| Шүүх | Нийслэл дэх Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүх |
|---|---|
| Шүүгч | Баасанжавын Ууганзаяа |
| Хэргийн индекс | 128/2025/0825/З |
| Дугаар | 128/ШШ2026/0276 |
| Огноо | 2026-03-18 |
| Маргааны төрөл | Бусад, |
Нийслэл дэх Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр
2026 оны 03 сарын 18 өдөр
Дугаар 128/ШШ2026/0276
МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС
Нийслэл дэх Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүх хуралдааныг шүүгч Б.Ууганзаяа би даргалж, шүүх хуралдааны 1 дүгээр танхимд нээлттэй хийсэн шүүх хуралдаанаар,
Нэхэмжлэгч: Э ХХК /РД:56235/
Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч: А.О,
Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч: Ц.Т,
Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч: Б.Г /ШТҮД:067/,
Хариуцагч: Нийслэлийн Засаг дарга
Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч: Нийслэлийн Орон сууцны бодлогын газрын Гэрээ хариуцсан мэргэжилтэн Ц.Пн,
Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч: Нийслэлийн Засаг даргын Тамгын газрын Хь тогтоомж, гэрээ, эрх зүйн газрын мэргэжилтэн П.Т,
Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч: Нийслэлийн Орон сууцны бодлогын газрын Захиргаа, санхүүгийн хэлтсийн дарга Ж.Б нарын хоорондын Төсөл хэрэгжүүлэх эрхийг цуцалсантай холбоотой захиргааны хэргийн маргааныг хянан хэлэлцэв.
Шүүх хуралдаанд: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч А.О, Ц.Т, нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч Б.Г, хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Ц.Пн, шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга З.Өлзийдүүрэн нар оролцов.
ТОДОРХОЙЛОХ нь:
Нэг. Нэхэмжлэлийн шаардлага:
1.1. Нийслэлийн Засаг даргын 2025 оны 08 дугаар сарын 26-ны өдрийн дугаар захирамжийг хүчингүй болгах тухай.
Хоёр. Хэргийн үйл баримт, процессын түүхийн талаар:
2.1. Нийслэлийн Мэргэжлийн хяналтын газрын Улсын ахлах байцаагчийн 2017 оны 05 дугаар сарын 26-ны өдрийн 3 дугаартай Орон сууцны байшингийн ашиглалтыг хориглох тухай шийдвэрээр ...орон сууцны зориулалттай 62 байшингийн ашиглалтыг 2017 оны 06 дугаар сарын 01-ний өдрөөс эхлэн хориглож шийдвэрлэсний хавсралт *******-д Сүхбаатар дүүргийн дүгээр хороо орон сууцны дугаар байр-г орсан байх бөгөөд дээрх шийдвэрийн хавсралтаар баталсан жагсаалтыг Мэргэжлийн хяналтын газрын 2017 оны 05 дугаар сарын 29-ний өдрийн дугаартай Жагсаалт хүргүүлэх тухай албан бичгээр нийслэлийн Засаг даргад хүргүүлсэн байна.
2.2. Улмаар нийслэлийн Засаг даргын 2019 оны 02 дугаар сарын 13-ны өдрийн дугаартай Ашиглалтын шаардлага хангахгүй зарим орон сууцны барилгыг бган, дахин төлөвлөж, барилгажах тухай захирамжаар ...Сүхбаатар дүүргийн дүгээр хорооны дугаар байрыг бган дахин барилгажахаар шийдвэрлэж ... зохион байгж ажиллахыг Нийслэлийн Хот төлөвлөлт, ерөнхий төлөвлөгөөний газарт үүрэг болгосон байна.
2.3. Нийслэлийн Засаг даргын 2019 оны 0 дүгээр сарын 30-ны өдрийн ******* дугаартай Үнэлгээний хорооны бүрэлдэхүүн, түүний үйл ажиллагааны удирдамжийг шинэчлэн батлах тухай захирамжаар Ашиглалтын шаардлага хангахгүй, нийтийн зориулалттай орон сууцны барилгыг бган шинээр барих төсөл хэрэгжүүлэгчийг сонгон шалгарах Үнэлгээний хорооны бүрэлдэхүүнийг 1 дүгээр, Үнэлгээний хорооны үйл ажиллагааны удирдамжийг 2 дугаар хавсралтаар баталсан байна.
