МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

 

Нийслэл дэх Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүх хуралдааныг шүүгч Ж.Мөнхдэлгэр даргалж тус шүүхийн шүүх хуралдааны 5 дугаар танхимд нээлттэй хийсэн шүүх хуралдаанаар,

Нэхэмжлэгч: “Т” ХХК,

Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч: Л.Э,

Хариуцагч: Сангийн сайд,

Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч: А.,

Хариуцагч: Худалдан авах ажиллагааны улсын байцаагч Ч.Б*******,

Маргааны төрөл: Худалдан авах ажиллагааны улсын байцаагчийн гаргасан 2025 оны дүгнэлтийг хүчингүй болгуулах, Сангийн сайдыны 2025 оны 05 дугаар сарын 02-ны өдрийн тушаал нь хуульд нийцсэн эсэх талаарх газрын маргааныг хянан хэлэлцэв.

Шүүх хуралдаанд: нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Л.Э, хариуцагч Сангийн сайдын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч А., хариуцагч Ч.Б*******, шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга Б.дарь нар оролцов.

 

ТОДОРХОЙЛОХ нь

1. Нэхэмжлэгч Сангийн сайд, Худалдан авах ажиллагааны улсын байцаагч Ч.Б******* нарт холбогдуулан “Монгол Улсын Сангийн яамны Худалдан авах ажиллагааны улсын байцаагчийн гаргасан 2025 оны дүгнэлтийг хүчингүй болгуулах, Монголын Улсын Сангийн сайдын 2025 оны 05 дугаар сарын 02-ны өдрийн “Тендер шалгаруулалтад оролцох эрхээ хязгаарлуулсан этгээдийн жагсаалтад бүртгэх тухай” тушаалын “Т” ХХК-д холбогдох хэсгийг хүчингүй болгуулах” тухай нэхэмжлэл гаргажээ.
2. Худалдан авах ажиллагааны улсын байцаагчийн 2024 оны 12 дугаар сарын 19-ний өдрийн “Хяналт шалгалт хийх тухай” 13 дугаар хяналтын шалгалтын удирдамж, 2025 оны 01 дүгээр сарын 16-ны өдрийн “Удирдамжийн хугацаа сунгах” 01 дүгээр удирдамжийн дагуу хяналт шалгалт хийж, улмаар Сангийн яамны Худалдан авах ажиллагааны улсын байцаагчийн 2025 оны 02 дугаар сарын 17-ны өдрийн 04 дугаар дүгнэлтээр нэхэмжлэгч “Т” ХХК-тай холбоотойгоор Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах тухай хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.5.1 дэх заалтад заасан нөхцөл үүссэн болохыг тогтоосон байна.
3. Улмаар Сангийн сайдын 2025 оны 05 дугаар сарын 02-ны өдрийн тушаалаар Сангийн яамны Худалдан авах ажиллагааны улсын байцаагчаас 2025 оны 02 дугаар сарын 17-ны өдрийн дүгнэлт гарсан гэх үндэслэлээр нэхэмжлэгч компанийг тендерт оролцох эрхээ хязгаарлуулсан этгээдийн жагсаалтад бүртгэж шийдвэрлэсэн байна.
4. Нэхэмжлэгч “Т” ХХК нь 2025 оны 07 дугаар сарын 04-ний өдөр тус шүүхэд нэхэмжлэл гаргаж, уг нэхэмжлэлд 2025 оны 07 дугаар сарын 09-ний өдрийн 128/ШЗ2025/4595 дугаар шүүгчийн захирамжаар нэхэмжлэлийн бүрдүүлбэр хангуулахаар хугацаа тогтоож, 2025 оны 07 дугаар сарын 18-ны өдөр гаргасан нэхэмжлэлийг Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 54 дүгээр зүйлийн 54.1.3-т зааснаар нэхэмжлэлийг хүлээн авахаас татгалзаж шийдвэрлэсэн.
5. Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн 2025 оны 08 дугаар сарын 14-ний өдрийн 221/ШТ2025/0720 дугаар шүүхийн тогтоолоор дээрх захирамжийг хүчингүй болгосон бөгөөд уг нэхэмжлэлийн хүлээн авахаас татгалзсан материал нь 2025 оны 08 дугаар сарын 21-ний өдөр ирснийг 2025 оны 08 дугаар сарын 22-ны өдрийн 128/ШЗ2025/5479 дугаар шүүгчийн захирамжаар захиргааны хэрэг үүсгэсэн.
6. Нэхэмжлэгч нэхэмжлэлийн шаардлагын үндэслэлдээ: “Манай компани нь 2018 оноос тендерт оролцож 30 гаруй тендерт шалгарч, амжилттай хэрэгжүүлэн ажиллаж байгаа компани билээ. Гэтэл Сангийн яамны Худалдан авах ажиллагааны бодлогын хэлтэс 2024 оны 12 дугаар сарын 20-ны өдрийн тоот албан бичгээр манай компанитай холбогдуулан хяналт шалгалт явуулж байгаа тухай албан мэдэгдэл ирүүлсэн.

Тус мэдэгдлийн дагуу манай компанийг 2025 оны 05 дугаар сарын 02-ны өдөр тендерт оролцох эрхээ хасуулсан этгээдийн бүртгэлд оруулсан талаар ямар нэгэн мэдэгдэл шийдвэр ирээгүй. Харин бидний зүгээс санамсаргүй байдлаар худалдан авах ажиллагааны веб хуудаснаас олж мэдсэн үедээ анх шүүхэд нэхэмжлэл гаргасан. Шүүхэд нэхэмжлэл гаргах үед ямар асуудлаас болж эрхээ хасуулсан этгээдийн бүртгэлд орсон болох талаар мэдээлэлгүй байсан.

Тийм учраас сүүлд оролцсон тендер болох 2024 онд “Э” ТӨҮГ- аас зарласан “А” нэр бүхий ЭҮΤӨΥΓ/20240102154 дугаартай тендерт оролцоход ирүүлсэн албан тоотоор ирүүлсэн мэдэгдлийг шалгасан. Тус мэдэгдэл нь манай компанийг Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах хуулийн 25 дугаар зүйлийн 26.4 дэх хэсэгт заасан үндэслэлээр хасагдсан талаар “Э” ТӨҮГ-ын 2024 оны 9 дүгээр сарын 02-ны өдрийн “Мэдэгдэл хүргүүлэх тухай” № дугаартай албан тоотыг ирүүлсэн. Мэдэгдэлд дурдсан хасагдсан үндэслэл дотор нотариатын гэрчлэлтийн талаарх мэдээллийг шалгахад бүртгэлгүй байсан тул татгалзсан гэсэн байсан.

Үүний дагуу бид дурдсан веб сайтаас өөрийн гэрчлэлт хийлгэсэн материалыг орж шалгахад жагсаалтад 2 нотариатч бүртгэлтэй, нэг нь бүртгэлгүй байсныг олж мэдсэн.

Дээр дурдсан нотариатаар гэрчлүүлсэн зүйл нь БНХАУ-ын үйлдвэрлэгчийн олгосон Хятад, Англи хэл дээрх дээрх үйлдвэрлэгчийн зөвшөөрлийн хуулбар байсан. Уг зөвшөөрлийн бичиг нь БНХАУ-ын Олон улсын Худалдааг дэмжих зөвлөлөөс олгодог, тухайн зөвшөөрлийг жинхэнэ болохыг шалгах веб сайт, QR код бүхий байхад эдгээрийг шалгаж үзэхгүйгээр илт хуурамч баримт бичиг гэж үзэж буй нь үндэслэлгүй.

Хоёр. Сонсох ажиллагааг хэлбэрийн төдий явуулсан тухайд

А. Сонсох ажиллагаа явуулах хугацааны талаар

Захиргааны ерөнхий хуулийн 27 дугаар зүйлийн 27.5 дахь хэсэгт “Сонсох ажиллагаа явуулах хугацаа оролцогчийн тайлбар, санал гаргах боломжийг хангасан байна.” гэж заасан байдаг. Дээрх зохицуулалтын дагуу хариуцагч байгууллага нь гадаадын хуулийн этгээдэд холбогдох шийдвэр гаргах ажиллагааны хувьд сонсох ажиллагааны мэдэгдэл шуудангаар хүрэх, шийдвэр гаргах ажиллагаанд оролцогч гадаадын иргэн, хуулийн этгээд сонсох ажиллагааны дагуу шийдвэр гаргах ажиллагаанд оролцож, тайлбар гаргах боломж олгох хангалттай хугацааг олгох ёстой байдаг. Гэтэл Монгол Улсын Сангийн яамны Худалдан авах ажиллагааны улсын байцаагч Ч.Б******* нь 2024 оны 12 дугаар сарын 20-ны өдрийн “Мэдэгдэл хүргүүлэх тухай” № тоот албан бичгээр сонсох ажиллагааны мэдэгдэл хүргүүлэхдээ 2024 оны 12 дугаар сарын 31-ний дотор шийдвэр гаргах ажиллагаатай холбоотой санал, тайлбараа ирүүлэх хугацаа заасан. Уг албан бичгээ 2024 оны 12 дугаар сарын 25-ны өдөр шууданд хийж, ОХУ-ын Е хотод 2025 оны 01 дүгээр сарын 03-ны өдөр ирсэн гэх шуудангийн тэмдэг дарагдсан байдаг.

Үүнээс үзэхэд хариуцагч захиргааны байгууллага, албан тушаалтан нь Захиргааны ерөнхий хуульд заасан шийдвэр гаргах ажиллагааны журам болох сонсох ажиллагаа, оролцогчийг сонсох, түүнээс тайлбар авах ажиллагааг хэлбэрийн төдий явуулсан, манай компанийн зүгээс уг шийдвэр гаргах ажиллагаанд оролцох, өөрсдийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхол хөндөгдсөн асуудлаар тайлбар, нотлох баримт гаргах боломжоор хангаагүйд гомдолтой байна.

Б. Сонсох ажиллагааны мэдэгдэлд тусгах мэдээллийг тусгаагүй талаар

Түүнчлэн Монгол Улсын Сангийн яамны Худалдан авах ажиллагааны улсын байцаагч Ч.Б******* нь 2024 оны 12 дугаар сарын 20-ны өдрийн “Мэдэгдэл хүргүүлэх тухай” № тоот албан бичгийн хавсралтаар холбогдох материалыг ирүүлсэн гэх боловч Монгол Улсын Сангийн яамны 2024 оны 12 дугаар сарын 19-ний өдрийн “Хяналт шалгалт хийх тухай” №13 дугаар худалдан авах ажиллагааны хяналт шалгалтын удирдамж гэх 2 хуудас баримт, шалгуулагч буюу манай байгууллагын мэдээлэл бүхий 1 хуудас баримт, нийт 3 хуудас баримтаас өөр зүйл ирээгүй. Дээрх баримтуудаас манай компанид холбогдуулан чухам ямар асуудлаар хяналт шалгалт хийгээд байгаа, ямар шийдвэр гаргах гэж байгаа зэрэг нь тодорхойгүй байсан тул бидний зүгээс юунд холбогдуулж тайлбар, санал хүргүүлэх нь тодорхойгүй, ойлгомжгүй байсан болно.

Мөн нэхэмжлэл гаргах хугацааны хувьд Нийслэл дэх Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхэд хугацаандаа нэхэмжлэлээ гаргасан боловч нэхэмжлэлийн бүрдүүлбэр хангаагүй үндэслэлээр 2025 оны 06 дугаар сарын 20-ны өдрийн “Нэхэмжлэлийн бүрдүүлбэр хангаагүйн улмаас нэхэмжлэлийг буцаах тухай” №128/ШЗ2025/4097 дугаар захирамжаар нэхэмжлэлийг буцааж шийдвэрлэсэн. Ийнхүү шийдвэрлэхдээ “Нэхэмжлэл гаргагч “Т” ХХК нь дээрх шүүгчийн захирамжид заасан нэхэмжлэлийн бүрдүүлбэр хангасан тохиолдолд тус шүүхэд хандан 30 хоногийн дотор дахин нэхэмжлэл гаргах эрхтэй болохыг дурдаж байна.” гэжээ. Дээрх захирамжид дурдсан хугацааны дотор дахин нэхэмжлэл гаргаж буй тул нэхэмжлэл гаргах хугацаандаа хандаж буйг дурдаж байна.

