Ховд аймаг дахь Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

2025 оны 09 сарын 11 өдөр

Дугаар 125/ШШ2025/0060

 

 

 

 

 

 

   *******                                                            /ШШ*******/

 

 

 

                               *******НГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨНӨӨС

 

овд аймаг дахь Захираны хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүх хуралдааныг Ерөнхий шүүгч Г.Янжиндулам дарлж, тус шүүхийн шүүх хуралдааны танхимд нээлттэй хийсэн шүүх хуралдаанаар,

Нэхэмжлэгч: “******* ******* *******” К-нийн нэхэмжлэлтэй,

ариуцагч:  овд аймаг дахь Төрийн аудитын зарт холбогдох,

Нэхэмжлэлийн шаардла: овд аймаг дахь Төрийн аудитын зрын ******* оны ******* ******* сарын *******-ний өдрийн / -*******/-*******-- “******* ******* *******” К-нд ногдуулсан нийт ,*******. мянн ийн төлбөрийн актыг хүчингүй болгуулах шаардла бүхий захираны хэргийг хянан хэлэлцэв.

Шүүх хуралдаанд: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч .*******хмандах /цахимаар/, хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч ., шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дар Л.өнхцоож нар оролцов.

 

ТОДОРОЙЛО нь:

Нэг. Нэхэмжлэлийн шаардла: “******* ******* *******” К-иас овд аймаг дахь Төрийн аудитын зрын ******* оны ******* ******* сарын *******-ний өдрийн / -*******/-*******-- “******* ******* *******” К-нд ногдуулсан нийт ,*******. мянн ийн төлбөрийн актыг хүчингүй болгуулахаар шүүхэд нэхэмжлэл рсан.

оёр. эргийн үйл баримтын талаар:

. овд аймаг дахь Төрийн аудитын зрын дар .ын баталсанаудитын төлөвлөгөө-ны дагуу “******* ******* *******” К-нийн - оны хоорондох зар олголт, зрын төлбөрийн ногдуулалт, бүрдүүлэлттэй холбоотой хяналт шаллтыг хийсэн.

. Улмаар ******* оны ******* ******* сарын *******-ний өдрийн / -*******/-*******-- төлбөр барагдуулах тухай актаар “... “******* ******* *******” К-нийн боловсруулах баяжуулах үйлдвэрийн зориулалтаар ашиглаж байа 8******* нэгж талбарын зрын - онуудын зрын төлбөрийн орлогыг ногдуулахдаа харлзах бүсчлэлийн дагуу итгэлцүүрийг сонгоогүйгээс дутуу ногдуулсан 8*******,. мянн , -******* онд хөрсний овоолго үүсгэсэн хэсгийн зрын төлбөрийг дутуу ногдуулсан ,*******. мянн , нийт ,*******.8 мянн ийн төлбөр төлүүлэхээр акт тогтоосон байна.

. “******* ******* *******” К-иас дээрх актыг эс хүлээн зөвшөөрч Үндэсний аудитын зарт гомдол рсан ба Үндэсний аудитын зрын ******* оны дуар сарын -ний өдрийн /7******* дуар оор ******* оны ******* ******* сарын *******-ний / төлбөрийн актыг хэвээр үлдээж шийдвэрлэсэн.

Үндэсний аудитын зрын ыг “******* ******* *******” К хүлээн авч, ******* оны дуар сарын -ны өдөр нэхэмжлэл рсан байна.

 

Гурав. эргийн оролцогчдын тайлбар, түүний үндэслэл:

. Нэхэмжлэгч “******* ******* *******” К-нийн захирал Ж.Оюунчимэгээс шүүхэд рсан нэхэмжлэлдээ: овд аймаг дахь Төрийн аудитын зраас ******* оны сараас эхлэн “Газар олголт, зрын төлбөрийн ногдуулалт, бүрдүүлэлтийн үр дүн" сэдэвт гүйцэтгэлийн аудит хийж ********************* К-д нийт ,*******.8 мянн ийн төлбөрийн акт тогтоосныг *******нгол улсын холбогдох хууль тогтоомж, манай компанийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг зөрчсөн гэж үзэж байна.

Төлбөрийн актыг хүчингүй болгуулахаар компани ******* оны ******* ******* сарын -ний өдөр Үндэсний аудитын зарт гомдол рсан бөгөөд Үндэсний аудитын зраас ******* оны дуар сарын -ний өдөр төлбөрийн актыг хэвээр үлдээсэн талаар хариу ирүүлсэн.

овд аймгийн Иргэдийн Төлөөлөгчдийн урлын оны дуар сарын 7-ны өдрийн "Газрын үнэлгээний бүсчлэл, зрын төлбөрийн хэмжээг шинэчлэн тогтоох тухай" нь *******нгол улсын холбогдох хууль тогтоомжуудыг ноцтой зөрчсөн, хүчин төгөлдөр бус захираны хэм хэмжээний акт болохыг дараах үндэслэлүүдээр тайлбарлаж байна.

Үүнд: . Эрх ашиг нь хөндөгдсөн хуулийн этгээдэд урьдчилан мэдэгдээгүй, оролцоог ханагүй: Захираны Ерөнхий хуульд зааснаар "захираны хэм хэмжээний акт" гэж хуулиар тусйлан эрх олгогдсон захираны байгууллаас нийтээр заавал даж мөрдүүлэхээр рсан, дагш чиглэсэн шийдвэрийг ойлгоно гэж тодорхойлсон. өн хуулийн *******. дуар зүйлийн *******..-д "бусдын эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг хөндсөн захираны шийдвэр рх тохиолдолд тэдгээрт урьдчилан мэдэгдэх, оролцоог нь ханх" гэж заасан. Гэтэл хууль ёсны эрх ашиг нь шууд хөндөгдөхөөр байхад манай компанид урьдчилан мэдэгдэж, оролцоог ханагүйгээс дна уг рсан даруйд мэдэгдээгүй, харин жил өнгөрсний дараа мэдэгдсэн явдал нь дээрх хуулийн заалтыг илтэд зөрчсөн байна.

. Татварын хуульд заасан шудар байх зарчмыг зөрчсөн: Үүнээс дна тоот оор зрын төлбөрийн хувь хэмжээг тогтоохдоо "*********************” К гэж тусйлан нэр зааж, субьектив хандлаар тухайлсан нэг компанид зориулан татварын хэмжээг тогтоосон нь илтэд хууль бус буюу Татварын ерөнхий хуулийн дуар зүйлд заасан үндсэн зарчим болох "шудар байх" зарчмыг ноцтой зөрчжээ.

. Засгийн зрын оос давж татвар тогтоох хүрээ хязарыг шинээр бий болгосон: *******нгол Улсын Засаг захира, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хуулийн 8..-д заасны дагуу, ИТ нь орон нутгийн татвар, төлбөрийн хувь хэмжээг хуулийн хүрээнд тогтоох эрхтэй ч, энэхүү оор Засгийн зрын ын хүрээнд зөвшөөрөгдөөгүй шинэ бүсчлэл хийж, зориулалтын заалтуудыг дахин ангилж, иргэн, аж ахуйн нэгжийн нэрийг шууд заан туссан нь хуулийн дагуу олгогдоогүй эрхийг эдэлсэн гэж үзэх үндэстэй. Засгийн зрын оны 8 дуар түүний хавсралт *******, -д от тосгон, бусад суурин зрыг зар ашиглах зориулалтаар нь гэр бүлийн хамтын хэрэгцээ, худалдаа, бүх төрлийн үйлчилгээ, -н үйлдвэрлэл, -с бусад үйлдвэрлэл гэж ******* ангиллаар тогтоосон ба зөвхөн эдгээр ангиллын хүрээнд, тухайн д заасан хувь хэмжээний дотор тогтоох ёстой байсан.