2.. Улмаар нийслэлийн Засаг даргын 2019 оны 06 дугаар сарын 2-ний өдрийн дугаартай Төсөл хэрэгжүүлэгчээр шалгарсныг батламжилж, гэрээ байгах эрх олгох тухай захирамжаар ...Сүхбаатар дүүргийн дүгээр хорооны нутаг дэвсгэр дэх ашиглалтын шаардлага хангахгүй нийтийн зориулалттай орон сууцны дугаар байрны төсөл хэрэгжүүлэгчээр Э ХХК шалгарсныг батламжилж, тус компанид газар үл хөдлөх хөрөнгө өмчлөгч, эзэмшигчидтэй гэрээ байгах эрх олгож шийдвэрлэсэн байна.
2.5. Харин нийслэлийн Засаг даргын 2025 оны 08 дугаар сарын 26-ны өдрийн Төсөл хэрэгжүүлэх эрхийг цуцлах тухай дугаар захирамжаар Ашиглалтын шаардлага хангахгүй барилга байгамжийг бган шинээр барих төслийн хүрээнд байгсан хоёр болон гурван талт гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй, төлөвлөгөөний дагуу ажил гүйцэтгээгүй тул Сүхбаатар дүүргийн дүгээр хорооны нутаг дэвсгэрт байрлах ашиглалтын шаардлага хангахгүй нийтийн зориулалттай дугаар байрыг дахин төлөвлөн барилгажах төсөл хэрэгжүүлэгчээр шалгарсан Э ХХК-д олгосон төсөл хэрэгжүүлэх эрхийг цуцалж шийдвэрлэсэн байна.
2.6. Нэхэмжлэгч Э ХХК-иас нийслэлийн Засаг даргын 2025 оны 08 дугаар сарын 26-ны өдрийн дугаар захирамжийг хүчингүй болгах шаардлага бүхий нэхэмжлэлийг Нийслэлийн Засаг даргад холбогдан 2025 оны 09 дүгээр сарын 2-ний өдөр тус шүүхэд гаргасан байх бөгөөд 2025 оны 10 дугаар сарын 01-ний өдрийн дугаартай шүүгчийн захирамжаар захиргааны хэрэг үүсгэж, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаа явсан байна.
Гурав. Нэхэмжлэлийн үндэслэл:
3.1. Нэхэмжлэгчээс шүүхэд гаргасан нэхэмжлэлийн үндэслэлдээ: Сүхбаатар дүүргийн дүгээр хорооны нутаг дэвсгэрт ашиглалтын шаардлага хангахгүй болсон нийтийн зориулалттай орон сууцны дугаар байранд 2015 онд Нийслэлийн ерөнхий төлөвлөгөөний газрын Барилгын чанар, аюулгүй байдлын хэлтсээс Газар хөдлөлтийг тэсвэрлэх чадварын үнэлгээ-г хийж уг үнэлгээг үндэслэн нийслэлийн Засаг даргын хэрэгжүүлэгч агентлаг Мэргэжлийн хяналтын газраас 2017 оны 05 дугаар сарын 29-ний өдрийн дугаартай Жагсаалт хүргүүлж шийдвэр гаргах тухай" албан бичгээр ...Нийтийн орон сууцны зориулалттай 62 барилгын ашиглалтын төлөв байдлыг шалгаж ашиглалтын шаардлага хангахгүй, болзошгүй газар хөдлөлтийг тэсвэрлэх чадваргүйг Улсын ахлах байцаагчийн дүгнэлтээр тодорхойлсон байдаг.
3.2. Орон сууцны тухай хь болон Мэргэжлийн хяналтын ерөнхий газрын даргын 2011 оны 03 дугаар сарын 29-ний өдрийн тушаал, Барилга Хот байгалтын сайдын 2016 оны 126 дугаар тушаалаар баталсан Ашиглалтын шаардлага хангахгүй, нийтийн зориулалттай орон сууцны барилгыг бган шинээр барих үйл ажиллагааны журмыг үндэслэн тус барилгын ашиглалтыг хориглох тухай улсын ахлах байцаагчийн 2017 оны 05 дугаар сарын 26-ны өдрийн шийдвэрийг... гаргасан.
