Монгол Улсын Шүүхийн шийдвэрийн цахим сан

Шийдвэрийн мэдээлэл

Шүүх	2025 - Баянгол, Хан-Уул, Сонгинохайрхан дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүх
Шүүгч	Д.Энхцэцэг
Хэргийн индекс	192/2025/01837/И
Дугаар	192/ШШ2025/03475
Огноо	2025-04-29
Маргааны төрөл	Бусад хуулиар,

Холбоотой шийдвэрүүд

Шүүгч: Төмөрбаатар Бадрах
Дугаар: 210/МА2025/01145
Огноо: 2025-07-02

2025 - Баянгол, Хан-Уул, Сонгинохайрхан дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүх ийн Шийдвэр

2025 оны 04 сарын 29 өдөр

Дугаар 192/ШШ2025/03475

20250429 192/ШШ2025/03475

МОНГОЛУЛСЫННЭРИЙНӨМНӨӨС

Баянгол,Хан-Уул,СонгинохайрхандүүргийнИргэнийхэргийнанханшатнытойргийншүүхийншүүгчД.Энхцэцэгдаргалж,тусшүүхийнтанхимдхийсэншүүххуралдаанаар

Нэхэмжлэгч:Баянзүрхдүүрэг,*******дүгээрхороо,*******дүгээрхороолол,82дугаарбайр,15тоотхаягторшинсуух*******овогт*******/РД:СГ86051221/-ийннэхэмжлэлтэй,

Хариуцагч:Хан-Уулдүүрэг,*******дугаархороо,*******дугаархэсэг,Роялгрийнвилла,*******-рбайр,*******тоотхаягторшинсуухБоржигиновогтМөнгөнцэцэгийн/РД:МП77112378/-тхолбогдох

Хүүхдийнсургалтынтөлбөрболох3435000төгрөггаргуулахтухай иргэнийхэргийгхянанхэлэлцэв.

Шүүххуралдаанд:

Нэхэмжлэгчийнитгэмжлэгдсэнтөлөөлөгч

Нэхэмжлэгчийнөмгөөлөгч

Хариуцагчийнитгэмжлэгдсэнтөлөөлөгч

ШүүххуралдаанынарийнбичгийндаргаМ.Халиуннароролцов.

ТОДОРХОЙЛОХнь:

1.Нэхэмжлэгч О.Сумъяагэрэл ньхариуцагч М.Хүдэрбаатарт холбогдууланхүүхдийн сургалтынтөлбөрболох3435000 төгрөггаргуулах нэхэмжлэлийншаардлагагаргаж,шаардлагынүндэслэлээдараахбайдлаартодорхойлжбайна.Үүнд: НэхэмжлэгчСумьяагэрэлхариуцагчнарнь2006ондтанилцаад2007оны10дугаарсарын2-ныөдөрхүүтөрсөн,хүүтөрснөөсхойшхамтынамьдралбайгаагүй,замзамаахөөгөөдявсан.Хүүг13насхүртэлэцэгаасямарнэгэнсанхүүгийндэмжлэг,хүүхдийнасрамжтайхолбоотойуулзахсанаачилгагаргажбайгаагүй,санхүүгийндэмжлэгбайгаагүй.2020ондБаянзүрхдүүргийниргэнийхэргийнанханшатнышүүхэднэхэмжлэгчнэхэмжлэлгаргажхүүхдийнтэтгэлэгтогтоолгосонбайдаг. Хүүхдийнтэтгэлгийгхариуцагчньбайнгаөгдөггүй,2022оны9дүгээрсардбидэвлэрлийнгэрээбайгуулсан,гэтэлсураггүйалгаболсонбайдаг.2021ондТөгсдэлгэрэхгэх3000000төгрөгийнтөлбөртэйхувийнсургуульдоруулсан,дараажилийнсургалтынтөлбөрийгөгөхболомжгүйболсон,одоо60дугаарсургуулийн12вангидсуралцдаг.Хүүнь2025оны10дугаарсарын20-ныөдөр18насхүрнэ,үүнээсхойшэцэгаасямарнэгэнсанхүүгийндэмжлэгньзогсожбайгаа.Тиймучраасхүүгээ18насхүрэхээсөмнөэцэгхүнийүүрэгхариуцлагыгухамсарлааднэмэлтзардалбуюуТөгсдэлгэрэхсургуулийнсургалтынтөлбөрболонсургуулиасгаднанэмэлтсургалтынзардалбайгаа.Одоотөгсөхангийнхүүхэдучраасхичээлийнхоцрогдоларилгахаасгаднаихсургуульдорохшалгалтдаабэлдэжмашолонтөрлийнсургалтадхамрагдахшаардлагаүүсээдбайгаа.Математикийнсургалтад*******200000төгрөг,Англихэлнийсургалт290000төгрөг,880000төгрөг ielts-ийнсургалтад500000төгрөгзэрэгсургалтынтөлбөрүүдийнтодорхойхувийгэцэгаасгаргуулаххүсэлтэйбайна.Гэрбүлийнтухайхуулийн40.8.1-тзааснааронцгойнөхцөлбайдалтохиолдсонбуюусургуульдорсонгэхмэттохиолдолднэмэлттэтгэлэггаргуулахэсхүлзардлыгхариуцуулахааршүүхэднэхэмжлэлгаргажболногэжзаасныгүндэслэнсургалтынтөлбөрболонхичээлээсгадуурхнэмэлтсургалтынтөлбөрболохнийт6870000төгрөгийн50хувьбуюу3435000төгрөгийггаргуулахаарнэхэмжлэлгаргажбайна.Нэхэмжлэлийншаардлагаабүрэндэмжижбайна гэв.

