МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 Нийслэл дэх Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүх хуралдааныг шүүгч С.Одмаа даргалж, тус шүүхийн шүүх хуралдааны 2 дугаар танхимд нээлттэй хийсэн шүүх хуралдаанаар,  

Нэхэмжлэгч: Д.Б*******,

Хариуцагч: Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн яамны Төрийн нарийн бичгийн дарга нарын хоорондын төрийн албан хаагчийн хөдөлмөр эрхлэлтийн маргааныг хянан хэлэлцэв.

Шүүх хуралдаанд: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч М.Ц*******, хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Б.М*******, шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга М.А******* нар оролцов.

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

1.Нэхэмжлэгч Д.Б******* нь Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн яамны Төрийн нарийн бичгийн даргад холбогдуулан 2025 оны 08 дугаар сарын 25-ны өдрийн Б/221 тоот албан үүргийг түр орлон гүйцэтгэгчээс чөлөөлөх" тухай тушаалыг хүчингүй болгуулах, урьд эрхэлж байсан ажил албан тушаалд эгүүлэн томилохыг даалгах, ажилгүй байсан хугацааны цалин хөлсийг гаргуулах, эрүүл мэндийн болон нийгмийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн төлүүлэх-ээр маргаж байна.

2. Анх Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн яамны Төрийн нарийн бичгийн даргын 2025 оны 10 дугаар сарын 01-ний өдрийн Б/200 дугаар тушаалаар Д.Б*******ыг тус яамны Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн Бодлогын хэрэгжилтийн газрын даргын албан үүргийг түр орлон гүйцэтгэгчээр тусгай шалгалт зохион байгуулагдах хүртэл хугацаанд томилсон ба 2025 оны 03 дугаар сарын 19-ний өдрийн Б/72 дугаар тушаалаар албан үүргийг түр орлон гүйцэтгэгчээс чөлөөлсөн байна.

Үүний дараа Төрийн нарийн бичгийн даргын 2025 оны 05 дугаар сарын 01-ний өдрийн Б/102 дугаар тушаалаар Д.Б*******ыг дахин тус яамны Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн Бодлогын хэрэгжилтийн газрын даргын албан үүргийг түр орлон гүйцэтгэгчээр тусгай шалгалт зохион байгуулагдах хүртэл хугацаанд томилсон ба 2025 оны 08 дугаар сарын 25-ны өдрийн Б/221 дүгээр тушаалаар нэхэмжлэгчийг албан тушаалаас нь чөлөөлсөн байна.

3. Дээрх ажлаас чөлөөлсөн Б/221 дүгээр тушаалыг нэхэмжлэгч эс зөвшөөрч 2025 оны 09 дүгээр сарын 15-ны өдөр Төрийн албаны зөвлөлд гомдол гаргасныг 2025 оны 09 дүгээр сарын 17-ны өдрийн 04/1966 тоот албан бичгээр ...хянан шийдвэрлэх хууль зүйн үндэслэлгүй гэсэн хариу өгсөн ба нэхэмжлэгч тус шүүхэд 2025 оны 09 дүгээр сарын 22-ны өдөр нэхэмжлэл гаргасан.

4.Нэхэмжлэгч нэхэмжлэлийн шаардлагын үндэслэлдээ:

4.1. ...Төрийн албаны тухай хуулийн 27 дугаар зүйлийн 27.1.1-д "...болон энэ хуулийн 16.1-д заасан удирдах албан тушаалтны нөөцөд байгаа иргэдээс" гэж зааснаар төрийн жинхэнэ албан тушаалд сонгон шалгаруулж, томилох бөгөөд удирдах албан тушаалтны нөөцөд бүртгэлтэй иргэдээс сонгон шалгаруулж тусгай шалгалт зарлаж тус албан тушаалд томилохоор хуульчилсан бөгөөд тус яамны хувьд тухайн орон тоон дээр тусгай шалгалтаа зарлаагүй, зарласан тохиолдолд миний бие тус шалгалтад оролцох сонирхолтой буюу төрийн албаны тусгай шалгалтад бэлдэж удирдлагын академийн тусгай сургалтад суралцаж байгаа, мөн төрийн албаны тухай одоогийн хууль хэрэгжиж эхлэхээс өмнө миний бие эрхэлсэн түшмэлийн ангилалд хамаарах албан тушаалыг эрхэлж байсан бөгөөд одоогийн хуульд нийцүүлэхээр шаардлагуудаа хангаад явж байсан миний эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг хөндөж байна.