3.3. Манай компани нийслэлийн Засаг даргын 2019 оны дүгээр захирамжаар Сүхбаатар дүүргийн дүгээр хорооны нутаг дэвсгэрт ашиглалтын шаардлага хангахгүй болсон нийтийн зориулалттай орон сууцны дугаар байрны барилгажилтын төсөл хэрэгжүүлэгчээр шалгарсан. Шалгарснаас хойш Нийслэлийн Засаг даргын хэрэгжүүлэгч агентлаг Хот байгалт хөгжлийн газраас 2020 оны 07 дугаар сарын 30-ны өдрийн дугаартай Архитектур төлөвлөлтийн даалгавар авч, Загвар зургаа 2021 оны 08 дугаар сарын 05-ны өдөр батлан Барилга Хот байгалтын сайдын 2016 оны 126 дугаар тушаалаар баталсан "Ашиглалтын шаардлага хангахгүй, нийтийн зориулалттай орон сууцны барилгыг бган шинээр барих үйл ажиллагааны журамд заасны дагуу иргэд, оршин суугчидтай 2 талт, 3 талт гэрээг байгж эхэлсэн.
3.. Манай компанийг төсөл хэрэгжүүлэгчээр шалгарсан нийслэлийн Засаг даргын захирамж болон Үнэлгээний хорооны дүгнэлтийг хүчингүй болгахаар дугаар байрны нэр бүхий 11 орон сууцны өмчлөгч нар Нийслэл дэх захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхэд нэхэмжлэл гаргасан бөгөөд тус шүүхийн 2020 оны 5 дугаар сарын 15-ны өдрийн 128/ШШ2020/******* дугаар шийдвэр, Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн 2020 оны 8 дугаар сарын 11-ний өдрийн дугаар магадлал, Улсын дээд шүүхийн 2020 оны 12 дугаар сарын 07-ны өдрийн дугаар тогтоолуудаар нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон бөгөөд манай компанийг төсөл хэрэгжүүлэгчээр шалгарсан шийдвэр нь хьд нийцсэн бөгөөд нэхэмжлэгч нарын эрх, хь ёсны ашиг сонирхлыг зөрчөөгүй болохыг тогтоосон.
3.5. Дээрх харилцаа нь Хот суурин газрыг дахин хөгжүүлэх тухай хь болон тус хийн 8 дугаар зүйлийн 8.1.5-д заасны дагуу батлагдсан Барилга, Хот байгалтын сайдын 2016 оны 7 дугаар сарын 05-ны өдрийн 126 дугаар тушаалаар батлагдсан "Ашиглалтын шаардлага хангахгүй нийтийн зориулалттай орон сууцны барилгыг бган шинээр барих үйл ажиллагааны журмаар тус тус зохицагдаж байгаа билээ.
3.6. Уг журмын .8, .10, .11 дүгээр зүйлүүдэд зааснаар төсөл хэрэгжүүлэгч нь ашиглалтын шаардлага хангахгүй сууц өмчлөгчидтэй 2 талт ба 3 талт гэрээ байгах харилцааг зохицсан байдаг бөгөөд бид журмын .11-д заасны дагуу 2 талт болон 3 талт гэрээний төслийг боловсрж, дугаар байрны нийт 18 орон сууцны өмчлөгчидтэй 2 талт болон 3 талт гэрээ байгсан бөгөөд хариуцагч 8, 13, 1 тоот орон сууцны өмчлөгчид болох Ц.Б, Ж.Г, Х.Э******* нар нь гэрээ байгахаас үндэслэлгүйгээр татгалзаж, их хэмжээний мөнгө нэхэж төслийн ажлыг гацааж, төсөл хэрэгжүүлэгч болон гэрээ байгсан бусад орон сууц сууцны өмчлөгчдийг хохироосоор байна.
