МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

Б*******, С*******, Ч******* дүүргийн Иргэний хэргийн *******х******* шатны тойргийн шүүхийн шүүгч Б.У******* даргалж, тус шүүхийн т*******химд хийсэн шүүх хуралда*******аар

 

Нэхэмжлэгч: Ч******* дүүргийн, ****** тоот хаягт оршин байрлах, ******* ХЗХ/регистрийн дугаар:*******/-ны нэхэмжлэлтэй,

 

Хариуцагч: Б******* дүүргийн *** тоот хаягт оршин суух, Х******* ******* овогт Б Б /регистрийн дугаар: ШЗ/-д холбогдох,

 

22,440,257 төгрөг гаргуулах, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг х*******гуулах тухай иргэний хэргийг хян******* хэлэлцэв.

 

Шүүх хуралда*******д: нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Т.О, нэхэмжлэгчийн төлөөлөгч Б.Ч, нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч Б.Б, хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Ц.Г*******-Од, шүүх хуралда*******ы нарийн бичгийн дарга Т.Маргад-Эрдэнэ нар оролцов.

 

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

 

Нэхэмжлэгч шүүхэд гаргас******* нэхэмжлэл болон итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч шүүх хуралда*******д гаргас******* тайлбарт: 2017.11.24-ний өдрийн ЗГ-2017/72 тоот зээлийн гэрээ болон БИГ-2017/72 тоот Баталгаат ипотекийн гэрээ, 2018.08.10 өдрийн ЗГ-2018/45 тоот зээлийн гэрээний үүргээ хариуцагч биелүүлээгүй тул нийт 22,440,257 төгрөгийг гаргуулж өгнө үү.

