэлтэд хяналт тавьж ажиллахыг Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх байгууллагад даалгасугай.
4. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.3 дугаар зүйлийн 4, 5 дахь хэсэгт зааснаар А.О-д оногдуулсан торгуулын ялыг 3 /гурав/ сарын хугацаанд хэсэгчлэн төлөхөөр тогтоож, тогтоосон хугацаанд торгох ялыг биелүүлээгүй бол биелэгдээгүй торгох ялын 15 /арван тав/ нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгийг нэг хоногоор тооцож хорих ялаар солихыг мэдэгдсүгэй.
5. Эрүүгийн 1810000780053 тоот хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураагдсан зүйлгүй, битүүмжилсэн хөрөнгөгүй, шүүгдэгч энэ хэрэгтээ цагдан хоригдсон хоноггүй, түүний иргэний бичиг баримт шүүхэд ирээгүй, бусдад төлөх төлбөргүй, хохирогч А.Э гомдол санал, нэхэмжлэх зүйлгүй гэснийг тус тус дурдсугай.
6. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.10 дугаар зүйлийн 4 дэх хэсэгт зааснаар шийтгэх тогтоол уншиж сонсгосноор хүчинтэй болох бөгөөд шүүгдэгч А.О-д урьд авсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.
7. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 38.1 дүгээр зүйлийн 1, 38.2 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт тус тус зааснаар улсын яллагч, дээд шатны прокурор, оролцогч шийтгэх тогтоолыг гардан авсанаас хойш 14 хоногийн дотор Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд давж заалдах гомдол, эсэргүүцэл гаргах эрхтэйг дурдсугай.
8. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 37.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсэгт зааснаар давж заалдах гомдол гаргасан, эсэргүүцэл бичсэн тохиолдолд тогтоолын биелэлтийг түдгэлзүүлж, шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болтол шүүгдэгч А.О-д авсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.
ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ Д.АЛТАНЖИГҮҮР
МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС
Хан-Уул дүүргийн эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүх хуралдааныг шүүгч Д.Алтанжигүүр даргалж, нарийн бичгийн дарга Г.Соронзонболд, улсын яллагч Г.Ганчимэг, шүүгдэгч А.О нарыг оролцуулан тус шүүхийн хуралдааны танхимд нээлттэй хийсэн хуралдаанаар Хан-Уул дүүргийн прокурорын газраас шүүгдэгч Боржигон овогт А-гийн О-д Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэгт холбогдуулан яллах дүгнэлт үйлдэж, хялбаршуулсан журмаар шийдвэрлүүлэх саналтай ирүүлсэн эрүүгийн 1810000780053 дугаартай хэргийг 2018 оны 02 дугаар сарын 12-ны өдөр хүлээн авч хянан хэлэлцэв.
Шүүгдэгчийн биеийн байцаалт:
Монгол улсын иргэн, 1998 оны 09 дүгээр сарын 19-ний өдөр Улаанбаатар хотод төрсөн, 19 настай, эрэгтэй бүрэн дунд боловсролтой, мэргэжилгүй, ам бүл 4, эмээ, ах, дүүгийн хамт урьд нь:
Дүүргийн эрүүгийн хэргийн анхан шатны 2 дугаар шүүхийн 2014 оны 12 дугаар сарын 09-ний өдрийн 1442 дугаар шийтгэх тогтоолоор 2002 оны Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 145 дугаар зүйлийн 145.2 дахь хэсэгт зааснаар 02 жил 10 хоногийн хорих ял оногдуулсныг 01 жилээр хойшлуулсан, Боржигон овогт А-гийн О
Холбогдсон хэргийн талаар:
Шүүгдэгч А.О нь согтуугаар 2017 оны 12 дугаар сарын 31-нээс 2018 оны 01 дүгээр сарын 01-нд шилжих шөнө 03 цагийн үед Хан-Уул дүүргийн 04 дүгээр хороо, Арцатын 16 дугаар гудамжинд иргэн А.Э-н нүүрэн тус газар нь цохиж, эрүүл мэндэд нь хөнгөн хохирол учруулсан гэмт хэрэгт холбогджээ /яллах дүгнэлтэд бичигдсэнээр/.