3.7. Бид 2023 онд барилга дээрээ хэмжилт хийлгэх хүсэлт гаргасан хариу 2023 оны 09 дүгээр сарын 07-ны өдрийн ******* дугаартай Барилгын төлөв байдлын тухай" албан бичигт ... 2015 онд хийсэн дүгнэлтээр даацын тоосгон ханын шахалтын бат бэх нь 31.5 кг/см2 /М25/, зуурмаг 13.3 кг/см2 /БМ10/ хүртэл буурсан байгаа нь газар хөдлөлтийн бүс нутагт барилга төлөвлөх БНбД22.01.01*/2006-ийн 3.29, 3.33 дугаар заалтыг мөн тоосгон ханын арматурчлал хийгээгүй байгаа нь тус нормын 3.32-д заасан шаардлагыг хангахгүй байна. Мөн газар хөдлөлтийн үйлчлэлийн тооцоогоор голын ханын бат бэх хангалтгүй, хөшүүн жигд хуваарилагдаагүйгээс хэв гажилт үүсэж газар хөдлөлтөд нурах аюултай гэж үнэлсэн. Дээрх норм, дүрмийн 3.29, 3.33-д тоосгоны шахалтын бат бэх нь М75, зуурмагийн бат бэх нь БМ25 маркаас доошгүй байхаар заасан байдаг. Газар хөдлөлтөд тэсвэрлэх чадварын үнэлгээг үндэслэн Орон сууцны тухай хьд заасан ашиглалтын шаардлага хангахгүй, газар хөдлөлтөд тэсвэргүй нь тогтоогдсон орон сууцны зориулалттай барилгыг бгах, дахин төлөвлөн барилгажах улсын ахлах байцаагчийн шийдвэр гарсан. Мөн хийн 151.1 дүгээр зүйлийн 151.6-д Ашиглалтын шаардлага хангахгүй болсон нийтийн зориулалттай орон сууцны барилгыг ашиглахыг хориглоно гэж заасан. Тухайн барилгын тоосго зуурмагийн бат бэх нь 2015 онд хийж гүйцэтгэсэн газар хөдлөлтөд тэсвэрлэх чадварын үнэлгээ хийснээс хойш өнөөдрийг хүртэл физик элэгдэл нь өссөөр байгаа нь учирч болзошгүй эрсдэлийг нэмэгдүүлж байна гэсэн байна.
3.8. Дээрх айлууд гэрээ байгахаас үндэслэлгүйгээр татгалзаж, төслийн ажлыг гацааж байгаа нь төсөл хэрэгжүүлэгч болох манай компанийг ч хохироож байгаа бөгөөд бид төслийн ажлаа үргэлжлүүлэх боломжгүй болвол манай компанийн эрх ашиг ч мөн ноцтой зөрчигдөхөд хүрсэн, уг асуудалтай холбоотойгоор Нийслэлийн Хот байгалт, хотын стандартын газраас манай компанийг шүүхэд хандан шийдвэрлүүлэх эрхтэй талаар албан бичиг ирүүлсэний дагуу манай компани Сүхбаатар дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхэд хандан орон сууцны өмчлөгч Ц.Б, Ж.Г, Х.Э******* нарт холбогдан "Сүхбаатар дүүргийн -р хорооны нутаг дэвсгэр дэх ашиглалтын шаардлага хангахгүй болсон нийтийн зориулалттай орон сууцны дугаар байрны төсөл хэрэгжүүлэгч "Э" ХХК-тай дахин төлөвлөлтийн 2 талт болон 3 талт гэрээ байгахыг хариуцагч Ц.Б, Ж.Г, Х.Э******* нарт даалгах" шаардлага бүий нэхэмжлэл гаргасны дагуу иргэний хэрэг үүсэж хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаа явагдаж байгаа.
3.9. Иргэний хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад хариуцагч Х.Э******* нь Сүхбаатар дүүрэг, дүгээр хороо, ******* мянгат, дугаар байр 1 тоот орон сууцны өмчлөгч биш болох нь тогтоогдсон тул шүүгчийн захирамжаар хариуцагч Х.Э*******ийг жинхэнэ хариуцагч Б.Анирлин, М.Цолмон нараар сольж, Сүхбаатар дүүрэг, дүгээр хороо, ******* мянгат, дугаар байр 8 тоотын өмчлөгч Н.Энхтуяаг хамтран хариуцагчаар татаж, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаа үргэлжлэн явагдаж байна.
3.10. Уг иргэний хэргийн хариуцагч нар болох Ц.Б, М.Цолмон, Б.А*******, Н.Энхтуяа нарыг шүүхэд албадан ирүүлэх захирамж гаргасан боловч тэдгээр нь оршин суугаа хаягандаа байхгүй гэсэн үндэслэлээр Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн шүүгчийн 2025 оны 02 дугаар сарын 06-ны өдрийн 191/ШЗ2025/0699 дүгээр захирамжаар Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хийн 117 дугаар зүйлийн 117.1, 65 дугаар зүйлийн 65.1.9-д зааснаар нэхэмжлэлийг хүлээн авахаас татгалзсан.