Хоршооны гишүүн Бямба овогтой Б нь 2018 оны 08 сарын 10-ны өдөр дахин 9,400,000 төгрөгийн зээл авахаар хүсэлт гаргас******* тул ЗГ-2018/45 тоот зээлийн гэрээ байгуул******* 9,400,000 төгрөгийн зээлийг 12 сарын хугацаатай, сарын 4,5%- ийн хүүтэйгээр, ахуйн зориулалтаар олгосон. БИГ-2017/72 тоот Баталгаат ипотекийн гэрээний хугаца*******д үндэслэн уг гэрээг ЗГ-2018/45 тоот зээлийн гэрээний хугаца*******д үргэлжлүүлэн мөрдөж байна. Зээлийн барьцаа хөрөнгө нь Ула*******баатар хот, С******* дүүргийн 19-р хороо, Г ам /14130/19-р хэсэг гудамж, 1910 тоот хаягт байрлалтай 24 м.кв талбайтай хувийн сууц зориулалттай үл хөдлөх, 700 м.кв талбайтай Г ам*******д Зусл*******гийн зориулалттай газар болно. Уг гэрээнүүд нотариатаар гэрчлүүлж хүчин төгөлдөр болсон. Б.Б нь зээл авахдаа сар бүр зээл, зээлийн хүүний хамт төлөлт хийж, гэрээний хугаца*******д зээлээ б төлж барагдуулахаар харилц******* тохиролцон гэрээ байгуулс*******. сарын хугаца*******д 21 удаагийн төлөлтөөр Б.Б нь зээл авснаас хойш 5 жил 12,600,000 төгрөгийн төлбөр хийсэн нь 32 сар буюу 2018 оны 08 сарын 10-наас 2021 оны 04 сарын 10-ныг дуустал хугаца*******ы хүүний төлбөр төлөгдөж, түүнээс хойш өнөөг хүртлэх хугаца*******д зээл болон зээлийн хүүг төлсөнгүй. Энэ бүх хугаца*******д зээлийн авлага барагдуулах алб*******ы ажилт******* зээл, зээлийн хүүг төлүүлэх талаар түүнтэй байнга утсаар ярьж, шаарддаг байс******* ба гэнэт утас нь холбогдох боломжгүй болсон тул "Шаардах хуудас" өгөхөөр 2019 оны 04 сарын 24-ний өдрөөс эхлэн 2 удаа гэрт нь очсон боловч хаалга нь түгжээтэй, утсаа авахгүй байдалд хүрсэн. Авлага барагдуулах алб*******ы ажилт******* түүнийг тасралтгүй эрж хайсаар гадаад явс******* тухай сураг гаргас*******. Б.Бгийн зээлийн гэрээний хугацаа 2019 оны 8 сарын 10-ны өдөр дуусс*******. 2019 оны 09 сарын 19-ний өдөр зээлийн хороонд гаргас******* хүсэлтэндээ ,,... эмчилгээнд явс******* учир зээлээ хугаца*******даа төлж чадалгүй хугацаа дуусс*******, иймд 2020 оны 08 сарын 10-ны өдөр хүртэл сунгаж өгнө үү,, гэж хүсэлтээ өгсний дагуу зээлийн хорооны хурлын шийдвэрээр гэрээний хугацааг 2020 оны 08 сарын 10-ны өдөр хүртэл сунгас*******. Энэ хугаца*******аас хойших хугаца*******д зээлийн хүүгээ алдаг оног төлж, удаа дараал******* зээлийн гэрээний хугацаа сунгуулах хүсэлт гаргаж байс*******. Хүсэлтийн дагуу зээлийн гэрээний хугацааг 2 удаа сунгаж өгсөн. / Ковид-19 цар тахлын үед СЗХ-ноос зээлийн гэрээний хугацааг сунгаж болох талаар шийдвэр гарс*******/ Өр барагдуулах алб*******ы ажилт******* зээлдэгч Б.Бг Солонгос улсаас иреэн эсэхийг мэдэх зорилгоор 2022 оны 08 сарын 29-ний өдөр гэрт нь очиход тэрээр Солонгос улсаас гэртээ ирсэн байс******* тул түүнтэй уулзаж ярилц******* "Мэдэгдэх хуудас"-ыг гардуул******* өгч хоршоон дээр яаралтай очиж уулзахыг *******хааруул******* хэлсэн. Зээлдэгч Б.Б нь 2022.09.22-ны өдөр хоршооны алб******* өрөөнд ирээд өгсөн өргөдөлдөв ... би 2018 оны 08 сарын 10-ны өдөр 9,400,000 төгрөгийн зээлийг ахуйн хэрэгцээнд авс*******. Зээлээ төлж байгаад с*******хүүгийн байдлаасаа болоод төлж чадахгүй болсон. Үүнийгээ мэдэж ухамсарлаж байгаа. 2019 онд Солонгост байгаа охин дээрээ очиж оношлогоонд орохоор явс******* боловч очоод 10-аад хонож байтал Ковид-19 цар тахал гарч, кар*******тин тогтоогдож, хил хаагд******* онгоцны нислэг хязгаарлагдс******* тул ирэх боломжгүйд хүрсэн. Өөрийн боломжийн гэх 100,000-500,000 төгрөг төлөөд явс******* юм. 2022 оны 10 дугаар сард нийт төлбөр тооцоогоо төлж дуусг*******а, иймо миний энэ байдлыг харгалз******* үзэж өгнө үү, жич: Миний зээлийн гэрээний хугацаа 2022 оны 08 сарын 10- ны өдөр дуусс******* байгаа, гэж бичсэн байдаг. Б.Бгийн өгсөн амлалтын дагуу бид дахин түүнд хүлээцтэй х*******дс*******, ойр ойрхон утсаар 3 удаа холбогдсон. Одоохон энэ 7 хоногтоо багта*******а, бүтээнэ бүх төлбөрөө төлж дуусг*******а.. гэж бидэнд амлаж байс******* боловч удалгүй утас нь холбогдох боломжгүй болсон, өдөрт хэдэн ч удаа залгаад холбогдохгүй болох нь тодорхой болсон. Зээлийн авлага барагдуулах алб*******ы ажилт******* гэрээр нь дахин хэд хэдэн удаа очсон боловч хаалгаа онгойлгож өгөөгүй.Хоршооны зүгээс түүний тавьс******* хүсэлт, ажил амьдрал, эрүүл мэндийн байдлыг нь харгалз******* үзэж, хүлээцтэй х*******даж, зээлийн гэрээний хугацааг сунгаж өгч, боломжит хэмжээнд тусл услалцаа үзүүлсээр ирсэн. 2022 оны 12 сарын 07-ны өдөр хоршооны хяналтын зөвлөл Бямба овогтой Бг эрэн сурвалжлуулах тухай шийдвэрийг Иргэний хэргийн *******х******* шатны шүүхээр шийдвэрлүүлэхийг зээлийн хороонд даалгас*******. Түүнчлэн зээлдэгч Б.Бтэй холбоо барих барих боломжгүй, ха*******а байгаа нь мэдэгдэхгүй байс******* тул Иргэний хэргийн *******х******* шатни атны шүүхэд хян******* шийдвэрлэх тухай хуулийн 133 дугаар зүйлийн 133.1.9-д; нэхэмжлэгчээс дагуу хариуцагчийг эрэн сурвалжлах,, гэж заасны дагуу түүнийг эрэн сурвал ээс гаргас******* хүсэлтийн валжлуулах хүсэлтийг гаргас*******.-ийн Цагдаагийн 2-р хэлтэс эрэн сурвалжлах ажиллагаа явуулж, Б.Б нь -ийн ***** тоот хаягт оршин суудаг болохыг олж тогтоогоод 2023 оны 10 сарын 24-ний өдөр хоршоонд алб******* ёсоор мэдэгдсэн. Б.Б нь зээл, зээлийн хүүгээ төлж дуусгах талаар уда удаа дараал******* амлалт өгдөг байс******* боловч төлөлт хийгдэхгүй байсаар байна. 2022 оны 09 сарын 12-ны өдөр бичгээр амлалт өгсөн боловч амлалтууд болон гэрээгээр хүлээсэн үүргээ гүйцэтгэхгүй байсаар зээлийн хүүний төлбөр ихээр хуримтлагдаж, нийт төлөх төлбөрийн хэмжээ өдөр өдрөөр нэмэгд эмэгдэж байгаа тул Б.Бгээс дараах нэхэмжлэлийн шаардлагыг гаргаж байна. Одоогийн байдлаар Б.Бгийн төлбөл зохих төлбөр дараах ба байдалтай байна. Үүнд: 1. Үндсэн зээл 8,715.200-00 төгрөг 2. Зээлийн хүү 13,672.057-00 төгрөг /2021.04.10-наас 2024.03.15 хүртэл 2 жил 11 сарын хүү/ 3. Нэмэгдэл зардал 53,000-00 / Зээлийн гэрээний 2.1.5-д "Зээлдэгчийн гэм буруугийн улмаас энэхүү гэрээний үүрг ргийн биелэлтийг х*******гуулж дуусгах зорилгоор ХЗХоршооны гаргас******* нэмэгдэл зар ардал /хоршооны ажилтны томилолтын зардал, бичиг хэрэг, холбоо, уна*******ы зардал, төре эрөл бүрийн хураамж, төлбөр гэх мэт/, гуравдагч этгээдээс хууль зүйн зөвлөгөө, туслал зээлдэгч б хариуцна" гэж заасны дагуу / алцаа авсны төлбөр зэргийг байна. Нийт төлбөр 22,440.257-00 / Хорин хоёр сая дөрвөн зуун дөчин мянга хоёр зуун тавин долоон / төгрөг Улсын тэмдэгтийн хураамж 270,151-29 / Хоёр зуун дал******* мянга нэг зуун тавин нэгэн тогрог хорин есон монго/ төгрөг, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэл х*******гуулахаар 70,200-00 / дал******* мянга хоёр зуун / төгрөг төлсөн болно. Иймд төлбөр хариуцагч Б.Бгээс нийт 22,440.257 төгрөгийг, улсын тэмдэгтийн хураамжинд төлсөн 270,151 төгрөг, үүргийн гүйцэтгэл х*******гуулахаар улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 70,200 төгрөгийн хамт гаргуулж, хоршоог хохиролгүй болгон шийдвэрлэж өгнө үү гэж шүүхэд х*******даж байна. Хавсаргас******* материал дотор өөрийнх нь гараар бичсэн хүсэлтийг нь бол бүгдийг хавсаргачихс******* бүгд бэлэн байна гэв.

Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч шүүх хуралда*******д гаргас******* тайлбартаа: Нэхэмжлэлийн шаардлага нь үндэслэлтэй. Үндсэн зээл зээлийн хүүг гаргуулах шаардлага гаргас*******. Баталгаат ипотек хийгдсэн эсэх талаар ярьж байна. Ипотекийн гэрээ хийгдээгүй. Иргэний хуулийн 189 дүгээр зүйлд зааснаар зээлдэгч гэрээг үргэлжлүүлье, өмнөх баталгаат ипотекийн гэрээг энэ зээлд хэрэгжүүлье гэж хүсэлт гаргас*******, гэрээний 2 тал зөвшөөрсөн тул хүчин төгөлдөр гэж үзэж байгаа. Шүүх хэрхэн үзэх нь шүүхийн эрх мэдлийн асуудал. Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь х*******гаж өгнө үү гэв.

 

Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч шүүх хуралда*******д гаргас******* тайлбарт: Хариуцагч нь 2018 оны 08 дугаар сарын 10-ний өдрийн ЗГ2018/45 тоот зээлийн гэрээг нэхэмжлэгчтэй байгуулс*******. Уг зээлийг гэрээний дагуу нэхэмжлэгч нь хариуцагчид 9,400,000 төгрөгийн зээл олгож байгаа мэтээр гэрээ байгуулс******* боловч үнэн хэрэгтээ 2017 оны 11 дүгээр сарын 24-ний өдрийн ЗГ2017/72 тоот зээлийн гэрээний төлбөрийг төлсөн. Өөрөөр хэлбэл нэхэмжлэгч хариуцагчид зээл олгоогүй, зээлийг зориулалтын дагуу ашиглах боломж олгоогүй буюу урьдын зээлийг хааж, дахиж шинээр зээл олгож байгаа мэт дүр үзүүлж гэрээ байгуулс*******. Нэхэмжлэгч нэхэмжлэлдээ 2017 оны 11 дүгээр сарын 24-ний өдрийн зээлийн гэрээг дурдс*******. Нэгэнт дуусгавар болсон гэрээг нэхэмжлэгч яагаад нэхэмжлэлдээ дурдс******* бэ? Хоёр дох үндэслэл барьцаат зээлийн нэмэлт сунгалтын гэрээ гэж 2019 оны 08 дугаар сарын 10-ний өдөр хийсэн. Энэхүү гэрээгээр 2017 оны 11 дүгээр сарын 24-ний өдрийн ЗГ2017/72 зээлийн гэрээ, 2017 оны 12 дугаар сарын 24-ний БИГ2017/72 тоот баталгаат ипотекийн гэрээний үргэлжлэл, 2018 оны 08 дугаар сарын 10-ний өдрийн ЗГ2018/45 тоот зээлийн гэрээний нэмэлт сунгалтын гэрээнд заас******* нөхцөл болзлоор хэлэлцэн тохиролцож, харилц******* зөвшөөрч нэмэлт гэрээг байгуулс******* болно гэж бичсэн байна. Энэ бүгдээс харахад үнэхээр 2017 оны зээлийг хариуцагч төлөөд дуусс******* бол нэхэмжлэгч тал яагаад 2019 онд хийсэн барьца*******ы гэрээг 2017 оны үргэлжлэл гэрээ гэж хэлж байна вэ? Товч дүгнэн хэлэхэд зээлдэгчид зээл олгосон мэтээр зээлийн гэрээ хийсэн нь Иргэний хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.1.2-т заас******* дүр үзүүлэн хийсэн хэлцэл буюу хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэл гэж үзэж байна. Зээлийг аваагүй, ашиглаагүй. Урд нь авс******* зээлийг төлсөн үйл баримт тогтоогдож байгаа. Аваагүй, ашиглаагүй зээлийн төлөө хариуцагч зээл болон зээлийн хүүг төлөх үндэслэлгүй гэж үзэж байгаа. 9,400,000 төгрөгийн зээлийн төлбөрт нийт 12,6 сая төгрөг төлсөн буюу нэхэмжлэгчид 3 сая орчим төгрөгийн төлбөр илүү төлсөн харагдаж байна. Сүүлийн гэрээгээр талууд авс******* зүйлээ буцааж харилц******* өгөх ёстой, үүний сөрөг төлбөрт хариуцагч илүү төлбөрт төлсөн байх тул нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү. Мөн түүнчлэн барьца*******ы зүйлээр нэхэмжлэлийн шаардлагыг х*******гуулах тухай нэхэмжлэлд дурдс******* байс*******, талууд 2019 оны 08 дугаар сарын 10-ний өдөр барьца*******ы гэрээний сунгалтын гэрээ байгуулс*******. Сунгалтын гэрээгээр 2018 оны зээлийн гэрээнд зориулж талууд барьца*******ы гэрээ үйлдээгүй. 2018 оны гэрээний үүргийн гүйцэтгэлийг шаардаж байх бөгөөд 2017 оны зээлийн гэрээгээр барьцаалс******* барьцаа хөрөнгөөр 2018 оны гэрээний үүргийн гүйцэтгэлийг х*******гуулах шаардлага гаргаж байгааг х*******гах эрх зүйн үндэслэлгүй гэж үзэж байна. Иргэний хуулийн 156.2, 153.3-т тус тус заасны дагуу барьца*******ы гэрээ үл хөдлөх хөрөнгийн улсын бүртгэлд бүртгэгдсэнээр хүчин төгөлдөр болох ёстой байс******* боловч хэрэгт авагдс******* баримтаас үзэхэд 2018 оны зээлийн гэрээнд барьца*******ы гэрээ байгуулс******* нь тогтоогдохгүй, 2019 оны барьца*******ы нэмэлт сунгалтын гэрээг улсын бүртгэлийн байгууллагад бүртгүүлсэн нь тогтоодохгүй байх тул нэхэмжлэлийн шаардлага үндэслэлгүй гэж үзэж байна. Зээлийн гэрээний дүр үзүүлсэн хүчин төгөлдөр бус хэлцэл тул түүний үндсэн дээр байгуулс******* гэрээ мөн хүчин төгөлдөр бус гэж үзэж байна.

