МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

Нийслэл дэх Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүх хуралдааныг шүүгч Г.Цэрэндэжид дгалж, шүүгч О.Батсүх, шүүгч Г.Урангуа нын бүрэлдэхүүнтэй, тус шүүхийн шүүх хуралдааны 5 дуга танхимд нээлттэй хийсэн хуралдаана,    

Нэхэмжлэгч: Б.Б******* /РД:Е/

Хиуцагч: Монгол Улсын Үндсэн хуулийн цэцийн Тамгын газрын дга нын хооронд үүссэн “Монгол Улсын Үндсэн хуулийн цэцийн Тамгын газрын дгын захирамжа байгуулагдсан ажлын хэсгийн 2024 оны ******* дуга сын 30-ны өдрийн дүгнэлтийг хүчингүй болгуулах, Үнсэн хуулийн цэцийн Тамгын газрын дгын 2024 оны 8 дуга сын 13-ны өдрийн “Б.Б*******д сахилгын шийтгэл ногдуулах тухай” 3******* дугатай захирамжийг хүчингүй болгуулах, урьд эрхэлж байсан ажилд эгүүлэн тогтоолгох, ажилгүй байсан хугацааны цалинг ггуулах, эрүүл мэндийн даатгал болон нийгмийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн төлүүлэх, 2023 оны биеэр эдэлж чадаагүй ээлжийн амралтын цалин хөлсөнд 1,, төгрөг, 2024 оны биеэр эдэлсэн 18 хоногийн амралтын цалин хөлсөнд 2,*******,*******төгрөг ггуулах шадлага бүхий захиргааны хэргийг хянан хэлэлцэв.

Шүүх хуралдаанд: Нэхэмжлэгч Б.Б*******, хиуцагч Монгол Улсын Үндсэн хуулийн цэцийн Тамгын газрын дга Д.Б, хиуцагчийн итгэмжлсэн төлөөлөгч А.З, иргэдийн төлөөлөгч К.О, шүүх хуралдааны нийн бичгийн дга З.Өлзийдүүрэн н оролцов.    

 

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

Нэг. Нэхэмжлэлийн шадлага:

1.1. Тус шүүхэд иргэн Б.Б*******аас Монгол Улсын Үндсэн хуулийн цэцийн Тамгын газрын дгад холбогдуулан “Монгол Улсын Үндсэн хуулийн цэцийн Тамгын газрын дгын захирамжа байгуулагдсан ажлын хэсгийн 2024 оны ******* дуга сын 30-ны өдрийн дүгнэлтийг хүчингүй болгуулах, Үнсэн хуулийн цэцийн Тамгын газрын дгын 2024 оны 8 дуга сын 13-ны өдрийн “Б.Б*******д сахилгын шийтгэл ногдуулах тухай” 3******* дугатай захирамжийг хүчингүй болгуулах, урьд эрхэлж байсан ажилд эгүүлэн тогтоолгох, ажилгүй байсан хугацааны цалинг ггуулах, эрүүл мэндийн даатгал болон нийгмийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн төлүүлэх, 2023 оны биеэр эдэлж чадаагүй ээлжийн амралтын цалин хөлсөнд 1,,  төгрөг, 2024 оны биеэр эдэлсэн 18 хоногийн амралтын цалин хөлсөнд 2,*******,*******төгрөг ггуулах” шадлага бүхий нэхэмжлэл ггаж мгасан байна.

1.2. Нэхэмжлэгчээс шүүх хуралдаанд нэхэмжлэлийн шадлагад дурдсан 2023, 2024 оны ээлжийн амралтын цалин хөлс ггуулахтай холбоотой шадлагын мөнгөн дүнг дээр дурдсана өөрчлөн тооцож нэхэмжилж байгаа тала тодруулсан болно.

Хоёр. Мгааны үйл бимт, процессын түүх

2.1. Иргэн Б.Б******* нь анх Монгол Улсын Үндсэн хуулийн цэцийн Тамгын газрын дгын 201*******оны 1 дүгээр сын 18-ны өдрийн 04 дүгээр захирамжа тус газрын Ёслол, гадаад хилцааны асуудал хиуцсан ажилтны албан үүргийг түр орлон гүйцэтгэгчээр, 201******* оны *******дуга сын 9-ний өдрийн 15 дуга захирамжа тус газрын Ёслол, гадаад хилцааны асуудал хиуцсан мэргэжилтний албан тушаалд, 2018 оны 3 дуга сын 16-ны өдрийн 20 дуга захирамжа Ёслол, гадаад хилцааны асуудал хиуцсан референтээр тус тус томилогдон ажиллажээ. (1 дүгээр хавтаст хэргийн 1*******8-180 дахь тал)

2.2. Б.Б******* нь 201******* оны *******дуга сын 9-ний өдөр төрийн жинхэнэ албан хаагчийн тангаг өргөсөн байна. (1 дүгээр хавтаст хэргийн 1**************дахь тал)

2.3. Үндсэн хуулийн цэцийн Тамгын газрын дга 2023 оны ******* дуга сын 1*******-ны өдрийн 4*******дуга захирамжа “Б.Б*******ыг өөрийн эцэг Л.Б хамта Монгол Улсын Үндсэн хууль, хууль тогтоомжийн дагуу албан үүргээ зохих ёсоор гүйцэтгэж байгаа төрийн албан хаагчид албан тушаал дэвших, зэрэг дэв олгуулаха дамт шахалт үзүүлж, нөлөөлөх хууль бус үйлдлийг удаа даа ггасан, бусдыг Эрүүгийн хуульд заасан гэмт хэрэгт болон бусад хууль тогтоомжийг зөрчсөн гэж удаа даа гүтгэж, заналхийлсэн, байгууллагын соёл, дэг журам, хамт олны уур амьсгалд сөргөөр нөлөөлөх үйлдлийг удаа даалан ггаж төрийн жинхэнэ албан хаагчийн танггаас няцсан гэх үндэслэлээр ажлаас халах сахилгын шийтгэл оногдуулсан, улма Б.Б*******аас шүүхэд мгаан үүсгэж, Нийслэл дэх Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн 2023 оны 9 дүгээр сын 20-ны өдрийн 128/ШШ2023/0*******0******* дуга шийдвэр, Захиргааны  хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн 2023 оны 11 дүгээр сын 12-ны өдрийн 221/МА2023/0692 дуга магадлал, Улсын дээд шүүхийн Захиргааны хэргийн танхимын нийт шүүгчийн хуралдааны 2024 оны 1 дүгээр сын 16-ны өдрийн 23 дуга тогтоолоор уг мгаан эцэслэн шийдвэрлэж, Үндсэн хуулийн цэцийн Тамгын газрын дгын 2023 оны 0******* дуга сын 1*******-ны өдрийн 4*******дугатай захирамжийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэгч Б.Б*******ыг урьд эрхэлж байсан ажилд эгүүлэн тогтоож, ажилгүй байсан хугацааны цалинг ггуулан эрүүл мэндийн даатгал болон нийгмийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн төлүүлэхээр шийдвэрлэжээ. (4 дүгээр хавтаст хэргийг 6-3*******дахь тал)

            2.4. Улма Монгол Улсын Үндсэн хуулийн цэцийн Тамгын газрын дга 2024 оны 1 дүгээр сын 23-ны өдрийн 08 дуга захирамжа Б.Б*******ыг урьд эрхэлж байсан албан тушаалд эгүүлэн томилж, ажилгүй байсан хугацааны цалин болон холбогдох нэмлийг зохих журмын дагуу олгохоор шийдвэрлэсэн байна. (2 дуга хавтаст хэргийн 44 дэх тал)

2.5. Дээрх үйл бимтаас хойш Монгол Улсын Үндсэн хуулийн цэцийн Тамгын газрын дга 2024 оны ******* дуга сын 1-ний өдрийн 1******* дуга захирамжа Б.Б******* нь сахилгын зөрчил ггасан эсэхийг шалган тогтоох ажлын хэсгийг байгуулж, тус ажлын хэсгээс 2024 оны ******* дуга сын 30-ны өдрийн дүгнэлтээр Б.Б*******ыг сахилгын зөрчил ггасан тала дурдаад, сахилгын шийтгэл ногдуулах үндэслэлтэй гэж дүгнэжээ. (2 дуга хавтаст хэргийн *******3 дахь тал)

2.6. Ийнхүү тус газрын дга 2024 оны 8 дуга сын 13-ны өдрийн 3******* дуга захирамжа Б.Б*******ыг ажлаас халсан, нэхэмжлэгч тус захирамжийг  2024 оны 8 дуга сын 20-ны өдөр гдан авч, 2024 оны 9 дүгээр сын 4-ний өдөр шүүхэд нэхэмжлэл ггаж, мгасан байна. (1 дүгээр хавтаст хэргийн 123-125 дахь тал)

Гурав. Хэргийн оролцогч, тэдгээрийн итгэмжлсэн төлөөлөгчийн тайлб, түүний үндэслэл: 

3.1. Нэхэмжлэгч Б.Б******* шүүхэд ггасан нэхэмжлэл болон шүүх хуралдаанд ггасан тайлбтаа: Мгаж буй 2024 оны 08 дуга сын 13-ны өдрийн 3******* дуга захирамж болон түүний үндэслэл болсон ажлын хэсгийн 2024 оны ******* дуга 30-ны өдрийн дүгнэлтийг хүчингүй болгуулахтай холбоотой товч тайлб. Төрийн албаны тухай хууль /Шинэчилсэн найруулга/-ийн 48 дуга зүйлийн 48.10-д “Сахилгын шийтгэл ногдуулах, түүнд гомдол ггах журмыг төрийн албаны төв байгууллага, Засгийн газ хамтран батална” гэж заасан байдаг. Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газ, Төрийн албаны зөвлөлийн дгын 2019 оны 36/32 тоот тушаала баталсан журмын 2.1-т “Сахилгын зөрчлийн шинжтэй үйлдэл, эс үйлдэхүйн тала гомдол ггасан, мэдээлсэн, эсхүл холбогдох бимтыг илрүүлсэн нь шалгалт явуулах үндэслэл болно” гэж заасан байдаг. Журмын 2.2-т “Энэ журмын 2.1-д заасан тохиолдолд албан хаагчид сахилгын шийтгэл ногдуулах үндэслэл байгаа эсэхийг тухайн албан хаагчийн дээд шатны албан тушаалтан, эсхүл тухайн байгууллагын дотоод хяналт, шалгалтын нэгж, албан тушаалтан /цаашид “шалгагч” гэх/ шалган тогтооно” гэж тус тус заасан байна. Гэтэл хиуцагч Д.Б ажлын хэсэг байгуулахдаа шалгуур тавьсан. Үүнд Захиргаа, удирдлагын газрын дга Г.Д төвд, англи хэлний мэдлэгтэй, мэдээлэл, технологийн газрын дга Н.Сыг солонгос, англи хэлний мэдлэгтэй, Цэцийн гишүүний туслах Л.Мыг орос хэлтэй гэсэн тухайгаа 2024 оны 0******* дуга 02-ны өдөр тус ажлын хэсэгт мэдээлэл ггахдаа хэлсэн. Үүнээс гадна Г.Д, Н.С, Л.М н нь нэхэмжлэгч миний дээд шатны албан тушаалтан ч биш, Цэцийн Тамгын газрын дотоод хяналт, шалгалтын нэгж, албан тушаалтан /шалгагч/ ч биш юм. 2024 оны 08 дуга сын 13-ны өдөр нэхэмжлэгч намайг төрийн албанаас хууль буса халахад Үндсэн хуулийн цэцийн Тамгын газ нь 2023 оны 05 дуга 01-ний өдрийн 20 дуга захирамжа баталсан бүтцээр ажиллаж байсан. Энэ бүтцийг би тайлбын д хавсгасан байгаа. 2023 оны бүтцийг хахад бүдүүвчилсэн хэсэгт Ёслол гадаад хилцааны хэлтэс өөрөө бие даасан байдаг. Тамгын газрын дгад хьяалагддаг. Ажлын хэсэгт гишүүд болох Хууль зүйн газт ажиллаж байсан Л.М, Захиргаа удирдлагын газт ажиллаж байсан Г.Д, мөн мэдээлэл технологийн газт ажиллаж байсан Н.С нь бүгдээрээ тус тусдаа нэгжүүдэд хуваилагддаг бөгөөд дээрх нэгжүүд нь шууд Тамгын газрын дгад хьяалагддаг. Ажлын хэсгийн бүрэлдэхүүн нь гурвуулаа хэн нь ч Ёслол гадаад хилцааны хэлтэст ажиллаж байгаа нэхэмжлэгч миний дээд албан тушаалтан биш. Ард нь хавсралта байгаа жагсаалта орон тоог ггасан. Эндээс хахад ажлын хэсгийн бүрэлдэхүүн нь дотоод хяналт шалгалт хиуцсан шалгагч биш. Иймд энэ гурван хүн ажлын хэсэгт багтах эрх зүйн үндэслэл байгаагүй. Эрх зүйн чадамжгүй гэсэн үг. 2021 оны бүтцийг хавсгасан. 2021 оны бүтцэд адилхан ёслол, гадаад хилцааны хэлтэс нь тусдаа бие даасан шууд Тамгын газрын дга хьяалагддаг. Энэ бүтцээр нь хахад ажлын хэсгийн бүрэлдэхүүн нэхэмжлэгч миний дээд шатны албан тушаалтан ч биш, тамгын газрын дотоод хяналт хиуцсан шалгагч биш. 2019 оны бүтцийг хавсгаж өгсөн. 2019 оны бүтэц нь 2021 оны бүтцээр хүчингүй болсон. 2019 оны бүтцийн дагуу тухайн үед батлагдаж байсан 2020 оны албан тушаалын тодорхойлолтуудыг хиуцагч ирүүлсэн байсан. Энэ албан тушаалын тодорхойлолтууд нь хүчин төгөлдөр бус. Энэ албан тушаал, тодорхойлолтод 2021 онд шинээр батлагдах ёстой байсан. Үүнийг нотлох хууль эрх зүйн үндэслэлүүдийг хэлье. Төрийн албаны тухай хууль /Шинэчилсэн найруулга/-ийн 23 дуга зүйлийн 23.6-д Төрийн захиргааны албаны албан тушаалын тодорхойлолтыг энэ хуулийн 23.5-д заасан журамд нийцүүлэн боловсруулж, төрийн албаны төв байгууллагын зөвшөөрлийг үндэслэн тухайн албан хаагчийг томилох эрх бүхий этгээд албан тушаал тус бүрээр батална”, Төрийн албаны зөвлөлийн 2019 оны 03 дуга тогтоолоор батлагдсан Албан тушаалын тодорхойлолт боловсруулах нийтлэг журамд 2.4.1-т байгууллагын үндсэн зорилго, зорилт, хууль тогтоомжид тусгагдсан чиг үүргүүд нэгжийн чиг үүргүүдэд бүрэн хуваилагдаж орсон эсэхийг тодорхойлж, давхдал хийдлийг илгах” гэж заасан. Тухайн үед нэхэмжлэгч намайг халахад хүчинтэй байсан албан тушаал, тодорхойлолтуудыг хиуцагч ирүүлээгүй. Ажлын хэсгийг хууль зөрчиж байгуулсныг нотлох даагийн үндэслэл нь дээрх Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газ, Төрийн албаны зөвлөлийн дгын 2019 оны 36/32 тоот тушаала баталсан журмын 2.1-т “Сахилгын зөрчлийн шинжтэй үйлдэл, эс үйлдэхүйн тала гомдол ггасан, мэдээлсэн, эсхүл холбогдох бимтыг илрүүлсэн нь шалгалт явуулах үндэслэл болно” гэж заасан. Гэтэл ям ч гомдол, мэдээлэл, бимт илрүүлээгүй байхад хиуцагч Д.Б хууль зөрчиж дээрх ажлын хэсгийг 2024 оны 0******* дуга сын 01-ний өдрийн 1******* дуга захирамжа байгуулсан. Ажлын хэсэг байгуулсныхаа мгааш буюу 2024 оны 0******* дуга 02-ны өдөр энэхүү ажлын хэсэгтэйгээ уулзахдаа төрийн албан хаагч намайг зөрчсөн гэх тухай худал мэдээллээ өгсөн нь дээр дурдсан 36/32 тоот тушаалын 2.1. дэх заалтыг зөрчсөн үйлдэл болсон гэж үзэж байна. Эдгээрээс хахад тус ажлын хэсэг нь эрх зүйн чадамжгүй, түүний ггасан дүгнэлт хүчингүй гэж үзэж байна.

