Ховд аймаг дахь Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

2025 оны 09 сарын 18 өдөр

Дугаар 125/ШШ2025/0061

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  *******          09         1                                              5/ШШ*******/0061

 

 

                                     

МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

Ховд йм дхь Зхирны хэрийн нхн штны шүүхийн шүүх хурлдны шүү С.Оюунэрэл дрлж, тус шүүхийн шүүх хурлдны тнхимд нээлттэй хийсэн шүүх хурлднр,

Нэхэмжлэ: *******.*******илэтийн нэхэмжлэлтэй,

Хриуц: Ховд ймийн ******* сумын Зс дрд хол*******одох,

Нэхэмжлэлийн шрдл: Ховд ймийн ******* сумын Зс дрын ******* оны ******* дүээр срын *******-ний өдрийн *******/ дуртй "*******.*******илэтэд схилын шийтэл нодуулх тухй" зхирмжий хүинүй *******олуулх, урьд лж *******йсн Ховд ймийн ******* сумын дрын д эүүлэн тотоолох, ******* оны ******* дүээр срын *******-ний өдрөөс шүүх хурл *******олтол үй *******йсн хуцны цлин руулх, үй *******йсн хуцны ниймийн *******олон эрүүл мэндийн дтлы нөхөн төлүүлэх нэхэмжлэлтэй, ******* оны ээлжийн мрлтын мөнө ,4, ий руулх нэмэдүүлсэн шрдл *******үхий зхирны хэрий хянн хэлэлцэв.

Шүүх хурлднд: Нэхэмжлэ *******.*******илэт, хриуц *******.*******ярсйхн, нэхэмжлэийн өмөөлө Н.Оир*******т *******олон шүүх хурлдны нрийн *******иийн др Г.Анх*******яр нр оролцов.

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

Нэ. Нэхэмжлэлийн шрдл:

1.1. *******.*******илэтээс Ховд ймийн ******* сумын Зс дрын ******* оны ******* дүээр срын *******-ний өдрийн *******/ дуртй "*******.*******илэтэд схилын шийтэл нодуулх тухй" зхирмжий хүинүй *******олуулх, урьд лж *******йсн Ховд ймийн ******* сумын дрын д эүүлэн тотоолох, ******* оны ******* дүээр срын *******-ний өдрөөс шүүх хурл *******олтол үй *******йсн хуцны цлин руулх, үй *******йсн хуцны ниймийн *******олон эрүүл мэндийн дтлы нөхөн төлүүлэхээр шүүхэд нэхэмжлэл рсн.

1.. Хэрэ хянн шийдвэрлэх лны явцд *******уюу ******* оны ээлжийн мрлтын мөнө .4. / , / ий руулхр нэхэмжлэлийн шрдл нэмэдүүлсэн.

Хоёр. Хэрийн үйл *******римтын тлр:

.1. Ховд ймийн ******* сумын Зс дрын 7 оны дур срын 6-ны өдрийн *******/06 дуртй тушлр *******.*******илэт нь Зс дрын Тмын дрр лж *******йсн.

.. Ховд ймийн ******* сумын Зс дрын ******* оны ******* дүээр срын *******-ны өдрийн *******/ дур *******.*******илэтэд схилын шийтэл нодуулх тухй тушлрТөрийн л*******ны тухй хууль, Төрийн удитын тухй хууль, Ховд йм дхь Төрийн удитын ******* оны /1******* дур дүнэлт өөхөөс ттлзсн л*******н *******иий тус тус үндэслэн Зс дрын Тмын 04 оны ийн эцсийн снхүүийн тйлн хуцнд нь хол*******одох *******йууллд хүрүүлээүй эх үндэслэлээр *******.*******илэтий жлс хлх схилын шийтэл онодуулж ******* оны ******* дүээр срын *******-ны өдрөөс эхлэн үүрэт жлс өлөөлсөн.

.. Нэхэмжлэ *******.*******илэт нь тус шүүхэд ******* оны 4 дүээр срын 4-ны өдөр Ховд ймийн ******* сумын Зс дрын ******* оны ******* дүээр срын *******-ний өдрийн *******/ дур *******.*******илэтэд схилын шийтэл нодуулх тухй тушлы эс хүлээн зөвшөөр нэхэмжлэл рсн.

.4. ******* оны 09 дүээр срын 05-ны өдөр *******.*******илэтээс ******* оны ээлжийн мрлтын мөнө ,4, / , / ий руулхр нэхэмжлэлийн шрдл нэмэдүүлсэн.

Гурв. Хэрийн оролцодын тйл*******р, түүний үндэслэл:

.1. Нэхэмжлэ *******.*******илэтээс шүүхэд рсн нэхэмжлэл *******олон шүүх хурлднд рсн тйл*******рт: Миний *******ие 7 оны 0 дур срын 0-ны тухйн л*******н тушлд томилодож, лсн. Гэтэл улс төрийн шлтнр юм уу, ийн эцсийн снхүүийн тйлн хуцнд хүрүүлээүй эх үндэслэлээр Сумын Зс др *******.*******ярсйхн нмй жлс хлсн. *******и жлс хлдхс өмнө. *******.*******ярсйхн дрд хндн яд хлж *******й юм *******э, уир шлтны тодруулж, сонсох л явуулх ёст, инэж шууд хүний эрхий зөриж *******олохүй, миний р эр, нэр хүндийн суудл яридж *******йхд шууд жлс хлснд омдолт *******йн. Тиймээс хуулийн *******йууллд хндх *******олсон.

