77104949 [email protected]
Шийдвэрийн мэдээлэл
Шүүх Нийслэл дэх Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүх
Шүүгч Дуламрагчаагийн Одонтуяа
Хэргийн индекс 128/2025/0724/З
Дугаар 128/ШШ2025/0787
Огноо 2025-11-10
Маргааны төрөл Татвар,

Холбоотой шийдвэрүүд
 
 

Нийслэл дэх Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

2025 оны 11 сарын 10 өдөр

Дугаар 128/ШШ2025/0787

 

 

 

 

 

 

 2025         11          10                                   128/ШШ2025/0787

 

 

МОНГОЛУЛСЫННЭРИЙНӨМНӨӨС

НийслэлдэхЗахиргааныхэргийнанханшатнышүүхийншүүххуралдааныгшүүгчД.Одонтуяадаргалж,тусшүүхийншүүххуралдааны5дугаартанхимднээлттэйхийсэнхуралдаанаар, 

Нэхэмжлэгч:“Ө*******”ХХК 

Хариуцагч:БаянзүрхдүүргийнТатварынхэлтэс 

Маргаанытөрөл:Үлхөдлөхэдхөрөнгийналбантатвартайхолбоотоймаргааныгхянанхэлэлцэв.

Шүүххуралдаанд:НэхэмжлэгчийнтөлөөлөгчП.Ам,нэхэмжлэгчийнөмгөөлөгчП.Е*******,хариуцагчийнитгэмжлэгдсэнтөлөөлөгчМ.Д*******,Ц.Б*******,шүүххуралдаанынарийнбичгийндаргаЭ.Болортуяанароролцов. 

ТОДОРХОЙЛОХнь:

Нэг.Нэхэмжлэлийншаардлага: 

1.1.НэхэмжлэгчээсанхБаянзүрхдүүргийнтатварынхэлтсийнүүсгэсэнүлхөдлөхэдхөрөнгийналбантатварын1240700472211,1240700472252,1240700472294,1240700472344дугаартайнийт53,600,000төгрөгийннэхэмжлэхийгилтхуульбусболохыгтогтоолгохтухайнэхэмжлэлийншаардлагагарганмаргасан. 

1.2.ХэрэгхянаншийдвэрлэхажиллагааныявцаднэхэмжлэлийншаардлагааБаянзүрхдүүргийнТатварынхэлтсийн“Ө*******”ХХК-дүлхөдлөхэдхөрөнгийналбантатварынтөрлөөртатварынмэдээллийнсанд53,600,000төгрөгийнөрхуульбусаарүүсгэсэнүйлдэлболон2024оны07дугаарсарын02-ныөдрийн1240700472211,1240700472252,1240700472294,1240700472344дугаартайүлхөдлөхэдхөрөнгийналбантатварыннэхэмжлэх(цаашидмаргаанбүхийзахиргааныактгэх)-ийгтустусилтхуульбусзахиргааныактболохыгтогтоож,хүчингүйболгуулахгэжтодруулсанбахэргийгхянаншийдвэрлэхшүүххуралдааныүедугшаардлагааБаянзүрхдүүргийнтатварынхэлтсээсүүсгэсэнүлхөдлөхэдхөрөнгийналбантатварын1240700472211,1240700472252,1240700472294,1240700472344дугаартайнэхэмжлэхүүдийгилтхуульбусболохыгтогтоолгохгэжэцсийнбайдлаартодорхойлсон. 

1.3.Дээрхнэхэмжлэлийнтодруулсаншаардлагынхүрээндхэргийгхянанхэлэлцэв.

 

Хоёр.Хэргийнүйлбаримт,процессынтүүхийнталаар:

2.1.НийслэлийнулсынбүртгэлийнгазраасБаянзүрхдүүрэг,5дугаархороо,15дугаархороолол/13342/,Г.Лувсанцэвээнийгудамж88тоотхаягтбайрлалтай6978.6м.кворонсууцнызориулалтай,73хувийнгүйцэтгэлтэйүлхөдлөхэдхөрөнгийнхуульёсныөмчлөгчөөр“Ө*******”ХХК-ийгэрхийнулсынбүртгэлийнҮ-2*******дугаартбүртгэж,0дугааргэрчилгээг2022оны10дугаарсарын10-ныөдөролгожээ. 

2.2.Үүнийдараа2024оны04дүгээрсарын05-ныөдөругоронсууцнызориулалтайбарилгабайгууламжийгашиглалтадоруулахкомиссынБА-068/2024тоотдүгнэлтгарснаарнэхэмжлэгчнь2024оны04дүгээрсарын25-ныөдөр63/01дугааралбанбичгээр100хувийнгүйцэтгэлтэйүлхөдлөхэдхөрөнгийнөмчлөгчийнгэрчилгээголгохтухайхүсэлтийгБаянзүрхдүүргийнбүртгэлийнхэлтэстгаргаж,улмаар2024оны04дүгээрсарын30-ныөдөрүлхөдлөхэдхөрөнгөөмчлөхэрхийнулсынбүртгэлийн№0*******дугаартайгэрчилгээголгосонбайна.

2.3Харинхариуцагч2024оны07дугаарсарын02-ныөдөрмаргаанбүхийтатварын1240700472211,1240700472252,1240700472294,1240700472344дугаарнэхэмжлэлүүдээрдээрхүлхөдлөхэдхөрөнгөдтустус13,400,000төгрөгийннийт53,600,000төгрөгийнүлхөдлөхэдхөрөнгийналбантатварногдуулжээ. 

2.4.НэхэмжлэгчээсдээрхнэхэмжлэлүүдтэйхолбоотойгоорБаянзүрхдүүргийнТатварынхэлтэст2024оны12дугаарсарын17-ныөдрийн303/01,2025оны03дугаарсарын20-ныөдрийн63/01дугааралбанбичгээрхасалтхийлгүүлэхтухайхүсэлтийг,2025оны04дүгээрсарын07-ныөдрийн78/01,2025оны06дугаарсарын03-ныөдрийн100/01дугааралбанбичгээрТатварынерөнхийгазарттустусгомдолгаргасанбайна. 

2.5.НэхэмжлэгчийнгаргасанхүсэлтүүдэдБаянзүрхдүүргийнТатварынхэлтэс,Татварынерөнхийгазраасхариуөгөөгүйтул2025оны08дугаарсарын01-нийөдөршүүхэднэхэмжлэлгаргаж,тусшүүхийншүүгчийн2025оны08дугаарсарын08-ныөдрийн128/ШЗ2025/5153дугаарзахирамжаарнэхэмжлэлийнбүрдүүлбэрхангуулаххугацаатогтоож,2025оны08дугаарсарын29-нийөдөрзахиргааныхэрэгүүсгэжээ. 

 

3.Нэхэмжлэлгаргагчнэхэмжлэлийншаардлагынүндэслэлдээ:“МанайкомпаниньиргэнП.А*******,П.А*******нарынэзэмшлийнгазардээрБаянзүрхдүүргийн5дугаархороо,15дугаархороолол/13342/Г.Лувсанцэвээнийгудамж,88тоотхаягтай12давхар,1дүгээрдавхартаа5-нүйлчилгээнийталбайтай,103айлыннийтийноронсууцныбарилгыгбарьжашиглалтадоруулсан.2024оны4дүгээрсарын05-ныөдрийнБА-068/2024дугаартайкомиссындүгнэлттэй.

Баянзүрхдүүргийнтатварынхэлтсээс2024оны07дугаарсарын02-ныөдрийн18:51:27цагт1240700472211дугаартай2024оны1дүгээрулирлын13,400,000төгрөгийн,1240700472252дугаартай2024оны2дугаарулирлын13,400,000төгрөгийн,1240700472294дугаартай2024оны3дугаарулирлын13,400,000төгрөг,1240700472344дугаартай2024оны4дүгээрулирлын13,400,000төгрөгийнүлхөдлөхэдхөрөнгийналбантатварыннэхэмжлэлийгбичижнийт53,600,000төгрөгийнтатварынөрийгбийболгосон.

Бидоронсууцнызахиалагчнараадэмжихзорилгооргазрынэзэд,барилгынзахиалагчнартохиролцондуусаагүйбарилгыг2022оны10дугаарсарын10-ныөдөр73%-ийнгүйцэтгэлтэйбарилгагэжгэрчилгээжүүлэн2022оны12дугаарсарын01-нийөдрийнГтай“хамтранажиллах”БХХ-2*******дугаартайгэрээгбайгуулсан.

МонголУлсынТатварынерөнхийхуулийн51дүгээрзүйлийн51.1-д“Татварыналбаэнэхуулийн50дугаарзүйлдзаасантатварынөрийгтөлүүлэхээртатварыннэхэмжлэх/цаашид“нэхэмжлэх”гэх/-ийгтатвартөлөгчидхүргүүлэхбөгөөдтүүнддараахзүйлийгтусгана”,51.1.7-д“нэхэмжлэхийгтатвартөлөгчидхүргүүлснээсхойшажлын10хүртэлөдөртбагтаантатварынөрийгтөлөхтухайшаардлага”;51.2-т“Татварыналбанэхэмжлэхийгтатварынөрүүссэнхугацаанаасхойшажлын30өдөртбагтаантатвартөлөгчидхүргүүлнэ”гэжхуульчилжээ.

Татварынерөнхийхуулийн50дугаарзүйлээрТатварынөрүүсэхнөхцөлийгхуульчилсан.50.1-д“Доордурдсанхугацаандтөлөөгүйтатвар,алданги,торгууль/цаашид"татварынөр"гэх/-ийгтатварынөрдтооцно”50.1.1-д“татвартөлөгчийнтатварынтайлангаартодорхойлсонтатварынхувьдтатварынхууль,тогтоомжидзааснаартатвараатөлж,тайлагнасанбайхёстойөдөр”,50.1.2-т“тайланболовсруулалтаарболонтатвартөлөгчийнхүсэлтээрхийсэнзалруулгынтайлангаартодорхойлсонтатварынхувьдзалруулгынтайланхүлээнавсанөдөр”,50.1.3-д“нөхөнногдуулалтынакт,шийтгэлийнхуудсаартогтоосонтатвар,алданги,торгуулийнхувьдугшийдвэрийггардуулснаасхойшажлын15өдөр”,50.1.4-д“татварынхуультогтоомжоортайлагнадаггүйтатварынхувьдтатварынхуультогтоомжоортатвараатөлсөнбайхёстойөдөр”гэжзаасанбайгаагүзэхэдманайкомпаниньдээрххуулийнзаалтындагуутатварынөрүүсэхнөхцөлүүсээгүйюм.

Манайкомпаниньтатварыналбандтатварыннэхэмжлэлүүсгүүлэхталааралбанхүсэлтбичгээргаргаагүй,Татваралбанаасэнэхүүбарилгадээрнэхэмжлэлүүсгэхийнтулдбидэнтэйуулзалт,ярилцлагахийжмэдээлэлцуглуулаагүй,үлхөдлөххөрөнгийналбантатварынтайланггаргажтатварыналбандтушаагаагүй,73%-ийнгүйцэтгэлтэйдутуубарилгадболоннийтийнзориулалттайбарилгабайгууламжүлхөдлөххөрөнгийналбантатвараасчөлөөлөгдөнө,түүнээсгадна53,600,000төгрөгийнтатвартөлүүлэххяналтшалгалтынакттогтоогдоогүйюм.