Дээрх хуульд зааснаар төрийн захиргааны байгууллагын албан хаагчдаас сонгоогүй намайг түр албан тушаалд томилсон энэ тохиолдолд төрийн албаны тусгай шалгалт зарлаж удирдах албан тушаалтны нөөцөд байгаа иргэдээс сонгон шалгаруулж томилох нь хуульд нийцэхээр байгаа юм.

Өөрөөр хэлбэл тус албан тушаалд төрийн захиргааны байгууллагад ажилладаг хүнээс томилох хууль зүйн боломжгүй болсон буюу төрийн албаны нөөц бүрдүүлэх журам дагуу тус албан тушаалд зөвхөн тусгай шалгалт зарлаж, төрийн жинхэнэ албан хаагчийг томилох боломж үлдсэн. Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн яамны төрийн нарийн бичгийн даргын албан үүргийг түр орлон гүйцэтгэгч нь дээрх хуулийн заалтыг зөрчин дахин өөр хүнийг томилж, намайг чөлөөлсөн нь хууль зүйн үндэслэлгүй, хууль зөрчсөн үйлдэл гаргасан гэж үзэхээр байна.

Иймд Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн яамны төрийн нарийн бичгийн даргын албан үүргийг түр орлон гүйцэтгэгч Т.З*******ын 2025 оны 08 сарын 25-ны Б/221 тоот "албан үүргийг түр орлон гүйцэтгэгчээс чөлөөлөх" тухай тушаалыг хүчингүй болгуулах, урьд эрхэлж байсан ажил албан тушаалд эгүүлэн томилохыг даалгах, ажилгүй байсан хугацааны цалин хөлсийг гаргуулах, эрүүл мэндийн болон нийгмийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн төлүүлж өгнө үү.

Мөн аливаа яамны төрийн нарийн бичгийн даргын алба тушаалд тавигдах тусгай шаардлага нь эрхэлсэн түшмэлийн мэргэшүүлэх багц сургалтад хамрагдаж төгссөн, төрийн албанд 12-оос доошгүй жил ажилласан, үүнээс эрхэлсэн түшмэлийн албан тушаалд 6-аас доошгүй жил ажилласан хүнийг томилох хууль зүйн боломжтой байхад энэхүү шаардлагыг хангаагүй хүнийг Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн яамны төрийн нарийн бичгийн даргын албан үүргийг түр орлон гүйцэтгэгчээр томилсон байсан бөгөөд албан тушаалын тодорхойлолтод заасан шаардлага хангаагүй хүн хууль бус тушаал гаргасанд гомдолтой байна гэжээ.

4.2. Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч шүүх хуралдаанд гаргасан нэмэлт тайлбартаа:

...Нэхэмжлэгч Д.Б******* нь анх Байгаль орчин, уур амьсгалын хөгжлийн сайдын 2024 оны 09 дүгээр сард Б/200 тоот тушаалаар тухайн албан тушаалд томилогдсон байдаг. Томилогдох үедээ тухайн албан тушаалд төрийн тусгай шалгалт зарлагдах хүртэл түр орлон гүйцэтгэгчээр томилогдож байсан. Гэвч 2025 оны 08 дугаар сарын 25-ны өдөр албан тушаалаас чөлөөлсөн болохыг 2025 оны 08 дугаар сарын 26-ны өдөр мэдсэн. Тухайн албан тушаалд томилогдсон Н.У******* нь 2025 оны 08 дугаар сарын 26-ны өдөр Д.Б******* руу утасдаж миний бие уг албан тушаалд томилогдсон учраас ажлаас чөлөөлөгдөх хүсэлтээ гараар бичиж өгөөрэй гэсэн. Түүнийг хүлээн зөвшөөрөөгүй учраас нэхэмжлэл гаргаад маргаж байгаа. 2025 оны 08 дугаар сарын 25-ны өдрийн тушаалыг өнөөдрийг хүртэл албан ёсоор гардуулаагүй, яагаад ажлаас чөлөөлөх болсон үндэслэлийг тайлбарлаагүй байдаг. Түүнчлэн нэхэмжлэгч Д.Б*******оос ямар нэгэн байдлаар тодруулга аваагүй бөгөөд үүнд гомдолтой байгаа. Учир нь анх 2024 онд тухайн албан тушаалд томилогдохдоо Төрийн албаны зөвлөлийн албан бичгээр тухайн этгээд нь 2012-2016 онуудад Улсын Их Хурлын гишүүнээр томилогдож ажиллаж байсан буюу өндөр албан тушаалд ажиллаж байсан учраас төрийн албаны нөөцөд бүртгэлтэй гэж үзэхээр байна. Тийм учраас томилоход татгалзах зүйлгүй гэсний үндсэн дээр тухайн албан тушаалд томилогдсон. Гэвч 2024, 2025 онуудад тухайн албан тушаал дээр тусгай шалгалт зарлагдаагүй бөгөөд шалгалтад орохоор бэлтгэж, Удирдлагын академид суралцаж байсан. Энэ талаарх баримтууд шүүхэд гаргасан нэхэмжлэл, түүнд хавсаргасан баримтад авагдсан. Мөн ажиллаж байх хугацаандаа ажлын үнэлгээний хуудас дээр 90-ээс дээш буюу маш сайн гэсэн үнэлгээг авч байсан. Хариуцагч талаас гаргаж өгсөн баримтад үнэлгээний баримтууд байсан. Ажлаас чөлөөлсөн 2025 оны Б/221 дугаар тушаалд хууль зүйн үндэслэл байхгүй гэж үзэж байна. Учир нь тушаалд 4, 5 хуулийн зүйл заалтыг зааж өгсөн боловч ямар үндэслэлээр ажлаас халсан нь тодорхойгүй байна. Монгол Улсын Засгийн газрын тухай хууль болон Монгол Улсын яамны эрх зүйн байдлын тухай хуульд тушаал гаргах эрхтэй этгээдийг хуульчилсан. Төрийн албаны тухай хуулийн 41 дүгээр зүйл, Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 83 дугаар зүйлийн 83.3, 83.5, 110 дугаар зүйлийн 110.3-д заасныг баримталж ажлаас чөлөөлсөн нь үндэслэлгүй гэж үзэж байна. Учир нь нэхэмжлэгчийг яг ямар үндэслэлээр ажлаас чөлөөлсөн, дараа нь томилогдсон этгээд төрийн жинхэнэ албан тушаалтан эсэх, түр орлон гүйцэтгэгч эсэх, нэхэмжлэгч ажлаа хангалтгүй биелүүлснээс болоод ажлаас чөлөөлсөн эсэх нь тодорхойгүй байна. Төрийн албаны тухай хуулийн 39 дүгээр зүйлд төрийн захиргааны шийдвэр хууль ёсны байх ёстой бөгөөд хууль зөрчсөн шийдвэр гаргахыг хориглоно гэж заасан байдаг. 2025 оны 08 дугаар сарын 22-ны өдөр түр орлон гүйцэтгэгч Т.З******* Төрийн нарийн бичгийн даргын албан үүргийг түр орлон гүйцэтгэгчээр томилогдоод, томилогдсон даруйдаа улс төрийн шинжтэй томилгоог хийсэн. Төрийн албаны тухай хуульд зааснаар төрийн албан хаагч нь мэргэшсэн байх, тогтвортой байх, нам эвслийн ямар нэгэн үйл ажиллагаанаас ангид байх зэрэг үндсэн зарчмыг баримталж ажиллах ёстой. Гэтэл уг зарчмуудыг зөрчиж, ямар нэгэн мэдэгдэл өгөхгүйгээр үндэслэлгүйгээр ажлаас нь чөлөөлж, өөр этгээдийг үндэслэлгүйгээр томилсонд гомдолтой байгаа. Тийм учраас нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, тухайн ажил үүрэгт нь буцаан эргүүлэн томилохыг даалгаж, нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь ханган шийдвэрлэж өгнө үү гэжээ.