Нэдүээрт: Снхүүийн тйлн яд хоцроосон тлр ндс яд тухйн үед тйл*******р, мэдээлэл вүй юм, хүндэтэх шлтн *******йсн эсэхий яд тодруулж *******олооүй юм *******э эдэт омдолт *******йн.

Зхирны кт рж *******й *******ол хол*******одох хуульд зснр сонсох л явуулх ёст. Сонсох л явуулхүйээр шууд жлс хлсн. *******и лж *******йх хуцнд уд др хол*******одох *******йууллуудын нятлн, снхүү хриуцсн тн нрт снхүүийн тйлн рж хүрүүл эсэн шрдлы мр *******олон өөрийн өрөөндөө дуудж уулзд хэлж *******йсн.

Тйлн явуулх ёст хүмүүс нь явуулүй *******йхд *******үх *******уруу ндд үүрүүлж *******йд омдолт *******йн. Нмй жлс хлсн шлтны улс төрийн үйл л *******йсн эж үзэж *******йн. Төрийн л*******н хий нм, улс төрийн үзлээс *******олж хлд. Энэ нь цш цшид төрийн л*******нд лх урм зориий мохоож *******йн.

Мөн снхүүийн тйлн мнй зр ийн д хоцроож *******йсн лдтй зүйл *******й. Энэ ийн хувьд улс төрөөс шлтлж рдилсн нмын шинэ зс др, хурлын др томилодсон. Тухйн үед сумын ийн тйлн тушүй, тйлн твиүй эсэн шлтнр снхүү л*******ны ды тйлн звл твь эсэн шрдл твьсн. Тухйн ндмтй хол*******оот снхүүийн мтерил дутуу *******үрдэхүй *******йсн эсэн шлтны снхүүийн л*******нс хэлдэ.

Мөн снхүү л*******ны др *******олон нятлн жирэмсний мрлттй *******йсн. Төрийн снийн мэрэтэн тухйн үед орлож *******йсн. Мнй нятлн мөн өөр хүн орлон лж *******йсн. Анхн штны снхүүийн *******римт нь *******йхүй, шивж дхүй эх мэт нөхцөл *******йдлс шлтлж тйлн хуцнд нь явуулж дүй.

Хоёрдурт: Миний хувьд ******* оны ээлжийн мрлт вүй тул ******* сумын зс дрс ******* оны ээлжийн мрлтын мөнө ,4, ий руулж өнө үү эв.

.. Хриуц Ховд ймийн ******* сумын Зс др *******.*******ярсйхнс шүүхэд ирүүлсэн тйл*******р *******олон шүүх хурлднд рсн тйл*******рт: Зхирны хэрэ хянн шийдвэрлэх тухй хуулийн 1 дүээр зүйлийн 1.1.1 дүээр зүйлд зсны дуу дрх тйл*******ры рж *******йн.

Нэхэмжлэ *******.*******илэт нь эрхэлж *******уй Зс дрын Тмын дрын д хйн хндж удирдлс өсөн үүрэ длвры уд др *******иелүүлээүй нь Төрийн л*******ны тухй хуулийн 47 дур зүйлийн 47.1.1 дэх злты зөрсөн.

Нэхэмжлэ *******.*******илэт нь Зс дрын Тмын 04 оны ийн эцсийн снхүүийн тйлн хуулийн хуцнд нь хүрүүлээүй нь төсвийн тухй хуулийн дуp зүйлийн .9.1 дэх злты зөрсөн. Улмр Ховд йм дхь Төрийн удитын зрс снхүүийн тйлнд дүнэлт өөхөөс ттлзсн хриу всн нь Төрийн удитын тухй руулийн 4 дур зүйлийн 4 дэх злты үндэслэн схилын шийтэл нодуулх үндэслэл *******олсон. Тус хуулийн 4 дур зүйлийн 4.4 дэх хэсэт Энэ хуулийн 41, 4.-т зсны дуу тухйн л*******н хид схилын шийтэл ноодуулх, л*******н тушлс өлөөлөхөд *******усд хуульд зсн үндэслэл журм үйллэхүй" эж зжээ. Мөн *******.*******илэтий жлс өлөөлөхөөс хоноийн өмнө *******уюу ******* дүээр срын 0- ний өдөр схилын шийтэл нодуулх зхирмжийн төслий өөрт нь тнилцуулхд олон хийсэн жлс шууд рихмрүй *******йн хүлээлцэхэд *******ии цс цэцлэх хуц хэрэтэй иймээс 5 дхь өдөр *******уюу ******* дүээр срын *******-ний жл өье эснээр ******* дүээр срын *******-ний өдөр үүрэт жлс нь өлөөлж хүлээлцэж *******тлжуулсн ******* сумын зс дрын ******* оны 4 дүээр срын *******-ний өдрийн *******/ тоот Схилын шийтэл нодуулх" Зхирмж хууль зүйн үндэслэлтэй.