Баянзүрхдүүргийнтатварынхэлтэсдээрэнэхүүтатварыннэхэмжлэхүүсгэсэнбайгааталаарочижуулзахад“захиалагчбүрийггэрчилгээжүүлээдаваадирэхээрхасалтхийе”гэсэн.ИнгээдБаянзүрхдүүргийнтатварынхэлтэст2024оны12дугаарсарын17-ныөдөр303/01тоот,2025оны03дугаарсарын20-ны63/01тооталбанбичгийгхүргүүлсэнболовчхасалтхийжөгөөгүй,Татварынерөнхийгазарт2025оны04дүгээрсарын07-ны78/01албантоотоорхандахадБаянзүрхдүүргийнтатварынбайцаагчн.Б*******/утас80096101/утсааряриадудахгүйхасалтхийжөгнөгэсэндбиднэмэлтээртайлбар,бичигбаримтыгхүргүүлсэнболовчбодитоормөнаргахэмжээаваагүй.

ИнгээдТатварынерөнхийгазарт2025оны06дугаарсарын03-ныөдрийн100/01албантоотоорхүсэлтгаргаж,ТЕГ-ынхуулийнажилтанЖавхланбаатар/утас96993848/нь“Баянзүрхдүүргийнтатварынхэлтэсхасалтхийгээдөгнөгэжбайна.Танайхяриадхасалтаахийлгээрэй”гэжярихаарнь“бодитоорхасалтхийжөгөхгүйбайна.Танайхманайдхариугньалбажууланбичгээрирүүлнэүү”гэхэд“Затэгье”гээдхэдхоносонтулманайхаасхүнявуулахад“шуудангаарявуулна”гээдхариуирүүлсэнгүй.

Дээрхүйлчилгээтэйоронсууцныбарилгыгашиглалтадоруулсан2024оны4дүгээрсарын05-ныөдрийнБА-068/2024дугаартайкомиссындүгнэлтийггарсандаруйдбидзахиалагчнартзахиалгынгэрээтэйоронсууц,үйлчилгээнийталбайгаанэрдээрээгэрчилгээжүүлэнавахадшаардагдахБаянзүрхдүүргийнбүртгэлийнхэлтэстэйхолбогдохажлыггүйцэтгэж,бичигбаримтыгбүрдүүлэнөгсөн.Гэвчзахиалгаарбариулахгэрээнийзахиалагчнарньдахинөөрхүндшилжүүлэх,төлбөрийнүлдэгдэл,зээлдорох,гэрээгээрньхудалдах,Бүртгэлийнгазардээрочижматериалөгөхзэргээргэрчилгээжүүлэхажилдхугацаашаардагдсан.Энэбүхэнньманайхаасүлхамаарна.КомиссындараагаасОронсууцзахиалгаарбариулахгэрээнийдагуузахиалагчнарньбайрандааоржашиглажбайсан.

МонголУлсынҮлхөдлөхэдхөрөнгийналбантатварынтухайхуулийн7дугаарзүйлд“Албантатвараасчөлөөлөх,хөнгөлөх”,7.1.3-д“нийтийнэзэмшлийнбарилгабайгууламж”гэжтатвараасчөлөөлөгдөхөөрзаасанбайгаа.Дутуугүйцэтгэлтэйбарилгыгболонашиглалтадоруулсныдараач“Ө*******"ХХКньэнэүлхөдлөххөрөнгөнөөсогташиглаагүй,108-нзахиалагч,өмчлөгчнарлашигласан.Захиалагчнарынүлхөдлөххөрөнгийнгэрчилгээгээавахадхугацаазарцуулагдсан,авчихсанүлхөдлөхэдхөрөнгөөмчлөхэрхийнгэрчилгээнийхуулбараабидэндөгөхөөсцааргалдаг,өгөхгүйбайхзэрэгболонБаянзүрхдүүргийнбүртгэлийнхэлтэсдээрбүртгэлийнхувийнхэргийгхаалгуулахадзарцуулсанхугацаазэргээсбарилгабарьжбүтээнбайгуулсан,угдүүргийнхньмодонжорлонгийнтоогцөөрүүлжөгсөнбүтээнбайгуулагчбайгууллаганьхохироод,ашиглаагүйбайжтатвартөлөхньМонголУлсынТатварынерөнхийхуулийн5дугаарзүйл.Татварынүйлажиллагаандбаримтлахзарчим5.1-д“Татварбийболгох,тогтоох,ногдуулах,тайлагнах,төлөх,хяналтшалгалтхийх,хураах,хөнгөлөх,чөлөөлөхүйлажиллагаанддараахзарчмыгбаримтална”,5.1.1-д“зайлшгүйбайх”;5.1.2-т“тодорхойбайх”;5.1.3-д“шударгабайх”;5.1.4-д“үрашигтайбайх”гэсэнзарчимдогтнийцээгүйбайна.

Түүнээсгаднабидбусдынэдхөрөнгөөмчлөхэрхийнгэрчилгээнийхуулбарыггаргуулжавахгэжшаардахэрхгүйболовчзахиалагч,худалданавагчнартааучирлантайлбарлажулсынбүртгэлээсгэрчилгээгээгаргуулжавахыгхүсэжшаардаж,бараггэрийнхньүүдхаалгыгшөнөоройнцагаарсахиж,өөргазартамьдардагөмчлөгчийнхньажил,гэртньочихзэргээрцуглууланавчТатварынбайгууллага,Улсынбүртгэлийнбайгууллагадбүрдүүлжөгсөн.

Үлхөдлөхэдхөрөнгийналбантатварынтухайхуулийн3дугаарзүйл.Татварногдуулахүлхөдлөхэдхөрөнгө3.1-д“МонголУлсынИргэнийхуулийн84.3-тзаасныдагуутодорхойлогдсонбүхтөрлийнүлхөдлөхэдхөрөнгөдалбантатварногдуулна”,84дүгээрзүйл.“Эдхөрөнгөболонэдийнбусхөрөнгө”84.3-д“Газар,түүнээссалгамагцзориулалтындагууашиглажүлболохэдюмсүлхөдлөхэдхөрөнгөдхамаарна”гэсэнбайгааньгазардээрээбайгааүедээашиглагдахаарбайнагэжзаажээ.Тэгвэлдээрхтатвароногдуулсанүлхөдлөхнь2024оны4дүгээрсардашиглахболомжгүйбайсанбөгөөдашиглалтадорснооругбарилгыноронсууц,үйлчилгээнийталбайгзахиалагчнарньашиглажбайсан.108өмчлөгчтэйнийтийнэзэмшлийнбарилгабайгууламжюм.Иймучраасүлхөдлөхэдхөрөнгийналбантатварынтухайхуулийн7дугаарзүйл.“Албантатвараасчөлөөлөх,хөнгөлөх”7.1-д“Дараахүлхөдлөхэдхөрөнгийгалбантатвараасчөлөөлнө”,7.1.3-д“нийтийнэзэмшлийнбарилгабайгууламж”гэснийдагууүлхөдлөхэдхөрөнгийналбантатвараасчөлөөлөгдөхөөрбайна.

Ийнхүүманайкомпанидхуульбусаартатварүүсгэжбайгааньтатварыналба,татварынбайцаагчньТатварынерөнхийхуулийн76дугаарзүйл.“Татварыналбаныүйлажиллагаанызарчим,эрхүүрэг,хориглохзүйл”76.1-д“Татварыналбаньүйлажиллагаандаадараахзарчмыгбаримтална”76.1.1-д“хуульдээдлэх”;76.1.3-д“татвартөлөгчийнэрх,хуульёсныашигсонирхлыгхүндэтгэх,түүнийгхэрэгжүүлэхболомжийгхангах,тэдэндитгэлүзүүлэх”;гэсэнзарчим,хуулийгбаримтлаагүй,мөнхуулийн21дүгээрзүйлийн“Мэдээмэдээлэлбаримтцуглуулах”,21.1.3-д“тайлбар,лавлагаагбичгээр,эсхүлцахимхэлбэрээргаргуулах,эсхүлярилцлагахийсэнболтэмдэглэлүйлдэж,холбогдохэтгээдээргарынүсэгзуруулах”гэснийгбаримталжбиднээсасуужтодруулаагүй,51дүгээрзүйл.“Татварыннэхэмжлэх”51.1.4-д“татварногдохзүйл,татварынөртөлөхүндэслэл”гэснийгхангаагүйнэхэмжлэхүүсгэхүндэслэлгүйзэргээрхуулийгбаримтлаагүйбайна.Татварынерөнхийхуулийн50дугаарзүйлдзаасантатварынөрүүсээгүйбайхад,51дүгээрзүйлдзаасаналбадлагынчанартайаргахэмжээавч,үүрэгболгонтатварыннэхэмжлэхүүсгэсэнньилтхуульбусбайна.

МонголУлсынЗахиргааныерөнхийхуулийн47дугаарзүйлийн47.1-д“Дараахтохиолдолдзахиргааныактилтхуульбусболно”,47.1.5-д“хуульбусүйлдэл,эсүйлдэхүйггүйцэтгэхийгшаардсан”;47.1.6-д“захиргааныактгаргахэрхзүйнүндэслэлбайгаагүй”гэжзаасанбайгаатул1240700472211,1240700472252,1240700472294,1240700472344дугаарбүхий53,600,000төгрөгийнүлхөдлөхэдхөрөнгийналбантатварыннэхэмжлэлийгилтхуульбусболохыгтогтоожөгнөүү.

Маргаанбүхийзахиргааныактньилтхуульбусболохтухай:Бидмаргаанбүхийзахиргааныактыгдараахбайдлаартустусилтхуульбусболсонгэжүзэжбайна.