Хоёрт ажлын хэсэгт эрх шилжүүлсэн гэж худал мэдүүлж байгаа нь хууль зөрчсөн тухай, ажлын хэсэгт эрх шилжүүлэх нь хууль зөрчсөн тухай хууль эрх зүйн үндэслэлүүд: Захиргааны ерөнхий хуулийн 3 дуга зүйлийн 3.4-т “Захиргааны байгууллагын үйл ажиллагааг тухайлсан хуули зохицуулснаас бусад хилцааг энэ хуули зохицуулна” гэж, Захиргааны ерөнхий хуулийн 8 дуга зүйлийн 8.1-т “Хуульд зааснаас бусад тохиолдолд захиргааны байгууллага хуули тусгайлан заасан бүрэн эрхийг бусдад шилжүүлэхийг хориглоно” гэж тус тус заасан байдаг. Ажлын хэсгийн гишүүн Л.М 2025 оны 09 дүгээр сын 1*******-ны өдөр шүүхэд ирүүлсэн тайлбтаа “Монгол Улсын Үндсэн хуулийн цэцийн Тамгын газрын дгын 2024 оны ******* дуга сын 01-ний өдрийн 1******* дуга захирамжа байгуулагдсан ажлын хэсгийн үйл ажиллагаа нь Захиргааны ерөнхий хуулийн 5 дуга зүйлийн 5.2 дахь хэсэгт “Захиргааны байгууллага байнгын бус, нэг удаагийн шинжтэй асуудлыг шийдвэрлэж зохицуулаха байгуулагдаж болох бөгөөд татан буугдсан тохиолдолд түүнийг байгуулсан, томилсон эрх бүхий этгээд эрх зүйн үр дагаврыг хиуцна” гэж заасна зохицуулагдаха байна гэсэн тайлбыг өгсөн. Тус ажлын дга Г.Д 2025 оны 10 дуга 1*******-ны өдөр Л.Мтой адилхан утгатай тайлб өгсөн байсан. Товчхон хэлбэл Захиргааны ерөнхий хуулийн 5 дуга зүйлийн 5.2 дахь хэсэгт заасныг эш татан тайлб ирүүлсэн байсан. Үүний даа 2025 оны 11 дүгээр 11-ний өдөр хиуцагч Д.Б дээрх ажлын хэсгийн эрхийг залгамжлан авах тухай ТГ-1/665 тоотоор хүсэлт ирүүлсэн. 2024 оны 11 дүгээр сын 13-ны өдөр А/54 дугатай “Төлөөлөгч томилох тухай” захирамжийг шүүхэд ирүүлсэн. Ажлын хэсгийг ахлагч Г.Д, гишүүн Л.М наас шүүхэд мэдүүлсэн дээрх тайлбууд, хиуцагч Д.Б шүүхэд ггасан дээр дурдсан хүсэлт, захирамж зэргийг үндэслэвэл тэд хууль зөрчих зама эрх шилжүүлэн авч шалгалт хийсэн байна. Захиргааны ерөнхий хуулийн 3 дуга зүйлийн 3.4-т “Захиргааны байгууллагын үйл ажиллагааг тухайлсан хуули зохицуулснаас бусад хилцааг энэ хуули зохицуулна” гэж заасан байдаг. Иймд Төрийн албан хаагч сахилгын зөрчил ггасан эсэхийг шалгах асуудал нь Төрийн албаны тухай хууль /Шинэчилсэн найруулга/-ийн 48 дуга зүйлийн 48.10 дахь заалтад заасна Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газ, Төрийн албаны зөвлөлийн дгын 2019 оны 36/32 тоот тушаала баталсан журма зохицуулагдана. Иймд Захиргааны ерөнхий хуульд заасан “чиг үүргийг хууль болон нийтийн эрх зүйн гэрээний үндсэн дээр шилжүүлэн авсан этгээд” гэсэн заалт ажлын хэсэгт хамаахгүй, мөн "томилсон эрх бүхий этгээд эрх зүйн үр дагаврыг хиуцна.” гэсэн заалт хиуцагч Д.Б хамаахгүй болно. Учир нь Захиргааны ерөнхий хуулийн 8 дуга зүйлийн 8.1-т “Хуульд зааснаас бусад тохиолдолд захиргааны байгууллага хуули тусгайлан заасан бүрэн эрхийг бусдад шилжүүлэхийг хориглоно” гэж заасан байдаг. Тодруулбал хиуцагч Д.Б болон ажлын хэсэг нь Захиргааны ерөнхий хуулийн 3 дуга зүйлийн 3.4, Төрийн албаны тухай хууль /Шинэчилсэн найруулга/- ийн 48 дуга зүйлийн 48.10, Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газ, Төрийн албаны зөвлөлийн дгын 2019 оны 36/32 тоот тушаала баталсан “Төрийн жинхэнэ албан хаагчид сахилгын шийтгэл ногдуулах, түүнд гомдол ггах журам”-ыг тус тус зөрчсөн нь нотлогдож байна гэж үзэж байна. Иймд тус хууль зөрчиж байгуулагдсан ажлын хэсгийн ггасан дүгнэлт нь хууль бус гэж үзэж байна.

Гуравт ажлын хэсгийн 2024 оны 0******* дуга 30-ны өдрийн дүгнэлтэд бичигдсэн зүйлүүдийг бүхэлд нь няцааж тайлблах нь, мгаж буй акт болон 2024 оны 0******* дуга сын 30-ны өдрийн дүгнэлтийн 80 хувь нь Нийслэл дэх Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн 2023 оны 128/ШШ2023/0*******0******* дуга шүүхийн шийдвэр, Нийслэлийн шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх газрын 24418 дугатай тогтоолын дагуу шүүхийн шийдвэрийг албадан гүйцэтгэх ажиллагааг хэлэлцүүлсэн байсан. Монгол Улсад шүүхийн шийдвэрийг хэлэлцүүлэх эрх хэнд ч байхгүй байхад хиуцагч нь Тамгын газрын ажилтнуудтайгаа шүүхийн шийдвэр, түүнийг албадан гүйцэтгэх ажиллагааг хэлэлцүүлээд, дүгнээд, төрийн албан хаагчийг төрийн албанаас хууль буса халах үндэслэл болгосон байна. Шүүхийн хүчин төгөлдөр болсон шийдвэрт өөрөөр хэлбэл Давж заалдах шатны шүүх магадалж, Улсын Дээд шүүхийн Захиргааны хэргийн танхимын нийт шүүгчийн хуралдаана хянасан 128/ШШ2023/0*******0******* дуга шийдвэрт хиуцагч Д.Б 65 ширхэг засв хийж ажлын хэсэгтээ хүлээлгэн өгсөн. Үүнийг нь ажлын хэсэг үндэслэн Монгол Улсын хүчин төгөлдөр Шүүхийн шийдвэрийг хэлэлцэж дүгнэлт ггасан. Нийслэлийн шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх газрын 24418 дугатай тогтоолын дагуу Шүүхийн шийдвэрийг албадан гүйцэтгэх ажиллагааг хуулийн дагуу эрх бүхий байгууллага нь гүйцэтгэж байхад хиуцагч-төлбөр төлөгч Д.Б байгуулсан ажлын хэсэг дээрх Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэлийн ажиллагааны явцыг хэлэлцэж шийдвэр гүйцэтгэлийн ажиллагааг дууссан, хиуцагч-төлбөр төлөгч Д.Б шүүхийн шийдвэрийг гүйцэтгэсэн гэж худал дүгнэсэн. Хиуцагч төлбөр төлөгч Д.Б өнөөдрийг хүртэл Шүүхийн шийдвэрийг биелүүлээгүй байгаа бөгөөд үүнийг нотолж 2025 оны 0*******дуга сын 09-ний өдрийн 01/2213, 2025 оны 11 дүгээр 03-ны өдрийн 01/3584 дугатай Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх ерөнхий газрын дэд дга, Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх газрын дга Б.Н албан бичгүүдийг хавсган өгч байна. Иймд нэхэмжлэгч би дээр дурдсан хууль, журмын заалт, захирамж болон дүгнэлтийг бүхэлд нь няцаасан ******* хуудас тайлбтаа үндэслэж мгаж буй 2024 оны 0******* дуга сын 30-ны өдрийн ажлын хэсгийн дүгнэлтийг бүхэлд нь няцааж байгаа тул уг дүгнэлтийг хүчингүй болгож өгнө үү. Мөн 2024 оны 0******* дуга сын 30-ны өдрийн хууль бус дүгнэлтийг үндэслэж ггасан мгаж буй 2024 оны 08 дуга сын 13-ны өдрийн 3******* дуга захирамжийг хүчингүй болгож өгнө үү. 2023 оны ээлжийн амралтын цалин хөлсийг ггуулахтай холбоотой товчхон тайлб хэлье. Нэхэмжлэгч би 128/ШШ2023/0*******0******* дуга шүүхийн шийдвэрийн дагуу 2024 оны 02 дуга 02-ны өдөр ажилдаа орсон. 2023 оны ээлжийн амралтын цалин, хөлсийг бодох хууль, эрх зүйн үндэслэлүүд байгаа. Нүгээрт Хөдөлмөрийн тухай хууль /шинэчилсэн найруулга/-ийн дуга зүйлийн .1, .2-д заасныг үндэслэсэн. Хоёрдугат мөн хуулийн 104.3-т заасны дагуу [email protected] цахим шууданга ажил олгогчоос цалин, хөлс олгох бүрт ирүүлдэг нэхэмжлэгч миний 2024 оны 02 дуга сын мэдээлэл байгаа. Энэ дээр нүгээр хагасын цалингийн мэдээллийг ирүүлсэн байсан. Үүнийг хавсгаж өгсөн. Хоёрдуга хагасын цалингийн мэдээллийг хиуцагчаас ирүүлээгүй. Би удаа даа хүсэлт ггасан. Шүүхээс удаа даа хиуцагчаас шадахад ирүүлээгүй. Тухайн үед миний цалин буухад ирүүлдэг байсан мэдээллийг огт ирүүлээгүй. 2 дуга сын 2 дуга хагасын цалингийн мэдээллийн задгаа нь байхгүй байна. Гурав дахь үндэслэх захиргааны акт нь Үндсэн хуулийн цэцийн Тамгын газрын дгын 2024 оны 02 дуга сын 19-ний өдрийн 12 дуга захирамж буюу ээлжийн амралттай холбоотой захирамж байгаа. Дээрх хуулийн заалтууд болон захиргааны актад үндэслэвэл миний 2023 онд биеэр эдэлж чадаагүй 18 хоногийн амралтын цалин хөлсөнд нэхэмжлэгч миний үндсэн цалин 2,,0 төгрөг. Алба хаасан хугацааны нэмэл 8 хувь болон зэргийн нэмэл 2*******хувийг нэмээд нийт 2.*******24.220 төгрөгийг ажлын 21 хоногт хувааж, үүнийг амралтын 18 хоног үржүүлж биеэр эдэлж чадаагүй тул 1,5 үржүүлэхэд 3,502,548 төгрөг гч байна. Би 2 дуга сд шүүхээр эгүүлэн тогтоогдсоны даа 2 өдөр ажилласан. Тодруулбал 2024 оны 02 дуга сын 2, 5-ны өдөр ажилласан. Энэ 2 өдрийн ажлын хөлс нь нийт 259,448 төгрөг болж байгаа. Амралтын мөнгө болон 2 өдөр ажилласан мөнгийг нэмэхэд 3,*******61,99*******төгрөг болж байна. 2024 оны 02 дуга сд авсан миний бодит авсан цалин, миний дансанд орж ирсэн цалин 2,4*******1,68*******төгрөг болж байгаа. Сая миний хэлсэн 2 авах ёстой мөнгө болон бодитоор авсан цалинг тооцохоор 1,, төгрөг болж байгаа. Үүнийг би нэхэмжилж байгаа. Энэ дүн миний эхэлж ггасан дүнгээс бага зэрэг зөрж байгаа. Яагаад гэвэл 2 дахь тооцоог би мэргэжлийн хүнээр хийлгэсэн. 2024 оны ээлжийн амралтын цалин, хөлсийг ггуулахтай холбоотой дөрөв дэх нэхэмжлэлийн шадлагын тайлб байгаа. Нэхэмжлэгч намайг 2024 оны 08 дуга сын 13-ны өдөр төрийн албанаас хууль буса халсан. 2024 оны ээлжийн амралтын цалин, хөлсийг бодох хууль эрх зүйн үндэслэлүүд, Хөдөлмөрийн тухай хууль /шинэчилсэн найруулга/-ийн дуга зүйлийн .1-т “Ээлжийн амралтын цалинг ажилтны тухайн ажлын жилийн дундаж цалин хөлснөөс тооцож олгоно” гэж заасан байдаг. Мөн хуулийн 104.3-т заасны дагуу [email protected] цахим шууданга ажил олгогчоос цалин, хөлс олгох бүрт ирүүлдэг нэхэмжлэгч миний 2024 оны 8 дуга сын хоёрдуга хагасын цалингийн мэдээлэл байгаа. Намайг 08 дуга сын 13-ны өдөр төрийн албанаас халсан. Миний мэйл хаягт 2 дуга хагасын цалингийн мэдээлэл дээр гэсэн мэйл ирүүлсэн байсан. Энэ тухай бимтыг хавсгаж өгсөн. Үндсэн хуулийн цэцийн Тамгын газрын дгын 2024 оны 02 дуга 19-ний өдрийн 13 дуга захирамж буюу 2024 оны ээлжийн амралттай холбоотой захирамж байгаа. Дээрх хуулийн заалтууд болон захиргааны актад үндэслэвэл миний биеэр эдэлсэн 2024 оны 18 хоногийн ээлжийн амралтын цалин хөлс хэдэн төгрөг болох вэ гэхээр тухайн үед үндсэн цалин нэмээд 2,236,0 төгрөг болсон. Алба хаасан хугацааны нэмэл 9 хувь, зэргийн нэмэл 2*******хувь, нийт 3,018,6 төгрөг болж байна. Энэ мөнгөн дүнг ажлын 22 өдөр хувааж, ээлжийн амралтын 18 хоногийг үржүүлэхэд 2,*******,*******төгрөг болж байгаа. Бодит авсан цалин тул энэ дүнгээр буюу 2,*******,*******төгрөгийг нэхэмжилж байна гэв.

3.2. Хиуцагч Монгол Улсын Үндсэн хуулийн цэцийн Тамгын газрын дга шүүхэд ггасан хиу тайлб болон шүүх хуралдаанд ггасан тайлбтаа: Б.Б******* нь Тамгын газрын Ёслол гадаад хилцааны хэлтсийн референтийн албан тушаалд 2024 оны 1 дүгээр сын 24-ны өдрөөс эгүүлэн томилогдсоноос хойших хугацаанд албан тушаалын тодорхойлолтод заасан чиг үүрэг, Төрийн албаны тухай хуулийн 3******* дуга зүйлд заасан төрийн албан хаагчийн үүргийг хэрэгжүүлэх явцад ггасан үйлдэл, эс үйлдэхүй нь сахилгын зөрчилд хамаах эсэх тала дүгнэлт ггах үүрэг бүхий ажлын хэсгийг Тамгын газрын дгын 2024 оны ******* дуга сын 1-ний өдрийн 1******* дуга захирамжа байгуулсан болно. Уг ажлын хэсэг 2024 оны ******* дуга сын 30-ны өдөр холбогдох нотлох бимтад тулгуурлан дүгнэлт ггасан. Төрийн албан хаагчийн тухай хуулийн 3******* дуга зүйлд Төрийн албан хаагчийн нийтлэг үүргийг зааж, уг зүйлийн 3*******.1-д төрийн албан хаагч “3*******.1.1-д Монгол Улсын Үндсэн хууль бусад хуулийн дээдлэн биелүүлэх”, “3*******.1.3-д эх орон, д түмнийхээ тусын тулд иргэний ёсоор үндэсний язгуур ашиг сонирхолд захирагдан өөрт олгогдсон бүрэн эрхийн хүрээнд ажиллах, хүний  нэр төр, алд хүнд, эрх хууль ёсны ашиг сонирхлыг дээдлэн ажиллах, хүний нэр төр, алд хүнд, эрх хууль ёсны ашиг сонирхлыг дээдлэн хүндэтгэх”, “3*******.1.6-д хьяа дээд шатны албан тушаалтны зөвхөн хуульд нийцсэн шийдвэрийг биелүүлэх,”, “3*******.1.13-д албан тушаалын тодорхойлолтод заасан зорилго, зорилт чиг үүрийн хэрэгжилтийг хангах”, “3*******.1.15-д хьяа дээд шатны албан тушаалтныг төрийн бодолго боловсруулах, асуудал шийдвэрлэх, шийдвэр ггахад нь хуульд нийцүүлэн бодит бимт нотолгоонд тулгуурласан, үндэслэл бүхий үнэн зөв мэдээлэл, мэргэжлийн зөвлөгөөгөөр хангах”, “3*******.1.16-д Хөдөлмөрийн тухай хууль, Байгууллагын хөдөлмөрийн дотоод журамд заасны дагуу ажлын цагийг үр бүтээлтэй ашиглах,” зэрэг үндсэн үүрэг хүлээхээр заасныг Б.Б******* зөчсөн нь Засгийн газрын хэрэг эрхлэх газрын дга Төрийн албаны зөвлөлийн дгын 2019 оны 36/32 дуга хамтсан тушаала баталсан “Төрийн жинхэнэ албан хаагчид сахилгын шийтгэл ногдуулах, түүнд гомдол ггах журмын 1.3.1, 1.3.3-д заасна сахилгын шийтгэл ногдуулах үндэслэл болно. Тус ажлын хэсгийн дүгнэлт болон дээр дурдсан эрх зүйн үндэслэлийн дагуу Тамгын газрын дга Д.Б төрийн албан хаагчийн үүргийг удаа даа биелүүлээгүй Б.Б*******ын ггасан даах сахилгын зөрчилд хууль заасан сахилгын шийтгэл ногдуулах захирамж ггасан. Тамгын газрын дга Д.Б референт Б.Б*******д 2024 оны 0*******дуга сын 26-ны өдрийн хэлтсийн дгын үүргийг түр орлон гүйцэтгэгч Г.Б дамжуулан Үндсэн хуулийн шүүх, түүнтэй адилтгах байгууллагуудын Азийн нийгэмлэгийн дүрэм болон түүнд оруулсан нэмэлт өөрчлөлтүүдийн монгол, англи, орос хэлний орчуулгыг 14 хоногийн дотор хянах, нягтлах, цэгцлэх үүргийг өгсөн ч биелүүлээгүй тул дахин 2024 оны 0*******дуга сын 04-ний өдөр Азийн нийгэмлэгийн дүрмийг сүүлд оруулсан нэмэлт өөрчлөлтийн хамт 14 хоногийн дотор орчуулгыг хянах, цэгцлэх үүргийг өгсөн. Референт Б.Б*******ын 2024 оны эхний хагас жилийн ажлын гүйцэтгэлийн тайлан, Б.Б*******ын шууд удирдлага болох Тамгын газрын Ёслол гадаад хилцааны хэлтсийн дгын үүргийг түр орлон гүйцэтгэгч Г.Билгүүнээс өмнө дурдсан ажлын хэсэгт 2024 оны 0******* дуга сын 09-ны өдөр өгсөн тайлб зэргээр нотлогдох боломжтой. Б.Б******* нь албан үүргээ биелүүлэх хууль ёсны шадлагыг биелүүлдэггүй бөгөөд Тамгын газрын дга Д.Б 2024 оны 0*******дуга сын 26-ны өдрийн өглөө их суудлын хуралдааны бэлтгэл ажлыг шалгах үедээ хуралдааны танхимд сууж байсан референт Б.Б*******ыг албан тушаалын тодорхойлолтод заасан чиг үүрэг, үндсэн ажлаа хийх шадлага тавьсан ч уг шадлагыг биелүүлээгүй. Гэтэл Үндсэн хуулийн цэцийн дунд, их суудлын хуралдаан болон магаан хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд Ёслол гадаад хилцааны асуудал хиуцсан нэгж болон референт Б.Б*******ын зүгээс дэмжлэг үзүүлэх тала Ёслол гадаад хилцаа хиуцсан референтийн албан тушаалын тодорхойлолтод заагаагүй. Энэ нь Б.Б******* албан тушаалын тодорхойлолтод заасан чиг үүрэг, шууд дэмжлэг үзүүлэх албан тушаалтан нэгжийн дга үүрэг болгосон, эсхүл зөвшөөрснөөс бусад тохиолдолд ажлын цага Төрийн албаны тухай хууль, Үндсэн хуулийн цэцийн Тамгын газрын дүрэм, Хөдөлмөрийн дотоод журам, албан тушаалын тодорхойлолтод заасан чиг үүргийг хэрэгжүүлэх, хьяа дээд шатны албан тушаалтын хуульд нийцсэн шадлагыг биелүүлэх үүрэгтэй. Мөн Б.Б******* нь Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 42 дуга зүйлийн 42.2 дахь хэсэгт заасан үүргийг биелүүлэх үүрэгтэй. Дээрх үйлдэл нь мөн Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 42 дуга зүйлийн 42.2.2 дахь заалт “хөдөлмөрийн хууль тогтоомж, хамтын гэрээ, хамтын хэлэлцээр, хөдөлмөрийн гэрээ, хөдөлмөрийн дотоод хэм хэмжээ, ажлын цагийг бимтлах, ажлын цагийг гагц хүү ажил үүргээ гүйцэтгэхэд зцуулах” үүргийг зөрчиж байна. Дээрх хуульд заасан үүргийг биелүүлээгүй нь Б.Б******* Ёслол гадаад хилцаа хиуцсан референтийн албан тушаалын тодорхойлолтын 4 дүгээр зорилтын 2-т “төрийн албаны стандт, төрийн албан хаагч санаачилгатай шуурхай ажиллах”, мөн зорилтын 3-т “Үндсэн хуулийн цэц, Тамгын газрын удирдлагаас өгсөн үүрэг даалгаврыг цаг хугацаанд нь гүйцэтгэж, үр дүнг эргэн мэдээлэх, тэмдэглэл хөтлөх” чиг үүргийг тус тус биелүүлээгүй сахилгын зөрчил ггасан гэх үндэслэл болно. Үүнийг Үндсэн хуулийн цэцийн Тамгын газрын дотоод хэм хэмжээ болох Хөдөлмөрийн дотоод журамд даах байдла тусгасан. Монгол Улсын Үндсэн хуулийн цэцийн Тамгын газрын Хөдөлмөрийн дотоод журмын 1.4-д заасна уг журмыг Тамгын газрын нийт ажилтан биелүүлэх үүрэгтэй. Тус журмын 5.3.4-д “захирах, захирагдах ёсны зчмыг бимталж, удирдлагаас ггасан хууль нийцсэн шийдвэр, өгсөн үүрэг даалгаврыг цаг тухайд нь шуурхай чантай гүйцэтгэж, ажлын явц, үр дүнг танилцуулах, мэдээлэх”, 5.3.*******-д “хилцааны зөв хандлагатай байх, ажлын цагийг мөрдөж үр бүтээлтэй ашиглаж ажиллах” зэрэг үүрэгтэй, ажилтанд тус журмын 5.4.*******-д “бусдын хуульд нийцсэн шадлагыг эсэргүүцэх, хэл мгаан үүсгэх”, 5.4.8-д “Үндсэн хуулийн цэц, түүний Тамгын газрын удирдах албан тушаалтын хууль нийцсэн шийдвэр (захирамж, үүрэг даалгав, төлөвлөгөө гэх мэт)-ийг биелүүлэхгүй байх, эсэргүүцэх”-ийг хориглохоор заасан. Журмын 12.1.1.-д “Төрийн албаны тухай хуулийн холбогдох заалт болон энэхүү журма зохицуулсан үйл ажиллагааг зөрчсөн” бол сахилгын зөрчилд тооцохоор тусгасан. Б.Б******* нэхэмжлэлдээ Монгол Улсын шүүхийн шийдвэрийг хэлэлцэх ажлын хэсэг байгуулах нь хууль бус гэж үзэж байгаагаа хэлээд би ям ч бичиг хүлээж аваагүй” гэжээ. Гэтэл Б.Б*******д сахилгын шийтгэл ногдуулах тухай захирамж нь шүүхийн шийдвэрийг хэлэлцсэний дүнд ггасан шийдвэр биш, улма ажлын хэсэг Б.Б*******ыг ажиллах хугацаанд сахилгын зөрчил ггасан эсэхийг тогтоох үүрэгтэйгээс ям нэгэн шүүхийн шийдвэрийг хэлэлцээгүй, ийм эрх зүйн үндэслэл байхгүй. Байгууллагын зүгээс Б.Б*******д хууль ёсны эрх нь зөрчигдсөн тала тайлб гах, тэгш байдлыг хангах, түүнчлэн бодит байдлыг тогтоох зорилгоор сахилгын зөрчил ггасан эсэхийг тогтоох ажлын хэсэг Захиргааны ерөнхий хуулийн 24, 25 дуга зүйлд заасан зохицуулалтыг ханган ажилласан бөгөөд улма “төрийн албан хаагчид сахилгын шийтгэл ногдуулах, түүнд гомдол ггах журмын” 2.4.1 дэх заалтад заасан ажиллагааг явуулсан болно. Мөн Б.Б*******д олговол зохих цалин, ээлжийн амралтын хөлсийг зохих хууль, журмын дагуу олгосон бөгөөд энэ талах бимтыг шүүхэд хүргүүлсэн. Иймд нэхэмжлэгч Б.Б*******ын тус шүүхэд ггасан нэхэмжлэлийн шадлагыг бүхэлд нь зөвшөөрөхгүй тул нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү гэв.