Иймд нэхэмжлэ *******.*******илэтийн нэхэмжлэлийн шрдл *******олох Ховд ймийн ******* сумын Зс дрын ******* оны ******* дүээр срын *******-ний өдрийн *******/ дуртй "*******.*******илэтэд схилын шийтэл нодуулх тухй" зхирмжий хүинүй *******олуулх, урьд лж *******йсн Ховд ймийн ******* сумын дрын д эүүлэн тотоолох, ******* оны ******* дүээр срын *******-ний өдрөөс шүүх хурл *******олтол үй *******йсн хуцны цлин руулх, үй *******йсн хуцны ниймийн *******олон эрүүл мэндийн дтлы нөхөн төлүүлэхий хүссэн нэхэмжлэлий *******үхэлд хэрэсэхүй *******олож өнө үү.

Хоёрдурт: Нэхэмжлэ *******.*******илэтийн нэхэмжлэлийн нэмэдүүлсэн шрдл *******олох ******* оны ээлжийн мрлтын мөнө ,4, ий хүлээн зөвшөөр *******йн эв.

.. Нэхэмжлэийн өмөөлө Н.Оир*******тс шүүх хурлднд рсн хууль зүйн дүнэлтдээ: Миний *******ие Зхирны хэрэ шүүхэд хянн шийдвэрлэх тухй хуулийн 0 дур зүйлийн 0.-т зсны дуу хууль зүйн тусллц үзүүлэх эрээ *******йуулн өнөөдрийн шүүх хурлднд оролцож *******йн.

Нэдүээрт: Нэхэмжлэ *******.*******илэтийн хувьд нэхэмжлэлийн твн шрдл рсн. Үүнд: 1. Ховд ймийн ******* сумын зс дрын ******* оны ******* дүээр срын *******-ний өдрийн *******/ дуртй "*******.*******илэтэд схилын шийтэл нодуулх тухй” зхирмжий хүинүй *******олуулх, . Урьд лж *******йсн Ховд ймийн ******* сумын дрын д эүүлэн тотоолох, . ******* оны ******* дүээр срын *******-ний өдрөөс шүүх хурл *******олтол үй *******йсн хуцны цлин руулх, 4. Аүй *******йсн хуцны ниймийн *******олон эрүүл мэндийн дтлы нөхөн төлүүлэх, мөн хэрэ хянн шийдвэрлэх лны явцд нэхэмжлэлийн шрдл нэмэдүүлж мрлтын мөнө ,4, руулх нэхэмжлэлийн шрдл рсн. Дээрх нэхэмжлэлийн шрдлуудс хриуц *******.*******ярсйхн нь нэхэмжлэлийн нэмэдүүлсэн шрдл *******олох мрлтын мөнө ,4, руулх шрдлы хүлээн зөвшөөрсөн. Хрин нэхэмжлэлийн үлдэх шрдлы зөвшөөрөөүй.

Нэдүээрт шрдлын хувьд дрх үндэслэлээ хүинүй *******олох үндэслэлтэй *******йн эж өмөөлөийн хувьд үзэж *******йн. Мрн *******үхийн кты рхд Монол Улсын зс зхир, нут дэвсэр, түүний удирдлын тухй хууль, Төсвийн тухй хууль, Төрийн л*******ны тухй хууль, Төрийн удитын тухй хууль, мөн Ховд йм дхь Төрийн удитын ******* оны /1******* дуртй “Дүнэлт хүрүүлэх тухй” л*******н *******ии зэрий үндэслэж нэхэмжлэий жлс өлөөлсөн. Тус зхирмжийн үндэслэх хэсэт Зс дрын 04 оны ийн төсвийн снхүүийн тйлн хуцнд нь хол*******одох *******йууллд хүрүүлээүй *******.*******илэтэд жлс хлх схилын шийтэл онодуулх эж зхирмжлх хэсэтээ дурдсн *******йн.

Тиймээс мрн *******үхий тушлы 04 оны ийн эцсийн снхүүийн тйлнс *******олсон эж үзэж *******йн. Хвтст хэрэт вдсн нотлох *******римт, эр нрын мэдүүлээр Ховд ймийн ******* сумын нятлн уд эрээс суусн *******йх *******өөөд у мэдүүлэ нь хвтст хэрэт вдсн. Тэрээр мэдүүлэхдээ Тмын ийн эцсийн тйлн рх, хүрүүлэх ёст хүн нь *******и. Хрин Тмын др л*******н *******ии рж өдө эдий мэдүүлсэн. Хвтст хэрэт вдсн ******* сумын Тмын нятлн *******олон дрын жлын жиши тодорхлолтод ль линд нь ийн эцсийн снхүүийн тйлн рх, хянх, хүрэх л нятлн *******одоийн жлын жиши тодорхлолтод зсн *******йн эж үзсэн.