Гэтэл ИТ-ын оор гэр бүлийн хэрэгцээ гэсэн зориулалтыг дотор нь дахин зориулалтаар, худалдаа бүх төрлийн үйлчилгээ зориулалтыг 7 зориулалтаар, -н үйлдвэрлэл зориулалтыг зориулалтаар, -с бусад үйлдвэрлэл зориулалтыг зориулалтаар тус тус нэмж шинээр ангилалт хийн, үнэлгээ тогтоосон нь Засгийн зрын д нийцээгүй байна.

*******. Бүсчлэл тогтоох замаар өөрт олгогдоогүй эрх хэмжээг эдэлсэн: оны дуар сарын -ний өдөр батлагдсан *******нгол улсын Засаг захира, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хуулийн 8 дуар зүйлийн 8..-д зааснаар ИТ нь хуульд заасан хязар, шаардлад нийцүүлэн орон нутгийн зарим татвар, төлбөр, хураамжийн хувь хэмжээг тогтоох, түүнчлэн Газрын төлбөрийн тухай хуулийн . дахь заалтад: "*******э хуулийн 7 дуар зүйлийн дэх хэсгийн -т заасан хязарт багтаан өсгөж, бууруулж болно" гэж заасан хүрээнд эрх хэмжээ нь тодорхойлогдсон байдаг.

Гэтэл ИТ-ын дуар оор мөн хуулиар олгоогүй эрхийг эдэлж нутаг дэвсгэрийг бүсчлэн ангилж хууль тогтоомж зөрчсөн. . ИТ-ын нь хууль зүйн хувьд хэрэгжих боломжгүй, хүчин төгөлдөр бус байна: ИТ-ын нь Захираны Ерөнхий хуульд зааснаар захираны хэм хэмжээний акт бөгөөд хуульд зааснаар зохих журмын дагуу бүртгүүлснээр хүчин төгөлдөр болно. *******нгол улсын ууль зүй, дотоод хэргийн яамны ******* оны дуар сарын -ний өдрийн -/ лавлааны хуудсаар тухайн нь захираны хэм хэмжээний актын улсын нэгдсэн санд огт бүртгэгдээгүй байх тул хууль зүйн хувьд хүчин төгөлдөр бус, хэрэгжих боломжгүй байна.

 Иймд овд аймаг дахь Төрийн аудитын зрын ******* оны ******* ******* сарын *******-ний өдрийн / -*******/-*******-- “******* ******* *******” К-нд ногдуулсан нийт ,*******.8 мянн ийн төлбөрийн актыг хүчингүй болгож өгнө үү гэжээ.

. Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч .*******хмандахаас шүүх хуралдаанд рсан тайлбартаа: анай “******* ******* *******” К нь онд үйлдвэрийн зориулалтаар овд аймгийн сумаас зрыг авсан бөгөөд зрын төлбөрийг гэрээнд заасны дагуу бүрэн төлж байсан. Гэтэл овд аймгийн ИТ-ын оны “зрын төлбөрийг шинэчлэн” тогтоосон ыг оны дуар сарын -ны өдөр овд аймгийн Газрын харилцаа барил, хот байгуулалтын зраас манай компанид “Газрын төлбөрийг шинэчлэн” тогтоосон талаар мэдэгдсэн.

Газрын тухай хуульд заасны дагуу зрын даамал, аймгийн зрын асуудал хариуцсан ажилтан болон бусад эрх бүхий төрийн байгууллаас тодруул авч ИТ-ын д зааснаар -ас бусад үйлдвэрлэл бүлгийн "Баяжуулах болон боловсруулах Үйлдвэр" зориулалтыг сонгон зрын итгэлцүүр . буюу жилийн төлбөрийг ,,.******* өөр тогтоож зар ашиглуулах гэрээ байгуулсны дагуу , онуудын зрын төлбөрийг бүрэн төлсөн байна. *******нгол улсын Газрын тухай хуульд зааснаар зрын даамалд зрын төлбөрийг зохих хууль тогтоомжийн дагуу тодорхойлж ногдуулах, зар ашиглуулах асуудлаар гэрээ байгуулж ажиллах эрх хэмжээг олгосон байна. *******э талаарх бичгийг хэрэгт хавсарсан.

өн овд аймгийн аудитын зраас шүүхэд ирүүлсэн аудитын төлөвлөгөөг хэргээс харлаа. Уг төлөвлөгөөний хамрах хүрээг Газрын харилцаа барил хот байгуулалтын зрыг - онуудын хуцааг хамаарч шална гэж заасан байна. Шүүхэд ирүүлсэн төлбөрийн задараг манайд ирүүлж байа учраас шүүхэд ирүүлснийг харлаа. онд 8,, ийг зөрүүг тогтоосон байа. Гэтэл Татварын ерөнхий хуулийн дуар зүйлийн .-д зааснаар татварын нөхөн ногдуулалт хийх, алданги, торгууль ногдуулах, хөнгөлөлт, чөлөөлөлт эдлэх, алдагдал шилжүүлэх, нэмэгдсэн өртгийн албан татварын ногдуулалт, төлөлтийг баталажуулах хөөн хэлэлцэх хуцаа ******* жил байна гэж заасан байна. Тэгэхээр онд тавьсан торгууль шийтгэлийн хувьд хөөн хэлэлцэх хуцаа өнгөрсөн учраас ямар нэгэн торгууль тавих боломжгүй юм.

Уг шаллтын хамрах хуцаа нь - он гэсэн байхад ******* онд ,, ийн төлбөр рсан байа шаллт хийх хуцаанд хамааралгүй хуцаанд төлбөр тавих нь үндэслэлгүй байна гэж үзэж байна. овд аймгийн оны зрын төлбөрийн хэмжээг шинэчлэн тогтоосон нь Захираны ерөнхий хууль, Газрын тухай хууль, нэгжийн хууль, Засгийн зрын 88 дуар ыг зөрчсөн. Захираны ерөнхий хуульд зааснаар захираны хэм хэмжээний актын улсын нэгдсэн санд бүртгэгдээгүй, хүчин төгөлдөр бус ыг үндэслээд овд аймгийн Төрийн аудитын зар нь манай компанид төлбөр ногдуулсан нь үндэслэлгүй юм.

Иймд актыг бүхэлд нь хүчингүй болгуулах нэхэмжлэлээ дэмжиж байна гэв.

. ариуцагч .аас шүүхэд ирүүлсэн хариу тайлбартаа:*********************” К-нийн ******* оны дуар сарын -ны өдрийн /8 нэхэмжлэлтэй танилцаад дараах хариу тайлбарыг хүргүүлж байна. Уг нэхэмжлэлийн агуултай ижил ут бүхий тайлбар хүргүүлэх тухай /8 албан тоот ******* оны дуар сарын 7-ны өдөр манайд ирж, хариуг ******* оны ******* ******* сарын -ны өдрийн 7 албан бичгээр хүргүүлсэн.