ТОДОРХОЙЛОХ нь:
Нэг: Шүүхийн хэлэлцүүлэгт шүүгдэгчийн мэдүүлсэн мэдүүлэг:
Шүүгдэгч А.О: “...Мөрдөн байцаалтын шатад өгсөн мэдүүлэг үнэн зөв тул нэмж мэдүүлэх зүйл байхгүй, хийсэн хэрэгтээ гэмшиж байна, хөнгөн ял шийтгэл оногдуулж өгнө үү...” гэв.
Хоёр: Шүүхийн хэлэлцүүлэгт талуудаас шинжлэн судалсан болон хавтаст хэрэгт авагдсан бусад бичгийн нотлох баримтууд:
Хохирогч А.Э мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн мэдүүлэгтээ: “...2018 оны 01 дүгээр сарын 01-ний өдөр Баяраагийн гэрээс гараад Дарьганга гэх найзын хамт гэр рүүгээ явж байх замдаа Хан-Уул дүүргийн 04 дүгээр хороо, Арцатын 16 дугаар гудамжинд зүс таних Билгүүнтэй тааралдсан. Тухайн үед Билгүүнийг ахын дүү юу хийж яваа юм бэ гэхэд чи хэзээ миний ах болчихсон юм бэ гэж хэлснээс болж бид хоёр маргалдсан. Маргалдаж байх үед Билгүүн хойшоо алхах гэж байгаад хальтирч унасан. Тэгэхээр нь би хоёр гараараа хоолой хэсгээс нь боогоод дээш нь татаж босгох гэж байхад О гэх залуу гэнэт гарч ирээд миний нүүрэнд хоёр удаа цохисон...” /хх-ийн 10-11/ гэсэн,
Гэрч Д.Хосбаяр мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн мэдүүлэгтээ: “...Билгүүн бие засаад ирье гээд гарсаны дараа О тамхи татахаар гарсан. Тэгтэл Билгүүний эхнэр О, Билгүүн хоёр яагаад орж ирэхгүй удаад байгаа юм бол гэж хэлэхээр нь манай эхнэр, Билгүүний эхнэр бид гурав гарахад хашааны гадна Билгүүн, О хоёр зүс таних Дарьганга, Э хоёртой маргалдаад зогсож байсан. Бид Билгүүнийг аваад гэрт орсны дараа О араас орж ирсэн...” /хх-ийн 17/ гэсэн,
Гэрч Г.Билгүүн мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн мэдүүлэгтээ: “...Бие засах гээд гарахад зүс таних Дарьганга ах явж байсан. Дарьганга ахтай юм яриад зогсож байхад хажуунаас Э гэж хүн “муу бацаан ахыгаа танихгүй байна уу” гэж хэлснээс болж хоорондоо маргалдсан. Маргалдаж байх үедээ би хальтраад доош унасан. Хальтарч унах үед Э намайг босгох гээд хоолойноос боож татсан. Тухайн үед А.О гарч ирээд Эыг тавиулсан...” /хх-ийн 18/ гэсэн,
Шүүгдэгч А.О мөрдөн байцаалтын шатанд яллагдагчаар өгсөн мэдүүлэгтээ: “...2017 оны 12 дугаар сарын 31-нээс 2018 оны 01 дүгээр сарын 01-нд шилжих шөнө Билгүүн бие засахаар гарчихаад орж ирэхгүй удаад байхаар нь араас нь гарахад Билгүүн зүс таних Э ахтай маргалдаад зогсож байсан. Тэр үед Э ах Билгүүнийг унагачихсан хоолойг нь боож байсан. Тэгэхээр нь би Э ахыг боль гээд салгах гэхэд салахгүй болохоор нь гараараа нүүрэн тус газар нь хоёр удаа цохиж тэр хоёрыг салгасан...” /хх-ийн 28-29/ гэсэн мэдүүлгүүд,
- Шүүхийн шинжилгээний үндэсний хүрээлэнгийн шинжээчийн 2018 оны 01 дүгээр сарын 03-ны өдрийн №1026 тоот дүгнэлтэд: “...Дүгнэлт: 1. А.Эын биед үүдэн дээд, доод 4-н шүдний сулрал, уруулын зулгаралт гэмтэл тогтоогдлоо.
2. Дээрх гэмтэл нь мохоо зүйлийн нэг болон хэд хэдэн удаагийн үйлчлэлээр үүсгэгдэнэ.