Дуусаагүйбарилгадтатварынногдолоногдуулсанньүндэслэлгүйтухай:Үлхөдлөхэдхөрөнгийналбантатварынтухайхуулийн3дугаарзүйлийн3.1-д"МонголУлсынИргэнийхуулийн84.3-тзаасныдагуутодорхойлогдсонбүхтөрлийнүлхөдлөхэдхөрөнгөдалбантатварногдуулна",Иргэнийхуулийн84дүгээрзүйлийн84.3-д"Газар,түүнээссалгамагцзориулалтындагууашиглажүлболохэдюмсүлхөдлөхэдхөрөнгөдхамаарна",182дугаарзүйлийн182.1-д"Улсынбүртгэлдүлхөдлөхэдхөрөнгийнөмчлөхэрхболонтүүнтэйхолбоотойэдхөрөнгийнбусадэрхийгбүртгүүлнэ"гэжзаасан.Хуулийндээрхзаалтуудаасүзвэл,үлхөдлөхэдхөрөнгөдалбантатварногдохоорбайхбөгөөдгазар,түүнээссалгамагцзориулалтындагууашиглажүлболохэдюмсыгүлхөдлөхэдхөрөнгөдхамааруулахаарбайна.Тодруулбал,зориулалтындагууашиглажбайгааашиглалтадорсонгазар,түүнээссалгамагцзориулалтындагууашиглажүлболохэдюмсыгүлхөдлөхэдхөрөнгөгэхбөгөөдтүүндүлхөдлөхэдхөрөнгийналбантатварногдуулахаарбайна.Гэтэлмаргаанбүхийүлхөдлөхэдхөрөнгөньтухайнүедхэдийгээрүлхөдлөхэдхөрөнгөөмчлөхэрхийнгэрчилгээтэйбайсанболовч73хувийнгүйцэтгэлтэй,бүрэнашиглалтадороогүй,оронсууц,үйлчилгээнийзориулалтындагууашиглаж,өмчлөхболомжгүйхөрөнгөбайсантултүүндалбантатварногдуулсанхариуцагчийншийдвэрүндэслэлгүйюм.УчирньҮлхөдлөхэдхөрөнгийналбантатварынтухайхуулийнзорилгоньзориулалтындагууөмчилж,ашиглажбайгааМонголУлсыннутагдэвсгэрдээрхүлхөдлөхэдхөрөнгүүдэдтатварногдуулахаарбайна.Манайкомпаниньбусдынгазардээртэднийзахиалгындагуубарилгабарьжзахиалагчнарыгбанкнызээлдхамруулахзорилгоор"баригдаждуусаагүйбарилгабайгууламжөмчлөхэрхийг"бүртгүүлж,эрхийнгэрчилгээавсанболовчтухайнбарилга"оронсууц,үйлчилгээнийзориулалт"-аарбүрэнбаригдаагүй,ашиглагдаагүйбайсан.Мөнтүүнчлэн"дуусаагүйбарилга"ньнягтланбодохбүртгэлталаасаабарилгабиш"дуусаагүйбарилга"гэжтусдаадансандбүртгэгддэгбөгөөдэдийнзасгийнэргэлтэдороогүй,барилгынүнэцэнийггүйцэтилэрхийлэхгүйюм.Эдхөрөнгийнэрхийнулсынбүртгэлийнтухайхуулийн10дугаарзүйлийн10.10-д"Барьждуусаагүйүлхөдлөхэдхөрөнгийгхоёрболонтүүнээсолонэтгээдхөрөнгөоруулан,эсхүлзахиалгаарбарьжбайгааболхөрөнгөоруулагч,захиалагчнарынмэдүүлгээругүлхөдлөхэдхөрөнгийгдундаахамтранөмчлөхэрхтэйөмчлөгчдийндундынөмчлөлд,эсхүлдундаахэсгээрөмчлөгчнарынтустусынөмчлөлдэнэхуулийн10.6-дзаасаннотлохбаримтыгүндэслэнэрхийнулсынбүртгэлдбүртгэнэ"гэжбаригдаждуусаагүйбарилгыгбүртгэхзарчим,бүрдүүлэхбаримтынхувьдүлхөдлөхэдхөрөнгийнөмчлөхэрхийгбүртгэхээсялгамжтайагуулгаарзохицуулсанбайна.ИйнхүүҮлхөдлөхэдхөрөнгийналбантатварынхуулийн3дугаарзүйлийн3.1дэххэсгийгТатварынерөнхийхууль/2019он/-ийн7дугаарзүйлийн7.2.14-д"үлхөдлөхэдхөрөнгийналбантатвар;"гэж,9дүгээрзүйлийн9.1-д"Татварногдохзүйлдорлого,хөрөнгө,бараа,ажилүйлчилгээ,тодорхойэрх,газар,түүнийхэвлий,байгалийнбаялаг,ашигтмалтмалыннөөц,агаарын,хөрсний,усныбохирдолзэрэгзүйлхамаарна”гэжтустусзаасантайхамтатгахынзэрэгцээдээрдурдсанчландуусаагүйбарилгыгбүртгэхзарчим,бүрдүүлэхбаримтынхувьдүлхөдлөхэдхөрөнгийнөмчлөхэрхийгбүртгэхээсялгамжтайагуулгаарзохицуулсанзэргээсүзэхэд,татварынхолбогдоххуультогтоомжийнзорилгоньбүрэнашиглалтадорсонэдхөрөнгөдлугтатварыгногдуулахагуулгатайбайна.ГэтэлхариуцагчБаянзүрхдүүргийнТатварынхэлтэсньдуусаагүйбарилгадүлхөдлөхэдхөрөнгийналбантатварынногдолоногдуулсанньүндэслэлгүйюм.

Шийдвэргаргахажиллагаандхамаарахбодитнөхцөлбайдлыгтогтоогоогүйтухай:Захиргааныерөнхийхуулийн24.1-д"Захиргааныбайгууллагазахиргаанышийдвэргаргахажиллагаандхамаарахбодитнөхцөлбайдлыгтогтооно”гэж,24.2-т"Энэхуулийн24.1-дзаасанбодитнөхцөлбайдлыгтогтооходачхолбогдолтойшаардлагатайажиллагаахийх,нотлохбаримтыгцуглуулах,үнэлэхүүргийгзахиргааныбайгууллагахүлээнэ”гэжтустусзаасан.ХуулийнэдгээрзохицуулалтындагууЗахиргааныбайгууллага,албантушаалтанньшийдвэртхамаарахнөхцөлбайдлыгбүрэндүүрэнтогтоох,шаардлагатайнотлохбаримтуудыгцуглуулахүүрэгтэйбилээ.Гэвчманайкомпанибусдынзахиалгындагуутухайнбарилгабайгууламжийгбарьжашиглалтадоруулсан,захиалагчнарыгбанкнызээлдхамруулахзорилгооргазарэзэмшигч,үндсэнзахиалагчийнхүсэлтээрдуусаагүйбарилгынгэрчилгээгөөрийннэрдээргаргуулсанбайхадБаянзүрхдүүргийнТатварынхэлтэсэнэбайдлыгтодруулаагүй.Энэталаарбиднээсямарнэгэнтайлбар,мэдүүлэгаваагүй.Улмааршууд53,600,000төгрөгийналбантатварынногдолүүсгэсэнньхуулийндээрхшаардлагуудыгхангахгүйбайна.Энэньшийдвэргаргахынөмнөманайкомпаниастайлбараваагүй,сонсохажиллагаахийгээгүйтэй,бодитнөхцөлбайдлыгтогтоогоогүйтэйхолбоотойгэжүзэжбайна.Хэрэвманайкомпанидмэдэгдэлирүүлж,сонсохажиллагаахийсэнболбидүлхөдлөхэдхөрөнгийналбантатварынөртөлбөргүйталаартайлбар,баримтгаргахбайсанюм.

Маргаанбүхийзахиргааныактынбодитболонхуульзүйнүндэслэлтодорхойбус:Захиргааныерөнхийхуулийн40.2-т"Бичгээргаргасанзахиргааныактдараахшаардлагыгхангасанбайна"гэж,40.2.3-д"захиргааныактыггаргахбодитнөхцөлбайдал,хуульзүйнүндэслэлийгзаах"гэжтустусзаасан.Хуулийнэнэхүүзохицуулалтуудындагуумаргаанбүхийзахиргааныактыггаргасанбодитболонхуульзүйнүндэслэлтодорхойбайхшаардлагатайбилээ.Гэвчмаргаанбүхийзахиргааныактаарманайкомпанидүлхөдлөхэдхөрөнгийн53,600,000төгрөгийналбантатвартөлөхүүрэг,татварынногдол,хуримтлагдсантатварынөрүүсгэсэнбодитболонхуульзүйнүндэслэлтодорхойгүйбайна.Тодруулбал,(1)энэталаархариуцагчийнитгэмжлэгдсэнтөлөөлөгчшүүхэдгаргасанхариутайлбартаа:“Улхөдлөхэдхөрөнгийналбантатварынтухайхуулийн4.1.1-тзаасныдагууЭдхөрөнгийнэрхийнулсынбүртгэлээсхасагдаххүртэлөмчилжбайсанхугацаандногдсоналбантатварынөрийгхолбогдохтөсөвттөлөхүүрэгтэй”гэжтайлбарласанбайна.ГэвчхариуцагчТатварынерөнхийхуулийн48.1-д“Татварыналбаньтатвар,торгууль,алдангийнногдуулалт,төлөлтийгтатвартөлөгчбүрээрбүртгэнэ”гэж,48.2-д"Татварыналбаньтатвартөлөгчбүрийнтөлбөлзохихтатварынногдуулалт,төлөлт,хөнгөлөлт,чөлөөлөлт,татварынөрийгтатварынтайланболоншийтгэлийнхуудас,татварынактадүндэслэнбүртгэнэ”гэжзаасныгзөрчсөнгэжүзэжбайна.Учирньманайкомпанитухайндуусаагүйбарилгынажлыгбусдынзахиалгаархийжгүйцэтгэсэнтулямарнэгэнбайдлаарэзэмшиж,ашиглаж,өмчилжбайгаагүй.Иймдбусдынөмчлөлийнбүрэнгүйцэдашиглалтадороогүйүлхөдлөхэдхөрөнгийнхувьдбусдыннэрийнөмнөөсалбантатварынтайлангаргаж,тушааххуульзүйнүндэслэлгүйюм.Мөнтүүнчлэнэнэасуудлаартатварыналбанаасямарнэгэнхяналтшалгалтявуулжшийтгэлийнхуудас,татварынакттавигдаагүйбайдаг.ГэтэлБаянзүрхдүүргийнТатварынхэлтэсТатварынерөнхийхуулийн48.1,48.2даххэсгийгзөрчижүлхөдлөхэдхөрөнгийналбантатварногдуулж,татварыннэхэмжлэхүүсгэсэндгомдолтойбайна.ЭнэньТатварынерөнхийхуулийн50.1.1-д“татвартөлөгчийнтатварынтайлангаартодорхойлсонтатварынхувьдтатварынхууль,тогтоомжидзааснаартатвараатөлж,тайлагнасанбайхёстойөдөр;"гэж,51.1.1-д"Татварыналбаэнэхуулийн50дугаарзүйлдзаасантатварынөрийгтөлүүлэхээртатварыннэхэмжлэх/цаашид"нэхэмжлэх"гэх/-ийгтатвартөлөгчидхүргүүлэхбөгөөдтүүнддараахзүйлийгтусгана:"гэжзаасанхуулийншаардлагуудыгхангахгүйбайна.

Хариуцагчийнүйлдэлболоншийдвэрилтхуульбусзахиргааныактболохтухай:Захиргааныерөнхийхуулийн47дугаарзүйл."Захиргааныактилтхуульбусболох",47.1."Дараахтохиолдолдзахиргааныактилтхуульбусболно:",47.1.6."захиргааныактгаргахэрхзүйнүндэслэлбайгаагүй;"гэжзаажээ.Захиргааныактгаргахэрхзүйнүндэслэлбайгаагүй”гэдгийгзахиргааныбайгууллага,албантушаалтантухайнхарилцаагхуулиарзохицуулаагүйбайхадболонхуулиартогтоосонхязгаарлалтыгзөрчих,түүнчлэнхуулиасгадуурнэмэлтхязгаарлалттогтоох,бүрэнэрхээхэтрүүлэхзэргээрзахиргааныактгаргасанбайхыгойлгохоорбайна.Иймдманайкомпанийнөмчлөлийнгэх73хувийнгүйцэтгэлтэй,ашиглалтадороогүйүлхөдлөхэдхөрөнгөдалбантатварногдуулсанхариуцагчийнүйлдэлньЗахиргааныерөнхийхуульдзаасанзахиргааныактгаргахэрхзүйнүндэслэлбайгаагүйгэхдээрхшинжийгагуулсанилтхуульбусзахиргааныактгэжүзэжбайна.Тодруулбал,Үлхөдлөхэдхөрөнгийналбантатварынтухайхуулиарзориулалтындагууөмчилж,ашиглажбайгааүлхөдлөхэдхөрөнгөдалбантатварногдуулахаарзохицуулсанбайхадашиглалтадороогүй,зориулалтындагууөмчилж,ашиглахболомжгүйүлхөдлөхэдхөрөнгөдалбантатварногдуулсанньүндэслэлгүйбайхбөгөөдилтхуульбусзахиргааныактгэжүзэхээрбайна. 