“*********************” К нь нэхэмжлэлдээ: . Уг рсан даруйд мэдэгдээгүй, харин жил өнгөрсний дараа мэдэгдсэн гэж дурджээ. анайх тус ыг оны дуар сарын 7-ны өдөр баталсан бөгөөд оны зрын төлбөрийн ногдуулалтыг тус ыг үндэслэн хийснээс дүгнэхэд жилийн дараа мэдсэн байх боломжгүй.

. Тус оор зрын төлбөрийн хувь хэмжээг тогтоохдоо “*********************” К гэж нэр зааж, субьектив хандлаар тухайлсан нэг компанид зориулан тогтоосон нь илтэд хууль бус гэж дурджээ. Тус ын хавсралтад жишээ нэртэй бана оруулан тухайн зар ашиглах эзэмшигч, ашиглагчийн нэрийг дурдан зрын зориулалт бүрд хамаарах зар төлбөрийн хэмжээг тайлбарласан нь тус компанид чиглэсэн гэж үзэх үндэслэл байхгүй байна.

. Засгийн зрын оос давж татвар тогтоох хүрээ хязарыг шинээр бий болгосон гэж дурджээ. Засгийн зрын д зар ашиглах зориулалтыг ******* хуваан суурь үнэлгээг тогтоосон бөгөөд энэ суурь үнийг итгэлцүүрээр өсгөн тооцож зрын төлбөрийн хэмжээг тогтоож байа.

Иймд зар ашиглах зориулалтыг нарийвчлан ангилсан нь ямар нэгэн хууль тогтоомжийг зөрчсөн гэж үзэх үндэслэл байхгүй байна. өн Газар зохион байгуулалт, геодези, зураг зүйн зрын даргын оны сарын -ны өдрийн /87 дуарын тушаалаар баталсан "зрын төлбөр ногдуулах арчилсан заавар"-ын .-т “Сум дүүргийн иргэдийн Төлөөлөгчдийн хурлын шийдвэрийг үндэслэн тухайн нутаг дэвсгэрийн төв суурин зрын инженерийн ханмж, байршил, байль орчинд үзүүлэх нөлөөлөл болон ногоон бүсийг хамалах шаардлагыг харлзан зрын төлбөрийн хэмжээг ялвартай байхаар бүсчлэн тогтоож болно” гэж заасан нь тухайн шатны ИТ-ын  эрхийг тодотгож өгсөн бөгөөд хэрэв ИТ-аас зрын төлбөрийн хэмжээг ялвартай байхаар бүсчлэн тогтоосон бол түүнийг даж мөрдөхийг журамласан байна.

*******. Бүсчлэл тогтоох замаар өөрт олгогдоогүй эрх хэмжээг эдэлсэн гэж дурджээ. ИТ нь Газрын төлбөрийн тухай хуулийн .-т "Эзэмшиж, ашиглаж байа хот, тосгон, бусад суурины зрын суурь үнэлгээнд тогтоосон зрын төлбөрийг инженерийн ханмж, ашиглалтын зориулалт, байршил, байль орчинд үзүүлэх нөлөөлөл болон ногоон бүсийг хамалах шаардлагыг харлзан тооцсон итгэлцүүрээр энэ хуулийн 7 дуар зүйлийн дэх хэсгийн -т заасан хязарт багтаан өсгөж, бууруулж болно. Итгэлцүүрийг хэрэглэх зрын зааг, хязар, итгэлцүүрийн тоон утгыг сум, дүүргийн иргэдийн Төлөөлөгчдийн урал, улсын зэрэглэлтэй хотын Зөвлөл тогтооно" гэж заасны дагуу оны сарын 7-ны өдрийн дуарын ыг баталж, мөрдүүлсэн байна. *******э оор зрын төлбөрийн итгэлцүүрийг хэрэглэх зааг хязарын нарийвчлан тогтоосон байх тул уг ын хавсралт -т баяжуулах, боловсруулах үйлдвэр бүсэд хамаарах итгэлцүүр гэж тогтоосныг баримтлан . мянн өөр тооцсон.

. Тус хууль зүйн хувьд хэрэгжих боломжгүй, хүчин төгөлдөр бус байна дурджээ. Захираны ерөнхий хуулийн оны сарын -ны өдрийн нэмэлт өөрчлөлтөөр Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын баталсан хэм хэмжээний актыг эрх бүхий байгууллад хянуулж, бүртгүүлэхээр хуульчилсан байх тул тус д хамааралгүй байна гэжээ.

.******* ариуцагч итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч .ээс шүүх хуралдаанд рсан тайлбартаа: анай аудитын зраас онд төлөвлөгөөт хяналт, шаллт хийсэн. Уг хяналт, шаллтыг хийхдээ зрын төлбөрийн задара болох зааврыг “******* ******* *******” К-нийн @@ хаяг руу хүргүүлж байсан.

өн ******* оны ******* сарын *******-нд дахин хянаж тооцооллыг “******* ******* *******” К-д ,, ийн тооцооллыг хүргүүлсэн. Ингээд “******* ******* *******” К-нийн рсан гомдлын дагуу манай байгуулла чанарын алба болон хууль зүйн хэлтэстээ холбогдох бүх баримт, бичгүүдийг шалгуулсан. Гэтэл албан шаардлагыг актаар солих, мөн захираны актыг хариуцагч талд мэдэгдээгүй зөрчил байсан учраас Захираны хуулийг барьж ажиллах чиглэл ирсэн юм.

. Нэхэмжлэгч компанийн зүгээс аудитын шаллтын төлөвлөгөө танилцуулаагүй гэж байна. анай байгууллагын зүгээс шаллтын төлөвлөгөөг шалгдагч эрх бүхий байгууллад аудитынхаа төлөвлөгөөг танилцуулаад, шаллтынхаа нээлтийг хийдэг.

арин хамрагдагч байгуулла болон гуравдагч этгээд рүү хүргүүлнэ гэдэг бол боломжгүй. Учир нь овд аймгийн хэмжээнд зар эзэмшдэг маш олон хүн байдаг, тэр олон хүн рүү хүргүүлэх амаргүй учраас [email protected] цахим сайтад холбогдох мэдээллийг тухай бүрд нь оруулдаг.

. өн Татварын тухай хуулийг баримталж акт тавиагүй байна гэх мараны тухайд, дараах тайлбарыг хэлье. анай байгуулла тусдаа Төрийн аудитын тухай хууль, дүрэм, аудитын олон улсын стандарт, *******нгол улсын төрийн аудитын журам, стандартыг баримталж ажилладаг.

Иймд Татварын тухай хуульд заасан хөөн хэлэлцэх хуцаа хамааралгүй бөгөөд татварын байгуулла нь хяналт шаллт хийхдээ Татварын тухай хуулийг баримталдаг гэдгийг онцлон хэлье.

. Нэхэмжлэгч талаас аудитын шаллтын хуцааг - он гэсэн байхад ******* онд торгуул ногдуулсан гэж тайлбарлаж байна. Тэгэхээр аудитын дүрэм журамд аудитын шаллтын явцад аудитын эрсдэл үүсэхээс сэргийлж урагшаа, хойшоо онуудад шаллтыг хийж өөрчлөх боломжтой байдаг учраас ******* оны эхний явц төлөвлөгөөнд тусгдсан байсан тул аудитын явцыг авч үзсэн байдаг.