Гурав. Урьдчилан шийдвэрлэх ажиллагааны тухайд

А. Монгол Улсын Сангийн яамны Худалдан авах ажиллагааны улсын байцаагчийн гаргасан 2025 оны дүгнэлтийн хувьд:

Монгол Улсын Сангийн яамны Худалдан авах ажиллагааны улсын байцаагч Ч.Б******* нь 2024 оны 12 дугаар сарын 20-ны өдрийн “Мэдэгдэл хүргүүлэх тухай” № тоот албан бичгийн хавсралтаар холбогдох материалыг ирүүлсэн гэх боловч Монгол Улсын Сангийн яамны 2024 оны 12 дугаар сарын 19-ний өдрийн “Хяналт шалгалт хийх тухай” №13 дугаар худалдан авах ажиллагааны хяналт шалгалтын удирдамж гэх 2 хуудас баримт, шалгуулагч буюу манай байгууллагын мэдээлэл бүхий 1 хуудас баримт, нийт 3 хуудас баримтаас өөр зүйл ирээгүй.

Монгол Улсын Сангийн яам, түүний улсын байцаагч нараас ирүүлж буй дээрх баримтууд нь манай компанид тодорхой хугацааны дараа ирсэн хэдий ч ирүүлсэн баримтуудад Монгол Улсын Сангийн яамны Худалдан авах ажиллагааны улсын байцаагчийн гаргасан 2025 оны дүгнэлт эх хувиараа ирээгүй. Иймд эх хувиараа ирээгүй, манай компанийн зүгээс танилцаагүй шийдвэрт гомдол гаргах боломжгүй байсан болно.

Түүнчлэн Монгол Улсын Сангийн яамны Худалдан авах ажиллагааны улсын байцаагчийн гаргасан 2025 оны дүгнэлттэй манай компанийн зүгээс танилцаагүй, ямар үндэслэлээр тухайн дүгнэлт гарсан эсэхийг мэдээгүй хэдий ч тухайн дүгнэлтийн эрх зүйн үйлчлэл аль хэдийн гарч түүнийг үндэслэн манай компанийг эрхээ хязгаарлуулсан этгээдийн бүртгэлд бүртгэсэн шийдвэр гарчээ.

Нөгөөтэйгүүр, Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах тухай хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.10 дахь хэсэгт “Холбогдох этгээд улсын байцаагчийн шийдвэрийг үндэслэлгүй гэж үзвэл гомдлоо ажлын 10 өдрийн дотор худалдан авах ажиллагааны улсын ерөнхий байцаагчид гаргаж болно.” гэж зааснаар улсын ерөнхий байцаагчид гомдол гаргах ажиллагаа нь заавал хийгдэх ажиллагаа биш гэдэг нь харагдаж байна. Өөрөөр хэлбэл, манай компанийн одоо байгаа нөхцөл байдал шиг тухайн дүгнэлтийг гардаж аваагүй, танилцаагүй тохиолдолд шууд шүүхэд хандаж нэхэмжлэл гаргах боломжийг бүрдүүлэх зорилгоор хууль тогтоогч заавал биш “болно” гэх диспозиц хэрэглэсэн гэж үзэж байна.

Иймээс манай компанийн зүгээс Монгол Улсын Сангийн яамны Худалдан авах ажиллагааны улсын байцаагчийн гаргасан 2025 оны дүгнэлтийг урьдчилан шийдвэрлүүлэх журмаар гомдол гаргах бодит нөхцөл байдал бий болоогүй, хуулиар гомдол гаргахгүйгээр шууд шүүхэд нэхэмжлэл гаргах боломж олгосон байх тул ийнхүү шууд шүүхэд нэхэмжлэл гаргаж буй болно.

Б. Монгол Улсын Сангийн сайдын 2025 оны 5 дугаар сарын 02-ны өдрийн № тушаалын хувьд:

Монгол Улсын Сангийн сайдын 2025 оны 5 дугаар сарын 02-ны өдрийн “Тендер шалгаруулалтад оролцох эрхээ хязгаарлуулсан этгээдийн жагсаалтад бүртгэх тухай” № тушаалын хувьд тухайн захиргааны актыг гаргасан байгууллагын дээд шатны захиргааны байгууллагад, эсхүл гомдол хянан шийдвэрлэх чиг үүрэг бүхий захиргааны байгууллага байхгүй учраас шууд шүүхэд нэхэмжлэлээ гаргаж байна. Тодруулбал, Монгол Улсын Засгийн газрын тухай хуулийн 18 дугаар зүйлийн 18.1, 18.4 дэх хэсэг, Монгол Улсын Яамны эрх зүйн байдлын тухай хуулийн 8 дугаар зүйл, Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах тухай хуулийн холбогдох хэсэгт зааснаар гомдол хянан шийдвэрлүүлэх чиг үүрэг бүхий болон дээд шатны захиргааны байгууллага байхгүй байна.

Иймд Монгол Улсын Сангийн яамны Худалдан авах ажиллагааны улсын байцаагчийн гаргасан 2025 оны дүгнэлт, Монгол Улсын Сангийн сайдын 2025 оны 5 дугаар сарын 02-ны өдрийн “Тендер шалгаруулалтад оролцох эрхээ хязгаарлуулсан этгээдийн жагсаалтад бүртгэх тухай” № тушаал зэрэг нь үндэслэлгүй байх тул хүчингүй болгож өгнө үү.” гэжээ.

7. Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Л.Э шүүх хуралдаанд гаргасан нэмэлт тайлбартаа: “... Улсын байцаагчийн дүгнэлтийн тухайд Захиргааны ерөнхий хуульд зааснаар захиргааны байгууллага, албан тушаалтны шийдвэр, үйл ажиллагаа, материаллаг болон формаль эрх зүйн шаардлага гэсэн 2 шаардлагыг хангах ёстой байдаг талаар тусгасан байна. Сангийн яамны улсын байцаагчийн дүгнэлт нь материаллаг болон формаль эрх зүйн шаардлагыг нь аль алиныг нь хангаагүй талаар үндэслэлээ хэлье. 1 дүгээрт нь материаллаг эрх зүйн шаардлагыг хангаагүй байна. Тухайлбал улсын байцаагчид  санал дүгнэлт гаргах эрх зүйн үндэслэл байгаагүй байна. Асуулт хариултын шатан дээр тодрууллаа. Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил үйлчилгээ худалдан авах тухай хуулийн хэдэд заасныг үндэслэл болгож нэхэмжлэгч компанид дүгнэлт гаргаад байгаа юм бэ гэхэд Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил үйлчилгээ худалдан авах тухай хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.5.1 гэж байна. Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил үйлчилгээ худалдан авах тухай хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.5.1-д 2 үндэслэл байгаа. Худалдан авах ажиллагаанд оролцоход оролцогчийн ерөнхий болон чадавхын шаардлага, туршлагыг хангах талаар хуурамч баримт бичиг ирүүлсэн, эсвэл бусад этгээдийн баримт бичгийг өөрчилж тендер ирүүлсэн гэсэн 2 үндэслэлийн аль нэг нь байхад улсын байцаагч дүгнэлт гаргах эрх зүйн үндэслэл нь бий болж байгаа юм. Улсын байцаагч асуулт хариултын шатанд юу гэж тайлбарладаг гэхээр хоёуланг нь барьсан гэж байна. Хоёуланг нь барьсан гэвэл бусад этгээдийн баримт бичгийг өөрчилж манай компанийг тендерт ирүүлсэн гэж дүгнэсэн юм байна. Гэтэл манай компани ямар нэгэн байдлаар бусад этгээдийн баримт бичгийг өөрчилсөн зүйл байхгүй. Бүгд Найрамдах Хятад Ард улсын компанийн үйлдвэрлэгчийн зөвшөөрлийг яг байгаагаар нь тендерийн материалд хүргүүлсэн. Байгаагаар нь хүргүүлсэн гэдгийг хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад үзлэг хийж тогтоосон. 2 дугаарт албан ёсоор энэ баримтыг эх хувиар авчирсан. Эх хувиар авч ирсэн баримт дээрээс зөрөө байхгүйг, энэ баримт тэр чигтээ тендерийн материалд байгааг бүгдээрээ харсан. Тийм учраас бусад этгээдийн баримт бичгийг өөрчилж тендер ирүүлсэн гэдэг энэ үндэслэлээр улсын байцаагч дүгнэлт гаргасан нь үндэслэлгүй. Ерөнхий болон чадавхын шаардлага, туршлагыг хангах талаар хуурамч баримт бичиг ирүүлсэн гэж байна. Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах тухай хуульд зааснаар ерөнхий болон чадавхын шаардлага, туршлагыг хангах шаардлага гэсэн энэ шаардлагуудыг бүгдийг нь нэг бүрчлэн тодорхойлсон байгаа. Тодруулбал, Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил үйлчилгээ худалдан авах тухай хуулийн 7 дугаар зүйлд оролцогчийн ерөнхий шаардлагыг магадлах гээд, 7.1-д дараах нөхцөлийн аль нэг үүссэн бол оролцогчийг ерөнхий шаардлага хангаагүй гэж үзнэ. Үүнд үйлдвэрлэгчийн гэрчилгээтэй холбоотой нөхцөл байхгүй. 10-н нөхцөл байгаа 10-н нөхцөлд нь тийм нөхцөл байхгүй. Чадавхын шаардлага байгаа. Чадавхын шаардлагын талаар Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах тухай хуулийн 15 дугаар зүйлд зохицуулсан байгаа. Хуулийн 15 дугаар зүйл болон 16 дугаар зүйлд чадавхын болон туршлагын шаардлагууд нь дотроо салж байгаа санхүүгийн чадавх, техникийн чадавх болон туршлагын чадавх гэж. Санхүүгийн чадавх гэдэгт юуг хэлээд байна гэхээр харилцагч банкны мэдээлэл, сүүлийн 3 хүртэл жилийн хугацаанд үүсгэн байгуулсан хуулийн дагуу гаргасан санхүүгийн тайлан, бараа, ажил үйлчилгээ, борлуулалтын мэдээлэл сүүлийн 3 жилээр энийг санхүүгийн чадавх гэж байгаа. Манай материалд  санхүүгийн чадавх хангаагүй санхүүгийн чадавхын талаарх баримт дээр бол ямар нэгэн асуудал гараагүй  байгаа юм. Техникийн чадавх болон туршлагын чадавх гэж байгаа юм. Техникийн чадавх, туршлагын талаарх мэдээллийг дараах баримт бичгээр нотолно гээд хуулийн 17 дугаар зүйлийн 17.2.1-д ажил гүйцэтгэх тендерийн шалгаруулалтын хувьд сүүлийн 3 хүртэл жилийн хугацаанд гүйцэтгэсэн ажлын жагсаалт, тэдгээрийн ижил төстэй ажилд өртөх хугацаа, байршил, гэрээний үүргийг гүйцэтгэсэн болохыг нотлох баримт, 17.2.2-т бараа нийлүүлэх үйлчилгээ үзүүлэх тендер шалгаруулалтын хувьд сүүлийн 3 хүртэл жилийн хугацаанд нийлүүлсэн бараа, үзүүлсэн үйлчилгээний жагсаалт, тэдгээрээс ижил төстэй бараа, үйлчилгээний өртөг, хугацаа, байршил, гэрээний үүргийг гүйцэтгэсэн болохыг нотлох баримт, 17.2.3-д гэрээний үүргийн гүйцэтгэлийг хариуцах ажилтны нэр, боловсрол, мэргэжлийн ур чадварын мэдээлэл, 17.2.4-д гэрээний үүргийг гүйцэтгэхтэй холбоотой машин механизм, тоног төхөөрөмж, үйлдвэрлэлийн байрны мэдээлэл, 17.2.5-д энэ хуулийн 13 дугаар зүйлд заасан нотлох баримт, загвар, дээж гэж байгаа юм. Энэ шаардлагуудыг юу гэж үзээд байна гэвэл техникийн чадавх болон туршлагын шаардлагыг хэлээд байгаа юм. Манай компанийн ирүүлсэн баримт дээр туршлага болон ерөнхий чадавхын шаардлагатай холбоотой баримт хамааралгүй байгаад байгаа юм. Хуурамч баримт ирсэн гэсэн баримт байхгүй  байхад улсын байцаагч, оролцогчийн ерөнхий болон чадавхын шаардлага, туршлагыг хангах талаар хуурамч баримт бичиг ирүүлсэн гээд байгаа юм. Хуурамч баримт бичгийн хүрээнд энэ 3-аар л хязгаарлагдаж байгаа. Энэ 3-ыг Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил үйлчилгээ худалдан авах тухай хуулийн зохицуулалтад энэ чадавхад юу хамаарах юм гэдэг нь тодорхой байна. Ямар нэгэн байдлаар үйлдвэрлэгчийн зөвшөөрөл гэдэг зүйл байхгүй. Хуульд заагаагүй байхад улсын байцаагч энэ үндэслэлээр би дүгнэлт гаргасан гэж үзэж байгаа нь эрх зүйн үндэслэлтэй байх шаардлагыг хангахгүй байна. Хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.5.1-д заасан үндэслэлээр дүгнэлт гаргахад үйлдвэрлэгчийн зөвшөөрөл нь хуурамч юм уу, эсвэл нотариатын үйлдэл хуурамч юм уу гэдэгт улсын байцаагч дүгнэлт хийгээгүй. Улсын байцаагч дүгнэлт хийх ёстой асуудал байгаа. Улсын байцаагч хуурамч баримт бичиг гэдгээ ойлгоогүй. Хуурамч баримт бичиг гэдгийг санаагаараа тайлбарлаад энийг нь хуурамч, энийг нь хуурамч биш гээд субьектив үнэлэмжээр тогтоох боломжгүй. Эрүүгийн хуулийн 23 дугаар зүйлийн 23.2-т хуурамч баримт бичиг үйлдэх, ашиглах гээд гэмт хэрэг байгаа. Эрүүгийн хуулийн 23 дугаар зүйлийн 23.2.1-д тусгай зөвшөөрөл, эрх олгосон, үүргээс чөлөөлсөн баримт бичиг, тамга тэмдэг, хэвлэмэл маягт, иргэний албаны жолоодох эрхийн үнэмлэх, боловсролын үнэмлэх, диплом, гадаад паспорт, төрийн шагнал, хүний хувийн байдлыг тодруулсан, гэрчилсэн эдийн, эдийн бус баялгийг эзэмших, ашиглах, захиран зарцуулах эрхийг тодорхойлсон баримт бичгийг хуурамчаар үйлдсэн тохиолдолд хуурамч баримт бичиг үйлдсэн гэж үздэг. Сангийн яамны улсын байцаагчийн зүгээс манай үйлдвэрлэгчийн тусгай зөвшөөрөл хуурамч байна уу, үгүй юү гэдгийг шалгаагүй харин хуулбарласан хуулбар хувь нь үнэн зөв гэдэг байдлаар гэрчилсэн нотариатын үйлдлийг хуурамч байна гэж тооцож тендерийн баримт бичигт заасан баримтыг хуурамч гэж үзээд байгаа нь үндэслэлгүй. Сангийн яамны улсын байцаагч  хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.5.1-ийг хэрэглэхдээ хууль хэрэглээний алдаа гаргасан. Хуурамч баримт бичигт ямар баримт бичиг хамаарах гэдгийг тогтоох ёстой байтал энэ ажиллагааг хийгээгүй. Ийм учраас улсын байцаагчийн дүгнэлт материаллаг эрх зүйн хувьд эрх зүйн үндэслэлгүй байна. Дараагийн асуудал нь формаль эрх зүйн шаардлагыг хангаагүй байна. Яагаад формаль эрх зүйн шаардлагыг хангаагүй байна гэвэл тухайн улсын байцаагч манай хуулийн этгээдийг гадаадын хуулийн этгээд гэдгийг мэдэж байсан, мэдэх боломжтой байсан. Гадаадын хуулийн этгээдээс  сонсох ажиллагаа явуулахдаа сонсох ажиллагааны арга хэлбэрүүдийг захиргааны байгууллага өөрөө сонгож явуулах бүрэн боломж байгаа. Тухайлбал Сангийн сайдын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч хэлж байна. Захиргааны ерөнхий хуулийн 27 дугаар зүйлийн 27.4-д оролцогчид биш захиргааны байгууллагад буюу та нарт үүрэг болгосон зохицуулалт байгаа. Өөрөөр хэлбэл сонсох ажиллагааг дараах хэлбэрээр явуулна гэж байгаа юм. Олон этгээд байвал сонсгол зохион байгуулна, саналыг бичгээр ав гэж байгаа юм. Монгол Улсын нутаг дэвсгэрт байгаа хуулийн этгээд бичгээр авбал хурдан авах боломжтой. Дараа нь биечлэн уулзах, утсаар санал авах, цахим хэлбэрээр санал авах, төлөөлөгчөөр дамжуулан санал авах зэрэг хэлбэрийг тогтоогоод авах бүрэн боломж байсан. Олон боломж байхад зөвхөн саналыг бичгээр авах хэлбэрийг сонгоод өөр улсад байгаа хуулийн этгээд рүү шуудан явуулж байгаа. Олон улсын шуудан учраас тодорхой хугацаа авна. Тодорхой хугацаа шаардагдах ажиллагаанд богино хугацаа тогтоож өгсөн. 14 хоног ч хүрэхгүй хугацаа тогтоож өгсөн. Шүүх хуралдаан хойшлохдоо 14 хоногоор хойшилдог байхад яагаад Сангийн яамны улсын байцаагч оролцогчоос санал дүгнэлтийг  бичгээр санал авахдаа яагаад 11 хоногийн хугацаа тогтоож байгаа гэдэг асуудал яригдаж байна. Утсаар санал авах, цахим хэлбэрээр санал авах төлөөлөгчөөр дамжуулан санал авах гэсэн 3-н хэлбэрийг сонгох боломж байхад сонгохгүйгээр зөвхөн бичгээр санал авах хэлбэрийг сонгоод явуулсан байна. Бичгээр санал авах хэлбэрийг сонгосон нь сонсох ажиллагааг  үр дүнтэй, үр нөлөөтэй, зорилгод нийцүүлж хэрэглэсэн гэж үзэх боломжгүй байна. Захиргааны ерөнхий хуулийн 24 дүгээр зүйлд заасан нөхцөл байдлыг тогтоох арга хэмжээг  аваагүй, захиргааны байгууллага захиргааны шийдвэр гаргах ажиллагаанд хамаарах бодит нөхцөл байдлыг тогтоох үүргийг Захиргааны ерөнхий хуулийн 24 дүгээр зүйлийн 24.1-д захиргааны байгууллага, албан тушаалтанд үүрэг болгосон. Энэ үүрэг  улсын байцаагчид байгаа. Тухайн хуулийн 24.2-т энэ хуулийн 24.1-д заасан бодит нөхцөл байдлыг тогтооход ач холбогдол бүхий шаардлагатай ажиллагаа хийх, нотлох баримтыг цуглуулах, үнэлэх үүргийг захиргааны байгууллага хүлээнэ байгаа. Захиргааны байгууллага зөвхөн оролцогчийн тайлбарыг хүлээх биш, энэ баримт бичиг хуурамч байж болох уу гэдэгтэй холбоотой бусад нотлох баримтыг өөрөө заавал бүрдүүлэх ёстой байсан. Тэр үүрэг нь Захиргааны ерөнхий хуулиар улсын байцаагчид байна. Улсын байцаагчид өгсөн байгаа баримтуудад манай үйлдвэрлэгчийн албан ёсны зөвшөөрөл, эх хувиараа болон хуулбар хувиараа байгаа. Сканердаад өгсөн баримтад кю ар код байгаа. Кю ар код нь бодит нөхцөл байдлыг тогтоохтой холбоотой нотлох баримт улсын байцаагчид очсон гэж үзэж болно. Үйлдвэрлэгчийн зөвшөөрөл очсон байхад үйлдвэрлэгчийн зөвшөөрөл дээр байгаа кю ар кодыг уншуулахад  энэ үнэн зөв үү, хуурамч уу, үгүй юү, эс үгүй бол өөр хуулийн этгээдийн баримтын нэрийг нь өөрчлөөд хуурамч баримт болгосон уу гэдгийг тогтоох боломжтой байсан. Өөрт байгаа нотлох баримтыг улсын байцаагч үнэлээгүй. Үнэлсэн бол кю ар кодыг уншуулаад үзлэгээр тогтоосон шиг үйлдвэрлэгчийн зөвшөөрөл байна гэдгийг тогтоох боломжтой байсан. Улсын байцаагч кю ар кодыг шалгасан бол би дүгнэлтдээ бичих байсан. Дүгнэлтээ бичээгүй учраас шалгаагүй юм шиг байна. Анзаарч хараагүй, шүүх дээр ирээд харлаа гэдэг тайлбар хийж байна. Улсын байцаагч дүгнэлт гаргахдаа өөрт цугларсан нотлох баримтуудыг үнэлээгүй гэдэг нь харагдаж байна. Улсын байцаагч Захиргааны ерөнхий хуулийн 24 дүгээр зүйлийн 24.1-д заасан үүргээ биелүүлээгүй, шийдвэр гаргах ажиллагааны журмыг зөрчсөн байна. Сангийн яамны улсын байцаагч хариу тайлбар гаргахдаа хэлж байна. Засгийн газрын 2024 оны сарын 10-ны өдрийн 147 дугаар тогтоолын хавсралтаар батлагдсан улсын байцаагчийн дүрмийн 5.5-д заасан үүргээ биелүүлээгүй гэж манай компанийг буруутгасан. 5.5-д хяналт шалгалтад хамрагдаж байгаа этгээд Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах тухай хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.5-д заасан нөхцөл үүсээгүй гэж үзвэл энэ тухай үндэслэл, тайлбарыг гаргаж гэж байгаа юм. Өөрөөр хэлбэл манайх өөрөө үндэслэл тайлбараа гаргана, бичгээр, түүнтэй холбоотой нотлох баримтыг өөрөө гаргаж өгөх үүрэгтэй гэж байгаа юм. Тайлбар гаргаж байгаа бол тэр тайлбартай холбоотой л нотлох баримтаа гаргаж өг. Тайлбартай холбоогүй нотлох баримтыг захиргааны байгууллагын өмнөөс нөхцөл байдлыг нь тогтоох ажлыг оролцогч хийх энэ үүргийг хуулийн зохицуулалт, журмын зохицуулалтаар олгоогүй. Тайлбар гаргахтай холбоотойгоор тайлбарын үндэслэл болгож байгаа нотлох баримтыг манайх гаргаж өгөх үүрэгтэй. Бусад асуудлаар Сангийн яамны улсын байцаагч Захиргааны ерөнхий хуулийн шийдвэр гаргах ажиллагааны журмыг зохицуулсан 24, 25, 26, 27-д заасан ажиллагаануудыг хийх үүргээсээ чөлөөлөгдөөгүй, энэ үүргээ хийх ёстой. Үүргээ ухамсарлаад хуулиа биелүүлье гээд сонсох ажиллагаа хийсэн боловч бодит нөхцөл байдлыг тогтоогоогүй. Захиргааны ерөнхий хуулийн 24 дүгээр зүйлд заасан ажиллагааг хийгээгүй. Ийм учраас шийдвэр гаргах ажиллагааны журам зөрчсөн. Зөвхөн хяналт шалгалтад оролцож байгаа этгээдийн хувьд гаргаж буй тайлбартай холбоотой нотлох баримтаа өөрөө гаргаж өгөх үүргийг зохицуулсан зохицуулалт болохоос нөхцөл байдлыг тогтоох захиргааны байгууллагын үүргийг үгүйсгээгүй, чөлөөлөөгүй. Иргэн, хуулийн этгээд захиргааны байгууллагын өмнөөс нотлох баримтыг цуглуулах боломж байхгүй. Ийм үүргийг хуулиар хүлээгээгүй учраас хариу тайлбартаа өгсөн тайлбар үндэслэлгүй гэж үзэж байна. Сангийн яамны улсын байцаагчийн дүгнэлт Захиргааны ерөнхий хуульд заасан формаль эрх зүйн шаардлагыг хангаагүй, мөн тусгайлсан эрх олгосон хууль, тусгайлсан энэ харилцааг зохицуулсан хуульд үндэслэж гараагүй учраас материаллаг эрх зүйн шаардлага хангахгүй байна. Ийм учраас Сангийн яамны улсын байцаагчийн дүгнэлтийг хүчингүй болгож өгнө үү.