Дрх хууль зүйн үндэслэлийн хувьд 04 оны ийн эцсийн тйлн хүрэж өөөүй, рүй нь *******.*******илэтийн *******уруус *******олсон эдэ нь хвтст хэрэт вдсн нотлох *******римтр нотлооүй. Хрин үүйсэддэ. Нятлн *******олон *******усд хүмүүсийн эрээр өсөн мэдүүлэ, тодорхлолт зэрэ *******олно. Ховд ймийн Аудитын зрс дүнэлт өөхөөс ттлзсн л*******н *******ии ирүүлэхдээ зөвхөн *******.*******илэт тн эж хялдсн *******олохоос *******иш *******.*******илэт *******уюу дрд схилын шийтэл онодуулх тлр л*******н *******ии *******иш.

Мөн нэхэмжлэ тйл*******рт хэлсэн. Хриуц үүний үүйсээүй. Хэрэт энэ тлрх *******римт рж өөөүй. Зхирны ерөнхий хуулийн 7 дур зүйлд зсн сонсох л хийээүй *******олох нь тйл*******р *******олон хэрэт вдсн *******римтр тотооддо. Хриуцийн зүээс Монол Улсын зс зхир, нут дэвэрийн нэж, түүний удирдлын тухй хуулийн 59 дүээр зүйлд Зс дрын *******үрэн эрхий зсн. Хуулийн 59.1.-д зснр сумын Зс дрын орло, дры томилох, өлөөлөх, оцруулх эрх хэмжээ сумын Зс дрын *******үрэн эрх.

Мрн *******үхийн ктын эрх зүйн үндэслэлийн нэ *******олох Төрийн л*******ны тухй хуулийн 47.1.1-д зсн хуульд өөрөөр зүй *******ол уд др / ******* түүнээс дээш/ л*******н үүрээ хнлтүй *******иелүүлсэн эх үндэслэл тотооддоүй. Мөн тушлд тус хуулийн 47.1.4-д зсн энэ хуульд зсн *******усд үндэслэл эж зсн *******йн. Энэ нь мрн *******үхий кты рх *******олсон үндэслэлд хмрхүй *******йх.

Зс дрын тушлын ол үндэслэл *******олсон Төрийн л*******ны тухй хуулийн 4 дур зүйлийн 4.1-д “Хуульд өөрөөр зүй *******ол энэ хуулийн 7, 9 дүээр зүйлд зсны зөрсөн, л*******н үүрээ *******иелүүлээүй *******олон энэ хуульд зсн *******усд тохиолдолд тухйн зөрлийн шинж *******йдл, түүний нх *******уюу двтн үйлдсэний нь хрлзн” эж зсн *******йд. Урьд нь *******.*******илэтийн хувьд зөрил двтн үйлдсэн эдэ нь хэрэт вдсн тйл*******р *******олон эр нрын мэдүүлэ зэрээр тотоодохүй *******йн. Зөрлийн шинж *******йдл, түүний нх *******уюу двтн үйлдсэн эж *******йн. Ся шүү суусн тухйн зөрил зрт ямр хор нөлөө үзүүлэх тлр суухд хриуц ямр тйл*******р хэлээүй. Энэ нь хвтст хэрэт вдсн *******усд *******римтр ттлзсн дүнэлт ирэх нь ийм хохирлы зр уруулсн эх *******одит хохирол *******йхүй *******йн.

Төрийн л*******ны тухй хуулийн 4 дур зүйлийн 4.10-д схилын шийтэл нодуулх, түүнд омдол рх журмы төрийн л*******ны төв *******йуулл, Зсийн зр хмтрн *******тлн эж зсн. Тус злтын дуу Монол Улсын сйд, Зсийн Хэрэ эрхлэх др, Төрийн л*******ны зөвлөлийн дрын хмтрсн 9 оны 4 дүээр срын 4-ний өдрийн 6/ дуртй тушл *******тлдсн. У тушлын дуу төрийн жинхэнэ л*******н хид схилын шийтэл ноодуулх, түүнд омдол рх журмын хвсрлтр *******тлсн. Тус журмд төрийн жинхэнэ л*******н хид схилын шийтэл ноодуулхд дрх зрмын *******римттй ээд 1.4-д хриуцл рцүй *******йх, 1.4.-д схилын шийтэл, зөрлийн шинж тохирсон *******йх. 1.4.4-д ил тод *******йх, 1.4.5-д хууль зүйн үндэслэлтэй *******йх, мөн журмын 1.6-д төрийн жинхэнэ л*******н хид схилын шийтэл ноодуулх үндэслэлий звл шлн тотоож өөрт нь *******иээр мэдэдсэн *******йн эж тус тус зсн.