овд аймгийн ИТ-ын ыг онд мэдсэн гэдгийг нэхэмжлэгч байгуулла хэлдэг. Гэтэл “******* ******* *******” К-д оны зрын төлөвлөлтийн ногдуулалтыг хийсэн. оны зрын төлбөрийн ногдуулалт нь оны эхээр буюу оны төгсгөлөөр ногдуулах үүрэгтэй байа. Тэгэхээр тухайн гэрээнд энэ талаар тусгдсан учраас онд рсан ИТ-ын ыг мэдээгүй байх ёсгүй. Захираны хуульд заасан хэм хэмжээг зөрчсөн бол нэхэмжлэгч тал тухайн үед нь уг ыг хүчингүй болгуулах боломжтой байсан. өн уг ыг хүчингүй болтол нутаг дэвсгэрт мөрдүүлсэн. бүх зар эзэмшигч нар уг ыг мөрдсөн байдаг болохыг цохон хэлье.

*******. Захираны хэм хэмжээний актыг улсын нэгдсэн санд бүртгүүлээгүй талаар нэхэмжлэгч байгууллаас тайлбар ирүүлдэг. Захираны ерөнхий хууль онд нэмэлт өөрчлөлт орж, улмаар ИТ-ын захираны хэм хэмжээний актыг улсын нэгдсэн санд бүртгүүлэхээр туссан. арин маран бүхий нь онд рсан учраас бид авч хэлэлцэхгүй байа юм.

өн Геодези зурагзүйн зрын даргын тушаалыг яаад үнэлэхгүй байа вэ гэхээр манай гүйцэтгэх аудитын заавар арчлалд олон улсын стандарт байдаг. Уг стандартаар аудитор ямар журам, дүрмийг барьж ажиллахыг зааж өгсөн. “удитор нь аливаа асуудалдаа хандахдаа үл итгэх дотоод итгэлээр хандана, удитын баг удирдах болон захирах эрх мэдэл бүхий хүмүүстэй ажиллахдаа аудиторын зарчмыг маш сайн баримталж ажиллах ёстой бөгөөд эцсийн дүгнэлтийг рхдаа дэмжиж байа нотлох баримтыг биш аудитын шаллтын явцад цугларсан бүх нотлох баримтууд болон дотоод мэдрэмжийг баримталж аудитын шийдвэрийг рх ёстой байдаг. Гэтэл геодези зурагзүй зрын даргын тушаал нь онд рсан бөгөөд цаг хуцааны хувьд араас нь хөөж тухайн ногдуулалтыг үнэн зөв юм шиг рсан байа юм.

Геодези зурагзүйн зар нь зрын төлбөр тогтоох эрхийнхээ хүрээнд оны зар зохион байгуулалтын журмыг тогтоож, оны сарын -ны өдрийн /8 тоот тушаалаар зрын төлбөр ногдуулах арчилсан зааврыг баталсан. Уг зааварчиланы .-т “сум дундын ИТ-ын шийдвэрийг үндэслэн тухайн төв суурин зрын инженерийн ханмж, байршил, байль орчинд үзүүлэх нөлөөлөл, ногоон бүсийг хамалах зорилгоор зрын төлбөрийг ялвартай байлх зорилгоор бүсчлэн тогтоож болно” гэж заасан байдаг.

.Нэхэмжлэгч байгуулла яаад зөвлөмж өгөөгүй юм бэ? гэж байна. Яаад гэвэл тухайн ыг заавал эрх зүйн актаар бүртгүүлэхээр хуульчлаагүй байсан учраас ИТ-ын ыг хүчин төгөлдөр эрх зүйн бичиг гэж үнэлсэн. Тухайн эрх зүйн бичиг баримт нь аймгийн ИТ-ын оны дуар сарын *******-ний өдрийн 8 дуар оор хүчингүй болсон. Тэр хүртэл уг ыг хүчин төгөлдөр эрх зүйн бичиг баримт бичиг гэж үзэж байа. өн аудитын шаллтын явцад албан шаардла, акт, зөвлөмж рх журмыг төрийн аудитын зраас рсан байдаг. Уг журмаар монгол улсын ерөнхий аудиторын оны / тушаалаар албан шаардла, акт, зөвлөмжийг баталсан. Тухайн журмын .-*******-т зааснаар төсөвт төвлөрүүлэх, төсвийн орлогыг дутуу төвлөрүүлсэн бол эсхүл төсөвт төвлөрүүлээгүй бол акт тогтоож болно гэсэн байдаг.

Тэгэхээр бид нар шаллтын явцад рсан алдаа зөрчилд зөвлөмж өгөх боломжгүй, журмынхаа дагуу акт, албан шаардла тавина. Иймд манай зүгээс журмынхаа дагуу тухайн алдаа зөрчилд акт тогтоосон гэв.

 

ҮНДЭСЛЭ нь:

.Нэхэмжлэгч “*********************” К-ийн овд аймаг дахь Төрийн аудитын зарт холбогдуулан рсан “овд аймаг дахь Төрийн аудитын зрын ******* оны ******* ******* сарын *******-ний өдрийн / -*******/-*******-- “*********************” К-нд ногдуулсан нийт ,*******. мянн ийн төлбөрийн актыг хүчингүй болгуулах” шаардла бүхий нэхэмжлэлийг[] шүүхэд рсан.

. Захираны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн ******* ******* зүйлийн *******.*******-т “Дээд шатны захираны байгуулла, эсхүл гомдлыг хянан шийдвэрлэх чиг үүрэг бүхий захираны байгуулла байхгүй бол шийдвэрийг мэдэгдсэнээс хойш хоногийн дотор нэхэмжлэлийг шууд шүүхэд рна” гэжээ.

. Нэхэмжлэгч нь овд аймаг дахь Төрийн аудитын зрын ******* оны ******* ******* сарын *******-ний өдрийн / дуар “Төлбөр барагдуулах” тухай актыг эс зөвшөөрч  Үндэсний аудитын зарт хандсан[] ба Үндэсний аудитын зрын ******* оны дуар сарын -ний өдрийн /7******* дуар албан бичгээр[] гомдлын хариуг өгчээ.

*******. Нэхэмжлэгч тус гомдлыг хүлээн авч ******* оны дуар сарын -ны өдөр  тус шүүхэд нэхэмжлэл рсан болох нь *******нгол шуудангийн  хүлээн авсан дардас тэмдэглэлээр[*******] тогтоогдож байна.

. Нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэл тус шүүхэд ******* оны дуар сарын -ны өдөр ирж бүртгэгдсэн[] хэдий ч нэхэмжлэгчийн шүүхэд рсан хуцааг  нэхэмжлэлийг шууданд хийсэн хуцаанаас тооцсон тул дээрх хуульд заасан нэхэмжлэл рх хөөн хэлэлцэх хуцааг  хэтрүүлээгүй байна гэж үзлээ. 