2.Хариуцагч М.Хүдэрбаатар ньнэхэмжлэлийншаардлагыгбүхэлдньэсзөвшөөрч, татгалзлынүндэслэлээдараахбайдлаартайлбарлажбайна.Үүнд:бичгээрхариутайлбаргаргасан.Бихүүхдийнчиглэлээрмэргэшсэнөмгөөлөгчбайгаа,хүүхэдтэйхолбоотойхэрэгдээрүнэтөлбөргүйүйлчилдэг,гадаадынтөслийнтухайнчиглэлийнбайгууллагадүнэтөлбөргүйхуулийнзөвлөхөөражилладаг.Хүүхэдтэйхолбоотойучраасугньгаргаадөгчихмөөрбайна,гэхдээаливаашүүхээршийдвэрлэгдэжбайгаахэрэгмаргаанхуульёсныбөгөөдүндэслэлбүхийбайхёстой.Хүүхдийнэрхийнтөлөөявжбайжшүүхэдгаргажбайгаанэхэмжлэлдхавсаргажөгчбайгаабаримтуудаасайнбүрдүүлээдхуульёсныдагуухийгээдөгчихгүйяавдаагэжбодожбайна.Нэхэмжлэлийншаардлагааболовсруулжбичихдээчшүүхэдүнэнзөвтайлбаргаргамаарбайна.Хүүхэдөөрийнхньэсэхэдмаргахзүйлгүй,2020оны6дугаарсарын10-ныөдөршийдвэргарсан,үүндээрмаргаанбайхгүй,шийдвэргарсанболшийдвэрийгяагаадшүүхэдгаргажөгөөгүйюмбэ.Өнөөдөргаргажөгсөнбаримтыгэртгаргажөгөөдманайталаастайлбарааавахбайсан.Шүүхийншийдвэрийнбаримтбичгээргарна,тэмдэглэлньхэрэгтбайна,насандхүрсэнхүүхдүүдуншина,ойлгоно.Гэрбүл,хүүхэдтэйхолбоотойасуудалдээрхариуцлагатайажилламаарбайна.Саяөмгөөлөгч,төлөөлөгчнарньөөрсдөдөө тохиолдсонмэтээряриадбайна.Хэрэгтбайхгүйзүйлийнталаарярьжболохгүй.Хэрэвиймасуудалярихгэжбайгааболүүнтэйхолбоотойбаримтаашүүхэдөгөххэрэгтэй.Эвлэрлийнгэрээхийсэнгэжбайна,угбаримтыгяагаадгаргажөгөөгүйюмбэ.Эвлэрлийнгэрээхийчхээдалгаболсонгэжбайна,яагаадхүнийгүндэслэлгүйгээргүтгээдбайгааюмбэ.Хүүхдийнтэтгэлэгтэйхолбоотойасуудлааршийдвэргүйцэтгэлийнажиллагааявагдажбайгааболгүйцэтгэххуудас,албадангүйцэтгэхажиллагаатайхолбоотойзахирамжийгшүүхэдяагаадгаргажөгөөгүйюмбэ.Танарөөрсдөөхайхбиш,шийдвэргүйцэтгэхбайгууллагаэнэхүнийголоодалбадантөлүүлэхээртомбайгууллагаажиллажбайхадтухайнбайгууллагадаашаардлагаатавиадэнэхүнээолоодавчболно.Эрэнсурвалжлахтайхолбоотойшийдвэрогтгараагүй.Олдохгүйбайсангэжяриадбайгаанэхэмжлэгчталынтайлбарыгняцаажбайгааюм.Иргэнийүнэмлэхийнлавлагааггаргажөгөөдхэрэгсэхгүйболсон.Төгсдэлгэрэхгэхсургуулийн1жилийнсургуулийнсургалтынтөлбөр,нийт5сургалтынтөлбөрийн50хувийггээдүүнийхээтөлбөрийгнэхээднэхэмжлэлийнхээүндэслэлийгтайлбарлаадбайгаа.М.Хүдэрбаатарболөөрийнхүүхэдучраассайнсургуульдсураадсайнболовсролэзэмшиххэрэгтэй,үүнийгхүлээнзөвшөөрчбайгаа,үүргээгүйцэтгэнэ,гэхдээяагаадхоорондоозөвлөлдөжболохгүйбайгааюмбэ.Минийхүүхэдбишгэжогттатгалзахгүйбайгаа.Ярилцаагүйбайжсайндураарааөөрсдөөсургалтадсуулгачхаад50хувийггаргуулнагэжтайлбарлажбайгаахариуцагчийнхариутайлбарүндэслэлтэй.Хоорондоозөвлөлдөөдэсхүлэндсурганагэжмэдэгдсэнболболжбайгааюм.Төгсдэлгэрэхсургуулийн3000000төгрөгийнтөлбөрийнбаримтньхуульёсныбаримтбайгаа,бусадньогтбаримтгүй.*******200000төгрөгийнбаримтыгхайгаадолохгүйбайгаа.Бусадсургалтынхньгэрээбайгааболовчбайгууллагарууугмөнгөороогүй,хэрэвалбанёснысургалтордоггазарбайсанболтатвараатөлөөдцаашявахёстой.Дандаахувьхүнийдансандхийсэнатлаасургалтынтөлбөртөлсөнмэтээртайлбарлажбайгааньүндэслэлгүйбайна.Шаардлагагаргажболно,эрхньбайгаа,гэхдээүндэслэлээхуульёсныбайдлааргаргуулжавахньзөв.ынтатгалзалньүндэслэлтэй,нэхэмжлэлийншаардлагыгбүхэлдньхэрэгсэхгүйболгожөгнөүүгэжээ.