... Сангийн сайдын шийдвэрийн тухайд манай маргаан бүхий 2 дахь актыг Захиргааны ерөнхий хуульд заасан формаль болон материаллаг эрх зүйн шаардлагын хүрээнд ярья. Формаль эрх зүйн шаардлага буюу шийдвэр гаргах ажиллагааны журмын талаар захиргааны тусгайлсан нарийвчилсан зохицуулсан хуулиар тодорхойлоогүй бол Захиргааны ерөнхий хуулийг хэрэглэх ёстой. Сангийн сайдын шийдвэрийн тухайд Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил үйлчилгээ худалдан авах тухай хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.8-д зааснаар шийдвэр гаргах ажиллагааны журмыг тодорхой зохицуулсан тусгайлсан журамтай. Тусгайлсан журмыг баримтлах ёстой. Хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.8-д санхүү, төсвийн асуудал эрхэлсэн Засгийн газрын гишүүн, улсын байцаагчийн саналыг хүлээн авснаас хойш ажлын 15 өдрийн дотор аж ахуй эрхлэгчийн тендер шалгаруулалтад оролцох эрхийг хязгаарласан этгээдийн жагсаалтад 3 жилийн хугацаагаар бүртгэх шийдвэрийг гаргана гэж шийдвэр гаргах ажиллагааны тодорхой журмыг зохицуулсан байгаа. Улсын байцаагч 4 дүгээр дүгнэлтээ Сангийн сайдад хүргүүлэх ёстой юм байна. Тухайн саналыг нь хүлээн авснаас хойш 15 өдрийн дотор гаргах ёстой гэсэн байна. Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн дагуу санал хэзээ хүлээж авсан гэдгийг нотлох үүрэг нь хариуцагч талд байгаа. Сангийн сайдын томилсон итгэмжилсэн төлөөлөгч А. хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд хэлсэн тайлбартаа энэ талаар баримт үйлддэггүй, ямар нэгэн байдлаар нотолж чадахгүй байна гэж хэлж байгаа. Саналыг хэзээ хүлээн авсан гэдгийг тодруулах үүднээс асуултыг асуусан. Улсын байцаагч Яамны байранд ажилладаг юм байна. Дүгнэлтээ өгч авахад ямар нэгэн байдлаар хоног хугацаа алдах боломжгүй гэсэн үг. Сангийн яам хэдэн давхрыг би мэдэхгүй байна. Хэдэн ч давхар байна дээшээ доошоо гаргаад өгөх боломж байна. Улсын байцаагч дүгнэлтээ хүргүүлээд хүлээж авах хугацаа 1 хоногоос хэтрэх үндэслэл байхгүй. Нэг ажлын байранд ажиллаж байгаа учраас олон хоногоор хэтрүүлсэн бол улсын байцаагчийн хариуцлага алдсан үйлдэл болно. Дүгнэлтийг хэзээ хүлээж авсан гэдэг нь нотлох боломжгүй. 30 хоног дотроо очсон гэж байгаа юм. Яагаад 30 хоног дотроо очсон гэж үзвэл үндэслэлтэй юм шиг байна. 10 хоногийн дотор гомдол гаргах эрхтэй. Улсын ерөнхий байцаагч нь 20 хоногийн дотор хянадаг юм байна. Тэгээд  бүгдийг нь шууд явуулдаг юм байна. Манай компани гомдол гаргаагүй учраас 10 хоногийн дараагаас шууд очсон байх бүрэн боломж байгаа юм. Сангийн сайдын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн тайлбараас харахад 30 хоногийн дотор очдог гэж байна. 30 хоногийн дотор очих ёстой бол 45 хоногийн дотор шийдвэр гарах үндэслэл бүрдэж байгаа. Хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.8-д заасан саналыг хүлээн авснаас хойш 15 хоногийн дотор шийдвэр гаргах ажиллагааны журам баримтлах ёстой гэж үзнэ. Улсын байцаагчийн 4 дүгээр дүгнэлт 2025 оны 02 дугаар сарын 17-ны өдөр гарсан байгаа. Сангийн сайдын тендер шалгаруулалтад оролцох эрхийг хязгаарлуулсан этгээдийн жагсаалтад бүртгэх тухай тушаал 2025 оны 05 дугаар сарын 02-ны өдөр гарсан. Энэ 2 хоорондоо хэдэн хоногийн зөрөөтэй байна гэхээр 2 сар 14 хоногийн хугацааны дараа гарсан байгаа. Хоногоор тооцвол 74 хоногийн дараа гарсан. Сангийн сайдын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч 30 хоногийн дараа бид нар хүлээж авсан гэж байна. 30 хоногийн дараа хүлээж авсан бол 45 хоногийн дотор гаргах ёстой. Сангийн яамны шийдвэр гаргах эцсийн хугацаа нь 2025 оны 03 дугаар сарын 30-ны өдрийн дотор гарах бүрэн боломжтой байсан. 05 дугаар сарын 02-ны өдөр гарсан. Сангийн сайд шийдвэр гаргах ажиллагааны журмыг зөрчсөн буюу Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил үйлчилгээ худалдан авах тухай хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.8-ыг зөрчсөн байна. Материаллаг эрх зүйн шаардлагыг хангаагүй байна. Яагаад материаллаг эрх зүйн шаардлагыг хангаагүй гэдэг нь маргаан бүхий Сангийн сайдын тушаалаар нотлох баримт шинжлэн судлах шат дээр судалсан эрхээ хязгаарлуулсан этгээдийн жагсаалтыг хавсралт ёсоор баталсугай гэж байгаа юм. Энэ хавсралтад байгаа 2 компаниар Монгол Улсын Сангийн яамны Монгол Улсын хэмжээнд хөтөлж байгаа эрхээ хязгаарлуулсан этгээдийн жагсаалт батлагдаад байгаа юм. Эндээс харахад 2 этгээд байна гэж харагдаад байгаа юм. Нэмсүгэй, оруулсугай гэж байхгүй. Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил үйлчилгээ худалдан авах тухай хуульд 3 жилийн хугацаагаар бүртгэх шийдвэр гаргана гэж байгаа. Сангийн сайд  хавсралтаа батлаад байдаг хуульд болохоор бүртгэ гэсэн байдаг. Бүртгээд нийтэд нь хөтлөөд явъя гэхээр зөвхөн манай 2 компанийг оруулаад баталсан. Энэ тушаалыг хараад Монгол Улсын хэмжээнд тендерт оролцох эрхээ хязгаарлуулсан хоёрхон этгээд байгаа. 1 дэх нь “Т” ХХК, 2 дахь нь хавсралтад байгаа нэг компани гэдэг агуулгаар энэ тушаал ойлгогдож байгаа. Захиргааны ерөнхий хуулийн 47 дугаар зүйлийн 47.1.1-д заасан утга агуулгын хувьд илэрхий алдаа байна. 3 жилийн хугацаагаар бүртгэх шийдвэрийг гаргана гэж байгаа. Хуулийн этгээдийг бүртгэхдээ Сангийн яам хэдэн жилийн хугацаагаар бүртгэж байгаа гэдгээ тодорхой заах ёстой байсан. Хуульд заасан шаардлага байгаа 3 жилийн хугацаагаар бүртгэнэ гэсэн. Сангийн сайдын шийдвэрт хэдэн жилийн хугацаагаар бүртгэж байгаа нь тодорхойгүй, ямар нэгэн хугацаанд бүртгээгүй нь манайд хугацаагүй бүртгэгдсэн юм байна гэдэг ойлголтыг төрүүлж байна. Монгол Улсад цаашдаа тендерт оролцох эрхгүй болсон байна гэдэг ийм ойлголтыг өгч байна. Агуулгаараа захиргааны акт гаргах эрх зүйн үндэслэл байгаагүй юм байна. Энэ шийдвэрийг бодит нөхцөл байдалд биелүүлэх ямар ч боломж байхгүй юм байна. Тендерт оролцох нь Үндсэн хуульд заасан аж ахуйн үйл ажиллагаа эрхлэх үндсэн эрхтэй холбоотой эрх. Эрхээ бид нар хуульд 3 жилийн хугацаагаар хязгаарлуулах  байтал Сангийн сайд ямар ч хугацаагүйгээр хязгаарласан байгаа юм. Агуулгаараа бид нар хугацаагүйгээр энэ жагсаалтад байх юм шиг ойлголтыг төрүүлж байгаа учраас бодит нөхцөл байдалд биелүүлэх боломжгүй алдаанууд гэж үзэж байгаа юм. Энэ алдаанууд байгаа учраас нэхэмжлэлийн шаардлагаа илт хууль бус болохыг тогтоолгох гэж байсан.

Гэхдээ нэхэмжлэгчийн итгэмжилсэн төлөөлөгчийн хувьд хууль бус учраас хүчингүй болгож өгнө үү гэдэг шаардлагыг гаргасан. Шүүх хуралдаан дээр хууль бус алдаа байна гэдгийг шүүгчид сануулаад байгаа нь Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 106 дугаар зүйлийн 106.5-д шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын хүрээнээс хэтэрсэн гэдгийг Улсын дээд шүүхээс 2023 оны 07 дугаар сарын 03-ны өдрийн 30 дугаар хурлын тогтоолоор тайлбарласан байгаа. Захиргааны актыг хүчингүй болгуулах нэхэмжлэлийн шаардлага гаргасан ч гэсэн тухайн актад хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад алдаа илэрвэл шууд тухайн актыг илт хууль бус акт гэж тогтоож болно. Нэхэмжлэлийн шаардлагын хүрээнээс хэтэрсэн гэж үзэхгүй гэж тайлбарласан байгаа. Шүүх энэ актыг шууд илт хууль бус акт гэж тогтоох бүрэн боломжтой гэж харж байгаа. Сангийн яамны итгэмжилсэн төлөөлөгч хариу тайлбар, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд өгсөн тайлбартай нь холбогдуулаад дүгнэлтийн тайлбараа хэлье. Цахимаар зохион байгуулах журам гээд тендер сонгон шалгаруулалтыг цахимаар зохион байгуулах журамд заасны дагуу ирүүлсэн материалын үнэн зөвийг өөрсдөө хариуцах ёстой гэсэн агуулгыг тусгасан байна. Тендерт ямар материал ирүүл гэсэн бэ гэвэл үйлдвэрлэгчийн зөвшөөрлөө ирүүл гэсэн. Манай үйлдвэрлэгчийн зөвшөөрөл хуурамч биш үнэн зөв байсан гэдэг нь хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад нотлогдсон. Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад нотлогдсон учраас манайх цахимаар зохион байгуулах журамд заасан үүргээ хэрэгжүүлээгүй гэж үзэх үндэслэл байхгүй. Журамд заасны дагуу манайх үнэн зөв, бодитой байгаа баримтаа хүргүүлсэн гэдэг нь нотлогдож байгаа. Урьдчилсан шийдвэрлэх ажиллагаа хийгдээгүй. Тийм учраас нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн авахаас татгалзаж өгнө үү гэдэг тайлбарыг гаргасан. Энэ үндэслэлгүй. Тухайн асуудал нь Захиргааны хэргийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхээр нэгэнт тогтоогдсон баримт, тодруулбал Захиргааны хэргийн давж заалдах шатын шүүхийн 2025 оны 08 дугаар сарын 14-ний өдрийн 0720 дугаар шүүхийн тогтоолын хянавал хэсэгт байгаа.  Захиргааны ерөнхий хуулийн 93 дугаар зүйлийн 93.2 дахь хэсгийн зохицуулалт нь гаргасан шийдвэрээ өөрөө хүчингүй болгож өөрчлөх эрхтэй байх үндсэн зарчмын хүрээнд тухайн захиргааны байгууллагад хандаж гомдол гаргаж шийдвэрлүүлэх боломжтой гэх агуулгыг илэрхийлэхээс бус шүүхэд нэхэмжлэл гаргахад заавал өөрт нь хандсан байхыг шаардсан агуулгатай биш. Өмнө нь энэ үндэслэлээр анхан шатны шүүх Сангийн сайдын 2025 оны 05 дугаар сарын 02-ны өдрийн тушаал, худалдан авах ажиллагааны улсын байцаагчийн гаргасан 2025 оны 4 дүгээр дүгнэлтийг үндэслэн гаргасан бөгөөд нэхэмжлэгчээс уг акт болоод маргаан бүхий актын талаар гомдлоо аль ч захиргааны байгууллагад хандаж шийдвэрлээгүйг харгалзан тухайн актыг гаргасан байгууллагад хандан гомдол гаргах боломжтой гэж үзлээ гэж дүгнэн нэхэмжлэлийг хүлээн авахаас татгалзаж шийдвэрлэсэн нь үндэслэл муутай байх тул захирамжийг хүчингүй болгож шийдвэрлэлээ гээд үндэслэлүүдээ бичсэн  байгаа. Өмнө нь шүүгч яг энэ үндэслэлээр нэхэмжлэлийг хүлээн авахаас татгалзаад, тэр нь хуульд заасны дагуу дээд шатны шүүхээр шийдвэрлэгдээд энэ үндэслэлээр татгалзах эрх зүйн үндэслэл байхгүй гэдгийг тогтоосон учраас хариуцагчийн итгэмжилсэн төлөөлөгчийн тайлбар нь үндэслэлгүй нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн авахаас татгалзаж өгнө үү гэдэг хүсэлт хангагдах боломжгүй, үндэслэлгүй хүсэлт гэж үзэж байна.