Иймдманайкомпанийннэхэмжлэлийгбүхэлдньхангажшийдвэрлэжөгнөүү”гэжээ. 

4.НэхэмжлэгчийнөмгөөлөгчП.Е*******шүүххуралдаандгаргасантайлбартаа:“Улсынбүртгэлдхэзээбүртгэлээхийсэн,ямархугацаанддуусаагүйгэрчилгээтэйбайсан,хэзээ100хувьболсонгэдэгтзөрүүтэйтайлбархэлжбайна.Тухайндуусаагүйбарилгынанхныбүртгэл2022оны09дүгээрсарын28-ныөдөранхулсынбүртгэлдбүртгэгдсэнбайдаг.Улмаар2022оны10дугаарсарын10-ныөдөр73хувийнгүйцэтгэлтэйдуусаагүйбарилгынгэрчилгээ“Ө*******”ХХК-ийннэрдээргарсан.Энэгэрчилгээ2024оны04дүгээрсарын30-ныөдөр100хувийнгүйцэтгэлтэйболжгарааддараань2025оны02дугаарсарын07-ныөдөртухайнүлхөдлөхэдхөрөнгийнбүртгэлхаагдсанбаримтхэрэгтавагдсаннотлохбаримтаарнотлогдожбайгаа.ӨөрөөрхэлбэлТатварынбайгууллагаас2024оны07дугаарсарын20-ныөдөр4удаагийнтөлбөрийннэхэмжлэхүүсэхүедбуюу2024оны1-4сарынтөлбөрийннэхэмжлэхүүссэнбайгаа.Энэхугацаандбиднийтөлөөдбайгаатөлбөрийннэхэмжлэхулсынбүртгэлд73хувийнгүйцэтгэлтэйдуусаагүйбарилгагэжявжбайсан.100хувийнгүйцэтгэлтэйгэрчилгээ04дүгээрсарын30-ныөдөргарсан.Гэтэлтайлбарлахдаа100хувийнгэрчилгээтэйбайсанбасүүлдхаагдсанучраастатварногдуулсангэжтайлбарлажбайна.