. Шүүх хуульд заасан журмын дагуу хэрэгт авагдсан бичмэл нотлох баримтууд болон хэргийн оролцогчдын тайлбарыг үндэслэн нэхэмжлэгчийн шүүхэд рсан нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг ханж, “овд аймаг дахь Төрийн аудитын зрын ******* оны ******* ******* сарын *******-ний өдрийн /   актаар “*********************” К-нд ногдуулсан нийт ,*******. ийн төлбөрийн төлбөрийн хэмжээг басж шийдвэрлэлээ.

7. овд аймаг дахь Төрийн аудитын зрын дар . нь “удитын төлөвлөгөө батлах тухай” төлөвлөгөөгөөр[] удитад Газрын тухай хууль болон Газрын төлбөрийн тухай хуулийн хүрээнд зар эзэмшүүлэх шийдвэр, зрын төлбөрийн орлогын ногдуулалт, бүрдүүлэлтийн талаар чиг үүрэг хүлээсэн төрийн байгуулла болох аймаг сумдын  ИТ, Засаг дар, аймаг, сумдын ЗДТГ, орон нутгийн өмчийн зар, Татварын хэлтэс ГББГ-ын - оны зар олголт,  зрын төлбөрийн ногдуулалт, бүрдүүлэлттэй холбоотой  үйл ажиллааг хамруулахаар төлөвлөгөөг баталжээ.

8. Уг төлөвлөгөөний дагуу хийсэн гүйцэтгэлийн аудитаар овд аймгийн төрийн аудитын зрын ******* оны ******* ******* сарын *******-ний өдрийн / дуар “Төлбөр барагдуулах тухай” актаар  “*********************” К-ны боловсруулах баяжуулах үйлдвэрийн зориулалтаар ашиглаж байа 8******* нэгж талбарын зрын - онуудын зрын төлбөрийн орлогыг  ногдуулахдаа харлзах бүсчлэлийн дагуу итгэлцүүрийг сонгоогүйгээс дутуу ногдуулсан 8*******.. мянн , -******* онд хөрсний овоолго үүсгэсэн хэсгийн зрын төлбөрийг дутуу ногдуулсан .*******. мянн , нийт .*******.8 мянн ийн зрын төлбөрийн орлогыг дутуу ногдуулсан гэж үзэж акт[7] тогтоосон байна.

. Нэхэмжлэгч “...- онуудын зрын төлбөрийг итгэлцүүр буруу сонгосон тул  зрын төлбөрийг дутуу төлсөн гэж үзсэн. Дарив Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын оны дуар сарын 7-ны өдрийн дуар нь хэм хэмжээ тогтоосон актын хувьд  захираны хэм хэмжээний актын нэгдсэн бүртгэлд бүртгэгдсэнээр хүчин төгөлдөр болох хуультай. Гэвч бүртгэгдээгүй тул хүчин төгөлдөр бус эрх зүйн актыг үндэслэн акт тогтоосон нь, 

******* оны зрын төлбөрт акт  тогтоосон. ймгийн аудиторын баталсан удирдамжийн дагуу - онуудад хяналт шаллт явуулах ёстой. Гэвч төлөвлөгөөнд тусгдаагүй оныг шалж тогтоосон нь, 

оны хувьд хөрсний овоолго үүсгэсэн *******7.7 зар аймгийн Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын оны дуар сарын *******-ний өдрийн /8 дуар ыг үндэслэн аймгийн бүсчлэлээр төлбөр ногдуулсан нь  тус тус үндэслэлгүй гэж нэхэмжлэлийн үндэслэлээ тайлбарладаг.

. ариуцагч болон хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчөөс “... Дарив Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын оны дуар сарын 7-ны өдрийн дуар ын хувьд онд хэрэгжиж эхэлсэн Захираны ерөнхий хуульд иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын хэм хэмжээ тогтоосон ыг захираны хэм хэмжээ тогтоосон актын бүртгэлд бүртгүүлэхээр хуульчлаагүй байсан.  оны хуулийн өөрчлөлтөөр бүртгүүлэхээр заасан. Иймд дуар хүчин төгөлдөр акт гэж үзнэ, ******* он хяналт шаллтын төлөвлөгөөнд тусагүй боловч төлөвлөгөөнд туссан онуудаас хойш жилийг шалх эрхтэй гэж тус тус марж байна.

 

. - онуудад акт тогтоосон тухайд:

.. Захираны ерөнхий хуулийн ******* зүйлийн .-д Захираны хэм хэмжээний акт гэж хуулиар тусйлан эрх олгогдсон захираны байгууллаас нийтээр заавал даж мөрдүүлэхээр рсан, дагш чиглэсэн, үйлчлэл нь байн давтагдах шинжтэй шийдвэрийг ойлгоно гэж заасан.

.. *******нгол Улсын Засаг захира, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай / он/ хуулийн 8 дуар зүйлийн 8.-д Сум, дүүргийн урал нь ... тухайн нутаг дэвсгэрийнхээ эдийн засаг, нийгмийн болон зохион байгуулалтын ямар ч асуудлыг хэлэлцэж бие даан шийдвэрлэх эрхтэй бөгөөд дараах асуудлыг өөрийн онцгой бүрэн эрхэд хадлж хэрэгжүүлнэ, 8..-т хуульд заасан хязар, шаардлад нийцүүлэн орон нутгийн зарим татвар, төлбөр, хураамжийн хувь хэмжээг тогтоох, 8.-т уулиар тусйлан эрх олгогдсон тохиолдолд захираны хэм хэмжээний актыг хууль тогтоомжид нийцүүлэн баталж, Захираны ерөнхий хуульд заасан журмын дагуу улсын бүртгэлд бүртгүүлж, мөрдүүлнэ,  дуар зүйлийн .-д урал хэлэлцсэн асуудлаар рх бөгөөд түүнийг тухайн урлын хуралдаанд оролцсон төлөөлөгчдийн болон баг, хорооны урлын хуралдаанд оролцсон иргэдийн олонхын саналаар тус тус батална,

Газрын төлбөрийн тухай хуулийн дуар зүйлийн  .-т Эзэмшиж, ашиглаж байа хот, тосгон, бусад суурины зрын суурь үнэлгээнд тогтоосон зрын төлбөрийг инженерийн ханмж, ашиглалтын зориулалт, байршил, байль орчинд үзүүлэх нөлөөлөл болон ногоон бүсийг хамалах шаардлагыг харлзан тооцсон итгэлцүүрээр энэ хуулийн 7 дуар зүйлийн дэх хэсгийн -т заасан хязарт багтаан өсгөж, бууруулж болно. Итгэлцүүрийг хэрэглэх зрын зааг, хязар, итгэлцүүрийн тоон утгыг сум, дүүргийн иргэдийн Төлөөлөгчдийн урал тогтооно гэж  тус тус заасан.

..  овд аймгийн Дарив   Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурал оны дуар сарын 7-ны өдрийн “Газрын үнэлгээний бүсчлэл, зрын төлбөрийн хэмжээг шинэчлэн тогтоох тухай” [8] нь *******нгол Улсын Засаг захира, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хуулийн 8 дуар зүйлийн 8..-ын д, Газрын төлбөрийн тухай хуулийн дуар зүйлийн дахь хэсгээр тусйлан олгогдсон эрхийн хүрээнд зар эзэмшигч, ашиглагч нарын эзэмшил, ашиглалтын зрын зааг хязар буюу хамрагдах бүсчлэл, түүнээс шалталан төлөх зрын төлбөрийн итгэлцүүрийн тоон утгыг тогтоосноороо нийтээр даж мөрдөх, дагш чиглэсэн, эрх зүйн үр давар бүхий, үйлчлэл нь байн давтагдах шинжтэй, Захираны ерөнхий хуулийн ******* зүйлийн .-д заасан захираны хэм хэмжээний акт байна.