Улсын байцаагчийн асуулт хариултын шатан дээр тодруулсан зүйл дээр 2 дүгнэлт нэмээд хэлье. Тендерт оролцогчийн туршлагын шаардлага гэж ямар шаардлагуудыг хэлж байна вэ гэж асуухад, бид нар туршлагатай гэдгээ нотолж ирүүлж байгаа баримт бичиг нь батлагдахгүй байсан гэж хэлж байгаа юм. Үнэлгээний хороо баталдаг. Бид нарын туршлагатай гэдгийг тодруулах баримт  улсын байцаагчийн дүгнэлтийн хяналт шалгалтын удирдамжид хамаарахгүй асуудал байсан. Туршлагын асуудал биш харин үйлдвэрлэгчийн зөвшөөрлөөр энэ бараа бүтээгдэхүүнийг нийлүүлэх чадвартай юу, үгүй юү гэдгийг нотлох баримт хуурамч байсан уу, үгүй юү гэдгийг шийдвэрлэх ёстой байсан. Улсын байцаагчийн зүгээс зөвхөн захиалагчаас нотариатч үнэн зөв эсэх нь тогтоогдохгүй байна гэдэг санал ирсэн. Энэ саналын дагуу нотариатчийн үйлдлийг дүгнэсэн байгаа. Манайх тэр нотариатч биш, нотариатын танхим нь биш. Манайх тендерт явуулж байгаа материал дээр нотариатаар ороод тамга тэмдгээ даруулсан. Нотариат нь би эрхтэй гээд дараад өгсөн. Тэрний дагуу л материалаа явуулсан. Манай материалыг үнэн зөв үү, хуурамч байна уу гэдгийг улсын байцаагч дүгнэх ёстой байтал нотариатчийн үйлдлийг хуурамч гээд дүгнээд явсан. Тендерт ирүүлсэн энэ баримт бичиг хуурамч уу, үгүй юү гэдгийг нь дүгнэх ёстой. Хуулийн хүрээнээс хальсан байна. Тийм учраас эрх зүйн үндэслэлгүй. Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад цугларсан нотлох баримт, талуудын тайлбараас Сангийн яамны улсын байцаагчийн 4 дүгээр дүгнэлт болон Сангийн сайдын тушаал нь Захиргааны ерөнхий хууль, Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ, худалдан авах тухай хуульд заасан шийдвэр гаргах ажиллагааны журам, эрх зүйн зохицуулалтыг зөрчсөн шийдвэр гаргах эрх зүйн үндэслэл байхгүй учир нэхэмжлэгчийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг хөндсөн шийдвэр гаргасан байгаа учраас хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж өгнө үү гэдэг байр суурьтай байна.” гэжээ.

8. Хариуцагч нараас шүүхэд ирүүлсэн тайлбартаа: “... Худалдан авах ажиллагааны улсын байцаагч нь Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах тухай хууль (цаашид “хууль” гэх)-ийн 56 дугаар зүйлийн 56.5.1, 56.6.1 дэх заалтад тус тус заасан бүрэн эрхийн хүрээнд оролцогч худалдан авах ажиллагаанд оролцохдоо ерөнхий болон чадавхын шаардлага, туршлагыг хангах талаар хуурамч баримт бичиг, эсхүл бусад этгээдийн баримт бичгийг өөрчилж тендер ирүүлсэн тохиолдолд дүгнэлт гаргаж, оролцогчийг тендер шалгаруулалтад оролцох эрхээ хязгаарлуулсан этгээдийн жагсаалтад бүртгэх санал гаргадаг.


“Э” ТӨҮГ-аас 2024 оны 09 дүгээр сарын 20-ны өдрийн ******* тоот албан бичгээр “Т” ХХК нь “Э” ТӨҮГ-аас 2024 онд зарласан ******* дугаартай “А” нийлүүлэгчийг сонгох тендер шалгаруулалтад оролцохдоо тус компанийн тендерт хавсаргасан баримт бичиг, мэдээлэл зөрчилтэй байгаа тул хяналт шалгалт хийлгэх хүсэлтийг Сангийн яаманд ирүүлсэн.

“Т” ХХК-д хяналт шалгалт хийх, сонсох ажиллагаа явуулах, өөрийн санал, тайлбарыг ирүүлэх тухай улсын байцаагчийн мэдэгдлийг 2024 оны 12 дугаар сарын 20-ны өдрийн тоот албан бичгээр, Худалдан авах ажиллагааны улсын ерөнхий байцаагчийн 13 дугаартай “Удирдамжийн хугацаа сунгах тухай” удирдамжаар хяналт шалгалтын үргэлжлэх хугацааг 30 хоногоор сунгасан тухай мэдэгдлийг 2025 оны 01 дүгээр сарын 17-ны өдрийн 11/391 тоот албан бичгээр тус тус мэдэгдсэн. Мэдэгдэлд хяналт шалгалтын үндэслэл, худалдан авах ажиллагааны улсын байцаагчийн шийдвэр гаргах эрх олгогдсон хууль, захиргааны хэм хэмжээний актын зүйл, заалт, эрх, үүрэг, сонсох ажиллагааны хэлбэр, хугацаа, улсын байцаагчтай холбоо барих мэдээллийг тусгаж, удирдамжийг хавсаргасан.

Үүний дагуу “Т” ХХК-аас 2024 оны 12 дугаар сарын 24-ний өдрийн 154/3-тоот “Тайлбар хүргүүлэх тухай” агуулга нь ялгаатай хоёр албан бичгийг ирүүлсэн байна.

Тухайлбал “Т” ХХК-аас 2024 оны 12 дугаар сарын 24-ний өдрийн 154/3 тоот “Тайлбар хүргүүлэх тухай” бичигт “Мэдэгдэл ирүүлсэнд талархал илэрхийлье. Мэдэгдэлд дурдсан асуудалтай холбоотойгоор дараах тайлбарыг хүргүүлж байна. Манай компани нь энэхүү ******* тендерт оролцохдоо нийт 3 (гурван) нотариатын газарт баталгаажуулсан бичиг баримт хавсаргасан байдаг бөгөөд “Э” ТӨҮГ-аас тухайн тендерт татгалзсан хариуг аваад уг албан бичигт заасан сайтаар орж шалгаж үзэхэд, жагсаалтад 2 нотариатын газар бүртгэлтэй, нэг нь бүртгэлгүй, нэр нь байхгүй байсан. Бид нотариатын үйлчилгээ авахдаа нотариатчийн зөвшөөрөл хүчинтэй эсэхийг хэзээ ч асуудаггүй, жагсаалтад байгаа эсэхийг шалгаж үздэггүй байв. Энэ нь санаатай хийсэн үйлдэл биш бөгөөд ажилдаа хариуцлагагүй хандсан бичиг хэргийн ажилтанд сахилгын арга хэмжээ авсан болно. Манай компани 2018 оноос тендерт оролцож ирсэн бөгөөд цаашид ийм алдаа гаргахгүй ажиллахаа илэрхийлж байна.” гэсэн байна.

Мөн тус компанийн 2024 оны 12 дугаар сарын 24-ний өдрийн 154/3 тоот “Тайлбар хүргүүлэх тухай” бичигт “... Манай компани нь энэхүү ******* тендерт оролцохдоо нийт 3 (гурван) нотариатч баталгаажуулсан бичиг баримт хавсаргасан байдаг бөгөөд “Э” ТӨҮГ-аас тухайн тендерт татгалзсан хариуг аваад уг албан бичигт заасан сайтаар орж шалгаж үзэхэд жагсаалтад 2 нотариатч бүртгэлтэй, нэг нь бүртгэлгүй байсан. Худалдан авах хууль журам, тендерийн бичиг баримтад зөвхөн тодорхой жагсаалтад байгаа нотариатаар батлуулна гэсэн заалт байхгүй бөгөөд аливаа этгээд нотариатын үйлчилгээ авахдаа нотариатч ямар нэг жагсаалтад байгаа эсэхийг шалгаж үзэх заалт ч байхгүй юм. Тийм учраас манай компани энэхүү үүссэн нөхцөл байдалд санаатай зөрчил, алдаа дутагдал гаргаагүй гэж үзэж байна...” гэсэн байна.

Засгийн газрын 2024 оны 147 дугаар тогтоолын хавсралтаар батлагдсан “Худалдан авах ажиллагааны улсын байцаагчийн дүрэм” (цаашид “дүрэм” гэх)-ийн 5.4-т “Улсын байцаагч хяналт шалгалт хийхийг шалгуулагчид утсаар, биечлэн, цахим хэлбэрээр, эсхүл шалгуулагчийн шуудангийн хаягаар мэдэгдэж болно. Худалдан авах ажиллагааны цахим системд бүртгэлтэй, эсхүл худалдан авах ажиллагаанд ирүүлсэн тендер, гэрээ болон бусад баримт бичигт заасан шуудангийн хаягаар мэдэгдэл хүргүүлснийг шалгуулагчид мэдэгдсэнд тооцно” гэж, 5.5-д “Хяналт шалгалтад хамрагдаж байгаа этгээд Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах тухай хуулийн 56.5-д заасан нөхцөл үүсээгүй гэж үзвэл энэ тухай үндэслэл, тайлбарыг гаргаж, түүнтэй холбоотой нотлох баримтыг өөрөө гаргаж өгөх үүрэгтэй” гэж тус тус заасны дагуу улсын байцаагч нь хяналт шалгалт хийхийг шалгуулагчид мэдэгдэж, оролцогч хүлээн авч тайлбар ирүүлсэн тул нэхэмжлэлд сонсох ажиллагааг хэлбэрийн төдий явуулсан, тайлбар, нотлох баримт гаргаж өгөx боломжоор хангаагүй гэж дурдсан нь үндэслэлгүй байна.

“Э” ТӨҮГ-аас 2024 онд зарласан ******* дугаартай “А нийлүүлэгчийг сонгох тендер шалгаруулалтын баримт бичгийн өгөгдлийн хүснэгтийн ТШЗ 18.1-д “... Бараа нийлүүлсэн гэрээ ба гэрээ дүгнэсэн акт (протокол эсхүл дүгнэлт эсхүл түүнтэй адилтгах баримт бичиг)-ын хуулбарыг нотариатаар гэрчлүүлж ирүүлнэ.”, ТШЗ 20.1-д “... Оролцогч нь үйлдвэрлэгчээс зөвшөөрөл авсан бол үйлдвэрлэгчийн зөвшөөрлийн хуулбарыг нотариатаар гэрчлүүлэн ирүүлнэ.” гэсэн шаардлага тавигдсан.