3.3. Хиуцагчийн итгэмжлсэн төлөөлөгч А.З шүүхэд болон шүүх хуралдаанд ггасан тайлбтаа: Ажлын хэсэг нь Төрийн албаны тухай хуулийн 48 дуга зүйлийн 48.10 дахь хэсэг болон нэхэмжлэгчийн дурдаж байгаа журмын дагуу байгуулагдсан. Бичгээр ггасан хиу тайлбуудын тухайд бол ажлын хэсгийн дүгнэлт 2024 оны ******* дуга сын 30-ны өдөр гсан. Ажлын хэсэг ******* дуга сын 1-ний өдөр байгуулагдаж, журмын дагуу 3 хоногийн дотор ажлын хэсэгтэй холбоотой сахилгын зөрчил ггасан эсэх, зөрчлийг тогтоохын тулд ажлын хэсэг байгуулагдсан. Хэд хэдэн зүйл дээр үндэслэж тайлб өгнө үү гэсэн. Тайлбыг 2024 оны ******* дуга сын 4-ний өдөр Б.Б*******д мэдсэн. 2021 оны ******* дуга сын 4-ний өдрөөс хойш ******* дуга сын 30-ны өдрийн дүгнэлт гах хүртэлх хугацаанд Б.Б******* тухайн ажлын хэсэгт ям нэгэн тайлб ггаж өгөөгүй. ******* дуга сын 30-ны өдрийн дүгнэлт гмагц дахин мэдэх ажиллагаа хийгдсэн. Мэдэх ажиллагаа хийсэн боловч гдаж аваагүй. Хуульд заасан хөөн хэлэлцэх хугацаа болон нэхэмжлэлийн шадлага ггах хугацаа хэтрүүлсэн гэж үзэж байгаа. Өөрөөр хэлбэл, дүгнэлтийг 2024 оны 08 дуга сын 12-ны өдөр танилцуулах гэсэн боловч хүлээн авахаас татгалзсан. Энэ тала үйл бимтад мгаагүй гэж үздэг. Захиргааны ерөнхий хуулийн 43 дуга зүйлийн 43.2 дахь хэсэгт заасна дүгнэлт ггасан тала нэмэлт ажиллагааг хийсэн. Үүнээс хойш нэхэмжлэгч Б.Б******* 2024 оны 9 дүгээр сын 4-ний өдөр анх шүүхэд бичгээр нэхэмжлэл ггасан. 2024 оны 9 дүгээр сын 4-ний өдөр бичгээр ггасан нэхэмжлэлдээ “Үндсэн Хуулийн Цэцийн Тамгын газрын дгын 2024 оны 8 дуга сын 13-ны өдрийн *******3 дугатай захирамжийг хүчингүй болгуулах, урьд эрхэлж байсан ажилд эргүүлэн тогтоолгох, ажилгүй байсан хугацааны цалин хөлс ггуулах, эрүүл мэндийн даатгал болон нийгмийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн төлүүлэх” гэсэн нэхэмжлэлийг бичгээр ггасан. Энэ нь нүгээр хавтаст хэргийн 1-4 дэх талд авагдсан. Бичгээр ггасан нэхэмжлэлийн шадлагадаа ажлын хэсгийн 2024 оны ******* дуга сын 30-ны өдрийн дүгнэлтийг эс зөвшөөрч байгаа эсэх, мгаж байгаа эсэх тала нэг ч удаа тайлб ггаж өгөөгүй. 2024 оны 8 дуга дуга сын 13-ны өдрийн 3******* дугатай захирамж хүчингүй болгох шадлага улсын тэмдэгтийн хураамжа *******0,2 төгрөг төлсөн. Үүнээс хойш энэ хэргийг хянан шийдвэрлэхийн тулд 2025 оны 1 дүгээр сын 2*******-ны өдөр шүүх хуралдаан болсон. Энэ шүүх хуралдааны явцад дгалагч шүүгч “...Та ажлын хэсгийн дүгнэлттэй мгаж байгаа юу...” гэж асуухад 3******* дугатай захиргааны актыг хүчингүй болгуулаха нэхэмжлэлийн шадлага ггасан. Нэхэмжлэлийн шадлага хэвээрээ байгаа гэж хэлсэн. Иймд зөвхөн 3******* дугатай захирамжийн хүрээнд хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаа тухай үед явагдсан. Мгаан бүхий захиргааны акта ******* дуга сын 30 өдрийн дүгнэлтийг 8 дуга сын 12-ны өдөр мэдсэнээс хойш 1 жил 1 хоногийн даа буюу 2025 оны 8 дуга сын 13-ны өдөр шүүхэд нэхэмжлэл ггасан. Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 14 дүгээр зүйлд заасны дагуу шийдвэр мэдсэнээс хойш 30 хоногийн дотор шүүхэд хандаж, гомдол ггана гэж заасан байдаг. Энэ хугацааг хэтрүүлсэн гэж үзэж байна. Хуулийн 54 дүгээр зүйлийн 54.1.8-д заасан үндэслэлээр нэхэмжлэлийг хүлээн авахаас татгалзах үндэслэл хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад тогтоогдвол хэргийг хэрэгсэхгүй болгоно гэсэн байдаг. Бичгээр ггасан нэхэмжлэлийн шадлагын хүрээнд нь бичгээр тайлб өгсөн. Тухайн үед 2024 оны ******* дуга сын 30-ны өдрийн дүгнэлтийг хүчингүй болгуулах нэхэмжлэлийн шадлагын үндэслэл нь тодорхой бус байсан. Хин 3******* дугатай захирамж дээр нэхэмжлэгч алд хүндэд халдсан гэдэг байдла хууль зүйн үндэслэл тавьдаг. Энэ дүгнэлтийг хүчингүй болгуулах тухай нэхэмжлэлийн шадлагын үндэслэл тодорхой бус байна. Ям үндэслэлийг хүчингүй болгуулах талааа дурдаагүй, хууль зүйн үндэслэл нь тодорхой бус байгаа. Бичгээр хэд хэдэн үндэслэл хэлж, тэрэнд нь хиулж байна. Ажлын хэсэг нь төрийн жинхэнэ албан хаагч болох Б.Б*******ыг 2024 оны 1 дүгээр сын 23-ны өдөр шүүхийн шийдвэрээр эргүүлэн томилогдсоноос хойших асуудла нь Б.Б*******ын хийсэн үйлдэл, эс үйлдэхүй сахилгын зөрчилд хамаах эсэхийг шалгаж дүгнэлт ггаж байгаа. Ажлын хэсгийг байгуулах ёсгүй байсан, хүчин төгөлдөр бус захирамжа байгуулсан гэж хэлж байна. Ажлын хэсгийг байгуулах болсон үндэслэл нь юу вэ гэвэл Төрийн жинхэнэ албан хаагчид сахилгын шийтгэл ногдуулах, түүнд гомдол ггах журам байдаг. Энэ журмын 2.2-т сахилгын зөрчлийн шинжтэй үйлдэл, эс үйлдэхүйн тала гомдол ггасан, мэдээлсэн, эсвэл холбогдох бимтыг илрүүлсэн шалгалт явуулах үндэслэл болно гэж заасан байдаг. Энэ дээр ажлын хэсэг байгуулж, энэ хүний сахилгын зөрчлийн шинжтэй үйлдэл байгаа эсэх талааа мэдээлсэн. Ажлын хэсэг байгуулсан захирамж өөрөө хүчингүй, хүчин төгөлдөр бус гэж ярьж байгаа. Журмын 2.1-т “албан хаагчид сахилгын шийтгэл ногдуулах үндэслэл байгаа эсэхийг тухайн албан хаагчийн дээд шатын албан тушаалтан, эсхүл тухайн байгууллагын дотоод хяналт шалгалтын нэгж, албан тушаалтан шалган тогтооно” гэж заасан байдаг. Сахилгын шийтгэл ногдуулах үндэслэл байгаа эсэхийг тухайн албан хаагчийн дээд шатын албан тушаалтан гэсэн байна. Үүнийг Давж заалдах шатын шүүхээс хэргийг буцаахдаа үүнийг тодруул гэсэн. Тодруулах үүднээс ажлын хэсэгт ажилласан Г.Д, Н.С, н.М нын албан тушаалын тодорхойлолтыг өгсөн. Ажлын хэсгийн бүрэлдэхүүн бол миний дээд шатын албан тушаалтан биш гэж ярьж байна. Бид н ажлын хэсгийн бүрэлдэхүүний албан тушаалын тодорхойлолтыг өгөхөөс гадна Монгол Улсын Их Хурлын 2019 оны 2 дуга сын 1-ний өдрийн 18 дуга тогтоол өгсөн. Энэ тогтоолоор төрийн зим байгууллагын албан тушаалын ангилал зэрэглэлийг тогтоосон. Төрийн зим байгууллага дотроо Үндсэн хуулийн цэцийн Тамгын газ ордог. Үндсэн хуулийн цэцийн албан тушаалын ангилал зэрэглэл дотроо АА-2 ангилал, тэргүүн түшмэл, эрхэлсэн түшмэл гэсэн зэрэглэлээрээ явж байгаа. Энэ дээр Тамгын газрын дга, хэлтсийн дга гээд АА-2, АА-3 гэсэн ангилалд байдаг. Б.Б******* миний дээд шатын албан тушаал биш гэсэн тул Б.Б*******ын шууд албан тушаалын ангилал зэрэглэл нь АА-*******байгаа. Ажлын хэсгийн бүрэлдэхүүнд орсон гишүүдийн ангилал зэрэглэл нь АА-2-оос АА-4-ийн хооронд байдаг. Хэрэгт авагдсан албан тушаалын тодорхойлолтууд болон Их хурлын тогтоолоор баталсан албан тушаалын ангилал, зэрэглэлээр дээд шатын албан тушаалтан байгаа. Гадаад хэлтэй гэсэн талах асуудал ярьж байна. Ёслол, гадаад хилцааны хэлтсийн референтийн ажил үүрэгтэй холбоотой тул гадаад хэлтэй гэдгийг тодотгож тамгын газрын дга хэлсэн. Ажлын хэсэг байгуулагдаж журмын дагуу 3 хоногийн дотор, Захиргааны ерөнхий хуулийн 21, 25 дуга зүйлд заасны дагуу өөрөөс нь тайлб мэдүүлэг аваха мэдсэн. Ажлын хэсэг байгуулагдсан дуйдаа буюу 2024 оны ******* дуга сын 4-ний өдөр Б.Б*******д тайлб өгөх боломжоор хангаж хиу өгсөн боловч Д.Б дгыг бусад албан хаагчидтай холбогдуулаад ёс зүйгүй, ажлын байрны дамт илрүүлдэг, шүүхийн шийдвэрийг биелүүлдэггүй зэрэг томьёолол, нэртэй болгосон байсан. 2024 оны ******* дуга сын 4-ний өдрийн мэдлийг хүлээж аваагүй. Д.Б дгаас ггасан хэд хэдэн үндэслэлийн тухайд бол Б.Б*******ын *******үйлдэл, эс үйлдэхүйг сахилгын зөрчил мөн байна гэж тогтоосон. Эхний үндэслэл нь Г.Б дамжуулан 2024 оны 2 дуга сын 6-ны өдөр Үндсэн хуулийн шүүх түүнтэй адилтгах юу байгаа вэ гэхээр Азийн нийгэмлэгийн дүрмийг сүүлд оруулсан нэмэлт өөрчлөлт, үүрэг даалгаврыг өгсөн гэж байгаа. Үүнтэй холбоотойгоор Г.Билгүүнээс тайлб хүсдэг. Г.Билгүүн 2024 оны ******* дуга сын 9-ний өдөр өөрөө тайлб өгсөн. Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад үзлэг хийгдсэн Үндсэн хуулийн цэц гэсэн бүх тэмдэглэл зэргээр 2024 оны 2 дуга сын 6-ны өдөр үүрэг даалгав өгсөн байхад үүнийг биелүүлээгүй. Биелүүлээгүй тала 4 дүгээр сын 15-ны өдөр болон *******дуга сын 4-ний өдөр хэлдэг. Энэ ажлыг хийгээгүй болох нь Б.Б*******ын 2024 оны эхний хагас жилийн ажлын гүйцэтгэлийн тайлан авагдаагүй. Энэ ажлын гүйцэтгэлийн тайлан дээр энэ ажилтай холбоотой ям нэгэн зүйл хийсэн эсэх тала байхгүй. Цуглсан бимт мэдээлэл дээр тулгуурлаж Г.Б өгсөн үүрэг даалгаврыг биелүүлээгүй байна гэдэг эхний дүгнэлтийг ггаж байна. Ажлын хэсгийн дүгнэлттэй холбоотойгоор бимтуудад хавтаст хэрэгт авагдсан тул үүнийг нэмж ггаж өгөөгүй. 2024 оны 2 дуга сын 6-ны өдөр би ажилдаа очоогүй. 2024 оны 2 дуга сын 4-ний өдөр акттай байсан гэж хэлж байна, 5-ны өдөр ажилдаа ирсэн. Энэ тал дээр олон удаа мгаж байсан. Энэ дээр үзлэг хийх ажиллагаа зэрэг зүйлс хийгдсэн. 2024 оны 2 дуга сын 6-ны өдрийн 12 цагийн орчимд ажил дээрээ ирээд буцаад 15 цагт эмнэлэгт үзүүллээ гээд дахин гаад явсан. 2024 оны 2 дуга сын 6-ны өдөр 12 цаг орчимд ажил дээрээ ирээд Г.Билгүүнээс үүрэг даалгавраа аваад 15 цагт дахин эмнэлэгт үзүүллээ гэж хэлээд гсан байна. 2 дуга сын 4-ний өдрийн актыг ггаж өгөөгүй, 5-ны өдөр ажилдаа ирэхдээ хүртэл энэ актыг ггаж өгөөгүй. Тэрнээс хойш хэсэг хугацаанд эмнэлгийн магадлагаа акттай байсныг зөвшөөрч байгаа. Г.Д дга болон Д.Б дга эмнэлгийн магадалгаа актын тала тодруул гээд *******дуга сын 25-ны өдөр үүрэг даалгав өгсөн. Эмнэлгийн магадалгаа актыг энэ хүн өвчтэй байгаа гэдэг үндэслэлээр цааш нь сөхөж үг хэлүүлэхийг хүсээгүй. Энэ ажлын хэсэг ******* дуга сын 1-ний өдрөөс хойших ажиллагааг хийж байх явцад энэ хүн энэ ажлыг хийгээгүй гэдгийг тогтоож байгаа. *******дуга сын 4-ний өдөр энэ ажлыг 14 хоногийн дотор гүйцэтгэхээр үүрэг болгосон боловч хийгээгүй. Өөрөө үл ялих зүйлээр шалтаглаж байгаа ч юм шиг тайлблаж, хагдаж байгаа боловч цаана нь шууд удирдах албан тушаалтны өгсөн үүрэг даалгаврыг биелүүлэхгүй, эс зөвшөөрч байгаа. Төрийн албаны тухай хуулийн ******* дуга зүйлд заасан төрийн албаны зчмыг хэрэгжүүлэхгүй байгаа. Ям ч үүрэг даалгав биелүүлэхгүй байгаа шалтгаанаа юу гэж хэлдэг вэ гэхээр энэ хүнийг томьёолчихсон  байгаа хэдэн үгээ л хэлдэг. Уг нь төрийн албаны ажил явагдаж байгаа. Шүүхийн шийдвэрийн дагуу өөр бусад ажилд хамаалгүй гэж үзэж байна. Цэцийн дгын үүрэг гүйцэтгэгч Ш.С хандан Тамгын газрын дгад холбогдуулан гомдол ггасан. Гомдлын хиу гсан тул ирж уулзана уу гэсэн. Ш.С дгын туслах Хүний нөөцийн ахлах менежер Д.Д Б.Б*******д хиу гсан тул ирж уулзаай гэж хэлсэн. Тэгэхэд очиж уулзаагүй. Ажлын хэсэг ажлаа хийгээд ажиллагаа явуулах хүртэл хугацаанд ирж уулзаагүй. Яагаад эдгээр зүйлээс болж төрийн албанаас халах хүртэл га хэмжээ авагдаж байгаа вэ гэхээр *******0******* дугатай шийдвэр гсан. Шийдвэр дээр цалин хөлсний хэмжээг тодорхой заагаагүй. Үндсэн хуулийн цэц нь тамгын газ, төрийн алба байгаа тул аудит хийдэг. Аудит хийгээд шүүхийн шийдвэр дээр цалин гэж бичсэн байхад яагаад цалин хөлс гэдэг нь Хөдөлмөрийн тухай хуули ялгаатай зүйл олгосон гэдэг зүйл яригдана. Тухайн жилийн төсөвт нь ажилгүй байсан хугацааны олговорт олгохоор хэмжээний мөнгийг төсөвлөөгүй байгаа. Иймд цалин гэдэг нь Хөдөлмөрийн тухай хуулиаа энэ ойлголт юм байна гээд үндсэн цалин, бүх зүйлсийг нь Д.Б дга өөрийн ээлжийн амралтын цалинг аваад олгосон. Нийгмийн даатгал, эрүүл мэндийн даатгалын шимтгэлийг 2024 оны 2 дуга сдаа ажилтан эргүүлэн томилсон шүүхийн шийдвэрийн дагуу бүгдийг нь олгож хийсэн. Энэний дагуу цалин хөлс, эрүүл мэнд, нийгмийн даатгалын шимтгэлүүдийг нь өгсөн. Энэ хүн шууд Тамгын газрын дга дээр ирж уулзаж, ийм асуудал байгаа, зөрүү ийм байна, ажлын цалин хөлсний зөрүү байгаа бол холбогдох хууль журмынх нь дагуу шүүхэд хандах зэрэг байдла яваагүй. 2024 оны 2 дуга сд шүүхийн шийдвэрийг биелүүлчихлээ гээд ажил олгогч бодоод явж байтал захиргааны шүүхэд юу ч биелүүлээгүй гэсэн хүсэлт ггасан байна. Тэгээд Т.М шүүгчийн тоот ирсэн. Та н шүүхийн хүчин төгөлдөр шийдвэрийг биелүүлэхгүй байна гэсэн. Бодит байдлаас тэс өөр мэдээллийг шүүхэд болон Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх газ, Хүний эрхийн үндэсний комисс, Төрийн албаны зөвлөл, Үндсэн хуулийн цэцийн дгын түр орлон гүйцэтгэгч Ш.Солонго гэх хүмүүс хэлдэг. Ггасан гомдлуудын хиу гсан, ирж уулзана уу, яагаад ингэж явж байгаа юм бэ? Удаан хугацаага өвдсөн байна. Ажилтай болсон бол ирж ажлаа хийнэ үү гэдэг байдла хьцах гэхээр “над руу ойртохгүй ойртохгүй шүү чи” гэдэг байдла хьцсан. Хэсэг хугацаанд хамт ажиллаж байсан хүмүүсийн хооронд төрийн жинхэнэ албан хаагчийн хүрээнд д түмэндээ үйлчлэх ёстой. Өөрийн хийж байгаа ажлын мөн чан, үнэ цэнээ ойлгоод явах ёстой. Тэгтэл тийм үйлдэл ггаагүй. Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх ерөнхий газраас ирж уулзалт хийсэн. Хүний эрхийн үндэсний комисст ажлын байрны дамт үзүүлсэн гэж гомдол ггасан байсан. Тэгэхэд Хүний эрхийн үндэсний комиссоос танд ажлын байрны дамт үзүүлээгүй. Та захирах, захирагдах ёсонд нийцүүлж ажлаа хийнэ үү гэсэн хиу ирсэн байсан. Хэрвээ дгадаа гомдол ггасан бол ггасан гомдлынхоо хиуг авах ёстой байсан. 2024 оны *******дуга сын 25-ны өдөр дга нь өөрөө ажлаа хийгээрэй гэдэг байдла дуудсан. Яагаад газ бүрд гомдол ггаж байгаа юм бэ, үүнийг шийдье гэж хэлэхэд өөрөө ирэхгүй байсан. Тэгээд Г.Д дгад энэ хүний дуудаж уулзаай гэж хэлсэн. Г.Д дга ирж уулзъя гэж хэлэхэд ирэхгүй байсан. Б.Б******* “ёс зүйгүй, шүүхийн шийдвэр биелүүлдэггүй, ажлын байрны дамт үзүүлдэг, худалч” гэж хэлдэг. Б.Б******* гэдэг хүнд нэр төр, алдах хүнд байдаг. Хин бусад хүмүүст тийм зүйл байдаггүй юм шиг ярьж байна. 2024 оны *******дуга сын 25-ны өдөр Д.