5.Хариуцагч Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн яамны Төрийн нарийн бичгийн дарга хариу тайлбартаа:

...Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн яамны Төрийн нарийн бичгийн даргын 2024 оны 10 дугаар сарын 01-ний өдрийн Б/200 дугаар тушаалаар Д.Б*******ыг Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн бодлогын хэрэгжилтийн газрын даргын албан үүргийг түр орлон гүйцэтгэгчээр томилж, 2025 оны 08 дугаар сарын 25-ны Б/221 дүгээр тушаалаар чөлөөлсөн. Төрийн албаны тухай хуулийн 42 дугаар зүйлийн 42.1 дэх хэсэгт "Хуульд өөрөөр заагаагүй бол эрх бүхий этгээд дараахь тохиолдолд төрийн жинхэнэ албан хаагчийн албан үүргийг төрийн жинхэнэ албан хаагчтай тохиролцсоны дагуу албан үүргийнх нь зэрэгцээ түр орлон гүйцэтгүүлж болно" гэж, 43.3.3-д "энэ хуулийн 43.3.1, 43.3.2-т зааснаас бусад тохиолдолд албан тушаалтны албан үүргийг тухайн төрлийн албан тушаалын чиг үүрэгт нь хамгийн ойр хамааралтай албан хаагчтай тохиролцсоны дагуу түр орлон гүйцэтгүүлэх" гэж заасан нь тухайн албан үүргийг зөвхөн төрийн жинхэнэ албан хаагч түр орлох зохицуулалттай байх тул тухайн албан тушаалд томилсон нь хууль зөрчсөн томилгоо байна.

Мөн Төрийн албаны тухай хуулийн 27 дугаар зүйлийн 27.1 дэх хэсэг, 33 дугаар зүйлийн 33.3 дахь хэсэгт заасан сонгон шалгаруулалтгүйгээр, тусгай шалгалт өгөөгүй иргэнийг томилсон нь хууль бус бөгөөд Төрийн албаны тусгай шалгалтыг дээрх хуулийн 33 дугаар зүйлийн 33.4 дэх хэсэгт Төрийн албаны төв байгууллага зохион байгуулахаар зохицуулсан байдаг. Төрийн албаны зөвлөлийн 2024 оны 10 дугаар 31-ний өдрийн "Хүний нөөцийн үйл ажиллагаанд хэрэгжүүлэх зарим арга хэмжээний тухай" 473 дугаар тогтоолын хавсралтаар Д.Б*******ыг Төрийн албаны тухай хууль, тогтоомжийг зөрчиж томилсон гэж үзсэн байна.

Иймд Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн яамны Төрийн нарийн бичгийн даргын 2025 оны 08 дугаар 25-ны өдрийн Б/221 дүгээр тушаал нь хууль зүйн үндэслэлтэй бөгөөд Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн яамны Төрийн нарийн бичгийн даргад холбогдуулан гаргасан нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэж өгнө үү гэжээ

5.1.Хариуцагч Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн яамны Төрийн нарийн бичгийн даргын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч шүүх хуралдаанд гаргасан нэмэлт тайлбартаа:

Иргэн Д.Б******* нь Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн яамны Төрийн нарийн бичгийн даргын 2024 оны 10 дугаар сарын 01-ний өдрийн Б/200 дугаар тушаалаар Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн бодлогын хэрэгжилтийн газрын даргын түр орлон гүйцэтгэгчээр томилогдсон. 2024 оны 10 дугаар сард Төрийн албаны зөвлөлөөс яамдад хүний нөөцийн шалгалт хийсэн. Үүний дагуу Төрийн албаны зөвлөлийн 2024 оны 10 дугаар сарын 31-ний өдрийн 473 дугаар тогтоолын хавсралтаар Д.Б*******ыг Төрийн албаны тухай хуулийг зөрчиж томилогдсон гэж үзсэн. Тухайн тогтоолд Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн яаманд хууль бусаар томилогдсон нэр бүхий хүмүүсийн зөрчлийг хууль тогтоомжийн дагуу арилгахыг даалгасан. Дээрх Төрийн албаны зөвлөлийн тогтоолыг хэрэгжүүлэх үүднээс Төрийн нарийн бичгийн даргын 2025 оны 03 дугаар сарын 19-ний өдрийн Б/72 тушаалаар 2025 оны 05 дугаар сарын 01-ний өдрөөс Д.Б*******ыг үүрэгт ажлаас чөлөөлсөн. Тухайн үед Төрийн нарийн бичгийн даргаар Э.Б******* ажиллаж байсан. Уг тушаал гараад удаагүй байхад Э.Б******* нь Цаг уур, орчны шинжилгээний газар луу сэлгэн ажиллуулах тушаалаар томилогдож, Ц.У******* дараагийн Төрийн нарийн бичгийн даргын үүрэг гүйцэтгэгчээр томилогдсон. 05 дугаар сарын 01-ний өдрөөс ажлаас чөлөөлөх тушаал гарсан болов ч 2025 оны 05 дугаар сарын 01-ний өдрийн Б/102 тушаалаар Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн бодлогын хэрэгжилтийн газрын даргын түр орлон гүйцэтгэгчээр дахин томилсон. Төрийн албаны тухай хуулийн эрхэлсэн түшмэлийн албан тушаалд тавигдах шаардлага байдаг бөгөөд ийнхүү дахин томилогдохдоо тухайн шаардлагыг хангаагүй байж дахин томилсон байдаг. Нэхэмжлэгч нь нэхэмжлэлдээ удирдлагын академийн багц сургалтад сурч байгаа гэж бичсэн байсан. Төрийн албаны тухай хуулийн 23 дугаар Зүйлийн 23.2.2-т эрхэлсэн түшмэлийн ангилалд хамаарах албан тушаалд томилогдох бол төрийн албанд 8-аас доошгүй жил, үүнээс ахлах түшмэлийн албан тушаалд 4-өөс доошгүй жил ажилласан байх бөгөөд мэргэшүүлэх багц сургалтад хамрагдаж, төгссөн байх, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэний хувьд төрийн албанд 4-өөс доошгүй жил, үүнээс дэс түшмэлийн албан тушаалд 2-оос доошгүй жил ажилласан байх гэж заасан. Эрхэлсэн түшмэлийн албан тушаалд тавигдах тусгай шаардлага бол төрийн албанд 8 жилээс доошгүй, үүнээс ахлах түшмэлийн албан тушаалд 4-өөс доошгүй жил ажилласан, мэргэшүүлэх багц сургалтад хамрагдаж төгссөн байх гэсэн шаардлага байгаа. Төгссөн гэдэг нь суралцаад, сертификат, диплом авсан, төгссөн хүнийг ойлгоно. Гэтэл нэхэмжлэгч одоо сурч байгаа гэж тайлбарлаж байна. Магадгүй нэхэмжлэгчийн тухайн албанд томилогдсоны дараа буюу 2024 тусгай шалгалт зарлагдсан ч тухайн шалгалтад орох шаардлага хангаагүй учраас хуулийн дагуу томилогдох боломжгүй байсан гэж үзэхээр байна. Мөн Төрийн албаны тухай хуулийн 25 дугаар зүйлийн 25.1-д зөвхөн шаардлага хангасан Монгол Улсын иргэнийг сонгон шалгаруулж томилно гэж заасан байна. Төрийн албаны тухай хуулийн түр орлох журамд ямар тохиолдолд түр орлон гүйцэтгэгч томилох үндэслэлүүдийг бичсэн. Тухайлбал, тухайн байгууллагад ажиллаж байгаа албан тушаалын чиг үүргээрээ ойролцоо хүнтэй зөвшилцсөний үндсэн дээр, өөрийнх нь үндсэн албан тушаалын зэрэгцээ өөр албан тушаалыг түр орлох гэж зааж өгсөн. Гэхдээ нэхэмжлэгчийг албан тушаалд томилсон үндэслэлд Төрийн албаны тухай хуулийн 27 дугаар зүйлийг удирдлага болгосон байдаг. Гэтэл ямар нэгэн сонгон шалгаруулалт явагдаагүй учраас тухайн анхны томилсон тушаал хууль бус гэж үзэж байгаа. Энэ нь Төрийн албаны зөвлөлийн тогтоолоор нотлогдож байгаа. Иргэн Д.Б*******ыг албан тушаалаас чөлөөлсний дараа 2025 оны 08 дугаар сарын 25-ны өдрийн Б/222 дугаар тушаалаар байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн яамны Байгалийн нөөцийн бодлогын хэрэгжилтийн газрын даргаар ажиллаж байсан н.У*******ийг шилжүүлэн томилсон байдаг. н.У******* нь Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн яам /хуучнаар Байгаль орчны яам/-д 2012 оноос хойш мэргэжилтэн, ахлах мэргэжилтэн, хэлтсийн дарга, газрын дарга зэргээр буюу төрийн албаны мерит зарчмаар дэвшин ажиллаж байсан, шаардлага шалгуурыг хангасан төрийн жинхэнэ албан хаагч юм гэжээ.