“Т” ХХК нь үйлдвэрлэгчийн зөвшөөрлийг нотариатаар гэрчлүүлж ирүүлэх шаардлагад БНХАУ-ын “ Co.,Ltd”-ийн бичгийг ОХУ-ын С******* мужийн нотариатч В В******* И******* гэрчилсэн орчуулгыг тендертээ хавсаргасан нь тендерийн баримт бичгийн дээрх шаардлагыг хангахтай холбоотой баримт бичиг байсан.

“Э” ТӨҮГ-аас “Т” компанийн тендерт ирүүлсэн дээрх зөвшөөрлийн бичгийг гэрчилсэн нотариатч В В******* И*******ын талаар ОХУ-ын С******* мужийн Нотариатын холбооноос тодруулахад тус холбооны 2024 оны 09 дүгээр сарын 11-ний өдрийн 1791 тоот албан бичгээр “С******* мужийн Нотариатын холбоонд 2024 оны 09 дүгээр сарын 09-нд хүргүүлсэн №2829 дугаар албан бичгийн хариуд дараах мэдээллийг илгээж байна: С******* мужийн Нотариатчидын танхимын гишүүдийн дунд И******* В В******* гэх хүн байхгүй. Үүнээс гадна баримт бичиг дээрх бүртгэлийн дугаар нь С******* мужийн Нотариатчидын дугаарт тохирохгүй байна.” гэсэн хариу ирүүлсэн байна.

Дүрмийн 5.6-д “Энэ дүрмийн 5.5-д заасан үүрэгтэй холбоотойгоор шалгуулагч этгээд тендерт ирүүлсэн баримт бичиг, мэдээллийн үнэн зөв байдал, гэрээний үүргийн гүйцэтгэл болон давуу эрх тооцуулсан нөхцөлийг гэрээний хэрэгжилтийн явцад бүрэн хангасан тухай баримт бичгийг нотлох баримтын шаардлага хангасан эх хувиар, эсхүл нотариатаар гэрчлүүлсэн хуулбар хувиар хяналт шалгалтын үргэлжлэх хугацаанд багтаан улсын байцаагчид хүргүүлнэ” гэж заасны дагуу оролцогч тендерт ирүүлсэн баримт бичгийн үнэн зөвийг нотлох баримтыг хяналт шалгалтын үргэлжлэх хугацаанд багтаан ирүүлэх боломжтой байсан боловч тус компани бичиг баримтын үнэн зөвийг нотлох тайлбар, баримт ирүүлээгүй, тендерт хуурамч баримт бичиг ирүүлсэн талаар үйл баримттай маргаагүй байна.

Мөн нэхэмжлэгч нэхэмжлэлд БНХАУ-ын “ Co., Ltd”-аас олгосон үйлдвэрлэгчийн зөвшөөрлийг ОХУ-ын С******* мужийн нотариатч В В******* И******* гэрчилсэн орчуулга нь үнэн зөв болох талаар тайлбар, нотлох баримт ирүүлээгүй байна. Сангийн сайдын 2023 оны 12 дугаар сарын 25-ны өдрийн А/248 дугаар тушаалын хавсралтаар батлагдсан “Цахим системээр худалдан авах ажиллагаа зохион байгуулах, түүний тасралтгүй, аюулгүй ажиллагааг хангах журам”-ын 4.5 дахь заалтад “Аж ахуй эрхлэгч холбогдох цахим системээс дамжуулан авч буй өөрийн тендерт холбоотой мэдээлэл, өөрийн ирүүлсэн тендер, түүнд хавсаргасан аливаа баримт бичгийн үнэн зөв эсэхийг нягтлах, алдаатай тохиолдолд тендер хүлээж авах эцсийн хугацаанаас өмнө залруулах үүрэгтэй ба энэ үүргээ биелүүлээгүйтэй холбоотой хариуцлагыг дангаар хүлээнэ.” гэж заасан ба “Т” ХХК-ийн эрх бүхий этгээдийн тоон гарын үсгээр баталгаажуулсан тендер нь “Т” ХХК-д эрх эдлүүлж, үүрэг хүлээлгэх тул ажилдаа хариуцлагагүй хандсан бичиг хэргийн ажилтанд сахилгын арга хэмжээ авсан гэх тайлбар нь худалдан авах ажиллагааны улсын байцаагчийг дүгнэлт гаргахаас татгалзах үндэслэл болохгүй.

Иймд хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.5.1, 56.6.1 дэх заалтад тус тус заасныг үндэслэн “Т” ХХК тендерт хуурамч баримт бичиг ирүүлснийг тогтоож, тус компанийг тендер шалгаруулалтад оролцох эрхээ хязгаарлуулсан этгээдийн жагсаалтад бүртгэх санал гаргах тухай Худалдан авах ажиллагааны улсын байцаагчийн 2025 оны дүгнэлт нь үндэслэлтэй бөгөөд хууль ёсны юм.

Түүнчлэн хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.8 дахь хэсэгт “Санхүү, төсвийн асуудал эрхэлсэн Засгийн газрын гишүүн улсын байцаагчийн саналыг хүлээн авснаас хойш ажлын 15 өдрийн дотор аж ахуй эрхлэгчийг тендер шалгаруулалтад оролцох эрхээ хязгаарлуулсан этгээдийн жагсаалтад гурван жилийн хугацаагаар бүртгэх шийдвэрийг гаргана” гэж, 56.9 дэх хэсэгт “Санхүү, төсвийн асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллага тендер шалгаруулалтад оролцох эрхээ хязгаарлуулсан этгээдийн жагсаалтыг хөтөлж, олон нийтэд нээлттэй мэдээлнэ” гэж тус тус заасны дагуу худалдан авах ажиллагааны улсын байцаагчийн саналыг үндэслэн “Т” ХХК-ийг тендер шалгаруулалтад оролцох эрхээ хязгаарлуулсан этгээдийн жагсаалтад бүртгэсэн Сангийн сайдын 2025 оны тушаал нь үндэслэлтэй бөгөөд хууль ёсны юм.

Мөн дүрмийн 5.11-д “Улсын байцаагч хяналт шалгалтын талаарх дүгнэлтийг 2 хувь үйлдэн гарын үсэг зурж, тэмдгээр баталгаажуулж шалгуулсан этгээдэд гардуулах, эсхүл шуудангийн хаягаар хүргүүлэх арга хэмжээ авна” гэж, 5.12-т “Шалгуулсан этгээд дүгнэлт, шийдвэрийг хүлээн авахаас, эсхүл гарын үсэг зурахаас татгалзах нь хяналт шалгалтын талаарх дүгнэлтийг хүчин төгөлдөр бус гэж үзэх үндэслэл болохгүй” гэж тус тус заасны дагуу “Т” ХХК-д дээрх шийдвэрүүдийг шуудангийн хаягаар хүргүүлсэн тул нэхэмжлэлд шийдвэрийг эх хувиар хүлээн аваагүй, танилцаагүй гэж дурдсан нь үндэслэлгүй байна.

ІІ. Захиргааны ерөнхий хуулийн 93 дугаар зүйлийн 93.1 дэх хэсэгт “Иргэн, хуулийн этгээд гомдлоо тухайн захиргааны актыг гаргасан байгууллагын дээд шатны захиргааны байгууллагад, эсхүл гомдол хянан шийдвэрлэх чиг үүрэг бүхий захиргааны байгууллагад гаргана” гэж, 93.2 дахь хэсэгт “Энэ хуулийн 93.1-д заасан байгууллага байхгүй бол тухайн актыг гаргасан байгууллагад гомдол гаргаж болно” гэж тус тус заасан.

Мөн Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах тухай хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.10 дахь хэсэгт “Холбогдох этгээд улсын байцаагчийн шийдвэрийг үндэслэлгүй гэж үзвэл гомдлоо ажлын 10 өдрийн дотор худалдан авах ажиллагааны улсын ерөнхий байцаагчид гаргаж болно” гэж заасны дагуу нэхэмжлэгч Худалдан авах ажиллагааны улсын байцаагчийн 2025 оны 02 дугаар сарын 17-ны өдрийн 04 дугаар дүгнэлтийг үндэслэлгүй гэж үзсэн гомдлоо ажлын 10 өдрийн дотор худалдан авах ажиллагааны улсын ерөнхий байцаагчид гаргаж шийдвэрлүүлээгүй байна. Нэхэмжлэгч Захиргааны ерөнхий хуулийн 92-94 дүгээр зүйлд заасан гомдол гаргах журмаар урьдчилан шийдвэрлүүлэх шаардлагыг биелүүлээгүй ба энэ журмыг хэрэглэх боломжтой байх тул Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 54 дүгээр зүйлийн 54.1.3 дахь заалт, 109 дүгээр зүйлийн 109.2 дахь хэсэгт тус тус заасны дагуу хэргийг хэрэгсэхгүй болгож, нэхэмжлэлийг хүлээн авахаас татгалзаж өгнө үү.” гэжээ.