3. Шүүх эмнэлгийн гэмтлийн зэрэг тогтоох журмын 2.4.1-д зааснаар эрүүл мэндийг түр хугацаагааар сарниулах тул гэмтлийн хөнгөн зэрэгт хамаарна.
4. Цаашид ерөнхий хөдөлмөрийн чадварын тогтонги алдалтад нөлөөлөхгүй.
5. Уг гэмтэл нь тухайн хэрэг болсон гэх цаг хугацаанд үүссэн байх боломжтой...” /хх-ийн 16/ гэсэн дүгнэлт,
- Шүүгдэгчийн иргэний үнэмлэхийн лавлагаа, ял шалгах хуудас /хх-ийн 30-36/ зэрэг болно.
Мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад шүүгдэгч, хохирогч, гэрч нарыг байцааж мэдүүлэг авахдаа Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журам, шаардлагыг зөрчөөгүй, нотлох баримтууд нь тухайн хэрэгт хамааралтай, агуулгын хувьд зөрүүгүй, үйл баримтыг хангалттай тогтоож чадсан, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны оролцогчийн хуулиар хамгаалагдсан эрхийг хассан буюу хязгаарласан зөрчил тогтоогдоогүй, хэргийн талаар нотолбол зохих байдлуудыг хангалттай шалгаж тогтоосон байх тул Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 34.14 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан журмын дагуу прокуророос шүүхэд шилжүүлсэн хэргийн хүрээнд шүүхийн хэлэлцүүлэгт шинжлэгдсэн хэрэгт цугларсан нотлох баримтын хэмжээнд дүгнэлт хийж, А.Од холбогдох эрүүгийн хэргийг хянан шийдвэрлэх боломжтой байна.
I. Гэм буруугийн болон гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирлын талаар:
Шүүгдэгч А.О нь 2017 оны 12 дугаар сарын 31-нээс 2018 оны 01 дүгээр сарын 01-нд шилжих шөнө 03 цагийн үед согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ Хан-Уул дүүргийн 04 дүгээр хооо, Арцатын 16 дугаар гудамжинд иргэн А.Эын нүүрэнд цохиж биед нь үүдэн дээд, доод дөрвөн шүдний сулрал, уруулын зулгаралт гэмтэл бүхий хөнгөн хохирол учруулсан гэмт хэргийг үйлдсэн болох нь хохирогч А.Эын “...Маргалдаж байх үед Билгүүн хойшоо алхах гэж байгаад хальтарч унасан. Тэгэхээр нь би хоёр гараараа хоолой хэсгээс нь боогоод дээш нь татаж босгох гэж байхад О гэх залуу гэнэт гарч ирээд миний нүүрэн тус газар хоёр удаа цохисон...” /хх-ийн 10-11/ гэсэн,
Шүүгдэгч А.О-н “...Тэр үед Э ах Билгүүнийг унагачихсан хоолойг нь боож байсан. Тэгэхээр нь би Э ахыг боль гээд салгах гэхэд салахгүй болохоор нь гараараа нүүрэн тус газар нь хоёр удаа цохиж тэр хоёрыг салгасан...” /хх-ийн 28/ гэсэн мэдүүлгүүд, Шүүхийн шинжилгээний үндэсний хүрээлэнгийн шинжээчийн 2018 оны №1026 тоот дүгнэлтэд: “...Дүгнэлт: 1. А.Эын биед үүдэн дээд, доод 4-н шүдний сулрал, уруулын зулгаралт гэмтэл тогтоогдлоо.
2. Дээрх гэмтэл нь мохоо зүйлийн нэг болон хэд хэдэн удаагийн үйлчлэлээр үүсгэгдэнэ.
3. Шүүх эмнэлгийн гэмтлийн зэрэг тогтоох журмын 2.4.1-д зааснаар эрүүл мэндийг түр хугацаагааар сарниулах тул гэмтлийн хөнгөн зэрэгт хамаарна...” /хх-ийн 16/ гэсэн дүгнэлт, хэрэгт авагдсан болон шүүхийн хэлэлцүүлэгт шинжлэн судлагдсан бусад нотлох баримтуудаар нотлогдон тогтоогдож байна.
Шүүгдэгч А.О нь гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч, хэргийн үйл баримт болоод гэм буруугийн талаар маргаагүй болохыг тэмдэглэх нь зүйтэй.