Б дга, Хүний нөөцийн ахлах мэргэжилтэн, одоо тамгын газрын дгын туслахын үүргийг хамт гүйцэтгэгч Д.Д н Б.Б*******ыг ирж уулз гэхэд орж ирээгүй, ирж уулзахаас татгалзсан. Энэ талах бимтууд 1 дүгээр хавтаст хэргийн 91, 92, 99 дүгээр тал болон сүүлд хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад гэрчээр асуугдсан хүмүүсийн тайлб авагдсан байгаа. Өөрөө ирж уулзаагүй гэдэг дээрээ мгахгүй байгаа. 2024 оны *******дуга сын 25-ны өдөр Г.Д дга ирж уулзъя гэсэн боловч ирж уулзаагүй. Үндсэн хуулийн цэцийн Тамгын газрын дга Д.Б нь 2024 оны *******дуга сын 26-ны өдөр 9 цаг 23 минутад Үндсэн хуулийн цэцийн байрны 4 дүгээр давхт байрлах хуралдааны танхимд Б.Б******* сууж байсан. Тамгын газрын дга орж ирээд “энэ хуралдаанд суухгүйгээр очоод ажлаа хий. Гадаад хилцааны хэлтэст олон ажил байгаа. Энэ ажлаа хий” гэдэг агуулга шадлага тавьсан. Тухайн хуралдааны танхимд нийн бичиг А.М гэх хүн сууж байсан. 1 дүгээр хавтаст хэргийн 101 хуудсанд нийн бичгийн тайлб авагдсан байгаа. Тэгэхэд өгсөн үүрэг даалгаврыг нь биелүүлээгүй. Албан тушаалын тодорхойлолт, хөдөлмөрийн дотоод журамд заасан үүргээ биелүүлээгүй гэж үзэж байна. 2024 оны 1 дүгээр сын 23-ны өдөр энэ хүнийг ажилд нь томилоод 2024 оны 2 дуга сын 2-ны өдөр Б.Б******* ажилдаа ирсэн. *******дуга сын 25-ны өдөр болон *******дуга сын 26-ны өдөр хүртэлх хугацаанд тодорхой хэмжээний зөрчилтэй байсан гэж үзэхэд үүнээс хойш энэ хүн захирах, захирагдах ёс байхгүй, үүрэг даалгав өгөхөөр биелүүлдэггүй байсан. Нэг юм хэлэхэд шүүхийн шийдвэр ярьж байсан. Ггасан гомдлын тала ярилцъя гэсэн. Энэ нь шүүхийн шийдвэрийг хэлэлцэх гэж байгаа асуудал биш. Хүн юмыг өөрөө яаж сөргөөр хна, тэрийг гуйвуулж тайлблаж байна. Хүчин төгөлдөр шүүхийн шийдвэр дээр 65 ширхэг засв хийсэн. Тэр засвыг Д.Б дга шууд хийсэн үү, энэ хүн өөрөө шүүхийн шийдвэрийг уншиж ойлгохын тулд хаана ям засв хийх вэ, үүнийг зөвшөөрөхгүй байна, ингэхгүй байна гэсэн зүйл гаагүй. Шүүхийн шийдвэрийг хэлэлцэж байна гэдэг нь шүүхийн шийдвэрийн доторх үндэслэх хэсгийг ажлын хэсэг болон Тамгын газрын дга хэлэлцээгүй. Шүүхийн шийдвэрийн дүгнэлтийг хэлэлцээгүй. Шүүхийн шийдвэрээс гсан ажилд эргүүлэн тогтоох, буцааж томилох, үүнтэй холбоотой цалин хөлс, энэ хүний ярьж байгаа зүйлс нь биелсэн эсэх дээр бид н дүгнэлт өгч байгаа. Тэгээд хүчин төгөлдөр шийдвэрийг та н мэдээд, хэлэлцээд сууж байна гэсэн. Шийдвэр үндэслэх хэсэг рүү ороод шүүх ингэж дүгнэсэн нь буруу гэдгийг хэлээгүй. Ажлаа хийх шадлагыг тавихад биелүүлээгүй гэдэг нь Хууль зүйн газрын референт А.Мийн тайлб болон камерын дүрс бичлэгээр тогтоосон. *******0******* дуга шийдвэрээр ажлаас хууль буса халагдсан болохыг тогтоож нөхөн олговор олгохоор тогтоосон боловч түүнийг биелүүлэхэд талууд хамтч ажиллах, тооцоо нийлэх зайлшгүй шадлагатай байса байтал 2024 оны ******* дуга сын 1-ний өдөр хүртэлх хугацаанд Тамгын газрын дга Д.Б, Захиргаа удирдлагын газрын дга Г.Д, ахлах нягтлан бодогч Б.Э*******, хүний нөөцийн ахлах мэргэжилтэн Д.Д нын уулзаж ярилцаха дуудахад ирээгүй, тооцоо нийлэх уулзалтад оролцоогүй. Үүнийг ажлын хэсэг шалгасан. Энэ дээр цалин хөлстэй холбоотой мгаж байгаа. Энэ тала янз бүрийн гомдол өгч байна. Тэр гомдлууд нь цалин хөлснийх нь тала биш. Ям ч хамаагүй зүйлийг нэмээд бичсэн. Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэсэн хавтаст хэргийн 40-41 дүгээр хуудас, ******* дуга хавтаст хэргийн 85-95 дуга талд үзлэг хийсэн тэмдэглэл авагдсан байгаа. Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх газ та н тооцоогоо нийлүүл гэсэн. Шүүхийн шийдвэр дээр цалин хөлсийг дүнгээр нь тодорхой бичээгүй тул энэ дээр талууд ирж хэн аль нь тооцоогоо нийлүүлэхгүй байгаа. Ажил олгогч нь одоо яах тала ярих гэж байхад гомдол ггагч хиугаа авахгүй, уулзахгүй явж байгаа. Эдгээр *******үйлдэл, эс үйлдэхүйгээр сахилгын зөрчил ггасан гэж дүгнэсэн. Сахилгын зөрчил ггасан гэж дүгнэхдээ бид н Төрийн албаны тухай хуулийн 3******* дуга зүйлийн 3*******.1.1-т “Монгол Улсын Үндсэн хууль, бусад хуулийг дээдлэн хүндэтгэж, сахин биелүүлэх” гэж заасан байдаг. Энэ нь төрийн захиргааны албан хаагчийн нийтлэг үүрэг байгаа. Мөн хуулийн 3*******.1.6-д “хьяа дээд шатны албан тушаалтны зөвхөн хуульд нийцсэн шийдвэрийг биелүүлэх” гэж заасан байдаг. Хьяа дээд шатын албан тушаалтан “...Та ажлаа хийнэ үү? Та ирээд мгаж байгаа зүйлсийнхээ тала учраа олно уу...” гэж энгийн ухамсрын түвшинд нь хэлж яриха өөр өөр зүйл ярьж биелүүлдэггүй. Ажлын хэсгийн хувьд үүнийг зөрчсөн гэж үзэж байгаа. Хуулийн 3*******.1.******* “төрийн албан хаагчийн ёс зүйн хэм хэмжээ, байгууллагын соёл, дэг журмыг сахиж, төрийн албаны нэр хүндийг эрхэмлэн дээдлэх” гэж заасан байдаг. Тэгэхэд тэр хүнд байгууллагын соёл, дэг журам хамаалгүй болж байгаа. Хуулийн 3******* дуга зүйлийн 3*******.1.13-д “албан тушаалын тодорхойлолтод заасан зорилго, зорилт, чиг үүргийн хэрэгжилтийг хангах” гэсэн үүргийг биелүүлээгүй байна. Ёслол, гадаад хилцаа хиуцсан референтийн албан тушаалын тодорхойлолтын 4 дүгээр зорилтын 3-д “Үндсэн хуулийн цэц, түүний Тамгын газрын удирдлагаас өгсөн үүрэг даалгаврыг хугацаанд нь гүйцэтгэж, үр дүнг эргэж мэдээлэх, тэмдэглэл хөтлөх, үүрэг даалгаврыг хэрэгжих хугацаандаа хангагдсан байна” гэж заасан байдаг. Үндсэн хуулийн цэцийн Тамгын газрынхан дга, дээд шатны албан тушаалтан доод шатны албан тушаалтандаа үүрэг даалгав өгөхдөө чи надад үүрэг даалгав өгсөн, өгөөгүй юм гэдэг тала мгаан байгаагүй тул бүгдээрээ Үндсэн хуулийн цэц гэсэн дэвтэр дээр өгсөн өгөөгүйгээ тэмдэглээд, ама ярилцаад энэ ажлаа хэвийн явуулж болж байдаг. Сүүлд үүрэг даалгавраа өгөөгүй гэдэг асуудлуудыг ярьж байгаа тул байгаа Г.Билгүүн *******дуга сын 14-ний өдөр Б.Б*******д гээд цааса бичсэн. Иймд нөхцөл байдал байгаа. Тэрнээс өмнөх асуудал нь бүгдээрээ дэвтэр дээр байгаа. Үндсэн хуулийн цэцийн Тамгын газрын дгад ирүүлсэн дэвтэр нь энэ хүмүүсийн хувийн хэрэгцээ биш. Үндсэн хуулийн цэцийн Тамгын газрын ажлын албаны, байгууллагын өөрийнх нь мэдээлэл агуулагдаж байгаа. Энэ дээр бүх зүйлсээ тэмдэглээд өгсөн байхад надад юу ч өгөөгүй гэдэг байдла ярьж байна. Энэ нь ажлын байрны албан тушаалын 4 дүгээр зүйлийн 3-д заасан зүйлийг зөрчиж байгаа. Хөдөлмөрийн дотоод журмын 5.3-д захирах, захирагдах ёсны зчмыг бимтална гэж заасан байдаг. Төрийн албаны тухай хуулийн ******* дуга зүйлд төрийн албаны зчмыг тодорхой заасан байдаг. Төрийн алба өөрөө мерит зчим буюу чадахуйн зчма явна. Мөн захирах, захирагдах зчмын дагуу явагдана. Энэ зчмуудаа үл хайхч, ойлголцох зүйл дээр ойлголцохгүй гэж явж байна. Бусдын нэр хүндэд халдаж байна. Хөдөлмөрийн дотоод журмын 5.3.4-д “удирдлагаас ггасан хуульд нийцсэн шийдвэр, өгсөн үүрэг даалгаврыг цаг тухайд нь шуурхай, чантай гүйцэтгэж, ажлын явц, үр дүнг танилцуулах, мэдээлэх” гэж заасан байдаг. Журмын 5.3.*******-д “эрхэлсэн ажилдаа идэвхи санаачилгатай ажиллах мэдлэг мэргэшил, ур чадваа байнга дээшлүүлдэг хилцааны зөв хандлагатай байх” гэж заасан байдаг. Хилцааны зөв хандлагатай байх нь хүний ур чадв, өөрийнх нь үнэлэмжээс гадна энэ байгууллагын дотооддоо мөрдөх ёстой байдаг. Энэ нь хөдөлмөрийн дотоод журам дотроо байдаг. Эрхэлсэн ажилдаа идэвх санаачилгатай ажиллана гэж заасан байдаг. Ажлын цагийг мөрдөж, үр бүтээлтэй ажиллах гэж зохицуулсан байна. Ажлын цагийг мөрдөнө, үр бүтээлтэй ажиллана гэж заасны дагуу Ёслол, гадаад хилцааны хэлтсийн референтийн ажлаа хий гэж Тамгын газрын дга хэлэхэд би энд өөрийгөө хөгжүүлэх гэж хуралд сууж байна гэж хэлсэн. Тэгэхээр өгсөн үүрэг даалгаврыг биелүүлэхгүй байна. Хөдөлмөрийн дотоод журмын 5.4.*******-д бусдын хуульд нийцсэн шадлагыг эсэргүүцэх, хэрүүл мгаан үүсэх гэж дурдсан байдаг. Хэрүүл мгаан үүсэх нь энэ байгууллагын дотоод журмаасаа гадна Зөрчлийн тухай хуулиаа нийтийн хэв журам зөрчиж байгаа асуудал. Хүн очоод үүнийг аваай гэж хэлэхэд өөдөөс Тамгын газрын дга гээд 3, 4 нэр томьёоллоороо дайрдаг. Үүнийг хэрүүл мгаан үүсгэж байна гэж хж байна. Бусдын хуульд нийцсэн шадлагыг эсэргүүцэж байна. Хууль зөрчсөн шадлагыг тавиагүй. Хөдөлмөрийн дотоод журмынх нь 5.4.8-д Үндсэн хуулийн цэц, түүний Тамгын газрын удирдах албан тушаалтны хуульд нийцсэн шийдвэр, захирамж, үүрэг даалгав, төлөвлөгөө гэх мэтийг биелүүлэхгүй байх, эсэргүүцэхгүй байх гэсэн хязгалалтыг биелүүлээгүй. Тэдгээр сахилгын зөрчлийг ггасан. Ажлын хэсэг нь Төрийн албаны тухай хуулийн 48 дуга зүйлийн 48.10 дэх хэсэг болон төрийн жинхэнэ албан хаагчид сахилгын шийтгэл ноогдуулах, түүнд гомдол ггах журамд заасныхаа дагуу процесс, зохих ажиллагааг явуулсан. Түүний хэд хэдэн үйлдэл сахилгын зөрчилд хамач байна гэдэг дүгнэлт ггасан. Үндсэн Хуулийн Цэцийн Тамгын газрын дгын 2024 оны 8 дуга сын 13-ны өдрийн 3******* дуга захирамж байгаа. Ажлын хэсэг Б.Б******* *******үйлдэл, эс үйлдэхгүйгээр сахилгын зөрчил ггасан гэдэг дүгнэлт хийсэн. Энэ дүгнэлтийг аваад Тамгын газрын дга яагаад төрийн албанаас халах шийтгэл оногдуулж байгаа вэ гэхээр Төрийн албаны тухай хуулийн 48 дуга зүйлийн 48.1-д “Хуульд өөрөөр заагаагүй бол энэ хуулийн 3*******, 39 дүгээр зүйлд заасныг зөрчсөн, албан үүргээ биелүүлээгүй болон энэ хуульд заасан бусад тохиолдолд тухайн зөрчлийн шинж байдал, түүнийг анх буюу давтан үйлдсэнийг нь хгалзан төрийн үйлчилгээний албан хаагчаас бусад албан хаагчид даах сахилгын шийтгэлийн аль тохирохыг ногдуулна” гэж заасан байдаг. Даалал ногдуулахыг шүүх шадаагүй. Дуудахад нь ирээгүй байна гээд *******үйлдэл нь үл ялих зүйлээр юм шиг наанаа хагдуулж байгаа. Б.Б******* цаашид төрийн албанд ажиллах боломжгүй гэдэг нөхцөл байдлаа хуулж байна. Б*******ын тухайд бол Үндсэн хуулийн цэцийн Тамгын газт ажиллах хүсэл зориг, сонирхол байхгүй гэдгээ өөрөө илэрхийлж байгаа. Б.Б*******ын дээд албан тушаалтан Г.Д дга дуудаж өөрийг нь дуудсан. Тэгэхэд тэр хүнд захирагдахгүй гэсэн. Та н шүүхийн шийдвэрийг хэлэлцэх гэж байна гэсэн. Шүүхийн шийдвэрийг хэлэлцэх асуудал биш. Ахлах нягтлан бодогч Б.Э******* өөрийн данса цалин олгосон дээр нь хууль бус юм хийсэн гээд Авлигатай тэмцэх газт өгдөг. Яагаад үүнийг ажил олгогчоос асууж болдоггүй юм бэ. Би нийтдээ тэдэн төгрөг авах тул үүнийг олгож өгнө үү гэдэг байдла Иргэний шүүхэд нэхэмжлэл ггах зэргээр хуульд заасны дагуу хэрэгжүүлэх боломжууд байгаа. Шүүх хуралдаанд Г.Д дга оролцоод явж байгаа. Тэгэхэд нөгөө хүнийг цагдаагийн газт өгсөн. Бүгдээрээ 2 жилийн туршид мөрдөн байцаах алба болон Авлигатай тэнцэх газраас салаагүй. Иймд Б.Б******* цаашид Үндсэн Хуулийн Цэцийн Тамгын газт ажиллах боломжгүй. Төрийн албаны тухай хуулийн 3******* дуга зүйлд заасан нийтлэг чиг үүргээ хэрэгжүүлэхгүй байна. Нийтлэг чиг үүргээ хэрэгжүүлэхгүйгээс гадна Төрийн албаны тухай хуульд заасна төрийн албан хаагчийн зчим болон төрийн алба өөрөө ям байдла явах вэ гэдэг бүх зүйлээ ойлгож ухач явахгүй байна. Цаашид Б.Б******* төрийн албанд ажиллах боломжгүй байна гэж үзэж Төрийн албаны тухай хуулийн 3*******, 39 дүгээр зүйлд заасныг үндэслэж зөрчлийн шинж чан нь өөрөө хийж, ггаж байгаа үйлдэл, эс үйлдэхүй нь цаашид ажиллах боломжгүй гэсэн агуулга төрийн албанаас халсан. Төрийн албаны гол зчим болох захирах, захирагдах зчимтай нийцэхгүй байна гэдэг үүднээс халсан. 2024 оны ээлжийн амралтын олговортой холбоотой нэхэмжлэлийн шадлагын тухайд бол бид ныг бимт ггаж өгдөггүй, эсвэл худал бимт ггаж өгдөг гэж хэлдэг. Шүүхээс захирамж гч, энэ бимтуудыг өг гэхэд бид н байгаа бимтуудаа өгдөг. Хэрвээ тухайн бимт байхгүй бол албан ёсны тайлб явуулдаг. 2024 оны 2 дуга сд Б.Б******* 3 өдөр ажилласан гэсэн. 3 өдөр ажилласан хүнд 3,0,0 төгрөгийн цалин хөлс, олговор олгосон нь тогтоогдож байгаа. Б.Б*******ын ггаж өгсөн нийгмийн даатгалын шимтгэл, дансны хуулга гэсэн бимтуудаас хагдаж байгаа. Цалин хөлстэй холбоотойгоор 2024 оны оны 2 дуга сд цагаан с болох гэж байсан. Цагаан саас урьдчилаад ажилтнуудын цалинг нь өгсөн. 2024 оны 2 дуга сын эхний хагас буюу ажлын 10 өдрөөр бүхэлд нь ажиллана гэж тооцоолж, цалинг нь өгсөн. 2024 оны 02 дуга сын эхний хагаст ажлын 10 өдрөөр нь тооцож олгосон цалин хөлс, 2023 оны ээлжийн амралтын цалин 1,3, төгрөг байгаа. 2024 оны ээлжийн амралтын цалин 1,265 88*******төгрөг байгаа. Олговол зохих цалин хөлсөнд нийт 3,090,9 төгрөгийг тооцсон. 3,090,9 төгрөгөөс урьдчилаад Б.Б*******д цалин олгосон. 2 дуга улиралд нь гэсэн тооцоолол байгаа. Хоёр дуга хагас дээр ажиллаагүй. Яагаад гэвэл акттай байсан. 2 дуга сын 19-ний өдрөөс 3 дуга сын 14-ний өдөр хүртэл ээлжийн амралттай байсан. Иймд гэдэг тооцоолол төрийн албаны цалингийн нсэн системээр автомата явж байгаа зүйлс байх. Түүнээс биш нягтлан Б.Э******* өөрөө зохиогоод ггасан зүйл байхгүй. Ээлжийн амралтын цалин хөлстэй холбоотой асуудла нягтлан бодогч өөрийн бүх тооцооллыг дэлгэрэнгүй ггаж өгсөн. Мөн гэрчээр оролцохдоо “Бид н урьдчилаад олгосон тул 2024 оны сүүлийн цалин дээрээ нэгтгээд 2 жилийнхээ ээлжийн амралтын цалин дээр бодоод, урьдчилж өгсөн мөнгөнөөсөө зөрөөг нь тооцож, сүүлд 148,4*******5 төгрөгийг гт нь олгосон” гэсэн. Ээлжийн амралтын бодолтын дүн нь өөрчлөгдсөнтэй холбоотой сая танилцсан. Өмнө нь ггасан тайлбаа дэмжиж байна. Хөдөлмөрийн тухай хуульд зааснааа ч тэр ээлжийн амралтын цалин хөлс тооцох журмынх нь дагуу бодсон. Иймд Б.Б*******ын ггасан нэхэмжлэлийн шадлагуудыг хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү гэв. 