3.11. Манай компанийн зүгээс Баянгол, Хан-Уул, Сонгинохайрхан дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхэд хандан хариуцагч Ц.Б, М.Цолмон, Б.А*******, Н.Энхтуяа нарыг эрэн сурвалжлахаар хүсэлт гаргасны дагуу тус шүүхийн 2025 оны 03 дугаар сарын 19-ний өдрийн ******* дугаар шийдвэрээр хариуцагч Ц.Б, М.Цолмон, Б.А*******, Н.Энхтуяа нарыг эрэн сурвалжлахыг Цагдаагийн байглагад даалгаж, эрэн сурвалжлах ажиллагаа явагдаж байгаа билээ. Цагдаагийн байглагаас хариуцагч Ц.Б, М.Цолмон, Б.А*******, Н.Энхтуяа нарын оршин суугаа хаягыг 2025 оны 9 дүгээр сард бүрэн олж тогтоон, иргэний хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаа үргэлжлэн явагдаж байна.
3.12. Гэтэл Нийслэлийн Засаг даргын 2025 оны 8 дугаар сарын 26-ны өдрийн дугаартай "Төсөл хэрэгжүүлэх эрхийг цуцлах тухай" захирамжаар Э ХХК-ийг Ашиглалтын шаардлага хангахгүй барилга байгамжийг бган шинээр барих төслийн хүрээнд байгсан хоёр болон гурван талт гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй, төлөвлөгөөний дагуу ажил гүйцэтгээгүй гэж үзэж Сүхбаатар дүүргийн дүгээр хорооны нутаг дэвсгэрт байрлах ашиглалтын шаардлага хангахгүй нийтийн зориулалттай дугаар байрыг дахин төлөвлөн барилгажах төсөл хэрэгжүүлэх эрхийг цуцалсан нь үндэслэлгүй, төсөл хэрэгжүүлэгчийн эрхийг ноцтой зөрчсөн гэж үзэж нэхэмжлэл гаргаж байна.
3.13. Учир нь манай компани төсөл хэрэгжүүлэгчээр шалгарсанаас хойш барилгын зураг төслөө батлан, орон сууцны өмчлөгч нартай хоёр болон гурван талт гэрээ хийж төслийн ажлаа үргэлжлүүлж байсан бөгөөд хуучин барилгыг бгаж, шинээр барилга барих ажлын зөвшөөрлийн гэрчилгээ авч, барилгын ажлаа эхлүүлэх гэсэн боловч дээрх 3 орон сууцны өмчлөгчид болох Ц.Б, М.Цолмон, Б.А*******, Н.Энхтуяа нар нь гэрээ байгахаас үндэслэлгүйгээр татгалзсанаас болж барилгын ажлын зөвшөөрлийн гэрчилгээг Нийслэлийн Хот, байгалт, хотын стандартын газраас өгөөгүй билээ.
3.1. Хот байгалт, хотын стандартын газраас гэрээ байгахаас татгалзаж байгаа өмчлөгчидтэй холбоотой асуудлыг шүүхээр шийдвэрлүүлэх шаардлагатай гэсэн албан бичиг ирүүлсний дагуу иргэний хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаа явагдаж байгаа бөгөөд ийнхүү иргэний хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаа явагдаж байгааг талаар бид захиргааны байглагад албан ёсоор мэдэгдсэн, гэрээ байгах ажил биднээс үл хамаарах, хүндэтгэн үзэх шалтгаанаар удааширч байгааг мэдэж байсан хэрнээ биднийг гэрээний үүргээ биелүүлээгүй, төлөвлөгөөний дагуу ажил гүйцэтгээгүй гэж үзсэн нь бодит байдалд нийцэхгүй, хь бус шийдвэр болсон төсөл хэрэгжүүлэгчийн эрхийг ноцтой зөрчсөн шийдвэр болсон гэж үзэж байна.