3. Нэхэмжлэгчээс:2025.02.25-ныөдөрулсынтэмдэгтийнхураамжтөлсөнбаримт,иргэнийүнэмлэхийнлавлагаа,353дугаартөрснийбүртгэлийнлавлагаа,иргэнийоршинсуугаагазрынхаягийнбүртгэлийнлавлагаа,ҮүрийнмандахгэгээӨЭМТ-ийнэрүүлбойжижбайгааталаархтодорхойлолт,2021.09.01-нийөдрийнТөгсдэлгэрэхсургууль,эцэгэхийнхоорондынгэрээ,2022.05.16-ныөдрийн37/22дугаарсурагчийнтодорхойлолт,76дугаарнэхэмжлэх,2023.05.29-нийөдрийн76дугаарсургалтынгэрээ,2024.11.20-ныөдрийнсуралцагчтайбайгуулахгэрээ,Худалдаахөгжлийнбанкны416004461тоотдансныхуулга,2024.12.22-ныөдрийнсургалтынгэрээ,Хаанбанкны5935206447тоотдепозитдансныдэлгэрэнгүйхуулга,БаянзүрхдүүргийнИргэнийхэргийнанханшатнышүүхийншүүгчийн2024.11.12-ныөдрийн101/ШШ2024/05257дугаарХэргийгхялбаршуулсанжурмааршийдвэрлэж,хэрэгсэхгүйболгохтухайзахирамж,2024.04.29-ний1027дугааритгэмжлэл,2025.04.*******-нийөдрийн05/25дугаарөмгөөллийнхуульзүйнтуслалцааүзүүлэхгэрээ,2024.06.13-ныөдрийн1654дугааритгэмжлэлзэрэгнотлохбаримтхэрэгтирүүлсэнбайна./хх5-11,15-27,41,50тал/