Б*******кны урт нэртэй хуулийг барьж байна. Бид хэдэн оны хуулийг барьж байгаагаас шалтгаалж гаргалгаа олох ёстой. 2021 онд батлагдс******* б*******кны хуулийг барьс*******. Уг харилцаа 2018 онд үүссэн тул 1995 онд батлагдс******* Б*******к, эрх бүхий хуулийн этгээдийн мөнгөн хадгаламж, төлбөр тооцоо, зээлийн үйл ажиллага*******ы тухай хуулийг барих ёстой. Иргэний хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.1.2-т заас******* дүр үзүүлсэн хэлцэл байна. Иргэний хуулийн 451.1-т мөнгөн хөрөнгийг хуульд заас******* үндэслэл, журмын дагуу тодорхой хугацаатайгаар зээлдэгчид шилжүүлэх заас*******. 1995 оны Б*******к, эрх бүхий хуулийн этгээдийн мөнгөн хадгаламж, төлбөр тооцоо, зээлийн үйл ажиллага*******ы тухай хуулийн 20.1-т зээл гэж юу болох талаар тайлбарлас*******. 21.4-т зээлдэгчийн зээлийн д*******с*******д гүйлгээ хийгдсэнээр зээлийг олгосонд тооцно гэж заас*******. Зээлдэгчийн д*******с*******д зээлийн гүйлгээ хийгдээгүй буюу бэлнээр олгосон гэх баримт үйлдсэн. Энэ нь зээлийг олгосон гэдгийг нотолж чадахгүй. Зээлийг олгосон бол зээлийн явцын хяналт гэж хийх ёстой. Зээлийг муудаад ирэхэд нь зээлийн төрөл, ч*******арыг өөрчилж буй хэлбэр гэж үзэж байна. Хоршооны зээлийн гэрээнд Г хадгаламж зээлийн хоршооны захирал Б.Ч батлав гэж бичигдсэн боловч түүнийг төлөөлж Т.О гарын үсэг зурс******* байна. Т.О нь гэрээг батлах эрх бүхий этгээд мөн эсэхийг нэхэмжлэгч тал нотолж чадаагүй тул хүчин төгөлдөр бус гэж үзэж байна.