3.15. Бид төсөл хэрэгжүүлэгчээр шалгарснаас хойш холбогдох хь тогтоомжийн дагуу ажлаа гүйцэтгэж ирсэн бөгөөд ямар нэгэн хь тогтоомж зөрчөөгүй билээ. Энэхүү төсөлд манай компанийн зүгээс 2019 оноос хойш асар их зардал гаргасан бөгөөд төсөл хэрэгжүүлэх эрхийг үндэслэлгүйгээр цуцалснаар болж эдийн засгийн асар их хохирол амсаж дампуурах үр дагаварт хүрээд байна. Хариуцагчаас маргаан бүхий актыг гаргахдаа Захиргааны ерөнхий хьд заасан нөхцөл байдлыг тогтоох, сонсох ажиллагаа хийгээгүй нь хь бус болсон гэж үзэж байна гэжээ.
3.16. Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Ц.Т шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа: н.Э******* гэдэг хүн оршин суугчид болон СӨХ-ийг төлөөлөн манай компанийн шалгарахыг дэмжиж байснаа Танай төсөл хэрэгжихээр болчихлоо энэ төслөөсөө 1000 м.кв газар надад өгөөрэй гэдэг зүйлийг хэлсэн бид ийм боломж байхгүй гэдэг зүйлийг хэлэхэд маргааш өдрөөс нь эхлээд гомдол гаргаад эхэлсэн. н.Б гэдэг иргэнээс Танай компаниас өгч байгаа болзлоос гадна 100 м.кв талбай авна, төсөл хэрэгжих хугацаанд түрээсийн байранд орохгүй, 3 өрөө орон сууц худалдаж авч өг гэдэг шаардлага тавьдаг гэв.
3.17. Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч А.О шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа: 1 иргэнтэй гурван талт гэрээ байгснаар хариуцагч төрийн байглага зохицалтад оролцох ёстой. Төр ямарваа нэг байдлаар үүргээ биелүүлээгүй. Манайхаас бгах зөвшөөрлөө авчаад зөвшөөрөхгүй байгаа иргэдтэй зъя гэдэг байдлыг хүртэл хариуцагчид тавьж байсан. Тухайн гурван иргэнтэй гэрээ байгах боломжит бүх процессыг нэхэмжлэгч компанийн зүгээс хийсэн. Одоо иргэний хэргийн шүүхээр маргаан үүсгээд явж байна. Хариуцагч байглага нь график төлөвлөгөөгөө шинэчилж батлах гэхээр мөн хүлээж авдаггүй гэв.
3.18. Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч Б.Г шүүх хуралдаанд гаргасан нэмэлт тайлбартаа: ...Нийслэлийн Засаг даргын 2019 оны зохих захирамжаар төсөл хэрэгжүүлж шалгарснаас хойш манай компани тодорхой эдийн засгийн мөнгөн хөрөнгө гаргаж энэ төслийн үйл ажиллагааг явсан. Мөн зураг төслөө батлаад 80 гаруй хувьтай хоёр болон гурван талт гэрээний нөхцөлтэй тохирсон. Гэрээгээ батлаад хариуцагчид хүргүүлсэн. Харин гурван оршин суугчтай холбоотой асуудал дээр гацсан. Харин захиргааны байглагаас энэ асуудлаа шүүхээр шийдвэрлэж байж зөвшөөрлөө авна уу гэсэн хариу өгсөн. Захиргааны байглагын өгсөн бичгийн дагуу бид нар Иргэний хэргийн шүүхэд хандсан. Энэ нь Захиргааны ерөнхий хийн дүгээр зүйлийн .2.8-д заасан хь ёсны итгэл хамгаалах зарчмын хүрээнд хамаарна. Эдгээр нөхцөл байдлуудыг харгалзаж үзэлгүй цуцалсан нь үндэслэлгүй байна. Үүнээс болж 2017 оноос хойш бараг 9 жил болж байгаа төсөлд бид нарын зарцсан хөрөнгө оралт үр ашиггүй болох гэж байна. Өөрөөр хэлбэл, эрсдэлд орох, дампуурах нөхцөл байдалд тулчхаад байгаа. Тухайн орон сууцны 17 оршин суугчийн 1-тэй нь хоёр талт болон гурван талт гэрээг байгсан. Гурван талд гэрээг төрийн байглагаас дэмжлэг үзүүлэх зорилготойгоор байгдаг. Гэтэл нэхэмжлэгчээс тулгамдсан асуудлуудаар хариуцагч Төрийн байглагад хандахаар гурван талд гэрээний үүргээ биелүүлэхгүй ...шүүхэд хандаж шийдвэрлүүл гэх аггатай хариунууд өгч, улмаар иргэний шүүхээр маргаантай явж байгааг мэдсээр байж гэнэт 2025 оны 08 дугаар сарын 18-ны өдөр Тайлан ирүүлэх тухай албан бичгийг нэхэмжлэгчид хүргүүлсэн нь ойлгомжгүй, байдаг. Мөн залт зохион байгах талаар мэдээллийг нэхэмжлэгч компанид огт мэдэгдээгүй. Өөр байглагад төсөл хэрэгжүүлэхийг шилжүүлсэн бол н.Э******* нартай тохиролцоонд хүрсэн байна гэж харж байна. Хэрэв дахин сонгон шалгаралт зарлаад явах юм шүүхийн маргаан дахин үүсэж 1 оршин суугчийн эрх ашиг хөндөгдөнө. Ийм нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж шийдвэрлэж өгнө үү гэв.