ҮНДЭСЛЭХ нь:

1. Шүүх хэрэгт авагдсан нотлох баримтууд, хэргийн оролцогчдын шүүхэд ирүүлсэн болон шүүх хуралдаанд гаргасан нэмэлт тайлбаруудыг харьцуулан дүгнэлт хийж, дараах хууль зүйн үндэслэлээр нэхэмжлэгч Д.Б*******ын гаргасан нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж шийдвэрлэв.
2. Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн яамны Төрийн нарийн бичгийн даргын 2025 оны 08 дугаар сарын 25-ны өдрийн Б/221 дүгээр тушаалаар Төрийн албаны тухай хуулийн 41 дүгээр зүйлийн 41.4, Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 83 дугаар зүйлийн 83.3, 83.5, 110 дугаар зүйлийн 110.3-т заасныг тус тус үндэслэн нэхэмжлэгч Д.Б*******ыг Байгаль орчин, аялал жуулчлалын яамны Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн бодлогын хэрэгжилтийн газрын даргын албан үүргийг түр орлон гүйцэтгэгчээс чөлөөлж шийдвэрлэсэн ба нэхэмжлэгчээс маргаан бүхий актыг эс зөвшөөрч ...ямар үндэслэлээр чөлөөлсөн нь тодорхойгүй, эрх зүйн үндэслэлгүй гарсан...тушаалыг мэдэгдээгүй, сонсох ажиллагаа хийгээгүй... гэж маргаж байна.
3. Төрийн албаны тухай хуулийн 41 дүгээр зүйлийн 41.4-т Төрийн албан хаагчийн хөдөлмөрийн харилцаатай холбоотой, энэ хуулиар зохицуулаагүй бусад асуудлыг Хөдөлмөрийн тухай хуулиар нарийвчлан зохицуулна гэж, Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 83 дугаар зүйлийн 83.3-т Ажил олгогч ажилтны хөдөлмөр эрхлэлтийн харилцааг дуусгавар болгосон тухай шийдвэртээ ажил хүлээлгэн өгөх хугацааг заана, 83.5-д Ажил олгогч ажилтанд энэ хуулийн 83.3-т заасан хугацааны цалин хөлсийг тооцож олгоно гэж, 110 дугаар зүйлийн 110.3-т Хөдөлмөр эрхлэлтийн харилцаа нь дуусгавар болж байгаа ажилтанд ажилласан хугацаанд ногдох ээлжийн амралтын тооцоо хийж, цалинг олгоно гэж тус тус заажээ.
4. Дээрх хуулийн зохицуулалт нь Төрийн албаны хуулиар зохицуулагдаагүй харилцаа болох хөдөлмөр эрхлэлтийн харилцааг дуусгавар болгоход ажилтантай ажил хүлээлцэх, цалин хөлс, ээлжийн амралтын тооцоог нийлэх ерөнхий зохицуулалт байна.
5. Үүнээс үзвэл нэхэмжлэгч Д.Б*******ыг ямар үндэслэлээр ажлаас чөлөөлсөн болох нь тодорхойгүй байгаа нь Захиргааны ерөнхий хуулийн 4 дүгээр зүйлийн 4.2-т Захиргааны үйл ажиллагаанд дараах тусгай зарчмыг баримтална, 4.2.1-т хуульд үндэслэх 4.2.5-д зорилгодоо нийцсэн, бодит нөхцөлд тохирсон, шийдвэр нь үндэслэл бүхий байх зарчимд нийцээгүй байна гэж үзлээ.
6. Тодруулбал, захиргааны байгууллагаас захиргааны актыг бичгээр гаргахдаа Захиргааны ерөнхий хуулийн 40.2-т заасан шаардлагыг хангасан байх ёстой ба энэ тохиолдолд холбогдох хуульд заасан ажлаас чөлөөлөх талаар хууль зүйн үндэслэл болон ямар шалтгааны улмаас ажлаас чөлөөлөх болсон нөхцөл байдлыг заагаагүй нь мөн хуулийн 40.2.3-т захиргааны актыг гаргах бодит нөхцөл байдал, хууль зүйн үндэслэлийг заах, 40.3-т Захиргааны актын хууль зүйн үндэслэлд захиргааны байгууллага захиргааны акт гаргах эрх олгогдсон хуулийн зүйл, заалтыг тодорхой заана, 40.4-т Захиргааны актад тухайн захиргааны акт гаргах шаардлага бүхий бодит нөхцөл байдлыг тодорхой заана гэж заасныг тус тус зөрчсөн, хууль бус акт гэж үзнэ.