Татварногдуулжбайгааүндэслэлнь73хувийнгүйцэтгэлтэйдуусаагүйбарилгабүртгэлтэйявжбайсангэжярьжбайна.Хариуцагчталынхариутайлбартайхолбоотойдараахтайлбарыггаргажбайна.Тэгэхээрэнэямаручиртайбарилгавэгэдгийгзайлшгүйтайлбарлаххэрэгтэй.Хавтастхэрэгтавагдсаннотлохбаримтаасүзвэлиргэнн.А*******гэдэгхүнийнэрдээрБаянзүрхдүүргийн5дугаархороонынутагдэвсгэрт2,692метрквадратгазарэзэмшихэрхийнгэрчилгээанхбайсан.Ийнхүүн.А*******,н.А*******нарынзүгээсбарилгаугсралтынүйлажиллагааявуулдаг“Ө*******”ХХК-дхандажхүсэлтгаргасан.Хүсэлтийнагуулганьбидиймгазарэзэмшдэгбаэнэгазар12давхарүйлчилгээ,оронсууцнызориулалттайбарилгабариулаххүсэлтэйбайна.Энэбарилгыгбариулахынтулдбидэндхүнхүч,техникийнхэрэгсэлбайхгүй,тусгайзөвшөөрөлтэйявуулдагүйлажиллагааучраастанайкомпанизөвшөөрөлтэйучраасхамтарчажиллаягэдэгсаналыганхтавьсныдагууталуудынхооронд2022оны10дугаарсарын10-ныөдөрХамтранажиллахгэрээбичгээрбайгуулсан.Уггэрээгээрталуудюутохирсонгэхээриргэнн.А*******ынэзэмшлийнгазар“Ө*******”ХХК12давхарүйлчилгээ,оронсууцнызориулалттайүлхөдлөхэдхөрөнгийнбарилгаугсралтынажлыгхийжгүйцэтгэнэ.Барилгаугсралтынажлыгхийжгүйцэтгэхэдшаардлагатайхөрөнгөмөнгө,санхүү,хүнхүч,тоногтөхөөрөмжийнбүхасуудлыг“Ө*******”ХХКхариуцна.Харинүндсэнзахиалагчн.А*******ынзүгээсөөрийнэзэмшилбүхий2,692метрквадратгазраараахөрөнгөоруулжбайнагэдэгагуулгаарталуудынхоорондгэрээбайгуулагдсан.Гэрээгээрийнхүүхамтаражилласныхүрээндбарилгынтодорхойхэсгүүдийгтустусдаабиедаажөмчлөхөөрхарилцантохирсон.Гэрээбайгуулагдсаныдагуу“Ө*******”ХХКтухайнгазар12давхарүйлчилгээ,оронсууцнызориулалттайбарилгынажлыгэхлүүлсэн.Барилгынажилтодорхойхэмжээнийгүйцэтгэлдхүрснийдараабуюу70орчимхувьтайявжбайхадүндсэнзахиалагчн.А*******ынзүгээс“Ө*******”ХХК-дхандаждахинхүсэлтгаргасан.Хүсэлтийнтухайдтухайнбарилгадзахиалгаөгсөннэрбүхий103иргэнийгбанкнызээлдхамруулахшаардлагатайбайна.Өөрөөрхэлбэлзахиалагчнарыгбанкнызээлдхамруулахзамаартухайноронсууцүйлчилгээнийтөлбөрүүдийгтөлүүлэхшаардлагатайбайна.Ингэхийнтулдбанкбарьцаахөрөнгөнэхдэг.Нэгэнтхамтранажиллахгэрээбайгуулжбарилгынасуудлаархамтарчажиллажбайгааучраастухайнбарилгыгхамтранэхлүүлэхүргэлжлүүлэхбүхбичигбаримтуудтанайнэрдээрбайгааучрааскомпанийннэрдээргэрчилгээгаргуулъя.Гэрчилгээгбанкныбарьцаандтавихзамаарбидэндзахиалгаөгсөннэрбүхий103иргэнийгГХК-ийноронсууцнызээлдхамруулаххүсэлтийгтавьсан.Хүсэлтийндагуу“Ө*******”ХХК-ийннэрдээр2022оны10дугаарсарын10-ныөдөр73хувийнгүйцэтгэлтэйдуусаагүйбарилгынгэрчилгээгарсан.Гэрчилгээгарсандаруйдбуюу12дугаарсарын08-ныөдөр“Ө*******”ХХКГХК-тайхамтранажиллахгэрээгбичгээрбайгуулсан.УггэрээгээрталуудюутохирсонгэхээрХотолхотхонынэрдээрзахиалгаөгсөн103иргэнийгГХК-ийнэнгийноронсууцнызээлдхамруулъя.Зээлийнхугацаатэдэнжил,зээлийнхүү15-18хувийнхүүтэйбайна.Үүнээсэхнийээлжидиргэдболонзахиалагчнар6-8хувийнхүүгхариуцантөлж,зөрүүтөлбөрийг“Ө*******”ХХКхариуцантөлгэдэгнөхцөлбүхийхамтранажиллахгэрээбайгуулсан.Гэрээбайгуулагдсаныүндсэндээртухайндуусаагүйбарилгаболох73хувийнгүйцэтгэлтэйбарилгыгГХК-ийнзээлийнбарьцаандбарьцаалахзамаартухайннэрбүхий103иргэнийгзээлдхамруулжзахиалагчнарыноронсууцнытөлбөрийгтөлүүлсэн.Үүнээсдүгнэжүзвэл“Ө*******”ХХКтухайнхарилцаандбарилгынгүйцэтгэгчгэдэгстатустайорсон.Түүнээсөөрөөбарилгаабариад,өмчилж,эзэмшижбайгаазүйлбиш.Нэрбүхийиргэдийнгазар,тухайниргэдийнхүсэлтзахиалгындагуу12давхарбарилгаугсралтынажлыгхийжгүйцэтгэжбайгаа.Гэрчилгээгаргуулсаншалтгааннь103иргэнийгГХК-ийнзээлдхамруулахгэдэгсанаазорилгынүүднээс73хувийнгүйцэтгэлтэйдуусаагүйбарилгынгэрчилгээгөөрийннэрдээргаргасан.ГэтэлБаянзүрхдүүргийнТатварыналбанаастухайндуусаагүйбарилгадҮлхөдлөхэдхөрөнгийналбантатварынтухайхуулийн3дугаарзүйлийн3.1-тзаасныдагууүлхөдлөххөрөнгийналбантатварногдуулсан.МаргааныголзүйлюугэхээрҮлхөдлөхэдхөрөнгийналбантатварынтухайхуулийн3дугаарзүйлийн3.1-тзаасанүлхөдлөхэдхөрөнгөгэжюугхамруулжойлгох,цаашлаадүлхөдлөхэдхөрөнгөгэдэгт73хувийнгүйцэтгэлтэйдуусаагүйбарилгахамрахуу,мөнТатварыналбанаасдуусаагүйбарилгадалбантатварногдуулжбайгааньүндэслэлтэйюугэдэгбайдлаармаргаанявжбайгаа.ГэтэлҮлхөдлөхэдхөрөнгийналбантатварынтухайхуулийн3дугаарзүйлийн3.1-тИргэнийхуулийн84.3-тзаасныдагуутодорхойлогдожбайгааүлхөдлөхэдхөрөнгөдалбантатварногдуулнагэжхуульчилжөгсөн.Иргэнийхуулийн84дүгээрзүйлийн84.3-тгазартүүнээссалгамагцзориулалтындагууашиглажүлболохэдхөрөнгийгүлхөдлөхэдхөрөнгөдхамааруулнагэжхуульчилсан.Хуулийнэнэзохицуулалтаасүзвэлзориулалтынасуудалзайлшгүйяригдажбайгаа.ӨөрөөрхэлбэлтухайнүлхөдлөхэдхөрөнгийгУлсынбүртгэлдбүртгэгдсэнзориулалтындагууэзэмшиж,ашиглаж,үршимийгньхүртэжбайвалҮлхөдлөхэдхөрөнгийналбантатварынтухайхуулийн3дугаарзүйлийн3.1-тзаасантатвараатөлнөгэдэгүзэлсанаабайнагэжбидхаржбайгаа.Гэтэлалбантатварногдуулсантухайнхугацаандтухайнүлхөдлөхэдхөрөнгө73хувийнгүйцэтгэлтэйбайсан.Бид73хувийнгүйцэтгэлтэйдуусаагүйбарилгынхувийнхэргийгшүүхийнжурмаарнотлохбаримтгаргуулжхавтастхэрэгтхавсаргасан.Хавтастхэрэгттухайнбарилгынтухайнүеийнзурагньавагдсан.Эдгээрхавтастхэрэгтавагдсанбаримтаасүзвэлгаднакаркасньболсон,цонхоохийсэнболохоосдоторзаслынажилогтхийгдээгүй,гаднапасаддуусаагүй,усдулаанавсанэсэхньтодорхойгүйбарилгыгИргэнийхуулийн84дүгээрзүйлийн84.3-тзаасныдагуузориулалтындагууашиглажболохүлхөдлөхэдхөрөнгөгэжүзэхүү,үгүйюугэдэгасуудлыгярихгээдбайна.Гэтэлэнэүлхөдлөххөрөнгийнзориулалторонсууцнызориулалттай.1-3давхарньүйлчилгээнийзориулалттайүлхөдлөхэдхөрөнгөбайсан.Оронсууцныхувьдавчүзвэл73хувийнгүйцэтгэлтэйдуусаагүйбарилгадхүночижамьдрах,оршинсуухболомжгүй.Мөн1-3давхрынүйлчилгээнийзориулалттайталбайнхэсэгтүйлчилгээявуулах,үршимийгньхүртэх,ашигорлогоолохямарчболомжгүй.ТиймучраасдуусаагүйбарилгыгУлсынбүртгэлдбүртгүүлсэнзориулалтындагууэзэмших,ашиглах,үршимийгньхүртэхболомжгүйучраасдуусаагүйбарилгыгИргэнийхуулийн84дүгээрзүйлийн84.3-тзаасныдагууүлхөдлөхэдхөрөнгөгэжтодорхойлохболомжгүй.ЭнэутгаарааҮлхөдлөхэдхөрөнгийналбантатварынтухайнхуулийн3дугаарзүйлийн3.1-тзаасаналбантатварынногдоляригдахгүйгэжүзэжбайна.ХариуцагчталаасУлсынбүртгэлдбүртгэлүүссэнболүлхөдлөххөрөнгөгэжүзнэгэжхуулийгбуруубайдлаартайлбарлажхэрэглэжбайна.УлсынбүртгэлтэйхолбоотойхарилцаагЭдхөрөнгийнэрхийнбүртгэлийнтухайхуульдмаштодорхойзохицуулсан.Эдхөрөнгийнэрхийнбүртгэлийнтухайхуулийнхолбогдохзохицуулалтаасүзвэлүлхөдлөхэдхөрөнгийнэрхийнбүртгэл2өөрбайна.Эхнийхньдуусаагүйбарилга,нөгөөньүлхөдлөхэдхөрөнгийнөмчлөхэрхийнулсынбүртгэлгэжбайгаа.Эдхөрөнгийнэрхийнбүртгэлийнтухайхуулийн10дугаарзүйлийн10.10-тдуусаагүйбарилгыгяагаадулсынбүртгэлдбүртгүүлэхвэгэдгийгхуультогтоогчтодорхойзаажөгсөн.Өөрөөрхэлбэлбарьждуусаагүйүлхөдлөхэдхөрөнгийг2болонтүүнээсолонэтгээдхөрөнгөоруулан,эсвэлзахиалгаарбарьжбайгааболхөрөнгөоруулагчзахиалагчнарынмэдүүлгээругүлхөдлөхэдхөрөнгийгдундаахамтранөмчлөхэрхбүхийэзэмшигчдийндундынхөрөнгөөрөмчлөхэсвэлөмчлөгчнардундаахамтранөмчлөнҮлхөдлөхэдхөрөнгийнбүртгэлдбүртгүүлнэ.Мөнэнэхуулийн16дугаарзүйлдзаасаннотлохбаримтыгүндэслэнҮлхөдлөхэдхөрөнгийгбүртгэлдбүртгэнэгэжзаасан.10дугаарзүйлийн10.10-тяагааддуусаагүйбарилгыгулсынбүртгэлдбүртгэжбайнагэхээр2буюутүүнээсдээшэтгээддундаахөрөнгөоруулжтухайнбарилгыгбарьжбайгаатохиолдолдхөрөнгөоруулагчийнэрхашгийгхамгаалахзорилгоорулсынбүртгэлдбүртгэлхийжбаталгаажуулнагэдэгхуулийнсанааүзэлбаримтлалбайнагэжүзэжбайгаа.Мөндуусаагүйбарилгыгбүртгэхньхуулийн16дугаарзүйлдзаасаннотлохбаримтыгбүрдүүлнэгэжүндсэнхөрөнгийгбүрдүүлэхнотлохбаримтаасөөрхарагдаадбайгаа.Энэхуулийнагуулгаүзэлсанаанаасүзвэл2этгээдхамтарчбарилгабарьжхөрөнгөоруулжбайгаатохиолдолдтухайнхөрөнгөоруулагчийнэрхашгийгхамгаалахүүднээсдуусаагүйбарилгынбүртгэлгэдэгзүйлбайнагэдэгагуулгыгЭдхөрөнгийнэрхийнбүртгэлийнтухайхуулийн10дугаарзүйлийн10.10-тзаасан.Өөрөөрхэлбэл50,50хувийнхөрөнгөоруулжбарилгабариулжбайхявцаднэгхөрөнгөоруулагчньөөрийнхөөнэрдээрдангаараагэрчилгээгаргуулаадцаашлаадбанкнызээлдтавихулмаарөөрэтгээдэдзарах,шилжүүлэххуульэрхзүйнхувьдэрсдэлбайгааучраасэнээрсдэлээснөгөөхөрөнгөоруулагчийнэрхашгийгхамгаалахзорилгоордуусаагүйбарилгагэдэгбүртгэлийгхийжболохыгЭдхөрөнгийнэрхийнулсынбүртгэлийнтухайхуульдтодорхойхуульчилжөгсөн.ТэрутгаараадуусаагүйбарилгынбүртгэлүүсгэсэнявдалньтухайнүлхөдлөхэдхөрөнгийгИргэнийхуулийн84дүгээрзүйлийн84.3-тзаасныдагуузориулалтындагууашиглахболомжтойболсонгэдэгбайдлаартодорхойлжалбантатварногдуулжболохгүйгэдэгсанаагаармаргажбайгаа.Шийдвэргаргахажиллагаандхамаарахбодитнөхцөлбайдлыгтогтоожчадаагүй.Албантатварногдуулахаасөмнө“Ө*******”ХХК-иасямарчтайлбармэдүүлэгаваагүй,тодруулахажиллагааогтхийгээгүй.Яагаадтанайнэрдээрүлхөдлөхэдхөрөнгийнбүртгэлүүссэн,73хувийндуусаагүйбарилгынгэрчилгээүлхөдлөхэдхөрөнгөтанайүндсэнхөрөнгөмөнүү,бишүүгэдэгажиллагаагТатварыналбанаасхийхёстойбайсан.ЯмарчтайлбармэдүүлэгаваагүйбайжУлсынбүртгэлийнмэдээллийгүндэслэншууд53,600,000төгрөгийналбантатварногдуулжбайгааньЗахиргааныерөнхийхуулийн24дүгээрзүйлийн24.1,24.2-тзаасаншийдвэргаргахажиллагаандхамаарахбодитнөхцөлбайдлыгтогтоохүүргээхангалттайбиелүүлжчадаагүйгэжүзэжбайна.Маргаанбүхийзахиргааныактынтухайдхуульзүйнүндэслэлтодорхойбайхёстой.ЭнэталаарЗахиргааныерөнхийхуулийн40дүгээрзүйлийн40.2.3-ттодорхойзаажөгсөн.Яагааддуусаагүйбарилгадалбантатварногдуулахболсонхуульзүйнүндэслэлтодорхойбайхёстой.ЭнэүндэслэлийгхариуцагчталаасшүүхэдирүүлсэнхариутайлбартааТатварынерөнхийхуулийн48дугаарзүйлийн48.1,48.2гэдэгагуулгаартайлбарласан.Өөрөөрхэлбэл48.1-тзааснаартанайкомпанидүлхөдлөхэдхөрөнгийналбантатварногдуулжбайнагэдэгагуулгаартайлбарлажбайгаа.Хариуцагчийнтайлбарынүндэслэлболсон48дугаарзүйлийн48.1дэхзаалтыгТатварынерөнхийгазраас“Ө*******”ХХК-ийнбичгээргаргасангомдолдхариуөгөхдөөмаштодорхойтайлбарлажөгсөн.Үүндүлхөдлөхэдхөрөнгийналбантатварынногдолүүсгэхийнтулдхамгийнанханшатныбичигбаримтболохтатвартөлөгчийнөөрийнхньтайланбайхёстой.Тайланбайхгүйболшийтгэлийнхуудасгэжбайхёстой,эсвэлтатварногдуулсанактбайхёстой.Энэ3төрлийнбаримтбайж48дугаарзүйлийн48.1-тзаасныдагуутатварынцахимсистемдтатварынногдолүүсэхёстой.Гэтэл“Ө*******”ХХКтухайнхугацаанытатварыгтөльегэжтатварынбайгууллагадямарнэгэнтайлангаргажөгөөгүй,тайлагнаагүй.ЭнэасуудлаарБаянзүрхдүүргийнТатварынхэлтэсболонбусадгазраасхяналтшалгалтогтхийгдээгүй.“Ө*******”ХХК-дшийтгэлийнхуудасногдуулсан,татварынакттавьсанасуудалбайхгүй.ИймбайхадхариуцагчТатварынерөнхийхуулийн48дугаарзүйлийн48.1-тзаасныгзөрчинцахимсистемдшуудтатварынногдолүүсгэжбайгааньхуульбусгэжхаржбайна.Цахимсистемийгүндэслэнтатварыннэхэмжлэхбийболсон.НэхэмжлэхяажүүсэхүүгэдгийгТатварынерөнхийхуулийн50дугаарзүйлийн50.1.1,51дүгээрзүйлийн51.1-ттодорхойхуульчилжөгсөн.Энэхуулийнзохицуулалтаасүзвэлтатвартөлөгчтатварынхуультогтоомжидзаасанхугацаандтатвараатайлагнаагүйцаашлаадтатварынөртөлбөрөөтөлжбарагдуулаагүйтохиолдолдтатварынөрүүсгэжнэхэмжилнэгэжзаасан.Гэтэлиймбайдалогтбайхгүй.“Ө*******”ХХК-ийнзүгээсдуусаагүйбарилгынтатварынтайлангтөльегэдэгхүсэлтгаргаагүй,энэталаарТатварыналбандтайлагнаагүй,тайланхүргүүлээгүйбайхадэнэпроцессыгалгасаадшуудтөлбөрийннэхэмжлэхүүсгэсэнасуудалньхуульзүйнхувьдүндэслэлгүйболсонгэжүзэжбайна.Татварынбайгууллагаасдуусаагүй,зориулалтындагууашиглахболомжгүйбарилгадҮлхөдлөхэдхөрөнгийналбантатварынтухайхуулийн3дугаарзүйлийн3.1-тзаасанүндэслэлээрүлхөдлөхэдхөрөнгийналбантатварногдуулжбайгааньЗахиргааныерөнхийхуулийн47дугаарзүйлийн47.1.6-тзаасанзахиргааныактгаргахэрхзүйнүндэслэлбайхгүйбайхаддуусаагүйбарилгадалбантатварногдуулжбайгааньзахиргааныилтхуульбусактболжбайнагэжүзэжбайна.Дуусаагүйбарилгыгиргэночижамьдарч,үйлчилгээнийзориулалтайхэсгийгзориулалтындагууэзэмшиж,ашиглаж,үршимийгньхүртэхямарчболомжгүйбайхадэнэбайдлыгхаргалзанүзэлгүйшуудулсынбүртгэлийнгэрчилгээавсангэдэгүндэслэлээралбантатварногдуулжбайгааүндэслэлньЗахиргааныерөнхийхуулийн47дугаарзүйлийн47.1.6-тзаасныдагууилтхуульбусшийдвэрболсонбайна” гэв.