4. Хариуцагчаас:2025.04.15-ныөдрийн04*******дугааритгэмжлэлийгнотлохбаримтаархэрэгтирүүлсэнбайна./хх45тал/

5. Хавтастхэргийн12-*******дүгээрталдавагдсанбаримтуудньхуульдзаасаннотлохбаримтыншаардлагахангахгүйүндэслэлээрүнэлээгүйболно.

ҮНДЭСЛЭХнь:

1.Нэхэмжлэлийншаардлагынзаримхэсгийгхангахүндэслэлтэйгэжүзэв.

2.НэхэмжлэгчГэрбүлийнтухайхуулийн21дүгээрзүйлийн21.1,48дугаарзүйлийн48.1,Хүүхдийнэрхийнтухайхуулийн10дугаарзүйлийн10.1-дзааснаархүүхдийнхувийнсургуульдболонсургалтынтөвдсуралцсантөлбөрийн50хувьболох3435000төгрөгийггаргуулахааршаардахэрхтэй.Хүүхдээ13насхүртэлхүүхдэдямарнэгсанхүүгийндэмжлэгтуслалцааүзүүлжбайгаагүй,өөртэйньхолбогдохгэхэдутсааавдаггүй,гэрийнхаягийгньмэдэхгүй,хүүхэдтэйгээуулздаггүйтулхариуцагчтайзөвшилцөхболомжгүйбайдаггэжтайлбарласан.

3.Хариуцагчхүүхдээтэжээнтэтгэх,хуульдзаасанэцгийнүүргээбиелүүлэхээсзайлсхийх,татгалзсанудаабайхгүй.Нэхэмжлэгчийншаардахэрхийнхуульзүйнүндэслэлийнхувьдмаргаанбайхгүйхэдийчгагцхүүээжньөөртэйньзөвшилцөлгүйтухайншийдвэрүүдийггаргасныгэсзөвшөөрчбайна.МөнхэрэгтавагдсанбаримтаарТөгсдэлгэрэхдундсургуулийнтөлбөрөөсбусадбаримтньшаардлагахангахгүй,тухайлбалнэхэмжлэгчшаардлагадаа2023онысургалтынтөлбөргэждурдсанболовч2021онысургалтынтөлбөртөлсөнбаримтбайна.Мөн*******200000төгрөгийнбаримтбайхгүй,маршалтөвболон IELTS-нтөлбөрийгхувьхүнийдансруушилжүүлсэнзэргээрнэхэмжлэгчийннэхэмжлэлийншаардлагаэргэлзээгүйтогтоогдохгүйбайна.Зөвлөлдөхгүйгээргаргасаншийдвэрийнүрдагаврааөөрөөлхариуцахёстой.МөнҮндсэнхуульддундболовсролыгүнэтөлбөргүйэзэмшүүлэхээрзаасан.Нэмэлтсургалтадзаавалхамрагдахшаардлагагүйгэжмаргажбайна.

4.Хэрэгтавагдаж,шүүххуралдаанааршинжлэнсудалсантусшүүхийншийдвэрийнтодорхойлоххэсгийн3,4дүгээртдурдагдсанбаримтаардараахүйлбаримттогтоогдожбайна.Үүнд:

4.12021.09.01-нийөдөрТөгсдэлгэрэхдундсургуульболонгийнасранхамгаалагчО.Сумъяагэрэлнарынхоорондсургуульэцэгэхийнхоорондынгэрээбайгуулагдаж,2021.08.04-нийөдөр750000төгрөг,2021.12.13-ныөдөр750000төгрөг,2022.03.21-нийөдөр1500000төгрөгийгО.СумъяагэрэлийнэзэмшлийнХаанбанкиндахь5935206447дугаарынданснаасерөнхийболовсролынТөгсдэлгэрэхсургуулийн50*******137966дугаарындансруушилжүүлсэн,/хх10-15тал/