 .*******. Захираны ерөнхий хуулийн 7 дуар зүйлийн 7..-т Захираны хэм хэмжээний актыг зөвхөн улсын нэгдсэн бүртгэлд бүртгэж, Захираны хэм хэмжээний актын эмхэтгэл-д нийтэлсний дараа хүчин төгөлдөр даж мөрдүүлнэ, 7..-т *******э хуулийн 7.-т заасан шаардлагыг зөрчсөн тохиолдолд тухайн захираны хэм хэмжээний акт эрх зүйн үйлчлэл үзүүлэхгүй бөгөөд биелүүлээгүй иргэн, хуулийн этгээдэд үүрэг, хариуцла хүлээлгэхгүй гэж заасан.

.. Тодруулбал, Захираны ерөнхий хуулийг дан мөрдөж эхэлсэн оны дуар сарын -ний өдрөөс хойш хэрэгжих бүхий л захираны хэм хэмжээний актыг улсын нэгдсэн бүртгэлд бүртгүүлэх үүргийг баталсан этгээдэд дээрх хуулийн зохицуулалтаар хүлээлгэсэн байхад овд аймгийн Дарив иргэдийн Төлөөлөгчдийн урлаас дуар ыг захираны хэм хэмжээний актын нэгдсэн санд бүртгүүлээгүй болох нь *******нгол Улсын ууль зүй, дотоод хэргийн яамны ******* дуар лавлааны  хуудсаар[]  нотлогдож байна.

.. Өөрөөр хэлбэл овд аймгийн Дарив иргэдийн Төлөөлөгчдийн урлаас Дарив Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын оны дуар сарын 7-ны өдрийн дуар нь хүчин төгөлдөр бус бөгөөд тухайн захираны хэм хэмжээний акт нь эрх зүйн үйлчлэл үзүүлэхгүй, биелүүлээгүй иргэн, хуулийн этгээдэд үүрэг, хариуцла хүлээлгэхгүй байна.

.7.  Төрийн аудитын тухай хуулийн ******* зүйлийн .-т Шалгдагч этгээд төсөв, санхүү, нягтлан бодох бүртгэлийн үйл ажиллаа болон төсвийн орлого бүрдүүлэх, зарцуулах, нийтийн өмч, хөрөнгө олж бэлтгэх, ашиглах, зарцуулах, хадлах, хамалахтай холбоотой хууль тогтоомж, захираны хэм хэмжээний болон бусад эрх зүйн акт зөрчсөн бол төлбөрийн акт тогтооно, ******* зүйлийн .*******-д лбан шаардла өгөх, төлбөрийн акт тогтоох журмыг *******нгол Улсын Ерөнхий аудитор батална, *******нгол Улсын Ерөнхий аудиторын оны дуар сарын -ний өдрийн / дуар тушаалын хавсралт лбан шаардла өгөх, төлбөрийн акт тогтоох журмын ..удитын баг албан шаардла өгөх, төлбөрийн акт тогтооход Захираны ерөнхий хуулийн ******* ******* зүйлд заасан зарчмыг баримтлахаас дна удитын дээд байгууллагын олон улсын стандартад заасан ил тод, хариуцлатай байх шаардлагын дагуу ёс зүй ба хараат бус байдал, мэргэжлийн үнэлэлт, ур дүй, үл итгэх үзэлтэй холбоотой зарчмуудыг баримтална,  Захираны ерөнхий хуулийн ******* ******* зүйлийн *******..-д захираны үйл ажиллаа зорилгодоо нийцсэн, бодит нөхцөлд тохирсон, шийдвэр нь үндэслэл бүхий байх, Төрийн аудитын тухай хуулийн дуар зүйлийн .-д Төрийн аудитын байгуулла аудит хийхдээ мэдээллээр бүрэн хангдах зарчмын хүрээнд дараах бүрэн эрхийг хэрэгжүүлнэ, ..-д шаардлатай мэдээлэл, баримт бичгийг хэлбэрээс нь үл хамааран шалгдагч этгээд, аудитад хамрагдагч болон холбогдох бусад байгуулла, албан тушаалтнаас тогтоосон хуцаанд, үнэ төлбөргүйгээр ргуулах, хуулбарлаж авах, *******нгол улсын Ерөнхий аудиторын оны дуар сарын -ний өдрийн / тоот тушаалаар батлагдсан “Төрийн аудитын байгууллаас аудит хийх журам”-ын ******* ******* зүйлийн *******.-т удит хийх аудитор нь дараах үүрэгтэй, *******..-д  үйл ажиллаандаа хууль тогтоомж,....стандартын даж мөрдөх, *******..-д аудитын тайланг нотлох зүйлд үндэслэн үйлдэх, аудитын тайлангийн үндэслэл, нотолгооны үнэн зөвийг хариуцах, *******.-д удитор аудит хийхэд ач холбогдол бүхий нотлох зүйлийг шалгдагч этгээд, аудитад хамрагдагч болон бусад байгуулла, албан тушаалтан, хүнээс рж өгөхийг шаардах эрхтэй байна.

.8. ариуцагч нь дээрх хууль болон журамд  заасан эрх, үүргийн хүрээнд - онуудад акт тогтоох үндэслэл болсон овд аймгийн Дарив иргэдийн Төлөөлөгчдийн урлаас Дарив Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын оны дуар сарын 7-ны өдрийн дуар буюу захираны хэм хэмжээний актыг  хүчин төгөлдөр эсэхийг шалн тогтоосны үндсэн дээр хүчин төгөлдөр эрх зүйн актыг үндэслэл болгох бөгөөд хүчин төгөлдөр бус хэм хэмжээ тогтоосон актыг үндэслэн акт тогтоосон нь аудитын тайланг нотлох зүйлд үндэслээгүй гэж үзнэ. 

.. Дээрхээс үзвэл хариуцагч нь захираны акт рхдаа бодит нөхцөл байдлыг тогтоогоогүй шийдвэр нь үндэслэл бүхий байх хуулийн шаардлагыг ханагүй,  хүчин төгөлдөр бус захираны хэм хэмжээний акт буюу овд аймгийн Дарив иргэдийн Төлөөлөгчдийн урлаас Дарив Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын оны дуар сарын 7-ны өдрийн дуар ыг үндэслэн  - онуудад зрын төлбөр ногдуулалт дутуу ногдуулсан гэж үзэн 8*******.. ийн  акт тогтоосон нь үндэслэлгүй байх тул уг төлбөрийг актын төлбөрөөс хасах нь үндэслэлтэй байна.

 

. ******* онд акт тогтоосон тухайд:

..Төрийн аудитын тухай хуулийн ******* ******* зүйлийн *******..7-д "аудитын төлөвлөгөө" гэж аудит хийх үндэслэл, аудитын зорилт, хамрах хүрээ, ар зүй, цаг хуцаа, хөтөлбөрийг багтаасан эрх бүхий этгээдийн баталсан баримт бичгийг хэлнэ гэжээ.