Нэхэмжлэгч талаас гарг******* өгсөн зарим баримтуудын эх хувийг ирүүлээгүй, хуулбарыг ирүүлсэн байс*******. Гэтэл нэхэмжлэгчийн хуулбар үнэн тамга байхгүй, хариуцагч өргөдөл бичсэн эсэхээ мэдэхгүй байхад нотариатч ажил үүрэг, эрх мэдлээ урвуул******* ашиглаж баталс******* байна. Энэ талаар нотариатчидын т*******химд х*******д*******а гэдгийг хэлье. Тооцооны хуудсыг гаргаж өгсөн. 2017 оны тооцооны хуудсыг харахад 10,000,000 төгрөгийн зээл авс******* гэж байгаа мөртлөө үндсэн зээлд 9,940,338 төгрөг төлсөн байс*******. Нэхэмжлэгч 10,000,000 төгрөг авч байж зээлийн гэрээг дуусгавар болгосон байх ёстой. Гэтэл өөрсдийнх гаргас******* баримтыг үзэхэд 10,000,000 төгрөгтөө хүрдэггүй. Гэтэл 2018 оны 08 дугаар сарын 10-ний өдөр зээл дуусс******* гэж хэлж байна. Зээлийн гэрээний харилцаа үргэлжилж 2018 оны гэрээг байгуулс******* гэдэг нь тогтоогдож байна. 1995 оны Б*******к, эрх бүхий хуулийн этгээдийн мөнгөн хадгаламж, төлбөр тооцоо, зээлийн үйл ажиллага*******ы тухай хуулийн 20 дугаар зүйлийн 20.1, 20.1.4, Иргэний хуулийн 451.1-т зээлийг олгосон тохиолдолд шилжүүлэх ёстой гэж заас*******. Иргэний хуулийн 207.2-т Энэ хуулийн 207.1.3-т заас******* тохиолдолд үүрэг гүйцэтгүүлэгчийн оршин суугаа /оршин байгаа/ газрын хаягаар мөнгийг илгээхээр б*******к, түүнтэй адилтгах бусад байгууллагад шилжүүлснээр үүрэг гүйцэтгэгч үүргээ гүйцэтгэсэнд тооцно гэж заас*******. Нэхэмжлэгч тал харилцагчийн д*******с*******д мөнгө шилжүүлэх ёстой, шилжүүлээгүй тохиолдолд үүрэг гүйцэтгээгүй гэж үзнэ гэж тайлбарлас******* байна. Барьца*******ы гэрээ 2018 онд байгуулагдаагүй.

9,400,000 төгрөгийг нэхэмжлэгчээс бодитоор хүлээн авч, түүнийг хэрэгцээнд ашиглаагүй буюу өмнөх зээлээ хувиргаж зээлийн ч*******арыг өөрчилсөн. Хариуцагч нэгэнт авс******* зээлээ төлөх нь үнэн тул зээлээ сунгаж байс******* гэж хэлж байс*******. Тийм учраас энэ нөхцөл байдлуудыг харгалз******* үзэж нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү гэв.

 

Хэрэгт авагдс******* нотлох баримтууд.

Нэхэмжлэгч талаас гаргас******* баримтууд: нэхэмжлэл, улсын тэмдэгтийн хураамж, итгэмжлэл 2024.03.14№2024/24, хуулийн этгээдийн улсын бүртгэлийн, тусгай зөвшөөрлийн гэрчилгээний хуулбар, Г ХЗХ-ын гишүүний *******кет Б.Б, Б.Бгийн иргэний үнэмлэхийн хуулбар, зээл хүссэн өргөдөл, Зээлийн гэрээ 2018.08.10№ЗГ-2018/45, Зээлийн гэрээ 2017.11.24№ЗГ-2017/72, Баталгаат ипотекийн гэрээ 2017.11.24№БИГ-2017/72, Б.Б өмчлөгчтэй дугаарт бүртгэлтэй үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөх эрхийн гэрчилгээ, Г.Б эзэмшигчтэй дугаарт бүртгэлтэй газар эзэмших эрхийн дугаартай гэрчилгээ, Зээлийн тооцооны хуудас, Зээл хүүний тооцоо, 2019.04.24№2019/44 шаардах хуудас, 2022.08.29№2022/101 мэдэгдэх хуудас, ХЗХ-нд гаргас******* Б.Бгийн 2019.09.19-нд хүсэлт, 2020.12.22 хүсэлт, 2022.09.12 хүсэлт, Барьцаат зээлийн нэмэлт сунгалтын гэрээ 2019.08.10№БЗНСГ-2019/03, Барьцаат зээлийн нэмэлт сунгалтын гэрээ 2020.08.10№БЗНСГ-2020/07, Барьцаат зээлийн нэмэлт сунгалтын гэрээ 2021.08.10№БЗНСГ-2021/17, нотариатын зардал 53,000 төгрөг төлсөн баримт, ******* ХЗХ-ны хяналтын зөвлөлийн хурлын тэмдэглэл 2022.12.07, 2023.12.29, Б.Бг эрэн сурвалжлуулах тухай 2022.12.09 нэхэмжлэлийн хувь, Ч******* дүүргийн Иргэний хэргийн *******х******* шатны шүүхийн 2023.02.08№182/ШШ2023/00693 шийдвэр, Б******* дүүргийн Цагдаагийн газрын хоёрдугаар хэлтсийн 2023.10.24№28жз-2/4395, Бэлэн мөнгөнийн зарлагын баримт, депозит д*******сны хуулга /*******ХЗХ-ны хуулбар үнэн тэмдэг дарагдс******* буюу нотлох баримтаар үнэлэх боломжгүй/, итгэмжлэл 2025.04.24№2025/50,

Хариуцагч талаас гаргас******* баримтууд: иргэний үнэмлэхийн хуулбар, Ц.Г*******-Одод олгосон 2024.04.05 итгэмжлэл, хариу тайлбар,