Хан-Уул дүүргийн Прокурорын газраас шүүгдэгч А.О-н үйлдэлд Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар ял сонсгож, яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн хуулийн зүйл, хэсэг, заалт шүүгдэгчийн гэм буруутай үйлдэлд тохирсон, хэргийн талаар нотолбол зохих байдлуудыг хуульд заасан үндэслэл журмын дагуу шалгаж тодруулсан байх тул дээрх гэмт хэргийг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, энэ зүйл хэсэгт заасан эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх хууль зүйн үндэслэлтэй гэж үзэв.
Гэмт хэргийн улмаас хохирогч А.Э-н биед “үүдэн дээд, доод дөрвөн шүдний сулрал, уруулын зулгаралт” бүхий хөнгөн зэргийн гэмтэл учирсан, хохирогч нь “...эмчилгээний төлбөрт 100.000 төгрөг авсан гомдол санал, нэхэмжлэх зүйл байхгүй...” гэсэн /хх-ийн 50/ тул энэ шүүх хуралдаанаар хянан хэлэлцэх, шийдвэрлэх хохирол төлбөр байхгүй байна.
II. Эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх болон бусад асуудлын талаар:
Шүүх, шүүгдэгч А.О нь гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирол, хор уршгийг арилгасан, гэмт хэрэг гарахад хохирогчийн зүй бус үйлдэл нөлөөлсөн нь Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.5 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.2, 1.4-т заасан эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлэх нөхцөл байдал болно.
Дээр дурдсан хөнгөрүүлэн үзэх нөхцөл болон шүүгдэгч өөрийн гэм бурууг хүлээн зөвшөөрч маргаагүй зэрэг хувийн байдлыг харгалзан прокурорын санал болгосноор торгуулийн ял оногдуулж, уг ялыг хуульд зааснаар 3 сарын хугацаанд хэсэгчлэн төлүүлэх хугацаа тогтоож шийдвэрлэх боломжтой байна.
Энэ хэрэгт шүүгдэгч цагдан хоригдоогүй, хэргийн хамт эд мөрийн баримтаар ирүүлсэн зүйл үгүй, битүүмжлэгдсэн эд хөрөнгө үгүй, гаргуулвал зохих хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардал төлбөргүй, хохирогч А.Э гомдол саналгүй, нэхэмжлэх зүйлгүй гэснийг болон А.О нь бусдад төлөх төлбөргүй, түүний иргэний бичиг баримт шүүхэд ирээгүй болохыг тус тус дурдаж шийдвэрлэв.
Монгол улсын Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.2 дугаар зүйлийн 1, 4, 36.6, 36.7, 36.8, 36.10 дугаар зүйлүүдэд заасныг тус тус удирдлага болгон ТОГТООХ нь:
1. Шүүгдэгч Боржигон овогт А-гийн О-г хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсугай.
2. Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч А.О-г 450 /дөрвөн зуун тавь/ нэгжтэй тэнцэх хэмжээгээр буюу 450.000 /дөрвөн зуун тавин мянга/ төгрөгөөр торгох ял шийтгэсүгэй.
3. Шүүгдэгч А.О-д оногдуулсан 450 /дөрвөн зуун тавь/ нэгжтэй тэнцэх хэмжээгээр буюу 450.000 /дөрвөн зуун тавин мянга/ төгрөгөөр торгох ялын биелэлтэд хяналт тавьж ажиллахыг Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх байгууллагад даалгасугай.
4. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.3 дугаар зүйлийн 4, 5 дахь хэсэгт зааснаар А.О-д оногдуулсан торгуулын ялыг 3 /гурав/ сарын хугацаанд хэсэгчлэн төлөхөөр тогтоож, тогтоосон хугацаанд торгох ялыг биелүүлээгүй бол биелэгдээгүй торгох ялын 15 /арван тав/ нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгийг нэг хоногоор тооцож хорих ялаар солихыг мэдэгдсүгэй.
5. Эрүүгийн 1810000780053 тоот хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураагдсан зүйлгүй, битүүмжилсэн хөрөнгөгүй, шүүгдэгч энэ хэрэгтээ цагдан хоригдсон хоноггүй, түүний иргэний бичиг баримт шүүхэд ирээгүй, бусдад төлөх төлбөргүй, хохирогч А.Э гомдол санал, нэхэмжлэх зүйлгүй гэснийг тус тус дурдсугай.
6. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.10 дугаар зүйлийн 4 дэх хэсэгт зааснаар шийтгэх тогтоол уншиж сонсгосноор хүчинтэй болох бөгөөд шүүгдэгч А.О-д урьд авсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.
7. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 38.1 дүгээр зүйлийн 1, 38.2 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт тус тус зааснаар улсын яллагч, дээд шатны прокурор, оролцогч шийтгэх тогтоолыг гардан авсанаас хойш 14 хоногийн дотор Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд давж заалдах гомдол, эсэргүүцэл гаргах эрхтэйг дурдсугай.
8. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 37.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсэгт зааснаар давж заалдах гомдол гаргасан, эсэргүүцэл бичсэн тохиолдолд тогтоолын биелэлтийг түдгэлзүүлж, шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болтол шүүгдэгч А.О-д авсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.
ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ Д.АЛТАНЖИГҮҮР
МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС
Хан-Уул дүүргийн эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүх хуралдааныг шүүгч Д.Алтанжигүүр даргалж, нарийн бичгийн дарга Г.Соронзонболд, улсын яллагч Г.Ганчимэг, шүүгдэгч А.О нарыг оролцуулан тус шүүхийн хуралдааны танхимд нээлттэй хийсэн хуралдаанаар Хан-Уул дүүргийн прокурорын газраас шүүгдэгч Боржигон овогт А-гийн О-д Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэгт холбогдуулан яллах дүгнэлт үйлдэж, хялбаршуулсан журмаар шийдвэрлүүлэх саналтай ирүүлсэн эрүүгийн 1810000780053 дугаартай хэргийг 2018 оны 02 дугаар сарын 12-ны өдөр хүлээн авч хянан хэлэлцэв.
Шүүгдэгчийн биеийн байцаалт:
Монгол улсын иргэн, 1998 оны 09 дүгээр сарын 19-ний өдөр Улаанбаатар хотод төрсөн, 19 настай, эрэгтэй бүрэн дунд боловсролтой, мэргэжилгүй, ам бүл 4, эмээ, ах, дүүгийн хамт урьд нь:
Дүүргийн эрүүгийн хэргийн анхан шатны 2 дугаар шүүхийн 2014 оны 12 дугаар сарын 09-ний өдрийн 1442 дугаар шийтгэх тогтоолоор 2002 оны Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 145 дугаар зүйлийн 145.2 дахь хэсэгт зааснаар 02 жил 10 хоногийн хорих ял оногдуулсныг 01 жилээр хойшлуулсан, Боржигон овогт А-гийн О
Холбогдсон хэргийн талаар:
Шүүгдэгч А.О нь согтуугаар 2017 оны 12 дугаар сарын 31-нээс 2018 оны 01 дүгээр сарын 01-нд шилжих шөнө 03 цагийн үед Хан-Уул дүүргийн 04 дүгээр хороо, Арцатын 16 дугаар гудамжинд иргэн А.Э-н нүүрэн тус газар нь цохиж, эрүүл мэндэд нь хөнгөн хохирол учруулсан гэмт хэрэгт холбогджээ /яллах дүгнэлтэд бичигдсэнээр/.
ТОДОРХОЙЛОХ нь:
Нэг: Шүүхийн хэлэлцүүлэгт шүүгдэгчийн мэдүүлсэн мэдүүлэг:
Шүүгдэгч А.О: “...Мөрдөн байцаалтын шатад өгсөн мэдүүлэг үнэн зөв тул нэмж мэдүүлэх зүйл байхгүй, хийсэн хэрэгтээ гэмшиж байна, хөнгөн ял шийтгэл оногдуулж өгнө үү...” гэв.