9. Хариуцагч Сангийн сайдын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч А. шүүх хуралдаанд гаргасан нэмэлт тайлбартаа: “Улсын байцаагч нь Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгө буюу бараа, ажил, үйлчилгээ худалдах тухай хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.5.1-д заасан тус компанийн чадавхын туршлагын шаардлагыг хангах талаар хуурамч нотлох баримт бичиг ирүүлсэн гэсэн үндэслэлээр тус компанийг хар жагсаалтад бүртгэх санал, дүгнэлтийг гаргасан байгаа. Хуулийн 15.1, 15.7-д чадавхын болон туршлагын шаардлагыг хангах талаар зохицуулалт тусгагдсан байгаа. Чадавхын болон туршлагыг хангах нотлох баримт ирүүлэхийг захиалагч шаардаж болно, шаардахаар бол тендер шалгаруулалтын баримт бичигт зааж болно гэж заасан байдаг. Захиалагч тендер шалгаруулалтын баримт бичгийн 18.2-ын чадавхад болон туршлагын шаардлагыг хангах талаар нотлох баримт ирүүлэх талаар шаардлага тусгагдсан байгаа. үүнтэй холбоотой хуурамч баримт бичиг ирүүлсэнтэй холбоотой хяналт шалгалт хийлгэх тухай хүсэлтийг захиалагчаас гаргаад манайд ирүүлсэн. Энэ нөхцөл байдал үүсээгүй гэдгийг нотлох бол үүнтэй холбоотой тайлбар, нотлох баримтыг компани өөрөө гаргаж өгөх үүрэгтэй гэж улсын байцаагчийн дүрмийн 5.5-д заасан байгаа. Хяналт шалгалтын үргэлжлэх 60 хоногийн хугацаанд тус компани үйлдвэрлэгчийн зөвшөөрөл нь үнэн зөв болохыг батлах бүрэн боломжтой байсан боловч үүнтэй холбоотой ямар нэгэн баримт, тайлбар ирүүлээгүй. Улсын байцаагчаас 2024 оны 12 дугаар сарын 20-ны өдөр мэдэгдэл хүргүүлэх тухай албан бичгийг “Т” ХХК-нд хүргүүлэхэд 12 дугаар сарын 24-ний өдөр буцаагаад тайлбар ирүүлсэн байгаа. Үүнээс гадна өөр ямар нэгэн тайлбар, нотлох баримт ирүүлээгүй учраас 01 дүгээр сарын 17-ны өдөр хугацаа сунгах тухай мэдэгдлийг дахин хүргүүлсэн боловч дахиад ямар нэгэн баримт, тайлбар ирүүлээгүй. Хугацаагаа хангаагүй, сонсох ажиллагаа хийгээгүй, хариу тайлбар хүргүүлэх боломжгүй байсан гэж байгаа нь үндэслэлгүй байна. Нэхэмжлэгчийн дурдаад байгаа мэдэгдэл дээр зөвхөн бичгээр сонсох ажиллагаа хийнэ гэж бичсэн гээд байгаа. Зөвхөн бичгээр авна гэж тусгаагүй. Мэдэгдлээс харахад аль хэлбэрээр сонсох ажиллагаанд оролцох боломжтой вэ? ямар хэлбэрээр сонсох ажиллагаанд оролцох талаар улсын байцаагчтай холбогдоорой гээд улсын байцаагчтай холбогдох мэдээлэл болон хяналт шалгалтын бүх холбогдох мэдээллийг мэдэгдэлд тусгаад хүргүүлсэн байгаа. Зөвхөн бичгээр авна гэж тусгасан. Бичгээр хариу хүргүүлэх хугацаа богино байсан гэж байгаа нь үндэслэлгүй байна. Хяналт шалгалтын явцад цугларсан нотлох баримтуудыг үндэслээд дүгнэлтээ гаргасан байна. Хуулийн 4.5.11-д зааснаар дүгнэлт гарвал гардуулах эсвэл хүргүүлэх боломжтой. Энэ удирдамжийн хүрээнд олон компанид хяналт шалгалт хийж байгаа. Зарим компаниуд нь очиж гардаж авна гэж хэлээд 7 хоног, 14 хоногийн дараа ирж гардаж авдаг тохиолдол байдаг. Тийм учраас бүх компани гардаж аваад бүгдээрээ гардаж авснаас хойш ажлын 10 хоногийн дотор гомдлоо гаргаад улсын ерөнхий байцаагч нь ажлын 20 хоногийн дотор хянаж шийдвэрлээд, үүний дараа Сангийн сайдад танилцуулаад Сангийн сайд ажлын 15 хоногийн дотор шийдвэрээ гаргах үүрэгтэй. Үүний дагуу яг хугацаандаа Сангийн сайдын тушаал гарсан. Сангийн сайдын тушаал дээр хар жагсаалтыг баталсугай гэж дурдсан байгаа. Бүртгэсүгэй гэх ёстой байсан бол баталсугай гэж алдаатай бичсэн байна. Бүртгэсүгэй гэхийг баталсугай гэж бичсэн нь тус тушаалыг ойлгох боломжгүй, утгагүй, алдаатай гэж үзэх үндэслэл болохгүй. Учир нь тушаал дээр улсын байцаагчийн дүгнэлтэд үндэслээд хар жагсаалтад орсон гэдгийг тэр компани ойлгох боломжтой байна. Хуульд заасны дагуу хуульд заасан бүрэн эрхийнхээ хүрээнд энэ шийдвэрүүдээ гаргасан учраас эрх зүйн үндэслэл байгаагүй, биелүүлэх боломжгүй байсан гэж дурдаж байгаа нь үндэслэлгүй байна. Хар жагсаалтад нь нийтэд нээлттэй худалдан авах ажиллагааны цахим системд бүртгэгдээд, хүн бүр орж танилцах боломжтой, нээлттэйгээр бүртгэгдээд явдаг. Нэхэмжлэгчид ямар үндэслэлээр тус шийдвэрүүдийг хүчингүй болгох гээд байгаа, хүчингүй болгох үндэслэлтэй талаар нэхэмжлэлийг тодорхой дурдахгүй байна. Тендерт компаниуд хуулбар баримт бичиг ирүүлдэг учраас захиалагч шаардлага дээрээ нотариатаар гэрчлүүлэх шаардлага тусгагдсан байгаа. Нотариатаар жинхэнэ эх хувийг нь өөрчлөөд нотариатаар гэрчлүүлээд ирсэн тохиолдлууд байх боломжтой учраас энэ нотариатаар гэрчлүүлснийг нь хяналт шалгалт хийх, удирдамж гарсны хүрээнд нотариатаар гэрчлүүлсэн нөхцөл байдлыг нь хянаж шалгасан байгаа. Зөвшөөрлөө үнэн зөв гэдгийг нь нотлох бүрэн боломжтой байсан боловч компани хяналт шалгалтын өмнө нотлох баримт, тайлбар ирүүлээгүй, үнэн зөв гэдгийг нотлоогүй. Хуулийнхаа хүрээнд шийдвэрээ гаргасан улсын байцаагчийн дүгнэлт сангийн сайдын тушаал нь үндэслэлтэй байгаа учраас нэхэмжлэгчийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү.” гэжээ.

 

ҮНДЭСЛЭХ нь:

1. 1. Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын хүрээнд хавтаст хэрэгт авагдсан бичгийн нотлох баримтууд, хэргийн оролцогчид болон тэдгээрийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч нарын шүүхэд болон шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбар болон шүүх хуралдаанаар хэлэлцсэн нотлох баримтуудад үндэслэн нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж шийдвэрлэлээ.
   2. Хэрэгт авагдсан баримтаас үзвэл “Э” ТӨҮГ-аас “А” ******* гүйцэтгэгчийг сонгон шалгаруулах тендерийг 2024 оны 06 дугаар сарын 24-ний өдөр зарлаж, уг тендерт нэхэмжлэгч “Т” ХХК нь холбогдох тендерийн материалыг бүрдүүлэн оролцсон байна.

2.1. Тус тендерт нэхэмжлэгч “Т” ХХК-ийн ирүүлсэн материалтай холбоотойгоор  “Э” ТӨҮГ-ын 2024 оны 09 дүгээр сарын 20-ны өдрийн ******* дугаар албан бичгээр “... Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах тухай хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.5.1-д заасан нөхцөл илэрсэн тул хуулийн 48.2.10-д заасны дагуу холбогдох нотлох баримт мэдээллийг хүргүүлж байна...” гэх албан бичгийг Сангийн яамны Төрийн нарийн бичгийн даргад хүргүүлж, холбогдох баримтуудыг хавсарган ирүүлсэн байна.

2.2. Тодруулбал, уг хүсэлтдээ “Э” ТӨҮГ-ын Москва дахь худалдааны төлөөлөгчийн газрын 2024 оны 09 дүгээр сарын 13-ны өдрийн 56/89 дүгээр албан бичгээр ирүүлсэн “...С******* мужийн Нотариатчдын танхимын гишүүд дунд нотариатч И******* В В******* гэх хүн байхгүй...” гэх хариу, С******* мужийн нотариатын холбооны 2024 оны 09 дүгээр сарын 11-ний 1791 дугаар албан бичгээр “Э” ТӨҮГ-т ирүүлсэн “...С******* мужийн Нотариатчидын танхимын гишүүдийн дунд И******* В В******* гэх хүн байхгүй...” гэх хариу бүхий албан бичгүүдийг хавсаргасан байна.

2.3. Улмаар Сангийн яамнаас гарсан удирдамжийн дагуу хариуцагч Худалдан авах ажиллагааны улсын байцаагч Ч.Б******* нь “Э” ТӨҮГ болон нэхэмжлэгчээс ирүүлсэн тайлбар болон баримтыг үндэслэн “...Тендер шалгаруулалтын баримт бичгийн тендерийн өгөгдлийн хүснэгтийн ТШЗ 18.1-д “... Бараа нийлүүлсэн гэрээ ба гэрээ дүгнэсэн акт (протокол эсхүл дүгнэлт эсхүл түүнтэй адилтгах баримт бичиг)-ын хуулбарыг нотариатаар гэрчлүүлж ирүүлнэ.”, ТШЗ 20.1-д “… Оролцогч нь үйлдвэрлэгчээс зөвшөөрөл авсан бол үйлдвэрлэгчийн зөвшөөрлийн хуулбарыг нотариатаар гэрчлүүлэн ирүүлнэ.” гэсэн шаардлага тавигджээ. Үйлдвэрлэгчийн зөвшөөрлийг нотариатаар гэрчлүүлж ирүүлэх шаардлагад “Т” компани нь БНХАУ-ын “ Co.,Ltd”-ийн бичгийг ОХУ-ын С******* мужийн нотариатч В В******* И******* гэрчилсэн орчуулгыг тендертээ хавсаргасан нь тендерийн баримт бичгийн дээрх шаардлагыг хангахтай холбоотой баримт бичиг байна. … “Т” компанитай холбоотойгоор Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах тухай хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.5.1 дэх заалтад заасан нөхцөл үүссэн болохыг тогтоож байна. …” гэж дүгнэж маргаан бүхий 2025 оны 02 дугаар сарын 17-ны өдрийн дүгнэлтийг гаргасан байна.

2.4. Уг ирүүлсэн 2025 оны 02 дугаар сарын 17-ны өдрийн дүгнэлтийг үндэслэн Сангийн сайдын 2025 оны 05 дугаар сарын 02-ны өдрийн дүгнэлт гарч улмаар нэхэмжлэгч “Т” ХХК-ийг тендер шалгаруулалтад оролцох эрхээ хязгаарлуулсан этгээдийн жагсаалтад бүртгэсэн байна.

3. Энэхүү шийдвэрүүдийг эс зөвшөөрч нэхэмжлэгчээс “... Үүний дагуу бид дурдсан веб сайтаас өөрийн гэрчлэлт хийлгэсэн материалыг орж шалгахад жагсаалтад 2 нотариатч бүртгэлтэй, нэг нь бүртгэлгүй байсныг олж мэдсэн. Дээр дурдсан нотариатаар гэрчлүүлсэн зүйл нь БНХАУ-ын үйлдвэрлэгчийн олгосон Хятад, Англи хэл дээрх үйлдвэрлэгчийн зөвшөөрлийн хуулбар байсан. Уг зөвшөөрлийн бичиг нь БНХАУ-ын Олон улсын Худалдааг дэмжих зөвлөлөөс олгодог, тухайн зөвшөөрлийг жинхэнэ болохыг шалгах веб сайт, QR код бүхий баримт байхад эдгээрийг шалгаж үзэхгүйгээр илт хуурамч баримт бичиг гэж үзэж буй нь үндэслэлгүй. ... уг шийдвэр гаргах ажиллагаанд оролцох, өөрсдийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхол хөндөгдсөн асуудлаар тайлбар, нотлох баримт гаргах боломжоор бүрэн хангаагүй ...” гэж,

3.1. Харин хариуцагчаас “...“Т” ХХК нь үйлдвэрлэгчийн зөвшөөрлийг нотариатаар гэрчлүүлж ирүүлэх шаардлагад БНХАУ-ын “ Co.,Ltd”-ийн бичгийг ОХУ-ын С******* мужийн нотариатч В В******* И******* гэрчилсэн орчуулгыг тендертээ хавсаргасан нь тендерийн баримт бичгийн дээрх шаардлагыг хангахтай холбоотой баримт бичиг байсан. ... нэхэмжлэгч нэхэмжлэлдээ БНХАУ-ын “ Co., Ltd”-аас олгосон үйлдвэрлэгчийн зөвшөөрлийг ОХУ-ын С******* мужийн нотариатч В В******* И******* гэрчилсэн орчуулга нь үнэн зөв болох талаар тайлбар, нотлох баримт ирүүлээгүй байна...” гэж тайлбарлаж байна.

Төрийн болон орон нутгийн хөрөнгөөр бараа ажил үйлчилгээ худалдах, худалдан авах тухай хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.5-д “Улсын байцаагч оролцогчтой холбоотой дараах нөхцөлийн талаар дүгнэлт гаргана:” 56.5.1-т “худалдан авах ажиллагаанд оролцоход оролцогчийн ерөнхий болон чадавхын шаардлага, туршлагыг хангах талаар хуурамч баримт бичиг, эсхүл бусад этгээдийн баримт бичгийг өөрчилж тендер ирүүлсэн;” 56.6-д “Улсын байцаагч Төрийн хяналт шалгалтын тухай хуулийн 10.9-д заасан нийтлэг бүрэн эрхээс гадна дараах бүрэн эрхийг хэрэгжүүлнэ:” 56.6.2-т “энэ хууль зөрчсөн зөрчлийг арилгах, хариуцлага хүлээлгэх талаар дүгнэлт гаргаж, эрх бүхий байгууллагад хүргүүлэх;” 56.8-д “Санхүү, төсвийн асуудал эрхэлсэн Засгийн газрын гишүүн улсын байцаагчийн саналыг хүлээн авснаас хойш ажлын 15 өдрийн дотор аж ахуй эрхлэгчийг тендер шалгаруулалтад оролцох эрхээ хязгаарлуулсан этгээдийн жагсаалтад гурван жилийн хугацаагаар бүртгэх шийдвэрийг гаргана.” гэж тус тус заажээ.