Шүүх бүрдүүлсэн нотлох баримт: ******* ХЗХ-нд гишүүнээр элсэн тухай 2017.11.24-ний Б.Бгийн өргөдөл, ******* ХЗХ-ны 2017.11.24№32 тэргүүлэгчдийн хурлын тэмдэглэл, 2017.11.24№07 тэргүүлэгчдийн зөвлөлийн хурлын тогтоол, элсэлтийн хураамж төлсөн бэлэн мөнгөний зарлагын баримт, Гишүүнтэй хийх гэрээ 2017.11.24, Зээлийн тэмдэглэгээ /2017.11.27 зээлийг 2018.08.10-нд хаас******* гэх хувийн тэмдэглэл/, Г ХЗХ-ны эзэмшдэг д*******сны хуулга, бэлэн мөнгөний зарлагын баримтууд, Б.Б ******* ХЗХ-ны гишүүнээр бүртгүүлсэнтэй холбоотой мэдээллийг тус шүүхэд хүргүүлсэн С*******хүүгийн зохицуулах хорооны 2025.03.17№3/884 алб******* бичиг, холбогдох баримтууд,

 

Шүүх хуралда*******аар нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэл, зохигчийн тайлбар, хэрэгт цугларс******* нотлох баримтуудыг шинжлэн судлаад

ҮНДЭСЛЭХ нь:

 

1. Шүүх, нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгох үндэслэлтэй гэж үзлээ.

2. Нэхэмжлэгч ******* ХЗХ нь хариуцагч Б.Бд холбогдуул*******, нийт 22,440,257 төгрөг гаргуулах, төлөөгүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг х*******гуулах тухай нэхэмжлэлийн шаардлага гаргас*******.

3. Хариуцагч нь нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь эс зөвшөөрч, талууд маргаж байна.

4. Хэрэгт авагдс******* ******* ХЗХ-ны хуулийн этгээдийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээ, тусгай зөвшөөрлийн гэрчилгээ, хавсралт, хариуцагч Б.Бгийн 2017 оны 11 дүгээр сарын 24-ний өдөр тус ХЗХ-ны тэргүүлэгчдийн зөвлөлд гаргас******* гишүүнээр элсэх тухай өргөдөл, мөн өдрийн ХЗХ-ны тэргүүлэгчдийн зөвлөлийн хурлын 32 дугаартай тэмдэглэл, 57 дугаартай тогтоол, элсэлтийн хураамж төлсөн баримт, Гишүүнтэй хийх гэрээ, С*******хүүгийн зохицуулах хорооны ажлын алб*******ы 2025.03.17№3/884 дугаар алб******* бичиг, уг алб******* бичгээр тус шүүхэд хүргүүлсэн Б.Бг ******* ХЗХ-ны гишүүнээр элсүүлсэнтэй холбоотой баримтууд зэргээс үзэхэд, нэхэмжлэгч нь Иргэний хуулийн 451 дүгээр зүйлийн 451.1-д Б*******к, зээлийн үйл ажиллагаа эрхлэх эрх бүхий хуулийн этгээд мөн байх бөгөөд хариуцагч нь тус хадгаламж зээлийн хоршооны гишүүн байна.

5. Хадгаламж зээлийн хоршоо нь Хадгаламж зээлийн хоршооны тухай хуулийн 17 дугаар зүйлийн 17.1-д зааснаар, энэ хууль болон хадгаламж, зээлийн хоршооны дүрэм, зээлийн үйл ажиллага*******ы журамд заасны дагуу зөвхөн гишүүддээ зээл олгох зохицуулалттай.

6. Нэхэмжлэгч ******* ХЗХ нь хариуцагч Б.Бтэй 2017 оны 11 дүгээр сарын 24-ний өдөр ЗГ-2017/72 тоот зээлийн гэрээ, БИГ-2017/72 тоот Баталгаат ипотекийн гэрээ байгуулж, 10,000,000 төгрөгийг 12 сарын хугацаатай, сарын 4.5 хувийн хүүтэйгээр, ахуйн зориулалтаар зээлдүүлсэн, уг зээлийн төлбөрийг хариуцагч 2018 оны 8 дугаар сарын 10-ны өдөр төлж барагдуулс******* гэх ба 2018 оны 8 дугаар сарын 10-ны өдөр дахин 9,400,000 төгрөгийг зээл авах хүсэлт гаргаснаар ЗГ-2018/45 дугаартай гэрээ байгуулж, 9,400,000 төгрөгийг 12 сарын хугацаатай 4.5 хувийн хүүтэйгээр, ахуйн зориулалттаар зээлдүүлсэн хэмээн нэхэмжлэлийн шаардлагын үндэслэлийг тайлбарлас*******.

7. Хариуцагч нь дээрх 2018 оны 8 дугаар сарын 10-ны өдрийн зээлийн гэрээгээр 9,400,000 төгрөгийг бодитоор авч ашиглаагүй өмнөх зээлийн төлбөрийн үлдэгдлийг хувиргаж, зээлийн ч*******арыг өөрчилж, зээлийн хугацаагаа сунгас******* хэмээн нэхэмжлэлийн шаардлагын татгалзлын үндэслэлээ тайлбарлас*******.

8. Хэрэгт авагдаж, шүүх хуралда*******аар хэлэлцэгдсэн 2018 оны 8 дугаар сарын 10-ны өдрийн огноотой 9,400,000 төгрөгийг ******* ХЗХ-ноос Б.Б хүлээн авс******* тухай Бэлэн мөнгийн зарлагын баримтад зээлдэгч гарын үсэг зурс******* байх бөгөөд уг бэлэн мөнгө хүлээлгэн өгсөн баримтыг хариуцагч үгүйсгэж нотлоогүй тул 2018 оны 8 дугаар сарын 10-ны өдрийн ЗГ-2018/45 дугаартай гэрээний дагуу хариуцагчийн татгалзал үндэслэлгүй.