3.4. Иргэдийн төлөөлөгч К.О шүүх хуралдаанд ггасан дүгнэлтдээ: " ... хамт олны дунд эв нлийг хангаж ажиллагаагүй буруутай ч ажлаас халах үндэслэлүүд бодитой бус гэж үзлээ ...” гэв.

ҮНДЭСЛЭХ нь:

1. Хэргийг шүүх хуралдаана хянан хэлэлцээд хэргийн оролцогч, тэдгээрийн итгэмжлсэн төлөөлөгчийн шүүхэд болон шүүх хуралдаанд ггасан тайлб, хуульд заасан журмын дагуу хэрэгт авагдсан нотлох бимтуудад үнэлэлт өгч Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 10*******дуга зүйлийн 106.3.13 дахь хэсэгт заасна нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийн шадлагын зим хэсгийг хангаж, үлдсэнийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв.

2. Шүүх хуралдаанд оролцсон иргэдийн төлөөлөгчийн ггасан ажлаас халах үндэслэлүүд тодорхой, бодит бус гэж үзлээ гэх агуулга бүхий дүгнэлтийг шүүх бүрэлдэхүүн мгаан бүхий захиргааны актын хүрээнд дүгнэлт хийхдээ хгалзан үзсэн болно.

3. Хиуцагчийн итгэмжлсэн төлөөлөгчөөс мгаан бүхий ажлын хэсгийн 2024 оны ******* дуга сын 30-ны өдрийн дүгнэлтийг хүчингүй болгуулах шадлага нь нэхэмжлэл ггах хөөн хэлэлцэх хугацааг хэтрүүлсэн, дүгнэлтийг 2024 оны 8 дуга сын 12-ны өдөр мэдсэнээс хойш 1 жил 1 хоногийн даа буюу 2025 оны 8 дуга сын 13-ны өдөр эс зөвшөөрч шүүхэд нэхэмжлэл ггасан байгаа нь Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 14 дүгээр зүйлд заасны дагуу шийдвэрийг мэдсэнээс хойш 30 хоногийн дотор шүүхэд хандана гэсэн хуулийн хугацааг хэтрүүлсэн гэж тайлблаж буй боловч энэ хэргийн тухайд,  нэхэмжлэгч анх шүүхэд 2024 оны 9 дүгээр сын 4-ний өдөр “Үнсэн хуулийн цэцийн Тамгын газрын дгын 2024 оны 8 дуга сын 13-ны өдрийн “Б.Б*******д сахилгын шийтгэл ногдуулах тухай” 3******* дугатай захирамжийг хүчингүй болгуулах, урьд эрхэлж байсан ажилд эгүүлэн тогтоолгох, ажилгүй байсан хугацааны цалинг ггуулах, эрүүл мэндийн даатгал болон нийгмийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн төлүүлэх” шадлагын хүрээнд нэхэмжлэл ггасан ба мгаан бүхий 3******* дуга захирамжийн /шууд/ үндэслэл нь ажлын хэсгийн 2024 оны ******* дуга сын 30-ны өдрийн дүгнэлт байна. Иймд мгаан бүхий захиргааны актын үндэслэлд дурдсан асуудлын хүрээнд шүүхэд тасралтгүй мгасан байх тул захирамжийн үндэслэлд хамаах ажлын хэсгийн дүгнэлтэд холбогдуулан нэхэмжлэл ггах хөөн хэлэлцэх хугацааг хэтрүүлсэн гэж үзэх үндэслэл болохгүй гэж үзэв.

4. Түүнчлэн шүүхээс “Монгол Улсын Үндсэн хуулийн цэцийн Тамгын газрын дгын захирамжа байгуулагдсан ажлын хэсгийн 2024 оны ******* дуга сын 30-ны өдрийн дүгнэлтийг хүчингүй болгуулах” шадлагын хүрээнд тус ажлын хэсгийн эрх залгамжлагча Үндсэн хуулийн цэцийн Тамгын газрын дгыг тогтоосон, Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 2******* дуга зүйлийн 2*******.2, 2*******.*******., 2*******.8 дахь хэсэгт заасна шүүх хуралдаанд хиуцагч Үндсэн хуулийн цэцийн Тамгын газрын дга нь итгэмжлсэн төлөөлөгчийн хамт оролцох боломжтой, энэ эрхийг хуули хязгаласан гэж үзээгүй болно.   

Нэг. Хэргийн үйл бимт

1.1. Нэхэмжлэгч Б.Б*******ыг Монгол Улсын Үндсэн хуулийн цэцийн Тамгын газрын дгын 2024 оны 1 дүгээр сын 23-ны өдрийн 08 дуга захирамжа Монгол Улсын Үндсэн хуулийн цэцийн Тамгын газрын Ёслол, гадаад хилцааны хэлтсийн референтийн албан тушаалд 2024 оны 1 дүгээр сын 1*******-ны өдрөөс эгүүлэн томилж, цалин болон холбогдох нэмлийг зохих журмын дагуу олгохоор шийдвэрлэсэн байна. (2 дуга хавтаст хэргийн 44 дэх тал)

1.2. Б.Б*******ыг урьд эрхэлж байсан албан тушаалд эгүүлэн томилсонтой холбогдуулан 2024 оны 2 дуга сын 5-ны өдөр уулзалт хийсэн. (2 дуга хавтаст хэргийн 45-48 дахь тал)

1.3. Нэхэмжлэгч Б.Б******* нь урьд эрхэлж байсан албан тушаалд эгүүлэн томилогдсоноос хойш 2024 оны 2 дуга сын сын 06-ны өдрөөс 10-ны өдөр, 2 дуга сын 13-ны өдрөөс 1*******-ны өдөр, 2 дуга сын 19-ний өдрөөс 24-ний өдрүүдэд эмчилгээтэй байгаа тала тайлб ггаж, 2024 оны 2 дуга сын 26-ны өдрөөс ээлжийн амралт авах хүсэлт ггажээ. (2 дуга хавтаст хэргийн 49 дэх тал)

1.4. Үндсэн хуулийн цэцийн Тамгын газрын дгын 2024 оны 2 дуга сын 19-ний өдрийн 13 дуга захирамжа албан хаагчдын 2024 оны ээлжийн амралтын хуваийг баталсны 42-т Б.Б*******д 2024 оны 2 дуга сын 19-ний өдрөөс 2024 оны 3 дуга сын 14-ний өдөр хүртэл ээлжийн амралт олгохоор шийдвэрлэсэн, Б.Б******* нь ээлжийн амралтаа авснаас хойш 2024 оны 3 дуга сын 19-ний өдрөөс 2024 оны 3 дуга сын 22-ны өдөр хүртэл /Гуурсан хоолойн хаг үрэвсэл сэдрэлтийн үе, мэдрэл сульдсан-Төрийн албан хаагчдын нсэн эмнэлэг/, 2024 оны 3 дуга сын 22-ны өдрөөс 2024 оны 3 дуга сын 28-ны өдөр /2024 оны 3 сын 22, 26, 2*******-ны өдрүүдэд эмчид үзүүлж, шинжилгээ өгөв/, 2024 оны 3 дуга сын 25-ны өдөр ажлаас чөлөөлөв / Баянгол дүүргийн эрүүл мэндийн төв/, 2024 оны 3 дуга сын 28-ны өдрөөс 2024 оны 3 дуга сын 29-ний өдөр өвчтэй, ажлаас чөлөөлөв /Баянгол дүүргийн эрүүл мэндийн төв/, 2024 оны 4 дүгээр сын 9-ний өдөр өвчтэй, ажлаас чөлөөлөв, 2024 оны 4 дүгээр сын 13-ны өдрөөс 2024 оны 4 дүгээр сын 18-ны өдөр өвчтэй, ажлаас чөлөөлөв /төрийн тусгай албан хаагчдын нсэн эмнэлэг/, 2024 оны 4 дүгээр сын 18-ны өдрөөс 2024 оны 4 дүгээр сын 23-ны өдөр өвчтэй, ажлаас чөлөөлөв /М эмнэлэг/, 2024 оны 4 дүгээр сын 23-ны өдрөөс 2*******-ны өдөр, 2024 оны 4 дүгээр сын 29-ний өдрөөс 5 дуга сын 4-ний өдөр хүртэл, 2024 оны 5 дуга сын 6-ны өдрөөс 5 сын 11-ний өдөр хүртэл, 5 дуга сын 13-ны өдрөөс 5 дуга сын 18-ны өдөр хүртэл /нойргүйдлийн сэтгэл заслын эмчилгээ/, 2024 оны 5 дуга сын 20-ны өдрөөс 2024 оны 5 дуга сын 25-ны өдөр хүртэл ажлаас чөлөөлөв /М эмнэлэг/, 2024 оны 5 дуга сын 2*******-ны өдрөөс 5 хоног өдрийн эмчилгээнд хамрагдсан /М эмнэлэг/ талах эмнэлгийн магадлагаа, эмнэлгийн кт зэрэг бимта өвчтэй шалтгаана 2024 оны *******дуга сд ажилдаа орсон байна. (2 дуга хавтаст хэргийн 51-*******1 дэх тал)

1.5. Монгол Улсын Үндсэн хуулийн цэцийн Тамгын газрын дга 2024 оны ******* дуга сын 01-ний өдрийн 1******* дуга захирамжа Б.Б******* нь сахилгын зөрчил ггасан эсэхийг шалган тогтоох ажлын хэсгийг Тамгын газрын дэд дга бөгөөд захиргаа, удирдлагын хэлтсийн дга, Мэдээлэл технологийн газрын дга, хууль зүйн газрын зөвлөх нын гурван гишүүний бүрэлдэхүүнтэй байгуулж, ажлын хэсэгтэй 2024 оны ******* дуга сын 2-ны өдөр уулзалт зохион байгуулжээ. (1 дүгээр хавтаст хэргийн 94-99,  2 дуга хавтаст хэргийн *******3 дахь тал)

1.6. Дээрх ажлын хэсгээс 2024 оны ******* дуга сын 30-ны өдрийн дүгнэлт ггаж, уг дүгнэлтэд “ … референт Б.Б******* нь энэхүү дүгнэлтийн 11.1-11.*******дахь заалтад тэмдэглэсэн гэм буруутай үйлдэл, эс үйлдэхүйгээрээ Төрийн албаны тухай хуулийн 3******* дуга зүйлийн 3*******.1.1, 3*******.1.6, 3*******.1.13, 3*******.1.15, 3*******.1.1*******дахь заалтад заасан төрийн албан хаагчийн нийтлэг үүрэг, 39 дүгээр зүйл, албан тушаалын тодорхойлолтын 4 дүгээр зорилтын 3-т заасан чиг үүрэг, Хөдөлмөрийн дотоод журмын 5.3.4, 5.3.*******, 5.4.*******, 5.4.8-д заасан зөрчил ггасан байна. Иймд сахилгын шийтгэл ногдуулах үндэслэлтэй …” гэжээ. (1 дүгээр хавтаст хэргийн 109-121 дэх тал)

1.*******. Ажлын хэсгийн дүгнэлтийг 2024 оны 8 дуга сын 12-ны өдөр Б.Б*******д танилцуулсан /нэхэмжлэгч Б.Б******* холбогдох тайлб ггасан/ тала тэмдэглэл үйлдсэн байна. (1 дүгээр хавтаст хэргийн 122 дахь тал)

1.9. Улма тус газрын дга 2024 оны 8 дуга сын 13-ны өдрийн 3******* дуга захирамжа Б.Б*******ыг ажлаас халж, нэхэмжлэгчээс 2024 оны 9 дүгээр сын 4-ний өдөр шүүхэд хандаж мгасан байна. (1 дүгээр хавтаст хэргийн 123-124 дэх тал)

Хоёр. Хууль зүйн үндэслэл

1. Монгол Улсын Үндсэн хуулийн цэцийн Тамгын газрын дгын захирамжа байгуулагдсан Ажлын хэсгийн 2024 оны ******* дуга сын 30-ны өдрийн дүгнэлтийн тухайд:

Монгол Улсын сайд, Засгийн газрын хэрэг эрхлэх газрын дга, Төрийн албаны зөвлөлийн дгын 2019 оны 36/32 дугатай хамтсан тушаала батлагдсан “Төрийн жинхэнэ албан хаагчид сахилгын шийтгэл ногдуулах, түүнд гомдол ггах журам”-ын 2.1-д “Сахилгын зөрчлийн шинжтэй үйлдэл, эс үйлдэхүйн тала гомдол ггасан, мэдээлсэн, эсхүл холбогдох бимтыг ирүүлсэн нь шалгалт явуулах үндэслэл болно.”, 2.2.-т “Энэ журмын 2.1-д заасан тохиолдолд албан хаагчид сахилгын шийтгэл ногдуулах үндэслэл байгаа эсэхийг тухайн албан хаагчийн дээд шатны албан тушаалтан, эсхүл тухайн байгууллагын дотоод хяналт, шалгалтын нэгж, албан тушаалтан шалган тогтооно.” гэж заасан.