4. Хуульд зааснаас үзвэл худалдан авах ажиллагаанд оролцоход оролцогчийн ерөнхий болон чадавхын шаардлага, туршлагыг хангах баримт нь хуурамч баримт бичиг болох нь тогтоогдсон тохиолдолд улсын байцаагч дүгнэлт гаргахаар заажээ.
5. Нэхэмжлэгч компанид БНХАУ-ын “ Co., Ltd”-аас олгосон үйлдвэрлэгчийн зөвшөөрөл нь Тендер шалгаруулалтын баримт бичгийн тендерийн өгөгдлийн хүснэгтийн ТШЗ 20.1 Техникийн чадавх болон туршлагын шаардлагыг хангах нотлох баримт ирүүлсэн эсэх: “Шаардана”,  ТШЗ 20.1-ийн 1.2-т “… Оролцогч нь үйлдвэрлэгчээс зөвшөөрөл авсан бол үйлдвэрлэгчийн зөвшөөрлийн хуулбарыг нотариатаар гэрчлүүлэн ирүүлнэ.” гэж зааснаар чадавхи болон туршлагын шаардлагад хамаарах тендер шалгаруулалтын зөвлөмжид заагдсан баримт байна.
   1. Өөрөөр хэлбэл хуульд зааснаар БНХАУ-ын “ Co., Ltd”-аас олгосон үйлдвэрлэгчийн зөвшөөрөл хуурамч байгаа тохиолдолд энэ хуулийн заалтын агуулгад хамаарахаар байна.
6. “Э” ТӨҮГ-аас уг баримтыг баталсан нотариат нь бүртгэлгүй этгээд байсан талаар холбогдох баримтыг бүрдүүлсэн хэдий ч уг зөвшөөрлийг хуурамч эсэхийг тогтоогоогүй, хуульд зааснаар тогтоолгохоор холбогдох байгууллага буюу холбогдох төрийн захиргааны төв байгууллагад хүсэлт, холбогдох баримтыг хүргүүлсэн байна. 
7. Уг хүсэлтийн дагуу Монгол улсын Сангийн яамнаас хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.5 дахь хэсэгт заасан нөхцөл үүссэн эсэхийг дүгнэлт гаргуулах зорилгоор Худалдан авах ажиллагааны хяналтын шалгалтын 2024 оны 12 дугаар сарын 19-ний өдрийн 13 дугаар удирдамжийг баталж, нэр бүхий байцаагчид хуульд зааснаар ирүүлсэн хүсэлт, гомдол, мэдээлэлд үндэслэн холбогдох этгээдээс тайлбар авах, тодруулах, нотлох баримт бичиг цуглуулах, шинжлэн судалж дүгнэх аргаар хяналт шалгалтыг явуулахаар үүрэг өгсөн.
8. Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад шүүхээс Олон улсын худалдааны гэрчилгээний хуурамчийн эсрэг баталгаажуулалтын төв гэх “******* болон *******” сайтад үзлэг хийж, уг зөвшөөрөл дээр байх QR кодыг уншуулан шалгаж үзэхэд уг зөвшөөрөл олгогдсон талаар бүртгэгдсэн, мөн хэрэгт уг маргаан бүхий зөвшөөрлийг Монгол Улсын нотариатаар батлуулсан хувийг ирүүлсэн бөгөөд уг баримтыг өгөхдөө шүүх хуралдааны явцад талуудад жинхэнэ эх хувьтай тулгаж харуулж судлуулсан нь уг тендерт өгсөн хувьтай үг үсгийн зөрүүгүй нэг хэлбэртэй байгаа зэрэг баримтуудаар маргаан бүхий “ Co., Ltd”-аас олгосон үйлдвэрлэгчийн зөвшөөрөл хуурамч биш гэдэг нь тус тус тогтоогдсон.
9. Хариуцагч улсын байцаагч нь дүгнэлт гаргахдаа “Э” ТӨҮГ-аас хүсэлтдээ хавсралтаар ирүүлсэн баримтуудыг үндэслэл болгож, нотариатын үйлдэлтэй холбоотойгоор хуурамч баримт гэж үзэж дүгнэлт гаргасан гэдгээ шүүх хуралдаан болон дүгнэлтдээ тодорхой дурдсан байдаг.
10. Тодруулбал, “Т” ХХК-ийн үйлдвэрлэгчийн зөвшөөрлийг БНХАУ-ын “ Co.,Ltd”-ийн бичгийг ОХУ-ын С******* мужийн нотариатч В В******* И******* гэх нотариатаар гэрчлүүлсэн нь нотариатч нь “Нотариальная палата с*******ой области” – С******* мужийн нотариатын холбоо гэх газрын 2024 оны 09 дүгээр сарын 11-ний өдрийн 1791 дүгээр албан бичигт “....С******* мужийн Нотариатчидын танхимын гишүүд дунд нотариатч И******* В В******* гэх хүн байхгүй...” гэх хариу ирүүлснээр нотариатын үйлдэл нь хууль ёсны шаардлагыг хангаагүй гэж улсын байцаагчийн дүгнэлтэд тодорхойлсон байдаг.
11. Гэтэл хуульд заасан туршлага болон чадавхын шаардлага хангах баримт болох уг үйлдвэрлэгчийн зөвшөөрлийг хуурамч биш, мөн эсэхийг нягтлан шалгаагүй атлаа хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.5.1-д заасан нөхцөлд хамааруулан авч үзсэн нь үндэслэлгүй байна.
12. Өөрөөр хэлбэл нотариатын үйлдэл шаардлага хангаагүй нь туршлагын шаардлага хангах баримт буюу зөвшөөрөл хуурамч гэсэн утгыг шууд илэрхийлэхгүй бөгөөд зөвхөн хуурамч нотариаттай холбоотой асуудлыг шалгаж уг хуулийг заалтад хамааруулан авч үзэж, нөхцөл байдлыг тодруулалгүйгээр дүгнэлт гаргасан нь үндэслэл бүхий болоогүй гэж үзлээ.
13. Нэхэмжлэгчээс улсын байцаагч удирдамжид заасны дагуу зөвшөөрөл хууль ёсны эсэхийг тодруулаагүй, нотлох баримт цуглуулаагүй, тухайн 23700B0/003039 дугаар бүхий гэрчилгээнд авагдсан QR кодыг уншуулах зэрэг холбогдох нотлох баримтыг цуглуулах замаар нөхцөл байдлыг тодруулах боломжтой байсан гэж маргаж байгааг хүлээн авах үндэслэлтэй байна.
14. Хариуцагчаас тухайн сонсох ажиллагаа явуулах үед энэ талаар тодорхой хариу өгөөгүй, хүлээн зөвшөөрсөн гэж тайлбарлан маргаж байгаа боловч нэхэмжлэгчээс 2024 оны 12 дугаар сарын 24-ний өдрийн 154/3 дугаар 2 албан бичгээр ирүүлсэн тайлбарт нотариатыг бүртгэлтэй эсэхийг мэдэх боломжгүй байсан гэх агуулгаар буюу зөвшөөрөхгүй байгаагаа тайлбарласан агуулгатай байдаг.
15. Гэтэл уг албан бичгээр хуурамч гэдгийг хүлээн зөвшөөрсөн, зөвшөөрөл хуурамч эсэхэд маргаагүй гэх үндэслэлээр хариуцагчаас тайлбарлаж, маргаан бүхий дүгнэлт гаргасан нь үндэслэлгүй байна.   
16. Мөн худалдан авах ажиллагааны улсын байцаагчийн 2024 оны 12 дугаар сарын 20-ны өдрийн тоот мэдэгдэлд нэхэмжлэгчээс 2024 оны 12 дугаар сарын 24-ний өдрийн 154/3 тоот албан бичгээр хариу өгсөн байх боловч тухайн байцаагчийн албан ёсоор хүргүүлсэн мэдэгдэл нь нэхэмжлэгчид хариу өгөх хугацаанаас хойш ирсэн нь хуулийн хугацаандаа тухайн компанид очоогүйг нотолсон шуудангийн дардсаар нотлогддог бөгөөд нэхэмжлэгчээс уг мэдэгдэл нь шалгалтын асуудлаар тодорхой ойлгомжтой мэдээлэл агуулаагүй байсан бидэнд тодорхой хариу өгөх боломж олгоогүй гэж маргаж байгааг хүлээн авах үндэслэлтэй байна.
17. Дээрх үндэслэлүүдээр Худалдан авах ажиллагааны улсын байцаагч Ч.Б*******гийн 2025 оны 02 дугаар сарын 17-ны өдрийн дүгнэлтийг хүчингүй болгож шийдвэрлэлээ.
18. Тус шүүх маргаан бүхий захиргааны актын үндэслэл болсон Сангийн яамны худалдан авах ажиллагааны улсын байцаагч Ч.Б*******гийн 2025 оны 02 дугаар сарын 17-ны өдрийн 04 дугаар дүгнэлтийг хүчингүй болгож шийдвэрлэсэн тул уг дүгнэлтийг үндэслэн гарсан Сангийн сайдын 2025 оны 05 дугаар сарын 02-ны өдрийн тушаалын нэхэмжлэгчид холбогдох хэсгийг мөн хүчингүй болгож шийдвэрлэх нь зүйтэй байна.
19. Түүнчлэн хариуцагч нь нэхэмжлэгчийг Захиргааны ерөнхий хуульд заасан гомдол гаргах журмаар урьдчилан шийдвэрлүүлэх шаардлагыг биелүүлээгүй гэж дурдаж байх бөгөөд нэхэмжлэгчээс гаргасан нэхэмжлэлийг Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 54 дүгээр зүйлийн 54.1.3-т заасан үндэслэлээр хүлээн авахаас татгалзсаныг Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн 2025 оны 08 дугаар сарын 14-ний өдрийн 221/ШТ2025/0720 дугаар тогтоолоор “... нэгэнт сайдын тушаал гарч нэхэмжлэгч хуулийн этгээдийн нэрийг “Тендер шалгаруулалтад оролцох эрхээ хязгаарлуулсан этгээдийн жагсаалт”-д бүртгэсэн нь тохиолдолд улсын байцаагчийн дүгнэлтийг урьдчилан шийдвэрлүүлэх журмаар хянуулах нь үр дүнгүй, энэ журмыг хэрэглэх боломжтой гэж үзэхгүй ...” гэж дүгнэснээр хуульд заасан урьдчилан шийдвэрлэх журмаар хандах шаардлагыг хангаагүй гэх тайлбар гаргасныг хүлээн авах боломжгүй.

Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 106 дугаар зүйлийн 106.1, 106.3, 106.3.1, 106.3.12-д заасныг удирдлага болгон ТОГТООХ нь:

1. Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил үйлчилгээ худалдан авах тухай хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.5, 56.5.1-д тус тус заасныг баримтлан “Т” ХХК-ийн нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, “Монгол Улсын Сангийн яамны Худалдан авах ажиллагааны улсын байцаагчийн гаргасан 2025 оны дүгнэлт, Монголын Улсын Сангийн сайдын 2025 оны 05 дугаар сарын 02-ны өдрийн “Тендер шалгаруулалтад оролцох эрхээ хязгаарлуулсан этгээдийн жагсаалтад бүртгэх тухай” тушаалын “Т” ХХК-д холбогдох хэсгийг тус тус хүчингүй болгосугай.

2. Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 48 дугаар зүйлийн 48.1-д заасны дагуу нэхэмжлэгчийн улсын тэмдэгтийн хураамжид урьдчилан төлсөн 70200 төгрөгийг улсын төсвийн орлогод хэвээр үлдээж, хариуцагчаас 70200 төгрөгийг гаргуулан нэхэмжлэгчид олгосугай.

Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 114 дүгээр зүйлийн 114.1-д заасны дагуу хэргийн оролцогчид, тэдгээрийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч, өмгөөлөгч нь шийдвэрийг эс зөвшөөрвөл шийдвэрийг гардан авсан өдрөөс хойш 14 хоногийн дотор давж заалдах журмаар гомдол гаргах эрхтэй.

 

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ ШҮҮГЧ                                  Ж.МӨНХДЭЛГЭР