4.2 R3математикийнсургалтынтөвнь2022.05.16-ныөдөрнь2021оны9дүгээрсараас2022оны5дугаарсарыгдуустал*******200000төгрөгийгтөлбөртэйсуралцсанталаартодорхойлолтгаргасан,/хх15тал/

4.32023.05.29-нийөдөрБоловсролынтүшигсувдтөв,нарынхооронд76дугаарсургалтынгэрээбайгуулж,290000төгрөгийннэхэмжлэхирүүлсэн,/хх16-18тал/

4.42024.11.20-ныөдөрТиэйчимаршалсургалтынтөв,нарынхоорондсуралцагчтайбайгуулахгэрээбайгуулагдсан,/хх19-20тал/

4.52024.12.22-ныөдөрХХКнийЮниверсалсургалтытөв, Х.Энхшугуйнарынхоорондсургалтынгэрээбайгуулагдсан,/22тал/

4.6О.СумъяагэрэлийнэзэмшлийнХудалдаахөгжлийнбанкиндахь416004461дугаарынданснаас2024.11.15-ныөдөр880000төгрөгийгХаанбанкиндахь5039532934дугаарындансрууЭнхшугуйтөлбөргэхутгатайгаар,О.СумъяагэрэлийнэзэмшлийнХаанбанкиндахь5935206447дугаарынданснаас2025.01.31-нийөдөрдугаарындансрууЭнхшугуйB2-IELTS ангигэхутгатай500000төгрөгийгтустусшилжүүлсэн, /хх21,/

4.7БаянзүрхдүүргийнИргэнийхэргийнанханшатнышүүхийн2024.11.12-ныөдрийн101/ШШ2024/05257дугааршүүгчийнзахирамжаарнэхэмжлэгчО.СумъяагэрэлньМ.Хүдэрбаатарыгэрэнсурвалжлуулахтухайнэхэмжлэлээсээтатгалзсаныгбаталж,хэргийгхэрэгсэхгүйболгосонзэрэгүйлбаримттогтоогдожбайна./хх24-25тал/

5.Гэрбүлийнтухайхуулийн21дүгээрзүйлийн21.1,25,26дугаарзүйлдзаасныдагуузохигчдындундаас2007.10.02-ныөдөртөрсөнгийнэцэгэхболохынхувьдхүүхдийнэрх,ашигсонирхлыгхамгаалах,өсгөжхүмүүжүүлэх,асрах,тэжээнтэтгэх,боловсролэзэмшүүлэхүүрэгтэйтулхүүхдүүдийнсургалтынтөлбөрийгэцэгбуюухариуцагчМ.Хүдэрбаатарньадилтэнцүүхэмжээгээртөлөхүүрэгтэй.

Гэрбүлийнтухайхуулийн48дугаарзүйлийн48.1-д Тэжээнтэтгүүлэгчидонцгойнөхцөлбайдалтохиолдсон/хүндээрөвчилсөн,тахирдутууболсон,эмчлүүлсэн,сургуульдорсонгэхмэт/үедтүүнднэмэлттэтгэлэггаргуулах,эсхүлгарсанзардлыгхариуцуулахаарэнэхуулийн47.2-тзаасанэтгээдшүүхэднэхэмжлэлгаргажболногэж, Хүүхдийнэрхийнтухайхуулийн10дугаарзүйлийн10.2-тЭцэг,эхтусдааамьдрах,гэрлэлтээцуцлуулсанньтэднийгэнэзүйлийн10.1-дзаасанүүргээсчөлөөлөхүндэслэлболохгүйгэжзаасанбөгөөдхүүхдийнөдөртутмынхэрэглээ,хичээлээсгадуурсургалтадхамруулахтүүнтэйхолбоотойзардалньтүүнийгөсгөнхүмүүжүүлжбайгааэхийнүүрэгтхамаарахболовчэцэгньэнэүүргээсбүрэнчөлөөлөгдөхүндэслэлболохгүйюм.

Учирньхүүхдийнэрхийгхангахталаарэцэг,эх,асранхамгаалагч,харгалзандэмжигчньХүүхдийнэрхийнтухайхуулийн10дугаарзүйлийн10.1.4-дзааснаархүүхдийгсурганхүмүүжүүлэх,боловсролэзэмших,авьяасчадварыгньхөгжүүлэхэдсургууль,хүүхдийнболонбусадхолбогдохбайгууллага,албантушаалтан,иргэдтэйхамтранажиллах,10.1.8-дзааснаархүүхдийгхөгжиж,төлөвшихөдньдэмжинтуслахүүргийгхүлээдэг.