5.Хариуцагчийнитгэмжлэгдсэнтөлөөлөгчнаршүүхэдгаргасанхариутайлбартаа:“Татварынбүртгэл,мэдээллийннэгдсэнсандбүртгэлтэй“Ө*******”ХХК(РД:)-ийнҮ-2*******дугаартайүлхөдлөхэдхөрөнгөнь2025оны03дугаарсарын13-ныөдрийнУлсынбүртгэлийнерөнхийгазрынЭдхөрөнгийнэрхийнулсынбүртгэлийнлавлагаагаар2025оны02дугаарсарын12-ныөдөрбүртгэлхүчингүйтөлөвторжбүртгэлээсхасагдсанбайна.

Үлхөдлөхэдхөрөнгийналбантатварынтухайхуулийн8дугаарзүйлийн8.1.“Татвартөлөгчньүлхөдлөхэдхөрөнгийналбантатварыгжилбүрийн1дүгээрсарын15-ныөдрийнбайдлаарбайгааүлхөдлөхэдхөрөнгийнүнэлгээгээртооцно”,8.2-т“Үлхөдлөхэдхөрөнгөөмчлөгчхуулийнэтгээдньүлхөдлөхэдхөрөнгийнжилийналбантатварыгулиралбүрийнсүүлийнсарын15-ныдотортэнцүүхэмжээгээртооцожтөлнө”,9дүгээрзүйлийн9.1-д“Албантатвартөлөгчньүлхөдлөхэдхөрөнгийналбантатварынтайлангдарааоны2дугаарсарын10-ныдоторхарьяалагдахтатварыналбандтушаана”гэжзаасанхуулийнзохицуулалттайбайна.

ИймдҮлхөдлөхэдхөрөнгийналбантатварынтухайхуулийн3дугаарзүйлийн3.1,4дүгээрзүйлийн4.1,4.1.1-тзаасныдагууУлсынбүртгэлийнерөнхийгазрынЭдхөрөнгийнэрхийнулсынбүртгэлээсхасагдаххүртэлхөмчилжбайсанхугацаандногдсоналбантатварынөрийгхолбогдохтөсөвттөлөхүүрэгтэйбайхтулнэхэмжлэлийншаардлагыгбүхэлдньхэрэгсэхгүйболгожөгнөүү”гэжээ. 

6.Хариуцагчийнитгэмжлэгдсэнтөлөөлөгчнаршүүххуралдаандгаргасантайлбартаа: “Улсынбүртгэлдямартохиолдолдхөрөнгөгэжбүртгэжбайнагэхээр“Ө*******”ХХКхуульёсныүлхөдлөххөрөнгийнөмчлөгчгэждугаарөгчбүртгэжбайгаа.Улсынбүртгэлд100хувийнгүйцэтгэлтэйбайнауу,73хувийнгүйцэтгэлтэйбайнаууТатварыналбанд,Үлхөдлөххөрөнгийналбантатварынтухайхуульдчөлөөлөхзаалтынталаарбайгаа.Чөлөөлөгдөхзаалтадхувьхэмжээдурдсанзүйлбайхгүй.Үлхөдлөххөрөнгийнтатвартайхолбоотойхарилцааучраастухайнхуулиамөрдөнө.Үлхөдлөххөрөнгийналбантатварын7дугаарзүйлддараахүлхөдлөххөрөнгүүдчөлөөлөгдөнөгээдхуулийнтусдаазохицуулалтбайгаа.Тухайнзохицуулалтадгүйцэтгэлээсээшалтгаалаадхувьтооцсонзүйлбайхгүй.Хөрөнгөгэдэгбүртгэгдсэнөдрөөсөөтухайнхөрөнгөдалбантатварногдохзохицуулалттай.Үлхөдлөххөрөнгийнтухайхуулийн6дугаарзүйлдерөнхийутгаарньзаасанбайдаг.ТатварногдохүлхөдлөххөрөнгөньУлсынбүртгэлдбүртгэгдсэн,өмчлөгчийннэрдээрбүртгэлтэйүлхөдлөхэдхөрөнгөбайнагэжзаасан.Үүнийгзадалжтайлбарлавалтухайнхөрөнгөулсынбүртгэлдбүртгэгдээдбүртгэлдорсонөдрөөсөөэхлээдтатварногдохзохицуулалттай.2022оны09дүгээрсард73хувийнгүйцэтгэлтэйүлхөдлөххөрөнгийнгэрчилгээгаргуулжавсанбайдаг.Үүнийгтайлбарлахдаагэрчилгээавчбайждараадараагийнзахиалгыгавч,зээлийнгэрээхийсэнгэжбайна.Гэхдээиймхуулийнзохицуулалтбайхгүй.Улсынбүртгэлдбүртгүүлсэнлболулсынбүртгэлдбүртгэлтэйэдхөрөнгөгэжявжбайгаа.Татварногдуулаххарилцааныхувьдмөнхуулийн8дугаарзүйлдТатвартөлөгчньүлхөдлөхэдхөрөнгийналбантатварыгжилбүрийн1дүгээрсарын15-ныөдрийнбайдлаарбайгааүлхөдлөхэдхөрөнгийнүнэлгээгээртооцногэжзаасанбайгаа.Иймд2024оны01дүгээрсарын15-ныөдрийнбайдлаартухайнхөрөнгөньУлсынбүртгэлднэхэмжлэгчийнөмчидхэвээрбайсан.Нэхэмжлэгчкомпанийнөмчучраасулиралбүрдньтэнцүүхэмжээгээртооцогдоод53,600,000төгрөгийнногдолүүссэн.Татварынерөнхийхуулийн6дугаарзүйлийн6.1.20-т"татвартөлөгч"гэжтатварынхуультогтоомжийндагуутатвартөлөхүүрэгбүхийэтгээд,эсхүлсуутгантөлөгчийгхэлнэгэжзаасан.Мөнхуулийн6.1.5-т"албантатвар"гэжхуультогтоомжийндагууаливааэтгээдийнорлого,хөрөнгө,бараа,ажил,үйлчилгээндтодорхойхугацаандтогтоосонхувь,хэмжээгээрногдуулж,хариутөлбөргүйгээртөсөвттөвлөрүүлжбайгаамөнгөнхөрөнгийггэжзаасан.ТухайнүлхөдлөххөрөнгөньУлсынбүртгэлдхөрөнгөгэжбүртгэгдэжэхэлсэнөдрөөсэхлэналбантатварногдоногэсэнхуулийнзохицуулалт73хувийнгүйцэтгэлтэйбайнауу,100хувийнгүйцэтгэлтэйбайнауухувьхэмжээгээрчөлөөлөгдөхзохицуулалтбайхгүй.НэхэмжлэгчнэхэмжлэлдээИргэнийхуулийн83дугаарзүйлийн83.4-тзааснаарүлхөдлөххөрөнгөньгазраассалгамагцзориулалтындагууашиглагдахболомжгүйгэдэгталаардурдсанбайсан.Энэньтухайнгазраасаасалнагэдэгньэвдрэлдорооддахинашиглахболомжгүйгэдэгутгыгилэрхийлжбайгаа.Тухайнхөрөнгөөмэдээжөөртөөашиглахгээгүйбусадиргэдэдзахиаланборлуулахаарбарьжгүйцэтгэсэн.Гэхдээтухайнхугацаандтанайхөрөнгөгэжулсынбүртгэлдявжбайгаахасагдаагүйболтатвартөлөхүүрэгньнэхэмжлэгчкомпанидбайгаагэсэнүг.Нэхэмжлэгчийнтөлөөлөгчхасуулахөргөдлөөудаадарааманайдөгсөнгэждурдсан.Манайхулсынбүртгэлээсхасагдсангэсэнтөлөвтороогүйхөрөнгийгбүртгэхбайгууллагаастүрүүлжэрххэмжээгээхэтрүүлэнашиглажэнэкомпанийнхөрөнгөбишгэжүзэжхасахболомжгүй.УлсынбүртгэлийнхасагдсантөлөвтбүртгэгдэжбайжтухайнмэдээллийгүндэслэнТатварыналбандхасалтхийхболомжтой.Тухайнкомпанинь2025оны02дугаарсарын12-ныөдрийнулсынбүртгэлдөөрчлөлторуулсанбуюубүртгэлхүчингүйгэсэнөөрчлөлторуулсан.6,800метрквадратбүхийүлхөдлөххөрөнгөөиргэдийннэрдээршилжүүлжэнэкомпаниасхөрөнгөньхасагдсан.Татварыналбанд2025оны03дугаарсарын20-ныөдөрхүсэлтирүүлснээрманайхтухайнхөрөнгийгТатварынмэдээллийннэгдсэнсангаасхассан.Тиймучраас2025оныногдолньхүсэлтийндарааустсан.2024оныногдолньтухайнхөрөнгийгөмчилж,эзэмшижбайсанкомпанидбайсанучраастухайнтатварыгнэхэмжлэгчтөлөхёстой,өртэйгэдэгньустаагүй.УлсынбүртгэлийнерөнхийгазарболонТатварынерөнхийгазархоорондын2019оныА/268,А/1345дугаархамтарсанТатвартөлөгчийнбүртгэлийнжурамгэжбайгаа.ЭнэжурамдТатварыналбаньТатварынерөнхийхуулийн7дугаарзүйлийн7.2дахьхэсгийгүндэслэнтатвартөлөгчийнтатварынтөрлийнбүртгэлтүүнийөөрчлөлт,бүртгэлхасалтыгдараахбайдлаарТатварынбүртгэлхяналтыннэгдсэнсандөөрчлөлтхийнэгэсэнзохицуулалтадУлсынбүртгэлийнбүртгэхбайгууллагынбүртгэлдүндэслэнгэдэгутганьорсонбайгаа.Мөнхуулийн2дугаарзүйлийн2.12.12-ттатвартөлөгчньхуулиархүлээсэнүүргийндагуутатварынтөрлийнбүртгэлдбүртгүүлээгүйньтухайнтатварыгтөлөхүүргээсчөлөөлөгдөхгүйгэсэнбайгаа.Манайкомпаниманайөмчгэжтайлан,бүртгүүлэххүсэлтөгөөгүйбайхадтодруулалгүйбүртгэлдээаваадтатварногдуулсангэжхэлжбайна.Үлхөдлөххөрөнгөгэдэгтатварногдуулаххөрөнгөбайгаа.ТухайнтатварногдоххөрөнгийнмэдээллээтанаймэдээллийнжурмындагууТатварынерөнхийхуульдзаасныдагуубүртгүүлнэгэдэгүүрэгтэй.ЭнэүүргийндагуубүртгүүлэхгүйболбүртгэлийнбайгууллагынмэдээлэлдүндэслэнТатварыналбанТатварыннэгдсэнсистемдмэдээллийгньтатажоруулаадтухайнхөрөнгөдтатварногдоногэсэнүг.ТухайнкомпанийнэнэүүргээмэдээгүйэсвэлхөрөнгөөбүртгүүлэхгүйбайлаагээдманайТатварыннэгдсэнсистемдУлсынбүртгэлээстатаадтатварногдуулахгүйбайхүндэслэлбайхгүй.Журмын2.12.7-дэнэжурмын2.12.2-2.12.6-дзаасанзаалтуудадхөрөнгийнбүртгэлорсон.Тухайнтөрлийнтатварынхуулиартатвартөлөхүүрэгүүссэнөдрөөсэхлэнтатвартөлөгчньтухайнтөрлөөрбүртгүүлэххүсэлтгарганагэсэнбайгаа.ТухайнхүсэлтийггаргаагүйучраасУлсынбүртгэлийнмэдээлэлдүндэслэнтатварыгногдуулсан.Татварынерөнхийгазрааснэхэмжлэгчидхуулийгтайлбарлаадгомдлыгхариугхүргүүлсэн.Татварыналбандудаадарааиржуулзсанбайдаг.Тухайнхөрөнгийнхасалттайхолбоотойманайдшуудхасагдахгүйгэдэгбайдлааруулзаадөөртньтайлбарлажхэлсэнбайдаг.НэхэмжлэгчийнТатварынерөнхийгазартгаргасангомдлынхариугхүргүүлсэн.Үлхөдлөххөрөнгийналбантатварынтухайхуулийн8дугаарзүйлийн8.1,8.2-тзаасныдагууүлхөдлөхэдхөрөнгийналбантатвар01дүгээрсарын15-ныөдрийндоторхэдгэжүнэлэгдсэнбайнатухайнүнэлгээнээсхамаарчтатварногдоногэжгомдлындагуухариугньөгсөн.Татварынерөнхийхуулийн48дугаарзүйлийн48.1,48.2-тзаасныгдурдсанбайдаг.Мөн50дугаарзүйлийн50.1.1,51дүгээрзүйлийн51.1-тзаасныгдурдажтатвартөлөхүүрэгбүхийтатвартөлөгчийнүүргээбиелүүлээрэйгэсэнутгаарнэхэмжлэххүргүүлсэнгэдгээтайлбарласан”гэв. 