Хоёр: Шүүхийн хэлэлцүүлэгт талуудаас шинжлэн судалсан болон хавтаст хэрэгт авагдсан бусад бичгийн нотлох баримтууд:
Хохирогч А.Э мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн мэдүүлэгтээ: “...2018 оны 01 дүгээр сарын 01-ний өдөр Баяраагийн гэрээс гараад Дарьганга гэх найзын хамт гэр рүүгээ явж байх замдаа Хан-Уул дүүргийн 04 дүгээр хороо, Арцатын 16 дугаар гудамжинд зүс таних Билгүүнтэй тааралдсан. Тухайн үед Билгүүнийг ахын дүү юу хийж яваа юм бэ гэхэд чи хэзээ миний ах болчихсон юм бэ гэж хэлснээс болж бид хоёр маргалдсан. Маргалдаж байх үед Билгүүн хойшоо алхах гэж байгаад хальтирч унасан. Тэгэхээр нь би хоёр гараараа хоолой хэсгээс нь боогоод дээш нь татаж босгох гэж байхад О гэх залуу гэнэт гарч ирээд миний нүүрэнд хоёр удаа цохисон...” /хх-ийн 10-11/ гэсэн,
Гэрч Д.Хосбаяр мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн мэдүүлэгтээ: “...Билгүүн бие засаад ирье гээд гарсаны дараа О тамхи татахаар гарсан. Тэгтэл Билгүүний эхнэр О, Билгүүн хоёр яагаад орж ирэхгүй удаад байгаа юм бол гэж хэлэхээр нь манай эхнэр, Билгүүний эхнэр бид гурав гарахад хашааны гадна Билгүүн, О хоёр зүс таних Дарьганга, Э хоёртой маргалдаад зогсож байсан. Бид Билгүүнийг аваад гэрт орсны дараа О араас орж ирсэн...” /хх-ийн 17/ гэсэн,
Гэрч Г.Билгүүн мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн мэдүүлэгтээ: “...Бие засах гээд гарахад зүс таних Дарьганга ах явж байсан. Дарьганга ахтай юм яриад зогсож байхад хажуунаас Э гэж хүн “муу бацаан ахыгаа танихгүй байна уу” гэж хэлснээс болж хоорондоо маргалдсан. Маргалдаж байх үедээ би хальтраад доош унасан. Хальтарч унах үед Э намайг босгох гээд хоолойноос боож татсан. Тухайн үед А.О гарч ирээд Эыг тавиулсан...” /хх-ийн 18/ гэсэн,
Шүүгдэгч А.О мөрдөн байцаалтын шатанд яллагдагчаар өгсөн мэдүүлэгтээ: “...2017 оны 12 дугаар сарын 31-нээс 2018 оны 01 дүгээр сарын 01-нд шилжих шөнө Билгүүн бие засахаар гарчихаад орж ирэхгүй удаад байхаар нь араас нь гарахад Билгүүн зүс таних Э ахтай маргалдаад зогсож байсан. Тэр үед Э ах Билгүүнийг унагачихсан хоолойг нь боож байсан. Тэгэхээр нь би Э ахыг боль гээд салгах гэхэд салахгүй болохоор нь гараараа нүүрэн тус газар нь хоёр удаа цохиж тэр хоёрыг салгасан...” /хх-ийн 28-29/ гэсэн мэдүүлгүүд,
- Шүүхийн шинжилгээний үндэсний хүрээлэнгийн шинжээчийн 2018 оны 01 дүгээр сарын 03-ны өдрийн №1026 тоот дүгнэлтэд: “...Дүгнэлт: 1. А.Эын биед үүдэн дээд, доод 4-н шүдний сулрал, уруулын зулгаралт гэмтэл тогтоогдлоо.
2. Дээрх гэмтэл нь мохоо зүйлийн нэг болон хэд хэдэн удаагийн үйлчлэлээр үүсгэгдэнэ.
3. Шүүх эмнэлгийн гэмтлийн зэрэг тогтоох журмын 2.4.1-д зааснаар эрүүл мэндийг түр хугацаагааар сарниулах тул гэмтлийн хөнгөн зэрэгт хамаарна.
4. Цаашид ерөнхий хөдөлмөрийн чадварын тогтонги алдалтад нөлөөлөхгүй.
5. Уг гэмтэл нь тухайн хэрэг болсон гэх цаг хугацаанд үүссэн байх боломжтой...” /хх-ийн 16/ гэсэн дүгнэлт,
- Шүүгдэгчийн иргэний үнэмлэхийн лавлагаа, ял шалгах хуудас /хх-ийн 30-36/ зэрэг болно.
Мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад шүүгдэгч, хохирогч, гэрч нарыг байцааж мэдүүлэг авахдаа Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журам, шаардлагыг зөрчөөгүй, нотлох баримтууд нь тухайн хэрэгт хамааралтай, агуулгын хувьд зөрүүгүй, үйл баримтыг хангалттай тогтоож чадсан, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны оролцогчийн хуулиар хамгаалагдсан эрхийг хассан буюу хязгаарласан зөрчил тогтоогдоогүй, хэргийн талаар нотолбол зохих байдлуудыг хангалттай шалгаж тогтоосон байх тул Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 34.14 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан журмын дагуу прокуророос шүүхэд шилжүүлсэн хэргийн хүрээнд шүүхийн хэлэлцүүлэгт шинжлэгдсэн хэрэгт цугларсан нотлох баримтын хэмжээнд дүгнэлт хийж, А.Од холбогдох эрүүгийн хэргийг хянан шийдвэрлэх боломжтой байна.
I. Гэм буруугийн болон гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирлын талаар:
Шүүгдэгч А.О нь 2017 оны 12 дугаар сарын 31-нээс 2018 оны 01 дүгээр сарын 01-нд шилжих шөнө 03 цагийн үед согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ Хан-Уул дүүргийн 04 дүгээр хооо, Арцатын 16 дугаар гудамжинд иргэн А.Эын нүүрэнд цохиж биед нь үүдэн дээд, доод дөрвөн шүдний сулрал, уруулын зулгаралт гэмтэл бүхий хөнгөн хохирол учруулсан гэмт хэргийг үйлдсэн болох нь хохирогч А.Эын “...Маргалдаж байх үед Билгүүн хойшоо алхах гэж байгаад хальтарч унасан. Тэгэхээр нь би хоёр гараараа хоолой хэсгээс нь боогоод дээш нь татаж босгох гэж байхад О гэх залуу гэнэт гарч ирээд миний нүүрэн тус газар хоёр удаа цохисон...” /хх-ийн 10-11/ гэсэн,
Шүүгдэгч А.О-н “...Тэр үед Э ах Билгүүнийг унагачихсан хоолойг нь боож байсан. Тэгэхээр нь би Э ахыг боль гээд салгах гэхэд салахгүй болохоор нь гараараа нүүрэн тус газар нь хоёр удаа цохиж тэр хоёрыг салгасан...” /хх-ийн 28/ гэсэн мэдүүлгүүд, Шүүхийн шинжилгээний үндэсний хүрээлэнгийн шинжээчийн 2018 оны №1026 тоот дүгнэлтэд: “...Дүгнэлт: 1. А.Эын биед үүдэн дээд, доод 4-н шүдний сулрал, уруулын зулгаралт гэмтэл тогтоогдлоо.
2. Дээрх гэмтэл нь мохоо зүйлийн нэг болон хэд хэдэн удаагийн үйлчлэлээр үүсгэгдэнэ.
3. Шүүх эмнэлгийн гэмтлийн зэрэг тогтоох журмын 2.4.1-д зааснаар эрүүл мэндийг түр хугацаагааар сарниулах тул гэмтлийн хөнгөн зэрэгт хамаарна...” /хх-ийн 16/ гэсэн дүгнэлт, хэрэгт авагдсан болон шүүхийн хэлэлцүүлэгт шинжлэн судлагдсан бусад нотлох баримтуудаар нотлогдон тогтоогдож байна.
Шүүгдэгч А.О нь гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч, хэргийн үйл баримт болоод гэм буруугийн талаар маргаагүй болохыг тэмдэглэх нь зүйтэй.
Хан-Уул дүүргийн Прокурорын газраас шүүгдэгч А.О-н үйлдэлд Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар ял сонсгож, яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн хуулийн зүйл, хэсэг, заалт шүүгдэгчийн гэм буруутай үйлдэлд тохирсон, хэргийн талаар нотолбол зохих байдлуудыг хуульд заасан үндэслэл журмын дагуу шалгаж тодруулсан байх тул дээрх гэмт хэргийг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, энэ зүйл хэсэгт заасан эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх хууль зүйн үндэслэлтэй гэж үзэв.
Гэмт хэргийн улмаас хохирогч А.Э-н биед “үүдэн дээд, доод дөрвөн шүдний сулрал, уруулын зулгаралт” бүхий хөнгөн зэргийн гэмтэл учирсан, хохирогч нь “...эмчилгээний төлбөрт 100.000 төгрөг авсан гомдол санал, нэхэмжлэх зүйл байхгүй...” гэсэн /хх-ийн 50/ тул энэ шүүх хуралдаанаар хянан хэлэлцэх, шийдвэрлэх хохирол төлбөр байхгүй байна.
II. Эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх болон бусад асуудлын талаар:
Шүүх, шүүгдэгч А.О нь гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирол, хор уршгийг арилгасан, гэмт хэрэг гарахад хохирогчийн зүй бус үйлдэл нөлөөлсөн нь Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.5 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.2, 1.4-т заасан эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлэх нөхцөл байдал болно.
Дээр дурдсан хөнгөрүүлэн үзэх нөхцөл болон шүүгдэгч өөрийн гэм бурууг хүлээн зөвшөөрч маргаагүй зэрэг хувийн байдлыг харгалзан прокурорын санал болгосноор торгуулийн ял оногдуулж, уг ялыг хуульд зааснаар 3 сарын хугацаанд хэсэгчлэн төлүүлэх хугацаа тогтоож шийдвэрлэх боломжтой байна.
Энэ хэрэгт шүүгдэгч цагдан хоригдоогүй, хэргийн хамт эд мөрийн баримтаар ирүүлсэн зүйл үгүй, битүүмжлэгдсэн эд хөрөнгө үгүй, гаргуулвал зохих хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардал төлбөргүй, хохирогч А.Э гомдол саналгүй, нэхэмжлэх зүйлгүй гэснийг болон А.О нь бусдад төлөх төлбөргүй, түүний иргэний бичиг баримт шүүхэд ирээгүй болохыг тус тус дурдаж шийдвэрлэв.
Монгол улсын Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.2 дугаар зүйлийн 1, 4, 36.6, 36.7, 36.8, 36.10 дугаар зүйлүүдэд заасныг тус тус удирдлага болгон ТОГТООХ нь:
1. Шүүгдэгч Боржигон овогт А-гийн О-г хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсугай.
2. Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч А.О-г 450 /дөрвөн зуун тавь/ нэгжтэй тэнцэх хэмжээгээр буюу 450.000 /дөрвөн зуун тавин мянга/ төгрөгөөр торгох ял шийтгэсүгэй.
3. Шүүгдэгч А.О-д оногдуулсан 450 /дөрвөн зуун тавь/ нэгжтэй тэнцэх хэмжээгээр буюу 450.000 /дөрвөн зуун тавин мянга/ төгрөгөөр торгох ялын биелэлтэд хяналт тавьж ажиллахыг Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх байгууллагад даалгасугай.
4. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.3 дугаар зүйлийн 4, 5 дахь хэсэгт зааснаар А.О-д оногдуулсан торгуулын ялыг 3 /гурав/ сарын хугацаанд хэсэгчлэн төлөхөөр тогтоож, тогтоосон хугацаанд торгох ялыг биелүүлээгүй бол биелэгдээгүй торгох ялын 15 /арван тав/ нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгийг нэг хоногоор тооцож хорих ялаар солихыг мэдэгдсүгэй.
5. Эрүүгийн 1810000780053 тоот хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураагдсан зүйлгүй, битүүмжилсэн хөрөнгөгүй, шүүгдэгч энэ хэрэгтээ цагдан хоригдсон хоноггүй, түүний иргэний бичиг баримт шүүхэд ирээгүй, бусдад төлөх төлбөргүй, хохирогч А.Э гомдол санал, нэхэмжлэх зүйлгүй гэснийг тус тус дурдсугай.
6. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.10 дугаар зүйлийн 4 дэх хэсэгт зааснаар шийтгэх тогтоол уншиж сонсгосноор хүчинтэй болох бөгөөд шүүгдэгч А.О-д урьд авсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.
7. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 38.1 дүгээр зүйлийн 1, 38.2 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт тус тус зааснаар улсын яллагч, дээд шатны прокурор, оролцогч шийтгэх тогтоолыг гардан авсанаас хойш 14 хоногийн дотор Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд давж заалдах гомдол, эсэргүүцэл гаргах эрхтэйг дурдсугай.
8. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 37.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсэгт зааснаар давж заалдах гомдол гаргасан, эсэргүүцэл бичсэн тохиолдолд тогтоолын биелэлтийг түдгэлзүүлж, шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болтол шүүгдэгч А.О-д авсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.
ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ Д.АЛТАНЖИГҮҮР