МонголУлсынҮндсэнхуулийн16дугаарзүйлийн16.7-дсурчболовсрохэрхтэй.Төрөөсбүхнийтийнерөнхийболовсролыгтөлбөргүйолгоно.Иргэдтөрөөставихшаардлагаднийцсэнхувийнсургуульбайгууланажиллуулжболногэжзаасанбөгөөдхувийнтөлбөртэйсургуульдсурахыгхуулиархориглоогүй,сургуулиаөөрсдөөчөлөөтэйсонгохэрхтэйболногэжтустусзаасантулнэхэмжлэлийншаардлагынзаримыгхангахүндэслэлтэй.

Тодруулбал,Х.нь2021-2022оныхичээлийнжилдТөгсдэлгэрэхдундсургуульд3000000төгрөгийнтөлбөртэй, Маршалсургалтынтөвд880000төгрөгийнтөлбөртэй, КарнегипласХХК-ний Юниверсалсургалтынтөвд500000төгрөгийнтөлбөртэйсуралцсанболохньтухайбүрбайгуулжбайсансургалтынгэрээгээрнотлогдохбадээрхтөлбөрийгнэхэмжлэгчтөлсөнболохньхэрэгтавагдсандансныхуулгаартогтоогдожбайна.Иймддээрхтөлбөрийн50хувьболох*******190000төгрөгийгнэхэмжлэгчшаардахэрхтэйгэждүгнээднэхэмжлэлийншаардлагаасүлдэххэсгийгнэхэмжлэгчмаргаанбүхийтөлбөрийгтөлсөнболохньбичгийнбаримтаарнотлогдохгүйгэхүндэслэлээрхэрэгсэхгүйболгов.

6.Хариуцагч Маршалсургалтынтөвболон КарнегипласХХК-ний Юниверсалсургалтынтөвдтөлсөнтөлбөрийгтухайнсургалтынтөлбөрмөнэсэхньэргэлзээтэй, R3математикийнсургалтынтөвийн*******200000төгрөг,Боловсролынтүшигсувдтөвийн290000төгрөгийгтөлсөнболохньбаримтаарнотлогдохгүйгэжмаргасан.

Хэргийнбаримтаасүзэхэд2024.11.20-ныөдрийнТиэйчимаршалсургалтынтөв,нарынхоорондбайгуулагдсансуралцагчтайбайгуулахгэрээнд5039532934дугаарындансыгсургалтынтөвийгтөлөөлжгэххэсэгт,2024.12.22-ныөдөрХХК,нарынхоорондбайгуулагдсансургалтынгэрээний4.2-тдугаарындансандтөлбөрийгтөлөхталаартустусзаасанбайхбанэхэмжлэгчгэрээнддурдсандансандтөлбөрийгтөлсөнболохньдансныхуулгаартогтоогдсон.

Иймдхариуцагчийнтатгалзлындээрдурдсансургалтынтөлбөртхамаараххэсгийгүндэслэлгүйгэждүгнэсэнболно.

7.Улсынтэмдэгтийнхураамжийнтухайд,нэхэмжлэлийншаардлагынзаримыгхангасантулхангасанүнийндүнгийнхэмжээндногдоххэмжээгээрталуудадхуваанхариуцуулахньхуульднийцнэ.

Иргэнийхэрэгшүүхэдхянаншийдвэрлэхтухайхуулийн115дугаарзүйлийн115.1,115.2.2,116,118дугаарзүйлүүдэдзаасныгудирдлагаболгон

ТОГТООХнь:

1. Гэрбүлийнтухайхуулийн48дугаарзүйлийн48.1-дзаасныгбаримтлан БоржигиновогтМөнгөнцэцэгийн/РД:МП77112378/-аас*******190000төгрөгийггаргууланнэхэмжлэгч*******овогт*******/РД:СГ86051221/-долгож,нэхэмжлэлийн шаардлагаасүлдэх1245000төгрөгийгхэрэгсэхгүйболгосугай.