7. Мөн тус шүүхийн 2025 оны 12 дугаар сарын 10-ны өдрийн 01/9895 тоот албан бичгээр Д.Б*******ыг ажлаас чөлөөлөхдөө мэдэгдэх, сонсох ажиллагаа явуулсан талаарх баримтыг хариуцагчаас шаардахад нотлох баримтыг ирүүлээгүй, шүүх хуралдааны явцад хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчөөс мэдэгдэх, сонсох ажиллагаа хийгээгүй болохыг хүлээн зөвшөөрснөөр маргаан бүхий тушаалаар нэхэмжлэгчийг ажлаас чөлөөлсөн шийдвэр гаргахдаа мэдэгдэх, сонсох ажиллагаа хийгээгүй болох нь тогтоогдож байна.
8. Захиргааны ерөнхий хуулийн 4 дүгээр зүйлийн 4.2.6-д бусдын эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг хөндсөн захиргааны шийдвэр гаргах тохиолдолд тэдгээрт урьдчилан мэдэгдэх, оролцоог нь хангах гэж заасан бөгөөд хуулийн 22-27 дугаар зүйлд шийдвэр гаргах ажиллагааны талаар, 28 дугаар зүйлд сонсох ажиллагаа хийхгүй байх тохиолдлыг зохицуулжээ.
9. Дээрх хуульд зааснаар захиргааны байгууллага захиргааны акт чиглэгдэж буй этгээдийн эрхийг хөндсөн шийдвэр гаргахдаа түүнд мэдэгдэж, нөхцөл байдлыг тогтоож, тайлбар, санал гаргах боломжийг олгох ёстой ба захиргааны акт чиглэгдэж буй этгээдийг шийдвэр гаргах ажиллагаанд оролцуулаагүй, мэдэгдэх, сонсох ажиллагаа хийгээгүй нь захиргааны гаргасан шийдвэрт нөлөөлөхүйц байх тохиолдолд тухайн захиргааны актыг хүчингүй болгох үндэслэл болно.
10. Маргаан бүхий тохиолдолд хэрэгт авагдсан баримтаас үзэхэд нэхэмжлэгч Д.Б*******ыг анх ажилд томилсон Төрийн нарийн бичгийн даргын 2024 оны 10 дугаар сарын 01-ний өдрийн Б/200 дугаар тушаалд Төрийн албаны зөвлөлийн 2024 оны 03/1968 дугаар албан бичгийг үндэслэсэн, уг албан бичигт Д.Б*******ыг ...төрийн жинхэнэ албаны нөөцөд бүртгэлтэй гэж үзэх үндэслэлтэй...тусгай шалгалт өгч, төрийн жинхэнэ албан тушаалд томилогдох эрх зүйн зохицуулалттай талаар дурдсан байна.
11. Түүнчлэн дээрх Б/200 дугаар тушаал нь Д.Б*******ыг тусгай шалгалт зарлагдах хүртэл хугацаанд гэж албан үүргийг түр орлон гүйцэтгэгчээр томилсон бөгөөд нэхэмжлэгчээс тусгай шалгалт зарлагдахаар өрсөлдөх зорилгоор мэргэшүүлэх багц сургалтад хамрагдсан гэж тайлбарласан зэргээс үзэхэд эдгээр нөхцөл байдлын талаар тайлбар, санал гаргах боломжийг нэхэмжлэгчид олгоогүй нь хууль бус болжээ.
12. Дээрх нөхцөл байдлуудыг нэгтгэн дүгнэвэл маргаан бүхий 2025 оны 08 сарын 25-ны өдрийн Б/221 дүгээр тушаалаар нэхэмжлэгч Д.Б*******ыг чөлөөлсөн нь хууль бус гэж үзэх үндэслэлтэй байх тул нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж шийдвэрлэлээ.

Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 106 зүйлийн 106.1, 106.3, 106.3.1, 106.3.12 дахь хэсэгт заасныг удирдлага болгон ТОГТООХ нь:

1. Захиргааны ерөнхий хуулийн 4 дүгээр зүйлийн 4.2.1, 4.2.5, 4.2.6, 40 дүгээр зүйлийн 40.2.3, 40.3, 40.4-т заасны тус тус баримтлан нэхэмжлэгч Д.Б*******ын нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж, Байгаль орчин уур амьсгалын өөрчлөлтийн яамны Төрийн нарийн бичгийн даргын 2025 оны 08 сарын 25-ны Б/221 дүгээр тушаалыг хүчингүй болгож, нэхэмжлэгч Д.Б*******ыг урьд эрхэлж байсан Байгаль орчин, аялал жуулчлалын яамны Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн бодлогын хэрэгжилтийн газрын даргын албан үүргийг түр орлон гүйцэтгэгчээр эгүүлэн тогтоож, нэхэмжлэгчийн ажилгүй байсан хугацааны дундаж цалин хөлстэй тэнцэх олговрыг 2025 оны 08 дугаар сарын 26-ны өдрөөс эхлэн ажилд нь буцаан томилсон тушаал гарсан өдөр хүртэл хугацаагаар тооцон олгох, тус дүнгээс эрүүл мэндийн болон нийгмийн даатгалын нөхөн бичилт хийхийг хариуцагч Байгаль орчин уур амьсгалын өөрчлөлтийн яамны Төрийн нарийн бичгийн даргад даалгасугай.

2.Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 47 дугаар зүйлийн 47.1, 48 дугаар зүйлийн 48.1-т заасныг баримтлан нэхэмжлэгчээс улсын тэмдэгтийн хураамжид урьдчилан төлсөн 70,200 төгрөгийг төсвийн орлогод хэвээр үлдээж, хариуцагчаас 70,200 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгч Д.Б*******од олгосугай.

Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 114 дүгээр зүйлийн 114.1 дэх хэсэгт зааснаар хэргийн оролцогчид, тэдгээрийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч, өмгөөлөгч нь шийдвэрийг эс зөвшөөрвөл шийдвэрийг гардан авснаас хойш 14 хоногийн дотор давж заалдах журмаар гомдол гаргах эрхтэй.

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ С.ОДМАА