Хвтст хэрэт вдсн *******римт *******олон хриуцийн тйл*******рс хрвл шлж тотоосон зүйл *******йдүй. Дээрх журмд зсны дуу *******.*******илэт тйлн хоцроосон эх суудлр түүнтэй уулзх, мэдээ *******римт цулуулх, хохирлын хэмжээ тотоох, цулуулсн мэдээ *******римт дүн шинээ хийж дүнэлт рж энэ тлр л*******н хид тнилцуулх үүрэтэй *******йсн. Энэ нь журм *******олон хуульд зсн сонсох л хийдээүй эж үзэх үндэслэл *******олж *******йн.

Иймд мрн *******үхий кт рх *******олсон хууль үндэслэл тотоодохүй *******й урс Зхирны хэрэ шүүхэд хянн шийдвэрлэх тухй хуулийн 106 дур зүйлийн 106..-д зснр нэхэмжлэлийн шрдлы *******үхэлд нь хнж шийдвэрлэж өнө үү эв.

 

ҮНДЭСЛЭХ НЬ:

1. Нэхэмжлэ нь жлс хлсн схилын шийтэл нодуулсны эс зөвшөөр  мрсн нэхэмжлэлий хнх хууль зүйн үндэслэл тотоодсонүй.

. Хриуцс Тмын 04 оны ийн эцсийн тйлн хуулийн хуцнд хүрүүлээүйээс төрийн удитын *******йууллс дүнэлт өөхөөс ттлзсн нь нэхэмжлэий жлс хлх үндэслэлтэй тйл*******рлж, нэхэмжлэээс снхүүийн тйлн рж, илээхэд оролцдоүй, снхүү, нятлн *******одох *******үртэл хриуцсн тнуудын үүрэт д хмрх тул жлс хлх схилын шийтэл нодуулснд омдолт эж мрн.

. Ховд йм дхь Төрийн удитын ******* оны 0 дур срын 17-ны өдрийн 1/1******* дур “Дүнэлт өөхөөс ттлзсн” л*******н *******иийн дүнэлт өөхөөс ттлзсн үндэслэл хэсэт “Төсвийн тухй хуульд зснр ийн эцсийн снхүүийн тйлн дүээр срын 5-ны өдрийн дотор Төрийн удитын *******йууллд ирүүлэх ёст *******йтл тйлн 04 оны 0 дур срын 07-ны өдрийн *******йдлр Ховд йм дхь Төрийн удитын зрт ирүүлээүй *******йн. Энэ нь Төсвийн тухй хуулийн дур зүйлийн .9.1-т зснтй нийцэхүй *******йн...” эжээ. 

4. Тус сумын Зс дрын Тмын 04 оны ийн снхүүийн тйлн ******* оны 0 дур срын 09-ний өдөр Э-тйлн цхим системээр хүрүүлсэн *******олох нь шүүхээс хийсэн үзлэээр тотоодсон ******* энэ тлр тлууд мрнүй.

5. Хрин нэхэмжлэээс снхүүийн тйлн хуц хоцор илээсэн нь снхүү, нятлн *******олох *******үртэл хриуцсн тны үүрэт тй хол*******оотоос дн сумын Ирэдийн Төлөөлөдийн Хурлын дрс сумын ийн н үйл лны тйлн рж тнилцуулх үүрэ илэл өснөөр тйлн хүрүүлэх *******оломжүй *******йсн эж тйл*******рлн мрж *******йн.

6. Төсвийн тухй хуулийн 7 дур зүйлийн 7.4-д “Төсвийн үйцэтэлийн мэдээ ср *******үрээр, снхүүийн *******олон төсвийн үйцэтэлийн тйлн улирл, хс , *******үтэн ээр *******элтэж, тйлнн.”, дур зүйлийн .9.1-д төсвийн шууд зхир улирлын төсвийн үйцэтэл, снхүүийн тйлн др улирлын эхний срын 15-ны дотор рж хрьялдх дээд штны төсвийн зхирид, ийн төсвийн үйцэтэл, снхүүийн тйлн др оны дүээр срын 5-ны дотор төрийн удитын *******йууллд хүрүүлж, удит хийсэн снхүүийн тйлн 0 дур срын 5-ны дотор хрьялдх дээд штны төсвийн зхирид хүрүүлэх; эж зсн.

7. ******* сумын Ирэдийн Төлөөлөдийн Хурлын дрын ******* оны дүээр срын 7-ны өдрийн А/0 дур зхирмжр 04 онд сум, суруулийн ийн тэмдэлэн өнөрүүлэхэд ирэд, ж хуйн нэж, *******йууллс өсөн хндив, туслмж, хөрөнө орууллтын үйл лны снхүүийн тйлнд хянлт үнэлээ хийх, мөн өдрийн А/******* дүээр зхирмжр 04 оны орон нутийн хөжлийн снийн хөрөнө орууллт, төсөвт *******йууллын төсвөөр *******элтэсэн хөрөнө, жлы хянх, үнэлэлт дүнэлт хийж ирэдэд мэдээлэх жлын хэсий Хурлын төлөөлөдийн төлөөлөл *******олон снхүүийн л*******ны др, төрийн снийн мэрэтний *******үрэлдэхүүнтэй *******йуулсн,