.. Төрийн аудитын тухай хуулийн ******* зүйлийн ..-д *******нгол Улсын Ерөнхий аудитор бүрэн эрхийнхээ хүрээнд дүрэм, журам, заавар, арчлал, стандарт батлах, *******нгол Улсын Ерөнхий аудиторын оны дуар сарын -ний өдрийн / тоот тушаалаар батлагдсан Төрийн байгууллаас аудит хийх журмын .*******-д удитын баг аудитын зорилго, зорилт, хамрах хүрээ, аудитын эрсдэл, аудитад ашиглах ар зүй, шалгуур, хийх хуцаа, аудитыг хийх багийн гишүүд, аудитын төсөв зэргийг туссан гүйцэтгэлийн болон нийцлийн аудитын төлөвлөгөө, хөтөлбөрийг боловсруулж, Ерөнхий аудитораар батлуулна, .-д ймаг, нийслэл дэх төрийн аудитын зарт энэ журмын .*******., .*******-т заасан аудитын төлөвлөгөө, хөтөлбөрийг тухайн аймаг, нийслэл дэх төрийн аудитын зрын тэргүүлэх аудитор батална гэж заасны дагуу овд аймаг дахь Төрийн аудитын зрын дар . нь “удитын төлөвлөгөө батлах тухай” төлөвлөгөөгөөр удитад Газрын тухай хууль болон Газрын төлбөрийн тухай хуулийн хүрээнд зар эзэмшүүлэх шийдвэр, зрын төлбөрийн орлогын ногдуулалт, бүрдүүлэлтийн талаар чиг үүрэг хүлээсэн төрийн байгуулла болох аймаг сумдын  ИТ, Засаг дар, аймаг, сумдын ЗДТГ, орон нутгийн өмчийн зар, Татварын хэлтэс ГББГ-ын - оны зар олголт,  зрын төлбөрийн ногдуулалт, бүрдүүлэлттэй холбоотой  үйл ажиллааг хамруулахаар төлөвлөгөөг батлуулжээ.

.. Уг төлөвлөгөөний дагуу хариуцагч гүйцэтгэлийн аудит хийж  - онуудад гүйцэтгэлийн аудит хийж, ******* оныг нэмж шалн ******* онд .88.8 ийн төлбөрийг төлүүлэхээр акт тогтоосон байна.

.*******. Дээрх журмын дуар зүйлийн .*******.-д төлөвлөгөөний аудитын хамрах хүрээ хэсэгт аудитаар судалбал зохих асуудлууд, хамрах хуцаа, шалгдагч этгээд зэрэг аудитын хил хязарыг заасан байна, 7.-т удитыг эрх бүхий этгээдээс баталсан аудитын төлөвлөгөө, хөтөлбөрийн дагуу төрийн аудитын стандарт, холбогдох хууль тогтоомж болон Ерөнхий аудиторын баталсан арчлал, зааврыг баримтлан гүйцэтгэнэ гэж заасан бөгөөд овд аймаг дахь Төрийн аудитын зрын дар . нь “удитын төлөвлөгөө батлах тухай” төлөвлөгөөгөөр хамрах хуцааны хувьд - онуудыг хамруулахаар баталсан бөгөөд хариуцагч нь ******* оны зрын төлбөр ногдуулалтад аудит хийж, акт тогтоосон   нь батлагдсан төлөвлөгөөнд тусагүй онд аудит хийсэн гэж үзэх үндэслэлтэй байна.

.. Иймд ******* онд актаар тогтоосон .88.8  ийн төлбөрийг төлбөр тогтоосон актаас хасах  нь зүйтэй байна.

 

. онд акт тогтоосон тухайд:  

.. овд аймгийн Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын оны дуар сарын *******-ний өдрийн /8 дуар “ймгийн зрын үнэлгээний бүсчлэл, зрын төлбөрийн итгэлцүүрийг тогтоох тухай”  ыг[] баталсан ба уг нь захираны хэм хэмжээний актын  улсын нэгдсэн бүртгэлд бүртгэгдэж, Захираны хэм хэмжээний актын  эмхэтгэлийн оны ******* сарын 8-ны өдрийн дуарт нийтлэгдсэн, хүчин төгөлдөр  хэм хэмжээний акт болох нь *******нгол Улсын ууль зүй, дотоод хэргийн яамны *******77 дуар лавлааны хуудсаар[] тогтоогдож байна.

.. эргийн оролцогч нар нь хөрсний овоолго үүсгэсэн талбайн хэмжээтэй марагүй.

.. Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчөөс  хөрсний овоолго үүсгэсэн талбайн хэмжээнд төлбөр ногдуулахдаа овд аймгийн Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын оны дуар сарын *******-ний өдрийн /8 дуар “ймгийн зрын үнэлгээний бүсчлэл, зрын төлбөрийн итгэлцүүрийг тогтоох тухай”  ын Дарив зрын төлбөр тооцох итгэлцүүрээр тооцох ёстой  нэхэмжлэлийн үндэслэлээ тайлбарладаг. 

.*******. Төрийн аудитын тухай хуулийн ******* зүйлийн .-т Шалгдагч этгээд төсөв, санхүү, нягтлан бодох бүртгэлийн үйл ажиллаа болон төсвийн орлого бүрдүүлэх, зарцуулах, нийтийн өмч, хөрөнгө олж бэлтгэх, ашиглах, зарцуулах, хадлах, хамалахтай холбоотой хууль тогтоомж, захираны хэм хэмжээний болон бусад эрх зүйн акт зөрчсөн бол төлбөрийн акт тогтоохоор заасан.

.. Засгийн зрын агентлагийн эрх зүйн байдлын тухай хуулийн 8 дуар зүйлийн 8.*******-т гентлагийн дар энэ хууль болон холбогдох бусад хуулиар олгосон бүрэн эрхэд хамаарах асуудлаар тушаал рна, Газрын тухай хуулийн дуар зүйлийн ..-т зар зохион байгуулалт, зрын кадастрын үйл ажиллаа эрхлэх аж ахуйн нэгж, байгууллад мэргэжлийн байгууллагын эрх олгох, эрхийг цуцлах, тэдгээрийн ажиллах журам, зааврыг батлан мөрдүүлэх, үйл ажиллаанд нь хяналт тавих,  Кадастрын зураглал, ба зрын кадастрын тухай хуулийн дуар зүйлийн ..-д зрын кадастрын талаарх хууль тогтоомжийг хэрэгжүүлэх зорилгоор холбогдох журам, заавар, арчлалыг батлуулах, хэрэгжилтийг зохион байгуулах гэж заасны дагуу Газар зохион байгуулалт геодези зураг зүйн зрын даргын оны дуар сарын *******-ний өдрийн / дуар “Заавар батлах тухай”  тушаалын хавсралтаар батлагдсан Газрын төлбөр ногдуулах арчилсан зааврын дуар зүйлийн ...-д Газрын төлбөрийн тухай хуулийн 7 дуар зүйлийн 7.*******-т заасны дагуу Геологи, уул уурхайн асуудал эрхэлсэн төрийн захираны байгууллагын баталсан заавраар батлагдсан уулын ажлын төлөвлөгөөнд тусгдсан ашиглалт явуулж буй хэсгийн зрын төлбөрийг тухайн уурхайд хамгийн ойр орших улс, аймгийн зэрэглэлтэй  хотын хөдөө аж ахуйас бусад үйлдвэрлэлийн ангилалд хамааруулан зрын хамгийн ба суурь үнээр  хоёр дахин өгсөж тооцохоор,