ҮНДЭСЛЭХнь:

Шүүххэрэгтавагдсаннотлохбаримтууд,хэргийноролцогчдынтайлбар, тогтоогдсонүйлбаримтыгдүгнээддараахүндэслэлээрнэхэмжлэгчийннэхэмжлэлийншаардлагыгбүхэлдньхэрэгсэхгүйболгожшийдвэрлэлээ.

1.Нэхэмжлэгч“Ө*******”ХХК-иасБаянзүрхдүүргийнТатварынхэлтэстхолбогдуулан“Үлхөдлөхэдхөрөнгийналбантатварын1240700472211,1240700472252,1240700472294,1240700472344дугаартайнэхэмжлэхүүдийгилтхуульбусболохыгтогтоолгох”тухайнэхэмжлэлийншаардлагагаргажээ.

2.Баянзүрхдүүргийнтатварынхэлтсээснэхэмжлэгч“Ө*******”ХХК-ийнөмчлөлийнБаянзүрхдүүргийн5дугаархороо,15дугаархороолол,Г.Лувсанцэвээнийгудамж,88тоотхаягтбайршилтай,6978.6талбайтай,оронсууц,үйлчилгээнийзориулалттай,эрхийнулсынбүртгэлийнҮ-2*******дугаартайүлхөдлөххөрөнгөд2024оны07дугаарсарын02-ныөдөрүлхөдлөхэдхөрөнгийналбантатварын1240700472211,1240700472252,1240700472294,1240700472344дугаартайнэхэмжлэхүүдийгүүсгэсэнбайхбөгөөднэхэмжлэгчээс“...манайзүгээсТатварыналбанднэхэмжлэлүүсгүүлэхталаархүсэлтгаргаагүйбайхаднэхэмжлэхүүсгэсэн,Татварыналбаэнэасуудлааруулзалтярилцлагахийгээгүй,хяналтшалгалтхийлгүйгээршууднэхэмжлэхүүсгэсэн,73хувийнгүйцэтгэлтэйдутуубарилгадболоннийтийнзориулалттайбарилгабайгууламжүлхөдлөхэдхөрөнгийналбантатвараасчөлөөлөгдөхёстойбайхадийнхүүнэхэмжлэхүүсгэсэнньЗахиргааныерөнхийхуулийн47дугаарзүйлийн47.1.6-дзааснаарилтхуульбусбайна”гэж,хариуцагчаас“...нэхэмжлэгчкомпаниньхуульёсныөмчлөгчөөрбүртгүүлжҮ-2*******дугаартайүлхөдлөххөрөнгийнгэрчилгээгаргуулжавсантулҮлхөдлөхэдхөрөнгийналбантатварынтухайхуульдзааснаарбүртгэлээсхасагдаххүртэлххугацаандөмчилжбайсантатварыгтөлөхүүрэгтэй,тухайнүлхөдлөхэдхөрөнгөньулсынбүртгэлд73хувийнэсхүл100хувийнгүйцэтгэлтэйэсэхээсүлхамаарантатварногдуулна”гэжтустустайлбарланмаргажбайна.

3.Нэхэмжлэгчээсмаргаанбүхийүлхөдлөхэдхөрөнгийналбантатварын1240700472211,1240700472252,1240700472294,1240700472344дугаартайнэхэмжлэхүүдийгЗахиргааныерөнхийхуулийн47дугаарзүйлийн47.1.6-дзааснаарзахиргааныактгаргахэрхзүйнүндэслэлбайгаагүйгэсэнүндэслэлээрилтхуульбусболохыгтогтоолгохоорнэхэмжлэлийншаардлагаатодорхойлсонтулшүүхтусшаардлагынхүрээндэрхзүйндүгнэлтөгчхэргийгхянаншийдвэрлэхучиртай.

4.Хэрэгтавагдсанбаримтуудаасүзэхэд,нэхэмжлэгчнь2020оны09дүгээрсарын01-нийөдөриргэнП.А*******тойБаянзүрхдүүргийн5дугаархороо,Өлгийн25дугааргудамжхаягтбайршилтай,иргэнП.А*******нарын12давхарүйлчилгээтэйоронсууц,зоорийнбарилгадугсралт,засалчимэглэл,доторгэрэлтүүлэг,доторцахилгаанинженерийншугамсүлжээ,гаднаинженерийншугамынхолболт,угсралтынижбүрэнажлыг2020оны09дүгээрсарын01-нийөдрөөсэхлэнхугацаандньгүйцэтгэж,захиалагчийнөмчлөлбуюуэзэмшилдньшилжүүлэхээр“Барилгаугсралтынажилгүйцэтгэхгэрээ”-г,2022оны05дугаарсарын26-ныөдөриргэнП.А*******,П.А*******нартай“Хамтранажиллахгэрээ”-гтустусбайгуулсанбайхбаулмаар“Ө*******”ХХК-ийнзүгээстусоронсууцыгзээлээрборлуулах,зээлдэгчийгдэмжихзорилгооргэрээгээртохирсонзээлийншимтгэлийгбанкандтөлөх,банкнаасборлуулалтыгдэмжихзорилгооршаардлагахангасанзээлдэгчдэдзээлолгохнөхцөлтэйгөөр2022оны12дугаарсарын01-нийөдөр“Г”ХХК-тай№БХХ-2*******дугаартай“Хамтранажиллахгэрээ”-гмөнбайгуулжээ. 

5.Ийнхүү“Г”ХХК-тайбайгуулсангэрээнийүүргийнгүйцэтгэлийгхангуулахбарьцааболгохзорилгоорнэхэмжлэгчкомпанинь6978,6м.кворонсууц,үйлчилгээнийзориулалттай73хувийнгүйцэтгэлтэйүлхөдлөхэдхөрөнгөдгэрчилгээавахаар2022оны09дүгээрсарын28-ныөдөрулсынбүртгэлийнбайгууллагадхүсэлтгаргаж,2022оны10дугаарсарын10-ныөдөр73хувийнгүйцэтгэлтэйүлхөдлөхэдхөрөнгийнхуульёсныөмчлөгчөөрэрхийнулсынбүртгэлийнҮ-2*******дугаартбүртгэгдэж,0дугаартайгэрчилгээгавч,угүлхөдлөхэдхөрөнгийгбарьцаахөрөнгөөрбүртгүүлсэнболохньэдхөрөнгийнэрхийнулсынбүртгэлийнмэдүүлэг,барьцааныгэрээ/ипотек/-гэрхийнулсынбүртгэлдбүртгүүлэххүсэлт,“Ө*******”ХХК-иасБаянзүрхдүүргийнбүртгэлийнхэлтэст2022оны09дүгээрсарын19-нийөдрийн114/01,2022оны12дугаарсарын05-ныөдрийн144/01дугааралбанбичгээргаргасанхүсэлтүүд,тускомпанийнхувьцааэзэмшигчийн2022оны12дугаарсарын01-нийөдрийн12дугаартайшийдвэрболонбүртгэлийнбайгууллагадхавсаргажөгсөнбусадбаримтуудаартогтоогдожбайна.

6.Үүнийдараабуюу2024оны04дүгээрсарын05-ныөдрийн№БА-68/2024дугаартай“Барилгабайгууламжийгашиглалтадоруулахкомиссындүгнэлт”-ээрдээрхоронсууцнызориулалттайбарилгыгашиглалтадоруулахааршийдвэрлэсэнтулнэхэмжлэгчээс2024оны04дүгээрсарын25-ныөдөр63/01дугааралбанбичгээр“...Ү-2*******дугаартбүртгэлтэй,0дугаартайүлхөдлөхэдхөрөнгөөмчлөхэрхийнулсынбүртгэлийнгэрчилгээтэй6978,6м.квталбайтай73%-ийнгүйцэтгэлтэйбарилгынгүйцэтгэлнь100%болж,барилгабайгууламжийгашиглалтадоруулахкомиссын№БА-68/2024дугаартайдүгнэлтээрбаталгаажсантулугбарилгад100%гүйцэтгэлтэйүлхөдлөхэдхөрөнгийнөмчлөгчийнгэрчилгээголгожөгнөүү”гэххүсэлтийгбүртгэлийнхэлтэстгаргасныдагуу2024оны04дүгээрсарын30-ныөдөрөмнөхҮ-2*******дугаартайбүртгэлийгүндэслэн№0*******дугаартайгэрчилгээголгосонбайхбаэдгээрньхэрэгтавагдсан2024оны04дүгээрсарын25-ныөдрийнэдхөрөнгийнэрхийнулсынбүртгэлийнмэдүүлэг,“Г”ХХК-иас2024оны04дүгээрсарын15-ныөдөр16/0242дугааралбанбичгээрэдхөрөнгийнэрхийнулсынбүртгэлийнгазартхүргүүлсэнбарьцаахөрөнгийнтухайхүсэлт,үлхөдлөхэдхөрөнгөөмчлөхэрхийнулсынбүртгэлийнгэрчилгээзэргээрмөнтогтоогдожбайна.

7.Нэхэмжлэгч“Ө*******”ХХК-аасБаянзүрхдүүргийнбүртгэлийнхэлтэст2025оны02дугаарсарын25-ныөдөр43/01дугааралбанбичгээргаргасан“...Ү-2*******улсынбүртгэлийндугаартайүлхөдлөхэдхөрөнгийнхувийнхэргийгхааж,00012240093дугаартайбүртгэлийнгэрчилгээгхүчингүйболгуулах”хүсэлтийндагуу2025оны02дугаарсарын27-ныөдөртусүлхөдлөхэдхөрөнгийнбүртгэлийгхүчингүйболгожээ.