тухйн үед Тмын нятлн *******одооор түр орлон лж *******йсн Ч.Солоно эрээр мэдүүлэхдээ “... 04 оны ийн эцсийн снхүүийн тйлнийн орлоо, зрлын тооцооллы прормм дээр оруулж эцсийн *******лнс *******элэн *******олсон *******йсн. Хрин сумын ийн н хндивын орлоо, зрлын цсн *******римт *******ии *******үрдэхүй *******йсн тул *******римты *******үрдүүлэхэд хуц шрдж *******йсн. Ойн жлын тйлн нь Зс дрын Тмын тйлнтй нэтэдэж рх *******йсн. Ирэдийн төлөөлөдийн хурлын дрс *******үх тйлн *******элэн *******олсны др тйлн хүрүүлэх ёст эж хэлээд нмй явуулүй...”эх мэдүүлэ,

 сумын Ирэдийн Төлөөлөдийн Хурлын др Г.Гнтул эрээр мэдүүлэхдээ“...Зс дрын Тмын 04 оны снхүүийн тйлнд сумын ийн н хндивын тйлн рж өөх ёст *******йсн *******ол снхүүийн тйлнтй хол*******оот суудлр нятлн *******одоид звр зөвлөөө өсөн. Хрин Ирэдийн төлөөлөдийн хурлын др, жлын л*******ны зүээс илэл, шрдл өсөн зүйл *******йхүй. Зс дрын Тмын *******олон Ирэдийн төлөөлөдийн хурлын ийн эцсийн тйлн хмт рж хүрүүлдэ. 04 оны снхүүийн тйлнийн хувьд хмт явуулн ээд явуулүй *******йсн.... эх мэдүүлээс тус тус үзвэл сумын ийн н жлын тйлн рх нь жлын хэсэ *******йуулсн ******* оны дүээр срын 7-ны өдрөөс *******уюу Төсвийн тухй хуулийн .9.1-д зсн снхүүийн тйлн төрийн удитын *******йууллд хүрүүлж удит хийлэх хуц өнөрсний дрх үйл *******римтд хмр *******йх тул энэ нь снхүүийн тйлн хуцнд хүрүүлээүй эх хүндэтэн үзэх шлтн *******олохүй.  

. Нэхэмжлэ нь 7 оноос хш тус сумын Зс дрын дрр лсн тл снхүүийн тйлн хүрүүлэх  үүрий хүлээдэүй, л*******н тушлын и үүрэт хмрхүй  эж мрж *******й хүлээн вх үндэслэлүй.  

9. Уир нь сумын Төсвийн тухй хуулийн 4 дүээр зүйлийн 4.1.."төсвийн шууд зхир" эж төсвийн ерөнхийлөн зхир *******олон төсвийн төвлөрүүлэн зхирс хуврилсн и үүрийн төсвий төлөвлөх, хууль тотоомжийн дуу зхирн зрцуулх, үйцэтэлий тйлнх эрх *******үхий этээдий; лоно.

16 дур зүйлийн 16.1.Төсвийн *******йуулл нь түүний үйл л үр шитй удирдлр хнж, жлын үр дүн хриуцх үүрэ *******үхий төсвийн шууд зхиртй *******йн. 16.4. Дрх л*******н тушлтн төсвийн шууд зхир *******йн: 16.4.15 йм, нийслэл, сум, дүүрийн Зс дрын Тмын др тухйн штны Зс дрын Тмын төсвийн; эж зснр төсвийн шууд зхир *******йн.

16 дур зүйлийн 16.5.Төсвийн шууд зхир нь төсвийн тлр дрх *******үрэн эрхий хэрэжүүлнэ:

16.5.1. төсвийн *******йууллын өдөр тутмын үйл л удирдх;

16.5..*******тлдсн төсөв, хөтөл*******өрий хэрэжүүлэх тлр төсвийн ерөнхийлөн зхиртй *******йуулсн эрээний хүрээнд төсвийн хөрөний удирдх, зрцууллтд нь хянлт твих;

16.5.7.*******йууллын снхүүийн *******олон төсвийн үйцэтэлийн мэдээ, тйлн, үр дүнийн эрээний *******иелэлтий үнэн зөв рх, тотоосон хуцнд тйлнх; эжээ.

10. Мөн оны 0 дур срын 09-ний өдөр *******тлж, оны дүээр срын 0-ны өдрөөс эхэлж дж мөрдсөн эх Ховд Аймийн ******* сумын Зс дрын дрын жлын *******йр /л*******н тушл/-ын тодорхлолтын жлын *******йрны үндсэн зорилтын 5. Төрийн снийн үйл лнд *******олон төсвийн төлөвлөлт хувриллтд хянлт твин. 6. Ал*******н *******йуулл, ж хуйн нэжийн др, Зс дрын дэрэдэх л*******ды өдөр тутмын удирдлр хнж, хөдөө ж хуй, *******йль орин, зр зохион *******йууллтын суудл хриуцх ээд зорилты хэрэжүүлэх жлын хүрээнд 1.Тухйн ийн төсвийн төлөвлөлт, хувриллт, зрцууллтын *******йдлд хянлт твьж, төрийн снийн өдөр тутмын үйл л удирдн улирл ийн тйлнд үнэлэлт дүнэлт өөх эж тус тус зсн *******йн.