9. Нэхэмжлэгч нь 2019 оны 4 дүгээр сарын 24-ний өдрийн 2019/44, 2022 оны 8 дугаар сарын 29-ний өдрийн 2022/101 дугаартай шаардах хуудас, мэдэгдэх хуудсыг тус тус зээлдэгчид өгч байс******* байх ба хариуцагч нь Зээлийн хугацаа сунгуулах тухай хүсэслтийг 2019 оны 9 дүгээр сарын 19, 2020 оны 12 дугаар сарын 22, 2021 оны 12 дугаар сарын 27-нд, зээлийн үлдэгдэл төлбөр 8,715,200 төгрөгийг хүү 7,547,381 төгрөгийн хамт 2022 оны 10 дугаар сард төлөх тухай өргөдлийг 2022 оны 9 дүгээр сарын 12-ны өдөр тус тус ******* ХЗХ-нд гаргаж байхс*******, улмаар 2019 оны 8 дугаар сарын 10-ны өдөр БЗНСГ-2019/03, 2020 оны 8 дугаар сарын 10-ны өдөр БЗНСГ-2020/07, 2021 оны 8 дугаар сарын 10-ны өдөр БЗНСГ-2021/17 дугаартай Барьцаат зээлийн нэмэлт сунгалтын гэрээг талууд байгуулс******* байна.

10. Талуудын байгуулс******* 2018 оны 8 дугаар сарын 10-ны өдрийн ЗГ-2018/45 дугаартай зээлийн гэрээ нь Иргэний хуулийн Иргэний хуулийн 451 дүгээр зүйлийн 451.1-д Б*******к, зээлийн үйл ажиллагаа эрхлэх эрх бүхий хуулийн этгээдээс зээл олгох гэрээгээр б*******к, зээлийн үйл ажиллагаа эрхлэх хуулийн этгээд нь мөнгөн хөрөнгийг хуульд заас******* үндэслэл, журмын дагуу тодорхой хугацаатайгаар, зээлдэгчид шилжүүлэх, зээлдэгч нь гэрээнд заас******* хугаца*******д уг мөнгөн хөрөнгө, гэрээнд заас******* бол түүний хүүг буца******* төлөх үүрэгтэй,

мөн хуулийн 452 дугаар зүйлийн 452.2-т Зээлдэгч гэрээнд заас******* хугаца*******д зээлээ эргүүлэн төлөөгүй бол гэрээнд заасны дагуу зээлдүүлэгчийн үндсэн хүүгийн хорин хувиас хэтрэхгүй хэмжээний нэмэгдүүлсэн хүү төлөхөөр гэрээнд зааж болно .,

453 дугаар зүйлийн 453.1-т Зээлдэгч авс******* зээлээ хугаца*******д нь төлөөгүй бол хэтэрсэн хугаца*******ы хүү, гэрээнд заас******* бол нэмэгдүүлсэн хүү төлөх үүрэгтэй тус тус заас*******тай нийцсэн, хүчин төгөлдөр байна.

11. Хэрэгт авагс*******, дээрх зээл, зээлийн хүүгийн тооцооллыг үгүйсгэх үндэслэл тогтоогдоогүй буюу зээлдэгч нь зээлийн гэрээний үүргийг зохих ёсоор гүйцэтгээгүйгээс үндсэн зээлийн үлдэгдэл 8,715,200 төгрөг, зээлийн хүү 13,672,057 төгрөгийн үлдэгдэлтэй болох нь тогтоогдож байна.

12. Талууд зээлийн гэрээний 3.1.11-д Зээлдэгчийн гэм буруугийн улмаас энэхүү гэрээний үүргийн биелэлтийг х*******гуулж дуусгах зорилгоор ХЗХ-ны гаргас******* зардлыг зээлдэгч хариуцна гэж заас******* байх бөгөөд хариуцагч нь зээлийн гэрээний үүргийг гүйцэтгээгүйгээс нэхэмжлэгч шүүхэд х*******даж нэхэмжлэл гаргахдаа нотариатаас үйлчилгээ авч 53,000 төгрөгийн зардал гаргас******* нь тогтоогдож байх тул Иргэний хуулийн 227 дугаар зүйлийн 227.3.-т Үүрэг гүйцэтгүүлэгчээс гарс******* зардал, эд хөрөнгийн алдагдал буюу гэмтэл, үүрэг гүйцэтгэгч үүргээ гүйцэтгэсэн бол үүрэг гүйцэтгүүлэгчид зайлшгүй орох байс******* орлогыг хохиролд тооцно. гэж зааснаар уг зардлыг хариуцагчаас гаргуулна.

13. Дээр дурдс******* үндэслэлүүдээр хариуцагч Б.Бгээс нийт 22,440,257 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгох үндэслэлтэй гэж дүгнэв.

14. Харин нэхэмжлэлийн шаардлагын барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг х*******гуулах хэсгийг х*******гах үндэслэлгүй гэж үзлээ.

15. Учир нь 2018 оны 8 дугаар сарын 10-ны өдрийн 2018/45 дугаартай зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэлийг х*******гуулахаар барьца*******ы гэрээг байгуулахдаа талууд өмнөх 2017 оны 11 дүгээр сарын 24-ний өдрийн ЗГ-2017/72 тоот зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэлийг х*******гуулах 2017 оны 11 дүгээр сарын 24-ний өдрийн БИГ-2017/72 тоот Баталгаат ипотекийн гэрээг үндэслэл болгож, талууд харилц******* тохиролцсоны үндсэн дээр уг баталгаат ипотекийн гэрээг үргэлжлүүлж байгаа хэмээн нэхэмжлэгч тайлбарлас*******.