*******нгол Улсын Засгийн зрын  оны 8 дуар  “Газрын үнэлгээний тойрог, зэрэглэл, /бүс/, суурь үнэлгээ, зрын төлбөрийн хэмжээ тогтоох тухай ын *******-р хавсралтаар ймгийн төвийн сум, нийслэлийн налайх, бануур, баханй дүүрэг, Өмнөговь аймгийн ханбогд, цогтцэций, өвөрханй аймгийн хархорин, энтий аймгийн бор-өндөр, сэлэнгэ аймгийн мандал, алтанбулаг,Завхан аймгийн тосонцэнгэл, дорноговь аймгийн замын-үүд Сумын төв (хот, тосгон, бусад суурины зар)-ийн зрын Үнэлгээний зэрэглэл (бүс), зрын суурь үнэлгээг тогтоосон ба овд аймгийн Жарлант сум бүсчлэлд хуваагдаж, өдөө аж ахуйас бусад үйлдвэрлэлийн зарт зрын суурь үнэлгээ . байхаар тус тус тогтоожээ. 

.. Дээрхээс үзвэл овд аймгийн овд аймгийн Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын оны дуар сарын *******-ний өдрийн /8 дуар “ймгийн зрын үнэлгээний бүсчлэл, зрын төлбөрийн итгэлцүүрийг тогтоох тухай”  ын  “*********************” К-ны уулын ажлын төлөвлөгөөнд тусгдсан ашиглалт явуулж буй хэсгийн зрын төлбөрийг  тус ын ******* хавсралтаар батлагдсан Жарлант зрын үнэлгээний бүсийн зааг хязар, зрын төлбөрийг тооцох итгэлцүүрийн хувь хэмжээний  зрын үнэлгээний зэрэглэлийн хамгийн ба  суурь үнэ буюу -р  бүсийн  өдөө  аж ахуйас бусад үйлдвэрлэлийн  суурь үнэ . ,  зрын төлбөрийн итгэлцүүр .-аар тооцохоор байна. 

.7. Өөрөөр хэлбэл  хариуцагч нь онд зраас ашиглалт явуулсан *******7.7 зрыг хамгийн ба суурь үнэ буюу . өөс . итгэлцүүрээр дахин өсгөж . өөр тооцож .*******7*******. ногдуулж, урьд төлсөн төлбөрөөс хасаж тооцон .8*******.******* ийн төлбөрийн акт тогтоосон нь үндэслэлтэй байна.

8. Нэгтгэн дүгнэвэл хариуцагч овд аймаг дахь Төрийн аудитын зрын ******* оны ******* ******* сарын *******-ний өдрийн / дуар “Төлбөр барагдуулах тухай” актаар                 “*********************” К-ны боловсруулах баяжуулах үйлдвэрийн зориулалтаар ашиглаж байа 8******* нэгж талбарын зрын - онуудын зрын төлбөрийн орлогыг  ногдуулахдаа харлзах бүсчлэлийн дагуу итгэлцүүрийг сонгоогүйгээс дутуу ногдуулсан 8*******.. мянн , ******* онд хөрсний овоолго үүсгэсэн хэсгийн зрын төлбөрийг дутуу ногдуулсан .88.8 , нийт .8.******* ийн акт тогтоосон  нь үндэслэлгүй, захираны акт зорилгодоо нийцсэн, бодит нөхцөлд тохирсон, шийдвэр нь үндэслэл бүхий байх зарчимд нийцээгүй  нэхэмжлэгчийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг зөрчсөн байх тул маран бүхий актын төлбөрөөс хасаж тооцон нэхэмжлэлийн холбогдох шаардлагыг ханж, онд хөрсний овоолго үүсгэсэн хэсгийн зрын төлбөрийг дутуу ногдуулсан  .8*******.******* ийн актыг  хариуцагч үндэслэлтэй ногдуулсан тул нэхэмжлэлийг энэ хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэх нь зүйтэй байна.

. Нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг ханж шийдвэрлэсэн тул Захираны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн *******8 дуар зүйлийн *******8. дэх хэсэгт зааснаар нэхэмжлэгчийн улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 7 ийг төрийн санд хэвээр үлдээж, хариуцагчаас 7 ийг ргуулж нэхэмжлэгчид олгохоор шийдвэрлэлээ.  

 

Захираны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн дуар зүйлийн ., ., .., .. дахь хэсэг,  дуар зүйлийн . дэх хэсэгт заасныг тус тус удирдла болгон ТОГТОО нь:

 

. Захираны ерөнхий хуулийн ******* ******* зүйлийн *******.., 7 дуар зүйлийн 7., 7.  дахь хэсэг, Төрийн аудитын тухай хуулийн  ******* ******* зүйлийн *******..7 дахь хэсэг,   дуар зүйлийн ., .. дэх хэсэг, ******* зүйлийн ., .******* дэх хэсэг, ******* зүйлийн .. дахь хэсэг Засгийн зрын агентлагийн эрх зүйн байдлын тухай хуулийн 8 дуар зүйлийн 8.*******, Газрын тухай хуулийн дуар зүйлийн .. дахь хэсэг, Кадастрын зураглал, ба зрын кадастрын тухай хуулийн дуар зүйлийн .. дахь хэсэгт тус тус баримтлан нэхэмжлэгч “*********************” К-ны  шүүхэд рсан нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг ханж, овд аймаг дахь Төрийн аудитын зрын ******* оны ******* ******* сарын *******-ний өдрийн /   актаар “*********************” К-нд ногдуулсан нийт ,*******. ийн төлбөрийн  хэмжээг .8,******* өөр басж, нэхэмжлэлийн зарим шаардла болох .8*******.******* ийг хүчингүй болгуулах нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосуй.

. Захираны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн *******8 дуар зүйлийн *******8. дэх хэсэгт зааснаар нэхэмжлэгчийн улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 7 ийг төрийн санд хэвээр үлдээж, хариуцагчаас 7 ийг ргуулж нэхэмжлэгчид олгосуй.

. Захираны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн ******* ******* зүйлийн *******. дэх хэсэгт зааснаар хэргийн оролцогч, тэдгээрийн төлөөлөгч, өмгөөлөгч нь шүүхийн шийдвэрийг рдан авсан өдрөөс хойш ******* хоногийн дотор Захираны хэргийн Давж заалдах шатны шүүхэд давж заалдах гомдол рх эрхтэй.

 

 

 

 

 

 

ДРЛГЧ, ЕРӨНИЙ ШҮҮГЧ                          Г.ЯНЖИНДУЛ

 

 

 

[] х--******* дэх тал

[] х--7 дахь тал

[] х-ийн 8 дахь тал

[*******] х-ийн дэх тал

[] х--ийн ар тал

[] х-8- дэх тал

[7] х-ийн *******- дахь тал

[8] х-ийн - дахь тал

[] х-ийн ******* дэх тал

[] х-ийн 8-7 дахь тал

[] х-ийн дахь тал