8.Үлхөдлөхэдхөрөнгийналбантатварынтухайхуулийн3дугаарзүйлийн3.1-д“МонголУлсынИргэнийхуулийн84.3-тзаасныдагуутодорхойлогдсонбүхтөрлийнүлхөдлөхэдхөрөнгөдалбантатварногдуулна”гэж,Иргэнийхуулийн84дүгээрзүйлийн84.3-т“Газар,түүнээссалгамагцзориулалтындагууашиглажүлболохэдюмсүлхөдлөхэдхөрөнгөдхамаарна”гэжзаасан.

9.Тухайнтохиолдолд,нэхэмжлэгчньБаянзүрхдүүргийн5дугаархороондбайрлах,6978.6талбайтай,оронсууц,үйлчилгээнийзориулалттайүлхөдлөхэдхөрөнгийгбарьцаалан“Г”ХХК-аасзээлавч,угзээлийнгэрээнийүүргийнгүйцэтгэлийнхангуулахбарьцааболгохзорилгоор2022оны10дугаарсарын10-ныөдөр73хувийнгүйцэтгэлтэйүлхөдлөхэдхөрөнгийгэрхийнулсынбүртгэлийнҮ-2*******дугаартбүртгүүлж,0дугаартайгэрчилгээг,тусбарилгабайгууламжийгашиглалтадоруулснаар2024оны04дүгээрсарын30-ныөдөр0*******дугаартайүлхөдлөхэдхөрөнгийгөмчлөхэрхийнгэрчилгээгтустусгаргууланавсанбайхтулдээрххуульдзаасныдагуухэдэнхувийнгүйцэтгэлтэйэсэхээсүлхамаарантухайнүлхөдлөхэдхөрөнгийнөмчлөгчөөрбүртгүүлсэнболтусүлхөдлөхэдхөрөнгөдтатварногдуулахүндэслэлтэйбайна.

10.Нөгөөталааснэхэмжлэгчийнтухайд,тухайноронсууцыгзээлээрборлуулах,худалданавагчнарторонсууцнызээлийнхөнгөлөлтүзүүлж,борлуулалтаадэмжихзорилгоорнэгэнтдээрхүлхөдлөхэдхөрөнгийнхуульёсныөмчлөгчөөрулсынбүртгэлийнҮ-2*******дугаартбүртгүүлж,гэрчилгээггаргууланавсанбайгааэнэтохиолдолдугүлхөдлөхэдхөрөнгийгҮлхөдлөхэдхөрөнгийналбантатварынтухайхуулийн3дугаарзүйлийн3.1-дзаасаналбантатварногдохэдхөрөнгөгэжүзнэ.

11.МонголулсыннутагдэвсгэртүлхөдлөхэдхөрөнгөөмчилжбайгааөмчийнбүхтөрөлдхамаарагдахкомпаниньҮлхөдлөхэдхөрөнгийналбантатварынтухайхуулийн4дүгээрзүйлийн4.1.1-дзааснаарүлхөдлөхэдхөрөнгийналбантатвартөлөгчбайхаар,8дугаарзүйлийн8.2-тзааснаархуулийнэтгээдньүлхөдлөхэдхөрөнгийнжилийналбантатварыгулиралбүртэнцүүхэмжээгээртооцожтөлөхүүрэгхүлээсэнбайна.

12.Иймдхариуцагчзахиргааныбайгууллагаасмаргаанбүхийтатварыннэхэмжлэхүүдээрнэхэмжлэгч“Ө*******”ХХК-ийнөмчлөлийндээрхүлхөдлөхэдхөрөнгөдүлхөдлөххөрөнгийналбантатварногдуулахааршийдвэрлэсэнньТатварынерөнхийхуулийн5дугаарзүйлийн5.1.1-дзаасантатварынүйлажиллагаандбаримтлах“зайлшгүйбайх”зарчимднийцсэнбайхтөдийгүймөнхуулийн50дугаарзүйлийн50.1-д“Доордурдсанхугацаандтөлөөгүйтатвар,алданги,торгууль/цаашид"татварынөр"гэх/-ийгтатварынөрдтооцно”,50.1.4-д“татварынхуультогтоомжоортайлагнадаггүйтатварынхувьдтатварынхуультогтоомжоортатвараатөлсөнбайхёстойөдөр”,51дүгээрзүйлийн51.1-д“Татварыналбаэнэхуулийн50дугаарзүйлдзаасантатварынөрийгтөлүүлэхээртатварыннэхэмжлэх/цаашид"нэхэмжлэх"гэх/-ийгтатвартөлөгчидхүргүүлэхбөгөөдтүүнддараахзүйлийгтусгана”,51.1.4-д“татварногдохзүйл,татварынөртөлөхүндэслэл”гэжзаасантайнийцсэн,нэхэмжлэгчньнэхэмжлэхээрүүсгэсэндээрхтөлбөрийгтөлөххуульзүйнүндэслэлтэйбайна.

12.Захиргааныерөнхийхуулийн47дугаарзүйлийн47.1-д“Дараахтохиолдолдзахиргааныактилтхуульбусболно”гээд47.1.6-д“захиргааныактгаргахэрхзүйнүндэслэлбайгаагүй”гэжзаасанбөгөөдзахиргааныакт“илтхуульбус”байхүндэслэлнь“дүгнэлтхийхчадвартайердийндундажхүнхараадтухайнзахиргааныактхуульднийцсэнбайхболомжгүйгэжүзэхээрбайхшаардлагатай”гэжонолынхувьдүздэгбөгөөддээрдурдсанаархуулиарнэгэнтбүхтөрлийнүлхөдлөхэдхөрөнгөдалбантатварногдуулахаархуульчилсанэнэтохиолдолднэхэмжлэгчийнэрх,хуульёсныашигсонирхлыгзөрчсөн,хуулийнзүйлзаалтыгилтбуруугаархэрэглэсэнгэжүзэхээргүйбайна.

13.Өөрөөрхэлбэл,хариуцагчаасҮлхөдлөхэдхөрөнгийналбантатварынтухайхууль,ТатварынерөнхийхуулийнхолбогдохзаалтуудындагуунэхэмжлэгчкомпанийнүлхөдлөхэдхөрөнгийнөмчлөгчөөрэрхийнулсынбүртгэлийнҮ-2*******дугаартбүртгүүлсэнүлхөдлөхэдхөрөнгөдалбантатварногдуулахааршийдвэрлэсэнньтатварынхэлтсийнчигүүрэгтогтхамаарахгүй,тухайнүлхөдлөхэдхөрөнгөдтатварногдуулахямарчхуульзүйнүндэслэлбайгаагүйньилэрхийтохиолдолдилтхуульбусзахиргааныактадхамаарч,гарсанцагаасааэрхзүйнүйлчлэлгүйдтооцогдохучиртайтулнэхэмжлэгчийн“...манайкомпаниасТатварыналбанднэхэмжлэхүүсгүүлэхээрхүсэлтгаргаагүй,хариуцагчэнэасуудлааруулзалт,ярилцлага,хяналтшалгалтхийгээгүй,дуусаагүйбарилгадтатварногдуулсанньбуруу”гэхтайлбарыгхүлээнавахүндэслэлгүйюм.

14.Түүнчлэннэхэмжлэгчийн“...нийтийнзориулалттайбарилгабайгууламжүлхөдлөхэдхөрөнгийналбантатвараасчөлөөлөгдөхёстой”гэхүндэслэлийнталаарУлсындээдшүүхийн2017оны519дүгээртогтоолддүгнэсэнчлэнҮндэснийтатварынерөнхийгазрындаргынзөвлөлийн2001оны4дүгээрсарын05-ныөдрийн“Үлхөдлөхэдхөрөнгийналбантатварынхуулийгхэрэгжүүлэхаргачлал”-ын6.1.3-т“Нийтийнэзэмшлийнбарилгабайгууламж”гэдэгтнийтийнэзэмшилбүхийцахилгаан,дулаан,холбоонышугамсүлжээтүүнийхудагузель,дэдстанц,цэвэрбохирусныгазардоогуурхусзайлуулаххоолой,гүүр,үерийнусныдалан,цэвэрлэхбайгууламж,замталбай,гэрэлтүүлэг,инженерийнзориулалтбүхийхудагорно.Мөноронсууцныбарилгындундынөмчлөлийнхөрөнгөэнэзаалтадхамаарагдана”гэжзаажтайлбарласантулнэхэмжлэгчийнөмчилжбайсантухайнүлхөдлөхэдхөрөнгөньхуулийн7дугаарзүйлийн7.1.3-дзаасан“нийтийнэзэмшлийнбарилга,байгууламж”-дхамаарахгүйбайна.

15.ДээрхийгнэгтгэндүгнэвэлхариуцагчзахиргааныбайгууллагааснэхэмжлэгчийнүлхөдлөхэдхөрөнгөдмаргаанбүхийтатварыннэхэмжлэхүүдийгүүсгэсэнүйлажиллагааньЗахиргааныерөнхийхуулийн47дугаарзүйлийн47.1.6-дзаасанзахиргааныактилтхуульбусболохшинжийгагуулаагүйбайхтулнэхэмжлэгчийннэхэмжлэлийншаардлагыгбүхэлдньхэрэгсэхгүйболгожшийдвэрлэв.

Захиргааныхэрэгшүүхэдхянаншийдвэрлэхтухайхуулийн106дугаарзүйлийн106.1,106.3,106.3.14дэххэсэгттустусзаасныгудирдлагаболгонТОГТООХнь:

 1.Үлхөдлөхэдхөрөнгийналбантатварынтухайхуулийн3дугаарзүйлийн3.1,4дүгээрзүйлийн4.1.1,8дугаарзүйлийн8.2,Иргэнийхуулийн84дүгээрзүйлийн84.3,Татварынерөнхийхуулийн5дугаарзүйлийн5.1.1,50дугаарзүйлийн50.1.4,51дүгээрзүйлийн51.1,Захиргааныерөнхийхуулийн47дугаарзүйлийн47.1.6дахьхэсэгтзаасныгтустусбаримтлан“Ө*******”ХХК-иасУлсынбүртгэлийнерөнхийгазартхолбогдуулангаргасан“Үлхөдлөхэдхөрөнгийналбантатварын1240700472211,1240700472252,1240700472294,1240700472344дугаартайнэхэмжлэхүүдийгилтхуульбусболохыгтогтоолгох”тухайнэхэмжлэлийншаардлагыгбүхэлдньхэрэгсэхгүйболгосугай.

2.Захиргааныхэрэгшүүхэдхянаншийдвэрлэхтухайхуулийн47дугаарзүйлийн47.1дэххэсэгтзаасныгбаримтланнэхэмжлэгчээсулсынтэмдэгтийнхураамжидурьдчилантөлсөн70,200төгрөгийгулсынтөсвийнорлогодхэвээрүлдээсүгэй.

Захиргааныхэрэгшүүхэдхянаншийдвэрлэхтухайхуулийн114дүгээрзүйлийн114.1дэххэсэгтзааснаархэргийноролцогчид,тэдгээрийнитгэмжлэгдсэнтөлөөлөгч,өмгөөлөгчньшийдвэрийгэсзөвшөөрвөлшийдвэрийггарданавснаасхойш14хоногийндоторЗахиргааныхэргийндавжзаалдахшатнышүүхэддавжзаалдахжурмааргомдолгаргахэрхтэй.

 

 

 

                       ДАРГАЛАГЧ,ШҮҮГЧ                                  Д.ОДОНТУЯА