16. Уг 2017 оны 11 дүгээр сарын 24-ний өдрийн БИГ-2017/72 дугаар гэрээний 1.2-т зааснаар, уг гэрээ нь талуудын хооронд байгуулагдс******* ЗГ-2017/72 дугаартай зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэлийг х*******гахтай холбоотой харилцааг зохицуулахаар байгуулагдс******* байх бөгөөд улсын бүртгэлд бүртгэгдэж, барьцаалбар үйлдэгдсэн байх байна.

17. 2018 оны 8 дугаар сарын 10-ны өдрийн 2018/45 дугаартай зээлийн гэрээний 3.3.3-т Зээлдэг энэхүү зээлийн гэрээнд заас******* хугацааг хэтрүүлсэн тохиолдолд хугацаа хэтэрсэн өдрөөс хэлэн 2017.11.24-ний өдөр байгуулс******* БИГ-2017/72 тоот Баталгаат ипотекийн гэрээнд заас******* эд хөрөнгийг хоршоо ...хууль тогтоомжид заасны дагуу ... худалдаж ... гаргуул******* авах эрхтэй. гэж заас******* байх боловч 2018 оны 8 дугаар сарын 10-ны өдрийн 2018/45 дугаартай зээлийн гэрээний үүргийг гүйцэтгүүлэхтэй холбоотой аливаа барьцаалбар, барьцаалбарт өөрчлөлт орсон эсэх нь улсын бүртгэлд бүртгэгдээгүй болох нь шүүхийн хэлэлцүүлгээр тогтоогдов.

18. Дээр дурдс*******аар ЗГ-2017/72 дугаартай зээлийн гэрээний үүрэг гүйцэтгэгдэж дуусс*******, ЗГ-2017/72 дугаартай зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэлийг х*******гах барьцаа хөрөнгийн талаар 2017 оны 11 дүгээр сарын 24-ний өдрийн БИГ-2017/72 дугаар гэрээний 1.2-т тодорхой заас******* тул 2018 оны 8 дугаар сарын 10-ны өдрийн 2018/45 дугаартай зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр х*******гуулах шаардлагыг х*******гах үндэслэлгүй гэж үзлээ.

 

Иргэний хэрэг шүүхэд хян******* шийдвэрлэх тухай хуулийн 115 дугаар зүйлийн 115.2.2, 116, 118 дугаар зүйлд тус тус заасныг удирдлага болгон

ТОГТООХ нь:

 

1. Иргэний хуулийн 451 дүгээр зүйлийн 451.1, 453 дугаар зүйлийн 453.1 дэх хэсэгт заасныг тус тус баримтл******* хариуцагч Б.Бгээс нийт 22,440,247 төгрөгийг гаргуулж, нэхэмжлэгч ******* ХЗХ-нд олгосугай.

2. Иргэний хуулийн 175 дугаар зүйлийн 175.1 дэх хэсэгт заасныг баримтл*******, Ула*******баатар хот, С******* дүүргийн 19 дүгээр хороо, Г ам /14130/ 19 дүгээр хэсэг гудамж, 1910 тоот хаягт байрлалтай нэгж талбарын дугаарт бүртгэлтэй газар, мөн хаягт байрлах 24 м.кв талбайтай хувийн сууцны зориулалттай, өмчлөх эрхийн улсын бүртгэлийн дугаарт бүртгэлтэй үл хөдлөх эд хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг х*******гуулах тухай нэхэмжлэлийн шаадрлагыг хэрэгсэхгүй болгосугай.

3. Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.1.1, 7.1.2, Иргэний хэрэг шүүхэд хян******* шийдвэрлэх тухай хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.2 дахь хэсэгт заасныг тус тус баримтл******* нэхэмжлэгчээс улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 340,351 төгрөгийг улсын төсвийн орлогод хэвээр үлдээж, хариуцагч Б.Бгээс улсын тэмдэгтийн хураамж 270,151 төгрөгийг гаргуулж, нэхэмжлэгч ******* ХЗХ-нд олгосугай.

4. Иргэний хэрэг шүүхэд хян******* шийдвэрлэх тухай хуулийн 120 дугаар зүйлийн 120.2-т зааснаар зохигч, гуравдагч этгээд, тэдгээрийн төлөөлөгч буюу өмгөөлөгч шийдвэрийг эс зөвшөөрвөл гард******* авснаас хойш 14 хоногийн дотор Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд давж заалдах гомдол гаргах эрхтэй болохыг тайлбарласугай.

5. Иргэний хэрэг шүүхэд хян******* шийдвэрлэх тухай хуулийн 119 дүгээр зүйлийн 119.2, 119.3, 119.4, 119.7-д зааснаар шийдвэр т*******илцуул******* сонсгомогц хүчинтэй болох бөгөөд шүүх хуралда*******д оролцсон талууд 14 хоногийн хугацаа өнгөрснөөс хойш 14 хоногийн дотор шүүхэд хүрэлцэн ирж, шийдвэрийг гард******* авах үүрэгтэй ба уг хугаца*******д шийдвэрийг гард******* аваагүй нь давж заалдах гомдол гаргах 14 хоногийн хугацааг хуульд заас******* журмын дагуу тоолоход саад болохгүйг тайлбарласугай.

 

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ Б.УНДРАА