11. Эдээрээс үзвэл Тмын др нь төсвийн шууд зхирийн хувьд  өөрөө төлөвлөж, зрцуулсн төсвийнхөө үйцэтэлий рх, тйлнийн үнэн зөв эсэхий  хянж *******тлжуулж хуулир тотоосон хуцнд тйлнх эрх *******үхий л*******н тушлтн *******йн.

. Иймд төсвийн шууд зхир нь снхүүийн тйлн рхд снхүүийн мэрэтэн, нятлн *******одоий удирдн зохион *******йуулж лх *******йтл өөрөөс үл хмрх шлтнр тйлн хоцроосон эж тйл*******рлж *******й нь түүний хриуцлс өлөөлөх үндэслэл *******олохүй. 

1. Төрийн л*******ны тухй хуулийн 4 дур зүйлийн 4.1.Хуульд өөрөөр зүй *******ол энэ хуулийн 7, 9 дүээр зүйлд зсны зөрсөн, л*******н үүрээ *******иелүүлээүй *******олон энэ хуульд зсн *******усд тохиолдолд тухйн зөрлийн шинж *******йдл, түүний нх *******уюу двтн үйлдсэний нь хрлзн төрийн үйлилээний л*******н хс *******усд л*******н хид дрх схилын шийтэлийн ль тохирохы нодуулн.” эж зсн ******* нэхэмжлэийн рсн зөрлийн тухйд Төрийн удитын тухй хуульд тусйлн зсн *******йх тул энэ тохиолдолд нрийвилсн хуулийн зохицууллты хэрэлэнэ. 

 14. Төрийн удитын тухй хуулийн 4 дур зүйлийн 4..Төрийн удитын *******йуулл снхүүийн тйлнд дүнэлт өөхөөс ттлзсн, энэ хуулийн 0.5-д зсн төлөвлөөө ирүүлээүй нь тухйн л*******н хий жлс хлх схилын шийтэл нодуулх үндэслэл *******олно. 4.4.Энэ хуулийн 4.1, 4.-т зсны дуу тухйн л*******н хид схилын шийтэл нодуулх, л*******н тушлс өлөөлөхөд *******усд хуульд зсн үндэслэл, журм үйллэхүй. эж тус тус зсн *******йх тул Төрийн л*******ны тухй хуульд зсн схилын шийтэлий дэс дрлн нодуулсн *******йхы шрдхүй, мөн төрийн жинхэнэ л*******н хид схилын шийтэл нодуулх, түүнд омдол рх журм үйллэхүй эж үзлээ.

15. Нэхэмжлэ сонсох л явуулүй эж мрсн. Сонсох л нь оролцоийн тйл*******р, снл рх *******оломжий олох зорилот *******өөөд нэхэмжлэийн рсн зөрил илт тодорх, хүлээх хриуцлы хуульд тусйлн зсн *******йх тул сонсох л явуулснр хуульд зсн схилын шийтэлийн төрөл өөрлөдөх, нэхэмжлэийн эрх хмлдх үндэслэлүй *******й дурдх нь зүйтэй. 

16. Дүнэвэл нэхэмжлэ *******.*******илэт  нь Төсвийн тухй хуулий зөрсөн *******олох нь хэрэт вдсн нотлох *******римтуудр хнлттй нотлодон тотоодож *******йх тул нэхэмжлэид жлс хлх схилын шийтэл нодуулсн Ховд ймийн ******* сумын Зс дрын 05 оны ******* дүээр срын 04ий өдрийн *******/ дур зхирмж нь хуульд нийцсэн эж дүнэж, нэхэмжлэийн “Ховд ймийн ******* сумын зс дрын ******* оны ******* дүээр срын *******-ний өдрийн *******/ дуртй "*******.*******илэтэд схилын шийтэл нодуулх тухй” зхирмжий хүинүй *******олуулх, урьд лж *******йсн Ховд ймийн ******* сумын дрын д эүүлэн тотоолох, ******* оны ******* дүээр срын *******-ний өдрөөс шүүх хурл *******олтол үй *******йсн хуцны цлин руулх, үй *******йсн хуцны ниймийн *******олон эрүүл мэндийн дтлы нөхөн төлүүлэх”-ий хүссэн нэхэмжлэлийн шрдлы *******үхэлд нь хэрэсэхүй *******олож шийдвэрлэв.

17. Нэхэмжлэ хэрэ хянн шийдвэрлэх лны явцд *******уюу ******* оны 09 дүээр срын 05-ны өдөр мрлтын мөнө .4. / , / ий руулхр нэхэмжлэлийн шрдл ихэсэсэн.