Тухайн ажлын хэсэг нь тус газрын дгын 2024 оны ******* дуга сын 1-ний өдрийн 1******* дуга захирамжа байгуулагдсан, ажлын хэсгийг Тамгын газрын дэд дга бөгөөд захиргаа, удирдлагын хэлтсийн дга, Мэдээлэл технологийн газрын дга, хууль зүйн газрын зөвлөх нын гурван гишүүний бүрэлдэхүүнтэй байгуулжээ. (1 дүгээр хавтаст хэргийн 93-99 дэх тал)

Төрийн албаны тухай хуулийн 18 дуга зүйлийн 18.*******. дахь хэсэгт “ ..., Үндсэн хуулийн цэц, ... ажлын албаны удирдах, гүйцэтгэх албан тушаалын ангилал, зэрэглэлийг төрийн албаны төв байгууллагын саналыг үндэслэн Улсын Их Хурал тогтооно.” гэж заасан.

Улсын Их Хурлын 2019 оны 2 дуга сын 01-ний өдрийн 18 дуга тогтоолын хавсралта батлагдсан Үндсэн хуулийн цэцийн ажлын албаны удирдах, гүйцэтгэх албан тушаалын ангилал зэрэглэлд Үндсэн хуулийн цэцийн ажлын албаны - Тэргүүн түшмэлийн ангилал АА-2 зэрэглэлд газрын дга, АА-3 зэрэглэлд хэлтсийн дга, Эрхэлсэн түшмэлийн ангилал АА-4 зэрэглэлд ахлах зөвлөх, АА-5 зэрэглэлд зөвлөх, ахлах референт, Ахлах түшмэлийн ангилал АА-*******зэрэглэлд референт, АА-******* зэрэглэлд ахлах шинжээч зэрэг албан тушаал хамааха байна.

Мгаан бүхий энэ хэргийн тухайд, нэхэмжлэгч Б.Б******* нь тус газрын Ёслол, гадаад хилцааны хэлтсийн референт /АА-6/ ангилал зэрэглэлд хамаах албан тушаалд ажиллаж байсан, хин ажлын хэсгийн гишүүдийн хувьд нэхэмжлэгчээс дээд шатны ангилал, зэрэглэлд хамаах албан тушаалтан /Тамгын газрын дэд дга бөгөөд захиргаа, удирдлагын хэлтсийн дга, Мэдээлэл технологийн газрын дга, хууль зүйн газрын зөвлөх/ гэж үзэхээр байна. (1 дүгээр хавтаст хэргийн 163-168, 3 дуга хавтаст хэргийн 190-220 дахь тал)

Хэдийгээр нэхэмжлэгчээс дээрх албан тушаалтнууд нь миний удирдах албан тушаалтан биш, миний удирдах албан тушаалтан бол Ёслол, гадаад хилцааны хэлтсийн дгын үүргийг түр орлон гүйцэтгэгч Г.Билгүүн бөгөөд уг хэлтэс нь шууд Тамгын газрын дгад хьяалагддаг гэх тайлб ггаж буй боловч журмын дээрх зохицуулалтын агуулгыг гагцхүү тухайн албан тушаалтныг /шууд/ хьяалах дээд шатны албан тушаалтан байха явцуу утга тайлблаж хэрэглэхээргүй байна.

Иймд нэхэмжлэгчээс ггасан дээрх ажлын хэсгийг хууль зөрчиж байгуулсан, хууль буса байгуулагдсан ажлын хэсгийн дүгнэлт хууль зүйн үндэслэлгүй гэх тайлбыг хүлээн авах боломжгүй гэж үзэв.

            Мгаан бүхий дүгнэлтэд дурдсан үндэслэлүүдийн тухайд,

1.1. Дүгнэлтийн 11.1-д “... 2024 оны 2 дуга сын 6-ны өдрийн орчуулга хийх үүрэг даалгаврыг биелүүлээгүй, 2024 оны *******дуга сын 4-ний өдөр дахин хэлж 14 хоногийн дотор биелүүлэх шадлага тавьсан боловч уг шадлагыг биелүүлээгүй ...”  гэх үндэслэлийн тухайд,

Ажлын хэсгийн дүгнэлтийн “... 6.3. Тамгын газрын дга Д.Б нь референт Б.Б*******д 2024 оны 2 дуга сын 6-ны өдөр хэлтсийн дга Г.Б дамжуулан Үндсэн хуулийн шүүх, түүнтэй адилтгах байгууллагуудын Азийн нийгэмлэгийн дүрэм болон түүнд сүүлд оруулсан нэмэлт, өөрчлөлтийг 14 хоногийн дотор монгол хэл рүү орчуулах үүргийг өгсөн боловч биелээгүй тул дахин 2024 оны *******дуга сын 4-ний өдөр уг Азийн нийгэмлэгийн дүрмийг сүүлд оруулсан нэмэлт, өөрчлөлтийн хамт 14 хоногийн дотор монгол хэл рүү орчуулахыг үүрэг болгосон байна. Гэвч 2024 оны ******* дуга сын 2-ны өдрийг хүртэл биелүүлээгүй байгаа нь 2024 оны *******дуга сын 21-ний өдөр Тамгын газрын ахлах зөвлөх Р.Ант ггаж өгсөн референт Б.Б*******ын 2024 оны эхний хагас жилийн ажлын гүйцэтгэлийн тайлан, Тамгын газрын Ёслол, гадаад хилцааны хэлтсийн дга Г.Билгүүнээс ажлын хэсэгт 2024 оны ******* дуга сын 9-ний өдөр ггаж өгсөн тайлб тэмдэглэлээр нотлогдож байна ...” гэжээ. (1 дүгээр хавтаст хэргийн 111-112 дахь тал)

            Дээрх асуудла тус газрын Ёслол, гадаад хилцааны хэлтсийн дгын үүрэг гүйцэтгэгч Г.Билгүүн бичгээр ггасан тайлбтаа “… миний бие референт Б.Б*******д 2024 оны 2 дуга сын 6-ны өдрийн 14: цагт Үндсэн хуулийн шүүх, түүнтэй адилтгах байгууллагуудын Азийн нийгэмлэгийн дүрмийг нэмэлт, өөрчлөлтийн хамт орос, англи хэлнээс хьцуулан монгол хэл рүү хянах үүрэг даалгаврыг 14 хоногийн хугацаанд өгсөн … Б.Б******* “за” гэж хэлсэн … даа нь 15 цагаас эмчид үзүүлнэ гээд чөлөө авсан … уг үүрэг даалгаврыг 2025 оны 2 дуга сын 21-ний өдрийн дотор хийж өгөөгүй … Б.Б*******ын ээлжийн амралт 2024 оны 3 дуга сын 14-ний өдөр дуусаж, 2025 оны 3 дуга сын 15-ны өдөр ажилдаа ирсэн, өмнөх үүрэг даалгаврыг биелүүлэх тала сануулсан … Б.Б******* нь 2025 оны 3 дуга сын 15-ны өдрөөс хойш ажилдаа ирээгүй … 2024 оны *******дуга сын 3-ны өдөр ажилдаа буцаж орсон … 2024 оны *******дуга сын 4-ний өдөр Үндсэн хуулийн шүүх, түүнтэй адилтгах байгууллагуудын Азийн нийгэмлэгийн дүрмийг нэмэлт, өөрчлөлтийн хамт, мөн Үндсэн хуулийн байгууллагуудын Евроазийн нийгэмлэгийн дүрмийг орос, англи хэлнээс монгол хэл рүү өмнө орчуулж байсан хувилбыг дахин хьцуулж, жигдлэх, хянах үүрэг даалгаврыг 14 хоногийн хугацаанд хийж гүйцэтгэхийг үүрэг болгосон боловч өнөөдрийг хүртэл дээрх үүргийг биелүүлээгүй байна ...” гэх тайлб ггасан байна. (1 дүгээр хавтаст хэргийн 106-10******* дахь тал)

            Уг асуудла нэхэмжлэгч шүүхэд бичгээр ггасан тайлбтаа “... би 2024 оны 2 дуга сын 6-ны өдрөөс 10-ны өдрийг хүртэл өвчтэй байсан учир ажлаас чөлөөлөгдсөн тухай эмнэлгийн магадлагаатай байсан ... 2024 оны *******дуга сын 4-ний өдөр үүрэг даалгав өгсөн гэдэг нь үндэслэлгүй юм ... үүрэг даалгаврыг цохолтоор, албаны цахим шууданга, вайбэра өгдөг ...” гэж тайлблаж байна. (2 дуга хавтаст хэргийн 108- дахь тал)

            Нэхэмжлэгч Б.Б*******ын тухайд, 2024 оны 1 дүгээр сын 23-ны өдрийн 08 дуга захирамжа урьд эрхэлж байсан ажилдаа эгүүлэн томилогдсон, 2024 оны 2 дуга сын 5-ны өдөр /Даваа гигт ажилдаа очсон, мөн өдрийн 11 цаг 45 минутад уулзалт хийсэн байна. (2 дуга хавтаст хэргийн 44-48 дахь тал)

            Үүний даа 2024 оны 2 дуга сын 4-ний өдрийн “Ш д” өрхийн эрүүл мэндийн төвийн эмнэлгийн магадлагаага 2024 оны 2 дуга сын 6-ны өдрөөс 2024 оны 2 дуга сын 24-ний өдөр хүртэл өвчтэй, 2024 оны 2 дуга сын 19-ний өдрөөс 2024 оны 3 дуга сын 14-ний өдөр хүртэл ээлжийн амралттай, 2024 оны 3 дуга сын 19-ний өдрөөс 2024 оны 5 дуга сын 31-ний өдрийн дуустал өвчтэй, өдрийн эмчилгээнд хамрагдсан зэрэг шалтгаана ажиллаагүй байх бөгөөд энэ хугацаанд хамаах эмнэлгийн магадлагаа, эрүүл мэндийн дэвтэр, тэмдэглэл зэрэг бимт хэрэгт авагджээ. (2 дуга хавтаст хэргийн 59-*******1 дэх тал)

            Мөн нэхэмжлэгчийн 2024 оны цалингийн хүснэгтээс үзэхэд 2024 оны 2 дуга сд 3 өдөр, *******сд 19 өдөр, ******* сд 19 өдөр, 8 дуга сд 11 өдөр ажилласан гэж тэмдэглэсэн боловч ажлын цаг бүртгэлийн цахим системд Б.Б******* нь 2024 оны 2 дуга сд ажилласан эсэх тала бүртгээгүй, хин 2024 оны 6, *******, 8 дуга сын ажлын цаг бүртгсэн байна. (3 дуга хавтаст хэргийн 224-22*******, 24*******дахь тал)

            Нэхэмжлэгч Б.Б*******д 2024 оны 2 дуга сын 6-ны өдөр үүрэг даалгав өгсөн гэх асуудла хиуцагчаас 2024 оны 3 дуга сын 29-ний өдөр хүртэлх хугацаанд албан хаагчдын ажлын цаг бүртгэлийг нэгжийн дга н хиуцаж байсан. Иймд Б.Б*******ын 2024 оны  2 дуга сын ажлын цагийн бүртгэлийг нэгжийн дгын үүргийг түр орлон гүйцэтгэгч Г.Билгүүн бүртгэсэн ...” гэх тайлб ирүүлсэн, улма шүүхээс дээрх цаг бүртгэсэн гэх дэвтэрт үзлэг хийсэн болно. (5 дуга хавтаст хэргийн 151-156, ******* дуга хавтаст хэргийн 89 дэх тал)

            Мөн шүүхээс нэхэмжлэгчид 2024 оны 2 дуга сын 4-ний өдөр эмнэлгийн магадлагаа олгосон асуудлын хүрээнд “Ш д” өрхийн эрүүл мэндийн төвд үзлэг хийхэд, 2024 оны 2 дуга сын 4-ний өдөр тухайн эмнэлэг ажилласан, нэхэмжлэгчид эмнэлгийн магадлагаа олгосон эмч тус өдөр ажилласан тала цаг бүртгэлийн дэвтэрт бүртгсэн байна. (8 дуга хавтаст хэргийн 39-43 дахь тал)

            Дээрх нөхцөлөөс үзэхэд, Б.Б******* нь 2024 оны 2 дуга сын 6-ны өдөр эмнэлгийн магадлагаатай байсан, улма 2024 оны *******дуга с хүртэл ажиллаагүй /өвчтэй, ээлжийн амралттай зэрэг/ бодит нөхцөл байдал байхад хиуцагчийн 2024 оны 2 дуга сын 6-ны өдөр өгсөн үүрэг даалгаврыг /14 хоног дотор/ биелүүлээгүй гэх үндэслэлийг шүүх хүлээн авах, нэхэмжлэгчийг удирдлагаас өгсөн үүрэг даалгаврыг биелүүлээгүй гэж дүгнэх боломжгүй.

            Өөрөөр хэлбэл, ажлын хэсэг нь дээрх үндэслэлээр дүгнэлт ггахдаа нэхэмжлэгчийг өвчтэй байсан, ажилдаа ирээгүй буюу ажиллах боломжгүй байсан бодит нөхцөлийг хгалзан үзээгүй байна.

            Мөн 2024 оны *******дуга сын 4-ний өдөр дахин уг үүрэг даалгаврыг өгсөн гэх боловч түүнд холбогдох бимт, цохолт зэрэг материал авагдаагүй, уг асуудла мгаан бүхий ажлын хэсгийн дүгнэлтэд зөрчил ггасан эсэх тала дүгнэх боломжгүй гэж тухайлан дурджээ. (1 дүгээр хавтаст хэргийн 121 дэх тал)

            Иймд ажлын хэсгийн дүгнэлтийн 11.1-д дурдсан зөрчилд нэхэмжлэгчийг буруутгах үндэслэлгүй байна

1.2. Дүгнэлтийн 11.2-т “ ... Цэцийн дгын үүрэг гүйцэтгэгч Ш.С хандан Тамгын газрын дгад холбогдуулан ггасан гомдлын тала ирж уулзахыг хүсэхэд ирээгүй ...”  гэх үндэслэлийн тухайд,

Ажлын хэсгийн дүгнэлтэд “... 11.2. Цэцийн дгын үүрэг гүйцэтгэгч Ш.С хандан Тамгын газрын дгад холбогдуулан гомдол ггасан байх бөгөөд уг гомдлын тала ирж уулзахыг хүсэхэд түүнийг 2024 оны 5 дуга сын 30-ны өдөр өдөр албан тушаалаасаа чөлөөлөгдөх өдөр хүртэл ирж уулзаагүй байна. Энэ нь тус дүгнэлтийн 6.5 дугат тэмдэглэсэн бимт, мэдээллээр нотлогдож байна ...” гэжээ.

Тус дүгнэлтийн 6.5-д “референт Б.Б******* Үндсэн хуулийн цэцийн дгын үүрэг гүйцэтгэгч Ш.С хандан Тамгын газрын дга Д.Б үйлдэлд га хэмжээ авч шийдвэрлэж өгөхийг хүссэн гомдлыг 2 удаа ггасан байна ... Захиргаа, удирдлагын хэлтсийн ахлах мэргэжилтэн Д.Д нь референт Б.Б*******д “Үндсэн хуулийн цэцийн дгын үүрэг гүйцэтгэгчид хандан ггасан гомдлын хиу гсан, ирж уулзахыг хүссэн” тала мэдэхээр түүний утас руу 2024 оны 4 дүгээр сын 19-ний залгаад авахгүй байсан тул зурвас илгээж, мэдсэн боловч эргэж холбогдоогүй, уулзаагүй байна.” гэж тэмдэглэжээ.

Дээрх асуудла нэхэмжлэгчээс “ ... би 2024 оны 3 дуга сын 18-ны өдрөөс 2024 оны *******дуга сын 3-ны өдрийг хүртэл эмнэлгийн магадлагаага өвчтэй байсан. Өвчтэй эмчилгээ хийлгэж байгаа төрийн албан хаагчийг “ирж уулзаагүй” хэмээн буруутгаж сахилгын шийтгэл ногдуулах нь хууль зөрчсөн үйлдэл гэж үзэж байна ... ” гэх тайлб ггажээ. (2 дуга хавтаст хэргийн 134 дэх тал)

Нэхэмжлэгч Б.Б******* нь 2024 оны 4 дүгээр сын 18-ны өдрөөс 2024 оны 4 дүгээр сын 23-ны өдрүүдэд өвчтэй, ажлаас чөлөөлсөн эмнэлгийн магадлагаатай байжээ.  (2 дуга хавтаст хэргийн 65 дахь тал)

Монгол Улсын Үндсэн хуулийн Арван зургаадуга зүйлд Монгол Улсын иргэн даахь үндсэн эрх, эрх чөлөөг баталгаатай эдэлнэ: 12/ төрийн байгууллага, албан тушаалтанд өргөдөл, гомдлоо ггаж шийдвэрлүүлэх эрхтэй.” гэж заасан бөгөөд нэхэмжлэгч Б.Б******* нь хэдийгээр төрийн албан хаагч боловч өөрийн хөдөлмөрлөх эрх, түүнтэй холбоотой асуудлын хүрээнд Иргэдээс төрийн байгууллага, албан тушаалтанд ггасан өргөдөл, гомдлыг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 5 дуга зүйлийн 1.-д "Монгол Улсын иргэн данга буюу хамтч төрийн байгууллага, албан тушаалтанд өргөдөл, гомдол ггах эрхтэй.”, Захиргааны ерөнхий хуулийн 92 дуга зүйлийн 92.1. дэх хэсэгт “Хуульд өөрөөр заагаагүй бол иргэн, хуулийн этгээдээс түүний эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг зөрчсөн гэж үзвэл холбогдох захиргааны актыг хууль болон зорилгодоо нийцэж байгаа эсэх тала хянуулаха гомдол ггах эрхтэй.”, 93.1. дэх хэсэгт “Иргэн, хуулийн этгээд гомдлоо тухайн захиргааны актыг ггасан байгууллагын дээд шатны захиргааны байгууллагад, эсхүл гомдол хянан шийдвэрлэх чиг үүрэг бүхий захиргааны байгууллагад ггана.” гэж заасан зохицуулалтын дагуу өргөдөл, гомдол ггах, түүнийг шийдвэрлүүлж, хиу авах эрхтэй юм.

Мгаан бүхий энэ нөхцөлд хиуцагч нь нэхэмжлэгчийг төрийн албан хаагчийн ажлын үндсэн чиг үүрэгт үл хамаах асуудла буюу нэхэмжлэгчийн өөрийнх нь бусад этгээдэд /Үндсэн хуулийн Цэцийн дгын үүрэг гүйцэтгэгч/ ггасан гомдлын хиуг өгөхөөр дуудуулахад ирээгүй гэх шалтгаана сахилгын шийтгэл ногдуулах үндэслэл болгосон нь дээрх хууль болон Захиргааны ерөнхий хуулийн 4 дүгээр зүйлийн 4.2.1.-д “хуульд үндэслэх”, 4.2.5.-д “зорилгодоо нийцсэн, бодит нөхцөлд тохирсон, шийдвэр нь үндэслэл бүхий байх” зчимд нийцээгүй байна.

Иймд мгаан бүхий дүгнэлтийн 11.2-т дурдсан зөрчилд нэхэмжлэгчийг буруутгах үндэслэлгүй гэж дүгнэв.

1.3. Дүгнэлтийн 11.3, 11.4-т “ ... Тамгын газрын дга Д.Б болон дэд дга Г.Д н Б.Б*******ыг 2024 оны *******дуга сын 25-ны өдөр үүрэг даалгав өгөх, тодорхой зүйлийг тодруулаха дуудахад ирж уулзаагүй ...” гэх үндэслэлийн тухайд,

            Дээрх тайлбт холбогдуулан ажлын хэсгийн дүгнэлтийн 11.3-т “Тамгын газрын дга Д.Б нь референт Б.Б*******ыг 2024 оны *******дуга сын 25-ны өдөр үүрэг даалгав өгөх болон тодорхой зүйлийн тала асууж тодруулаха хүний нөөцийн ахлах мэргэжилтэн Д.Д дуудуулсан боловч орж ирээгүй, ирж уулзахаас татгалзсан байна. Энэ нь тус дүгнэлтийн 6.*******дугат тэмдэглэсэн ахлах мэргэжилтэн Д.Д тайлб, тэмдэглэл, мэдээллээр нотлогдож байна ...”, ажлын хэсгийн дүгнэлтийн 11.4-т “Дэд дга Г.Д нь 2024 оны *******дуга сын 25-ны өдөр Б.Б*******тай хүний нөөцийн ахлах мэргэжилтэн Д.Д дуудуулж уулзаж ярилцахыг хүсэхэд татгалзсан, ирж уулзах үүрэг даалгаврыг биелүүлээгүй байна ...” гэжээ. (1 дүгээр хавтаст хэргийн 119-120 дахь тал)

Хэрэгт авагдсан референт Б.Б*******тай уулзах тала дэд дга Г.Д үүрэг өгсөн тухай /2024.06.25/ тэмдэглэлд “... Б.Б*******тай 11: цагт уулзъя гэж өглөө 09: цаг өнгөрч байхад хэлсэн, 11:02 цагт орж ирээгүй учир Д.Д хэлүүлсэн ... гэтэл шүүхийн шийдвэрийг биелүүлдэггүй, ажлын байрны дамт учруулдаг хүнтэй уулзахгүй гэж хэлүүлсэн байна. Дахин 11:0******* цагт дахин хэлтсийн дгын үүрэг гүйцэтгэгч Г.Б дуудуулсан. Мөн л хиу өгч уулзахаас татгалзсан ...” тала дурдаж, улма дэд дга Г.Д Б.Б*******тай уулзах тала тэмдэглэжээ. (1 дүгээр хавтас хэргийн 90-91 дэх тал)

            Дээрх асуудла нэхэмжлэгчээс “ … 2024 оны *******дуга сын 25-ны өглөө 08:40-09: цагийн хооронд Д.Б манай өрөөнд орж ирээд над руу хуруугааа чичилж “Чи өнөөдөр 11 цагт манай өрөөнд орж ирнэ шүү” гэж дуугаа өндөрсгөн хэлээд гсан. Даа нь хүний нөөц хиуцсан ажилтан Д.Д ирээд “Тамгын дгын өрөөнд 11 цагаас ороорой. Шүүхийн шийдвэрийг хэлэлцэх гэж байгаа” гэж хэлэхэд нь би “Шүүхийн шийдвэрийг хэлэлцэх эрх хэнд ч байхгүй. Ийм хууль бус уулзалтад би орохгүй. Тэгээд ч Тамгын газрын дга Д.Б шүүхийн шийдвэрийг өнөөдрийг хүртэл биелүүлээгүй байгаа. Надад ажлын байрны дамт үзүүлдэг. Ийм ёс зүйгүй хүнтэй би уулзахгүй, хууль бус үүргийг нь биелүүлэхгүй гэж хэлсэн …” гэж, “... дэд дга Г.Д тус шүүхийн шийдвэрийг хэлэлцэх зорилгоор нэхэмжлэгч надтай уулзана гэж хууль бус шадлага тавьсан учир нэхэмжлэгч би уулзаагүй. Учир нь Төрийн албаны тухай хуулийн 39 дуга зүйлийн 39.1. дэх хэсэг Төрийн албан хаагч хуульд зааснаас гадна даахь үйл ажиллагаа явуулахыг хориглоно: 39.1.1.-д “албан тушаалтанд хуульд нийцээгүй үүрэг, даалгав өгөх, биелүүлэхийг шадах” гэж заасан …” гэх тайлб ггаж байна. (2 дуга хавтаст хэргийн 128, 134 дэх тал)

            Мөн тус газрын хүний нөөцийн асуудал хиуцсан ахлах мэргэжилтэн Д.Д 2024 оны *******дуга сын 25-ны өдрийн тайлбт “ ... дэд дга бөгөөд Захиргаа, удирдлагын хэлтсийн дга Б.Б*******ыг дуудаж уулзахыг хүсэхэд ... /2024.06.25/ өдрийн 12:1******* цагт би референт Б.Б*******ын өрөө рүү дахин орж биечлэн хэлсэн, орж ирээгүй ... Б.Б*******ыг 12:30 цаг хүртэл хүлээсэн боловч орж ирээгүй ...” гэх тайлб ггажээ. (1 дүгээр хавтас хэргийн 92 дахь тал) 

            Шүүх хуралдаанд хиуцагчаас дээрх зөрчлийн хүрээнд Б.Б*******д өгсөн орчуулга хийх үүрэг даалгаврын хэрэгжилт болон яагаад энэ олон газруудад өргөдөл, гомдол ггаад байгаа асуудлыг тодруулахыг хүсэж дуудсан гэх тайлб ггасан.

            Төрийн албаны тухай хуулийн 3 дуга зүйлийн  3.1.2.-т "төрийн албан хаагч" гэж төрийн албан тушаалыг эрхэлж, эрх, үүргээ хэрэгжүүлсний төлөө төрөөс цалин хөлс авч, ажиллах нөхцөл, баталгаага хангагдан ажиллаж байгаа этгээдийг”, ******* дуга зүйлийн *******.1.8.-д "захирах, захирагдах ёсыг бимтлах, 3******* дуга зүйлийн 3*******.1. дэх хэсэг Төрийн албан хаагч даахь нийтлэг үүрэг хүлээнэ: 3*******.1.6.-д “хьяа дээд шатны албан тушаалтны зөвхөн хуульд нийцсэн шийдвэрийг биелүүлэх”, 3*******.1.*******.-д “төрийн албан хаагчийн ёс зүйн хэм хэмжээ, байгууллагын соёл, дэг журмыг сахиж, төрийн албаны нэр хүндийг эрхэмлэн дээдлэх”, 3*******.1.13.-т “албан тушаалын тодорхойлолтод заасан зорилго, зорилт, чиг үүргийн хэрэгжилтийг хангах” гэж тус тус заасан.

            Мөн Үндсэн хуулийн цэцийн Тамгын газрын хөдөлмөрийн дотоод журмын 5.3. Ажилтан даах үүрэг хүлээнэ: 5.3.4-т “захирах, захирагдах ёсыг бимталж, удирдлагаас ггасан хуульд нийцсэн шийдвэр, өгсөн үүрэг даалгаврыг цаг тухайд нь шуурхай чантай гүйцэтгэж, ажлын явц, үр дүнг танилцуулах, мэдээлэх”, 5.4. Ажилтанд даах зүйлийг хориглоно: 5.4.8-д “Үндсэн хуулийн цэц, түүний Тамгын газрын удирдах албан тушаалтны хуульд нийцсэн шийдвэр (захирамж, үүрэг, даалгав, төлөвлөгөө гэх мэт)-ийг биелүүлэхгүй байх, эсэргүүцэх” гэж тусгажээ. (1 дүгээр хавтаст хэргийн *******9-80 дахь тал)

Түүнчлэн нэхэмжлэгч Б.Б*******ын албан тушаалын тодорхойлолтын 4 дүгээр зорилтын хүрээнд 3-т “Үндсэн хуулийн цэц, түүний Тамгын газрын удирдлагаас өгсөн үүрэг даалгаврыг хугацаанд нь гүйцэтгэж, үр дүнг эргэж мэдээлэх, тэмдэглэл хөтлөх” тала заасан байна. (1 дүгээр хавтаст хэргийн 163-168 тал)

            Нэхэмжлэгч Б.Б******* нь төрийн жинхэнэ албан хаагчийн хувьд удирдах албан тушаалтныг дуудахад /хүндэтгэн үзэх шалтгаангүйгээр/ хүрэлцэн очоогүй нь төрийн албаны “захирах, захирагдах ёсыг бимтлах” зчимд нийцээгүй байна.

            Өөрөөр хэлбэл, дээрх хууль, журам, албан тушаалын тодорхойлолтод заасан  зохицуулалтын дагуу удирдлагаас өгсөн үүрэг даалгаврыг гүйцэтгэх чиг үүргийн хүрээнд, Үндсэн хуулийн цэцийн Тамгын газрын дга, дэд дга нь тодорхой асуудлыг хэлэлцэхээр төрийн албан хаагчийн дуудах эрхтэй, тухайн хэлэлцэх асуудал нь хууль бус шийдвэр эсэхийг тодорхойлохын тулд төрийн албан хаагч хүрэлцэн очих үүрэгтэй ба хэрэв албан тушаалтанд хуульд нийцээгүй үүрэг, даалгав өгөх, биелүүлэхийг шадвал татгалзах, уулзалтыг орхин гах боломжтой юм.

            Иймд нэхэмжлэгч Б.Б*******ын удирдах албан тушаалтны шийдвэрийг биелүүлээгүй гэх дээрх асуудал нь Төрийн албаны тухай хуулийн ******* дуга зүйлийн *******.1.8, 3******* дуга зүйлийн 3*******.1.6, 3*******.1.*******, 3*******.1.13-т нийцээгүй гэж үзэх үндэслэлтэй.

4. Дүгнэлтийн 11.5-т “... ажлын цага үндсэн ажлаа хийгээгүй /цэцийн хуралдаанд суусан/ энэ тала удирдах албан тушаалтны тавьсан шадлагыг биелүүлээгүй ...” гэх үндэслэлийн тухайд,

Ажлын хэсгийн дүгнэлтийн 11.5-д “Үндсэн хуулийн цэцийн Тамгын газрын дга Д.Б нь 2024 оны *******дуга сын 26-ны өдрийн 09:23 минутад Үндсэн хуулийн цэцийн байрны 4 дүгээр давхт байрлах хуралдаан танхимд референт Б.Б*******д албан тушаалын тодорхойлолтод заасан чиг үүргээ хэрэгжүүлэх, өөрийн ажлын байрандаа очиж ажлын цага үндсэн ажлаа хийх шадлагыг тавихад биелүүлээгүй байна. Энэ нь тус дүгнэлтийн 6.9 дүгээрт тэмдэглэсэн референт Б.Мийн тайлб болон камерын дүрс бичлэгээр нотлогдож байна” гэжээ.

            Дээрх асуудла референт Б.М “... Д.Б дга Д.Б*******д үндсэн ажлаа хийх тала шадлага тавьсан бөгөөд Д.Б******* нь биелүүлээгүй танхимд үлдэж хуралдаанд суусан болно ...” гэх тайлб ггасан байна. (1 дүгээр хавтаст хэргийн 101 дэх тал)

            Уг асуудла нэхэмжлэгчээс “… 2024 оны *******дуга сын 26-ны өдрийн 09:30-09:50 цагийн хооронд буюу нийт 20 минут орчим үргэлжилсэн Үндсэн хуулийн цэцийн Их суудлын нээлттэй хуралдаанд миний бие тухайн өдрийн үндсэн үүрэгт ажлаа гүйцэтгэж дуусгасан байсан тул хэлтсийн дгын үүргийг түр орлон гүйцэтгэгчид мэдэн эрх зүйн мэдлэгээ дээшлүүлэх зорилгоор суусан ...” гэх тайлб ггажээ. (2 дуга хавтаст хэргийн 109 дэх тал)

            Хэрэгт авагдсан бимтаас үзэхэд нэхэмжлэгч нь 2024 оны *******дуга сын 26-ны өдрийн 09:30-09:50 цагийн хооронд Үндсэн хуулийн их суудлын нээлттэй хуралдаанд суусан, энэ тала хэргийн оролцогч н мгаагүй. (Хэрэгт хавсгасан бичлэг)

            Дээрх асуудлын хүрээнд, аливаа төрийн албан хаагчийн албан тушаалын үндсэн чиг үүрэг нь хуули тогтоосон ажлын цага бүрэн хэмжээнд хэрэгжих зохицуулалттай бөгөөд ийнхүү тогтоосон ажлын цагаасаа өмнө /09 цаг 30 минут гэхэд/ ажилтны үндсэн үүрэгт ажил дууссан гэх тайлбыг шүүх хүлээн авах боломжгүй.

            Төрийн албаны тухай хуулийн 3******* дуга зүйлийн 3*******.1. дэх хэсэгт Төрийн албан хаагч даахь нийтлэг үүрэг хүлээнэ 3*******.1.16.-д “Хөдөлмөрийн тухай хууль, байгууллагын хөдөлмөрийн дотоод журамд заасны дагуу ажлын цагийг үр бүтээлтэй ашиглах” гэж заасан ба Үндсэн хуулийн цэцийн Тамгын газрын хөдөлмөрийн дотоод журмын 6.1.1-д “ажлын өдрийн үргэлжлэл найман /8/ цаг байна.”, 6.1.2-т “ажлын өдөр 08:30 цагт эхэлж, 1*******:30 цагт дуусна.” гэж зохицуулсан байна. (1 дүгээр хавтаст хэргийн 82 дахь тал)

            Иймд дээрх нөхцөлөөс дүгнэхэд ажлын цага ажилтан өөрийн ажлын байрандаа байх, ажлын цагийг үр бүтээлтэй ашиглах үүрэгтэй ба ажлын цага ажлын байрандаа очиж ажиллах тала удирдлагаас өгсөн үүрэг даалгаврыг биелүүлээгүй нь Төрийн албаны тухай хуулийн 3******* дуга зүйлийн 3*******.1.16-д нийцээгүй байна.

5. Дүгнэлтийн 11.6-д “... тооцоо нийлэх уулзалтад ирээгүй ...” гэх үндэслэлийн тухайд,

Нийслэл дэх Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн 2023 оны 9 дүгээр сын 20-ны өдрийн 128/ШШ2023/0*******0******* дуга шийдвэрээр нэхэмжлэгч Б.Б*******ын ггасан нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж, Үндсэн хуулийн цэцийн Тамгын газрын дга Д.Б ггасан 2023 оны 0******* дуга сын 1*******-ны өдрийн 4*******дугатай захирамжийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэгч Б.Б*******ыг урьд эрхэлж байсан ажилд эгүүлэн тогтоож, ажилгүй байсан хугацааны цалинг ггуулан эрүүл мэндийн даатгал болон нийгмийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн төлүүлэхээр шийдвэрлэжээ. (2 дуга хавтаст хэргийн 24-43 дахь тал)

            Ажлын хэсгийн дүгнэлтэд “Нийслэл дэх Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн 2023 оны 9 дүгээр сын 20-ны өдрийн 128ШШ2023/0*******0******* дуга шүүхийн шийдвэрээр ажлаас хууль буса халагдсан болохыг тогтоож нөхөн олговор олгохоор тогтоосон боловч түүнийг биелүүлэхэд талууд хамтч ажиллах, тооцоо нийлэх зайлшгүй шадлагатай байса байтал 2024 оны ******* дуга сын 1-ний өдөр хүртэлх хугацаанд Тамгын газрын дга Д.Б, захиргаа удирдлагын хэлтсийн дга Г.Д, ахлах нягтлан бодогч Б.Э*******, хүний нөөцийн ахлах мэргэжилтэн Д.Д ныг уулзаж ярилцаха дуудахад ирээгүй, тооцоо нийлэх уулзалтад оролцоогүй байна гэжээ. (1 дүгээр хавтаст хэргийн 120 дахь тал)

            Дээрх шүүхийн шийдвэрийг биелүүлэх, түүнтэй холбоотой ажиллагаа нь Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх тухай хуулийн хүрээнд тухайлан зохицуулагдана.

Мгаан бүхий энэ тохиолдолд хиуцагч нь нэхэмжлэгчийг төрийн албан хаагчийн ажлын үндсэн чиг үүрэгт хамаалгүй асуудла буюу өмнө ажлаас халсан шийдвэрт холбогдох шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэлтэй холбоотой асуудла дуудахад ирээгүй, тооцоо нийлээгүй гэх үндэслэлийг сахилгын шийтгэл ногдуулах үндэслэл болгосон нь Захиргааны ерөнхий хуулийн 4 дүгээр зүйлийн 4.2.1.-д “хуульд үндэслэх”, 4.2.5.-д “зорилгодоо нийцсэн, бодит нөхцөлд тохирсон, шийдвэр нь үндэслэл бүхий байх” зчимд нийцэхгүй байна.

Иймд мгаан бүхий дүгнэлтийн 11.6-т дурдсан зөрчилд нэхэмжлэгчийг буруутгах үндэслэлгүй гэж дүгнэв.

Дээрх нөхцөлөөс дүгнэхэд, захиргааны байгууллагаас ггаж буй аливаа шийдвэр нь бүхэлдээ хууль ёсны байх буюу хуульд нийцсэн байх шадлага тавигддаг бөгөөд мгаан бүхий ажлын хэсгийн дүгнэлтээр нэхэмжлэгч Б.Б*******ыг хэд хэдэн үндэслэлээр сахилгын зөрчил ггасан гэж дүгнэхдээ захиргааны байгууллага тухайн зөрчил тус бүрт хамаах бодит нөхцөл байдлыг бүрэн тогтоож, үндэслэлийг нийвчлан шинжлэн судалж, нотлох бимтыг цуглуулж, үнэлэх ажиллагааг бүрэн гүйцэт хэрэгжүүлээгүй буруутай байна.