1. Хриуцс мөнөн дүнтэй мрхүй, ихэсэсэн шрдлы хүлээн зөвшөөрсөн тлр ******* оны 09 дүээр срын 09-ний өдрийн / дур л*******н *******иий шүүхэд ирүүлсэн, мөн шүүх хурлднд энэ тлр илэрхийлсэн тул Зхирны хэрэ шүүхэд хянн шийдвэрлэх тухй хуулийн 67 дур зүйлийн 67.1-д “Хриуц нэхэмжлэлийн шрдлы *******үхэлд нь хүлээн зөвшөөрсөн нь *******усд этээдийн эрх, эрх өлөө, хууль ёсны ши сонирхлы хөндөхөөрүй, хуульд хршлүй *******йвл шүүх хриуцийн зөвшөөрлий *******тлж, хэрий хэрэсэхүй *******олоно.”, 109 дүээр зүйлийн 109.1-д“   Зхирны хэрий шүүх хурлднр хэлэлцэх явцд энэ хуулийн 66-6 дур зүйлд зсн үндэслэл, нөхцөл *******йдл илэрвэл шүү, шүүх *******үрэлдэхүүн нэхэмжлэ нэхэмжлэлээсээ ттлзсн, хриуц нэхэмжлэлийн шрдлы хүлээн зөвшөөрсөн, нэхэмжлэ, хриуц эвлэрсний *******тлж, хэрий хэрэсэхүй *******олоно.” эж зсны *******римтлн хриуцийн зөвшөөрлийн *******тлж, хол*******одох хэрий хэрэсэхүй *******олох нь зүйтэй *******йн. 

19. Зхирны хэрэ шүүхэд хянн шийдвэрлэх тухй хуулийн 67 дур зүйлийн 69.-д зснр хриуцийн зөвшөөрлий *******тлсн хэсэт омдол рх эрхүй *******олохы дурдх нь зүйтэй.

0. Нэхэмжлэийн нэхэмжлэлий *******үхэлд нь хэрэсэхүй *******олож шийдвэрлэсэнтэй хол*******одуулн Зхирны хэрэ шүүхэд хянн шийдвэрлэх тухй хуулийн 47 дур зүйлийн 47.1, 4 дур зүйлийн 4.1 дэх хэсэт зснр нэхэмжлэийн улсын тэмдэтийн хурмжид урьдилн  төлсөн 7000 / / ий орон нутийн төсвийн орлоод хэвээр үлдээв.

 

Зхирны хэрэ шүүхэд хянн шийдвэрлэх тухй хуулийн 106 дур зүйлийн 106.1 дэх хэсийн 106., 106..14, 107 дур зүйлийн 107.7, 109 дүээр зүйлийн 109.1 дэх хэсэт тус тус зсны удирдл *******олон ТОГТООХ нь:

1. Зхирны хэрэ шүүхэд хянн шийдвэрлэх тухй хуулийн 67 дур зүйлийн 67.1-д зсны *******римтлн нэхэмжлэ *******.*******илэтийн “Ээлжийн мрлтын оловор .4. / , / ий руулх нэхэмжлэлийн шрдлы хриуц зөвшөөрсний *******тлж, хол*******одох хэрий хэрэсэхүй *******олосуй.

. Төрийн л*******ны тухй хуулийн 4 дур зүйлийн 4.1,Төсвийн тухй хуулийн 4 дур зүйлийн 4., 4.4, Монол Улсын Зс зхир, нут дэвсэрийн нэж, түүний удирдлын тухй хуулийн 66 дур зүйлийн 66.1-д зсны тус тус *******римтлн нэхэмжлэ *******.*******илэтийн Ховд ймийн ******* сумын Зс дрд хол*******одуулн рсн “Ховд ймийн ******* сумын зс дрын ******* оны ******* дүээр срын *******-ний өдрийн *******/ дуртй "*******.*******илэтэд схилын шийтэл нодуулх тухй” зхирмжий хүинүй *******олуулх, урьд лж *******йсн Ховд ймийн ******* сумын дрын д эүүлэн тотоолох, ******* оны ******* дүээр срын *******-ний өдрөөс шүүх хурл *******олтол үй *******йсн хуцны цлин руулх, үй *******йсн хуцны ниймийн *******олон эрүүл мэндийн дтлы нөхөн төлүүлэх”-ий хүссэн нэхэмжлэлий *******үхэлд нь хэрэсэхүй *******олосуй.

. Зхирны хэрэ шүүхэд хянн шийдвэрлэх тухй хуулийн 47 дур зүйлийн 47.1, 4 дур зүйлийн 4.1 дэх хэсэт знр нэхэмжлэийн улсын тэмдэтийн хурмжид урьдилн  төлсөн 7000 / / ий орон нутийн орлоод хэвээр үлдээсүэй.

 

 Зхирны хэрэ шүүхэд хянн шийдвэрлэх тухй хуулийн 114 дүээр зүйлийн 114.1 дэх хэсэт зснр хэрийн оролцоид *******олон тэдээрийн итэмжлэдсэн төлөөлө, өмөөлө нр шийдвэрий эс зөвшөөрвөл шийдвэрий рдж всн өдрөөс хш 14 /рвн дөрөв/ хоноийн дотор двж злдх омдол рх эрхтэй.

 

 

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ                               С.ОЮУНГЭРЭЛ