Иймд мгаан бүхий ажлын хэсгийн 2024 оны ******* дуга сын 30-ны өдрийн дүгнэлт нь Захиргааны ерөнхий хуулийн 4 дүгээр зүйлийн 4.2.1.-д “хуульд үндэслэх”, 4.2.5.-д “зорилгодоо нийцсэн, бодит нөхцөлд тохирсон, шийдвэр нь үндэслэл бүхий байх”, 24 дүгээр зүйлийн 24.1. дэх хэсэгт "Захиргааны байгууллага захиргааны шийдвэр ггах ажиллагаанд хамаах бодит нөхцөл байдлыг тогтооно.", 24.4. дэх хэсэгт “Тухайн захиргааны шийдвэр ггах ажиллагаанд хамаалтай тохиолдол бүрийн үндэслэлийг захиргааны байгууллага нийвчлан шинжлэн судлах үүрэгтэй бөгөөд оролцогчийн хувьд ач холбогдол бүхий нөхцөл байдлыг тогтооно.” гэж заасан зчим, зохицуулалтад нийцээгүй, хууль бус байх бөгөөд энэхүү дүгнэлтийн улмаас нэхэмжлэгчийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхол хөндөгдсөн гэж үзэх үндэслэлтэй.

2. Монгол Улсын Үнсэн хуулийн цэцийн Тамгын газрын дгын 2024 оны 8 дуга сын 13-ны өдрийн “Б.Б*******д сахилгын шийтгэл ногдуулах тухай” 3******* дугатай захирамжийг хүчингүй болгуулах, урьд эрхэлж байсан ажилд эгүүлэн тогтоолгох, ажилгүй байсан хугацааны цалинг ггуулах, эрүүл мэндийн даатгал болон нийгмийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн төлүүлэх шадлагын тухайд

2.1. Үндсэн хуулийн цэцийн Тамгын газрын дгын 2024 оны 8 дуга сын 13-ны өдрийн “Б.Б*******д сахилгын шийтгэл ногдуулах тухай” 3******* дуга захирамжа Монгол Улсын Цэцийн тухай хуулийн ******* дуга зүйлийн 1 дэх хэсэг, Төрийн албаны тухай хуулийн 48 дуга зүйлийн 48.1.4 дэх заалт, Захиргааны ерөнхий хуулийн 40 дүгээр зүйл, Монгол Улсын Сайд, Засгийн газрын хэрэг эрхлэх газрын дга, Төрийн албаны зөвлөлийн дгын 36/32 дуга хамтсан тушаала батлагдсан “Төрийн жинхэнэ албан хаагчид сахилгын шийтгэл ногдуулах, түүнд гомдол ггах журам”-ын 1.3, 1.5, 1.6, 3.1, 3.6, 6.1, 9.2 дахь хэсэг, Монгол Улсын Үндсэн хуулийн цэцийн Тамгын газрын дгын 2024 оны 1******* дуга захирамжа байгуулагдсан ажлын хэсгийн 2024 оны ******* дуга сын 30-ны өдрийн дүгнэлтийг үндэслэн Монгол Улсын Үндсэн хуулийн цэцийн Тамгын газрын Ёслол, гадаад хилцааны хэлтсийн референт Б.Б******* Төрийн албаны тухай хуулийн 3******* дуга зүйлийн 3*******.1.6, 3*******.1.*******, 3*******.1.13, 3*******.1.1*******дахь заалтыг зөрчиж төрийн албан хаагчийн нийтлэг үүргийг удаа даа биелүүлээгүй нь Монгол Улсын Үндсэн хуулийн цэцийн Тамгын газрын дгын 2024 оны 1******* дуга захирамжа байгуулагдсан ажлын хэсгийн 2024 оны ******* дуга сын 30-ны өдрийн дүгнэлтээр тогтоогдсон тул түүнийг 2024 оны 8 дуга сын 13-ны өдрөөр тасалб болгон төрийн албанаас халах сахилгын шийтгэл ногдуулжээ. (1 дүгээр хавтаст хэргийн 123 дахь тал)

2.2. Төрийн албаны тухай хуулийн 48 дуга зүйлийн  48.1. дэх хэсэгт “Хуульд өөрөөр заагаагүй бол энэ хуулийн 3*******, 39 дүгээр зүйлд заасныг зөрчсөн, албан үүргээ биелүүлээгүй болон энэ хуульд заасан бусад тохиолдолд тухайн зөрчлийн шинж байдал, түүнийг анх буюу давтан үйлдсэнийг нь хгалзан төрийн үйлчилгээний албан хаагчаас бусад албан хаагчид даах сахилгын шийтгэлийн аль тохирохыг ногдуулна: ...”, 48.1.4.-т “төрийн албанаас халах” гэж заасна хиуцагч Үндсэн хуулийн цэцийн Тамгын газрын дга мгаан бүхий 3******* дуга захирамжа нэхэмжлэгч Б.Б*******ыг ажлаас халах сахилгын шийтгэл ногдуулахдаа тухайн зөрчлийн шинж байдал, түүнийг анх буюу давтан үйлдсэн эсэхийг хгалзан үзэхээр зохицуулсан.

2.3. Төрийн жинхэнэ албан хаагчид сахилгын шийтгэл ногдуулах, түүнд гомдол ггах журмын 3.2-т “Эрх бүхий албан тушаалтан энэ журмын 3.2-т заасны дагуу сахилгын шийтгэл ногдуулахдаа тухайн албан хаагчийг хьяалсан нэгжийн удирдлагын санал, тухайн зөрчлийн шинж байдал, мөн журмын 3.3-т заасан нөхцөл байдал болон хүндрүүлэх, хөнгөрүүлэх нөхцөл байдал, албан хаагчийн ажлын гүйцэтгэл, үр дүнг хгалзан энэ журмын 1.5.1-1.5.4-т заасан сахилгын шийтгэлийн аль нэгийг ногдуулна.”, 3.3.-т Сахилгын шийтгэл ногдуулахдаа даах нөхцөл байдлыг хгалзаж үзнэ: 3.3.1.-д “ зөрчил ггасан нөхцөл байдал, үр дагав”, 3.3.2.-т “гэм буруугийн санаатай болон болгоомжгүй хэлбэр”, 3.3.3.-т “албан хаагчийн албан тушаалын тодорхойлолтод заасан ажил үүрэг болон түүний үйлдэл, эс үйлдэхүйн хоорондын хамаал”, 3.3.4.-т “ бусад албан хаагч болон нийгэмд үзүүлэх сөрөг нөлөөлөл”, 3.3.5.-т “өмнө нь зөрчил ггаж байсан эсэх”, 3.3.6.-д “ггасан зөрчилдөө дүгнэлт хийж, ухамсласан байдал”, 3.3.*******.-д “зөрчлийн улмаас учирсан хор уршгийг илгах га хэмжээ авсан эсэх”, 3.4.-т “Сахилгын шийтгэлийг хүндрүүлэх нөхцөл байдалд дор дурдсан тохиолдол хамана: ..., 3.5.-д Сахилгын шийтгэлийг хөнгөрүүлэх нөхцөл байдалд дор дурдсан тохиолдол хамана: ...” гэж заасан байна.

2.4. Мөн Төрийн албаны тухай хуулийн дуга зүйлийн .1.1.-д “энэ хуульд зааснаас бусад үндэслэлээр төрийн албанаас чөлөөлөгдөхгүй, халагдахгүй байх” гэж заасан бөгөөд энэ хэргийн тухайд, нэхэмжлэгч Б.Б*******ын ггасан гэх сахилгын зөрчлүүд, түүний шинж байдал, үр дагав нь түүнийг албан тушаалаас халах сахилгын шийтгэлтэй тохироогүй буюу захиргааны байгууллагын шийдвэр бодит нөхцөлд тохирсон, үндэслэл бүхий байх шадлагад нийцээгүй байна.

2.5. Шүүхээс мгаан бүхий 3******* дуга захирамжийн үндэслэл болсон Ажлын хэсгийн 2024 оны ******* дуга сын 30-ны өдрийн дүгнэлтийг хууль бус хэмээн дүгнэсэн тул уг дүгнэлтийг үндэслэн гсан 3******* дуга захирамж хууль бус болох үр дагавтай.

2.6. Иймд дээрх үндэслэлээр Үнсэн хуулийн цэцийн Тамгын газрын дгын 2024 оны 8 дуга сын 13-ны өдрийн “Б.Б*******д сахилгын шийтгэл ногдуулах тухай” 3******* дугатай захирамжийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэгч Б.Б*******ыг урьд эрхэлж байсан ажилд эгүүлэн тогтоохыг хиуцагчид даалгах үндэслэлтэй гэж дүгнэв.

2.*******. Түүнчлэн Төрийн албаны тухай хуулийн 41 дүгээр зүйлийн 41.3 дахь хэсэгт “Төрийн албан хаагчийн хөдөлмөрийн хилцаатай холбоотой, энэ хуули зохицуулаагүй бусад асуудлыг Хөдөлмөрийн тухай хуули нийвчлан зохицуулна.”, Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 12******* дуга зүйлийн 12*******.1 дэх хэсэгт “Хөдөлмөр эрхлэлтийн хилцаа нь үндэслэлгүйгээр цуцлагдсан ажилтныг эрх бүхий байгууллагын шийдвэрээр ажлын байранд нь эгүүлэн тогтоосон бол түүнд урьд нь эрхэлж байсан ажлыг нь гүйцэтгүүлж эхлүүлэх хүртэл хугацаанд өмнө нь авч байсан дундаж цалин хөлстэй тэнцэх хэмжээний олговрыг ажил олгогч нөхөн олгоно.” гэж заасна нэхэмжлэгч Б.Б*******ыг энэхүү шүүхийн шийдвэрийн дагуу урьд нь эрхэлж албан тушаалд эгүүлэн томилох хүртэл хугацаанд өмнө нь авч байсан дундаж цалин хөлстэй тэнцэх хэмжээний олговрыг ажил олгогч тооцоолон нөхөн олгох, эрүүл мэндийн даатгал болон нийгмийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн төлөх нь зүйтэй.

 3. Нэхэмжлэгчийн 2023 оны биеэр эдэлж чадаагүй ээлжийн амралтын цалин хөлсөнд 1,, төгрөг, 2024 оны биеэр эдэлсэн 18 хоногийн амралтын цалин хөлсөнд 2,*******,*******төгрөг ггуулах шадлагын тухайд

3.1. Нэхэмжлэгчээс 2025 оны 8 дуга сын 13-ны өдөр ггасан нэхэмжлэлийн ихэсгэсэн шадлагадаа “ ... 2023 оны биеэр эдэлж чадаагүй ээлжийн амралтын цалин хөлсөнд 3.******* төгрөг, 2024 оны биеэр эдэлсэн 18 хоногийн амралтын цалин хөлсөнд 2,2*******6,6**************төгрөг ггуулах” гэж тодорхойлсон боловч шүүх хуралдаанд дээрх шадлагад хамаах мөнгөн дүнг өөрчлөн 2023 онд хамаах мөнгөн дүнг 1,, төгрөг /нэмж ггуулаха/, 2024 онд хамаах мөнгөн дүнг 2,*******,*******төгрөгийг нэхэмжилж байгаа тала тайлб ггасан.

3.2. Нэхэмжлэгчийн тухайд, Төрийн албаны тухай хуулийн 41 дүгээр зүйлийн 41.3, 12******* дуга зүйлийн 12*******.1 дэх хэсэгт заасна урьд нь эрхэлж байсан ажлыг нь гүйцэтгүүлж эхлүүлэх хүртэл хугацаанд өмнө нь авч байсан дундаж цалин хөлстэй тэнцэх хэмжээний олговрыг ажил олгогч нөхөн олгохоор байна.

3.3. Мөн Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын сайдын 2021 оны 12 дуга сын 06-ны өдрийн А/192 дуга тушаалын хавсралта баталсан Дундаж цалин хөлс тодорхойлох журмын 1.3-т заасна Ажилтны цалин хөлсний бүрэлдэхүүнд Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 101.1-д заасан үндсэн цалин, нэмэл, нэмэл хөлс, ээлжийн амралтын цалин, шагнал урамшуулал орно., 2.3-т Хөдөлмөрийн тухай хуульд заасны дагуу ажилтанд олгох даах олговор, тэтгэмжийг тооцох дундаж цалин хөлсийг тодорхойлохдоо тухайн ажилтны сүүлийн 3 сын цалин хөлсөөр тооцно: 2.3.5.-т “хөдөлмөр эрхлэлтийн хилцаа нь үндэслэлгүйгээр цуцлагдсан ажилтныг эрх бүхий байгууллагын шийдвэрээр ажлын байранд нь эгүүлэн тогтоосон тохиолдолд түүнд урьд нь эрхэлж байсан ажлыг нь гүйцэтгүүлж эхлүүлэх хүртэл хугацаанд олгох олговор”, гэж зааснаас үзвэл нэхэмжлэгчийг ажлаас халсан шийдвэр хууль бус болохыг тогтоож, урьд эрхэлж байсан албан тушаалд томилохыг даалгаж шийдвэрлэснээрээ Хөдөлмөрийн тухай хуульд заасны дагуу нэхэмжлэгчид өмнө нь авч байсан дундаж цалин хөлстэй тэнцэх хэмжээний олговрыг ажил олгогчоос ггуулаха зохицуулсан тул 2024 оны ээлжийн амралтын цалинг тусад нь тооцож олгох хууль зүйн үндэслэлгүй.

3.4. Өөрөөр хэлбэл, нэхэмжлэгчид олгохоор тусгаж буй ажилгүй байсан хугацааны нөхөн олговрыг ажилтны сүүлийн 3 сын цалин хөлсөөр тооцож дундаж цалин хөлсийг тодорхойлохоор зохицуулсан, цалин хөлсний бүрэлдэхүүн хэсэгт ээлжийн амралтын цалин орж тооцогдохоор байх тул нэгэнт ажилгүй байсан хугацааны нөхөн олговрыг олгохоор шийдвэрлэж буй энэ тохиолдолд ээлжийн амралтын цалинг дахин тооцож олгох боломжгүй.

3.5. Нэхэмжлэгчийн 2023 оны ээлжийн амралтын цалин 1,, төгрөг /нэмж/ ггуулах шадлын тухайд, тус шүүхийн 2023 оны 9 дүгээр сын 20-ны өдрийн 128/ШШ2023/0*******0******* дуга шийдвэрээр Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 12******* дуга зүйлийн 12*******.1 дэх хэсэгт заасна нэхэмжлэгч Б.Б*******ыг урьд эрхэлж байсан ажлыг нь гүйцэтгүүлж эхлүүлэх хүртэл хугацаанд өмнө нь авч байсан дундаж цалин хөлстэй тэнцэх хэмжээний олговрыг ажил олгогч тооцоолон нөхөн төлөхөөр шийдвэрлэсэн, энэхүү шүүхийн шийдвэр хүчин төгөлдөр бөгөөд заавал биелэх шинжтэй тул мөн дээрх үндэслэлээр 2023 онд хамаах ээлжийн амралтын цалинг олгох үндэслэлгүй гэж үзлээ. (4 дүгээр хавтаст хэргийн 25 дахь тал)

3.6. Түүнчлэн нэхэмжлэгч нь дээрх 128/ШШ2023/0*******0******* дуга шүүхийн шийдвэрийн гүйцэтгэл, түүний биелэлттэй холбогдуулан Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх тухай хуульд заасан зохицуулалтын хүрээнд хьяалах байгууллага, албан тушаалтанд хандах боломжтой болохыг тэмдэглэв.

3.*******. Иймд шүүх бүрэлдэхүүн дээрх үндэслэлээр нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийн шадлагын зим хэсгийг хангаж, үлдсэнийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэлээ.

Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 10*******дуга зүйлийн 106.1, 106.3, 106.3.1, 106.3.4, 106.3.13 дэх заалтыг тус тус удирдлага болгон  

ТОГТООХ нь:

   1. Төрийн албаны тухай хуулийн 48 дуга зүйлийн 48.1, 48.1.4., дуга зүйлийн .1.1, Захиргааны ерөнхий хуулийн 4 дүгээр зүйлийн 4.2.1, 4.2.5, 24 дүгээр зүйлийн 24.1, 24.4, Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 12******* дуга зүйлийн 12*******.1 дэх хэсэгт заасныг бимтлан нэхэмжлэгч Б.Б*******ын нэхэмжлэлийн шадлагын зим хэсгийг хангаж, Монгол Улсын Үндсэн хуулийн цэцийн Тамгын газрын дгын захирамжа байгуулагдсан ажлын хэсгийн 2024 оны ******* дуга сын 30-ны өдрийн дүгнэлт, Монгол Улсын Үнсэн хуулийн цэцийн Тамгын газрын дгын 2024 оны 8 дуга сын 13-ны өдрийн “Б.Б*******д сахилгын шийтгэл ногдуулах тухай” 3******* дугатай захирамжийг хүчингүй болгож, Б.Б*******ыг урьд эрхэлж байсан албан тушаалд эгүүлэн тогтоож, ажилгүй байсан хугацааны дундаж цалин хөлстэй тэнцэх олговрыг олгож, эрүүл мэндийн даатгал болон нийгмийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн төлөхийг хиуцагчид даалгаж, нэхэмжлэлийн үлдсэн “2023 оны биеэр эдэлж чадаагүй ээлжийн амралтын цалин хөлсөнд 1,, төгрөг, 2024 оны биеэр эдэлсэн 18 хоногийн амралтын цалин хөлсөнд 2,*******,*******төгрөг ггуулах” шадлагыг хэрэгсэхгүй болгосугай.

2. Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 4******* дуга зүйлийн 4*******.2, 48 зүйлийн 48.1-д заасна нэхэмжлэгчийн улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн *******02 /далан мянга хоёр зуу/ төгрөгийг улсын орлогод хэвээр үлдээж, хиуцагч Монгол Улсын Үндсэн хуулийн цэцийн Тамгын газрын дгаас улсын тэмдэгтийн хураамжийн тавих хувь болох 35,1 /гучин таван мянга нэн зуу/ төгрөгийг ггуулж, нэхэмжлэгчид олгосугай.

Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 114 дүгээр зүйлийн 114.1-д заасна хэргийн оролцогч, тэдгээрийн итгэмжлсэн төлөөлөгч, өмгөөлөгч н шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрвөл гдан авсан өдрөөс хойш 14 хоногийн дотор Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд давж заалдах журма гомдол ггах эрхтэй болохыг дурдсугай.

 

 

                   ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ                                Г.ЦЭРЭНДЭЖИД

                                          ШҮҮГЧ                               О.БАТСҮХ

                                          ШҮҮГЧ                                Г.УРАНГУА