Дөрөв. Хариуцагч нарын хариу тайлбар, татгалзал:
.1. Хариуцагчаас шүүхэд бичгээр ирүүлсэн хариу тайлбартаа: ...Нийслэлийн Мэргэжлийн хяналтын газрын Улсын ахлах байцаагчийн 2017 оны 3 дугаар шийдвэрээр Сүхбаатар дүүргийн дүгээр хорооны нутаг дэвсгэр дэх нийтийн зориулалттай орон сууцны дугаар байрыг ашиглалтын шаардлага хангахгүй, газар хөдлөлтөд тэсвэргүй болохыг тогтоогдож, улмаар Нийслэлийн Засаг даргын 2019 оны дугаар захирамжаар ашиглалтын шаардлага хангахгүй орон сууцны барилгыг бган дахин төлөвлөж, барилгажах шийдвэр гарсан.
.2. Нийслэлийн Засаг даргын 2019 оны ******* дугаар захирамжаар байгагдсан Үнэлгээний хорооны дүгнэлтийг үндэслэн Нийслэлийн Засаг даргын 2019 оны 06 дугаар сарын 2-ны өдрийн "Төсөл хэрэгжүүлэгчээр батламжилж, төсөл хэрэгжүүлэх эрх олгох тухай" дүгээр захирамжаар тухайн байрыг дахин барилгажах, төсөл хэрэгжүүлэгчээр Э ХХК шалгарсныг батламжилж, газар үл хөдлөх эд хөрөнгө өмчлөгч, эзэмшигчтэй гэрээ байгах эрх олгосон. Нийслэлийн Засаг даргын 2025 оны дугаар захирамжаар газар, үл хөдлөх эд хөрөнгө өмчлөгчидтэй зөвшилцөлд хүрэх явцад төсөл хэрэгжүүлэх эрхийг цуцлах талаар сууц өмчлөгч иргэдээс гомдол гарч, сууц өмчлөгчидтэй хоёр болон гурван талт гэрээг бүрэн байгж чадаагүй, гэрээний үүрэг биелүүлээгүй, календарчилсан төлөвлөгөөний дагуу ажлаа хийгээгүй тул тус компанид олгосон төсөл хэрэгжүүлэх эрхийг цуцалсан.
.3. Дахин төлөвлөлтийн төслийн ажлыг эрчимжүүлэх ажлын явцад тухайн байрны сууц өмчлөгч, эзэмшигчдээс төсөл хэрэгжүүлэгчийг дэмжихгүй байгаа талаар гомдол санал ихээр гарсны дагуу дахин төлөвлөлтийн ажлын талаар сууц өмчлөгч иргэн аж ахуйн нэгж, төсөл хэрэгжүүлэгчтэй албан залтыг 2025 оны 06 дугаар сарын 30-ны өдөр Сүхбаатар дүүргийн дүгээр хорооны иргэний танхимд залт зохион байгсан.
.. Э ХХК нь Хот, суурин газрыг дахин хөгжүүлэх тухай хийн 1 дүгээр зүйлийн 1.7.2.6. дэх заалт Энэ хийн 1.7.2.а-д заасан төлөвлөгөөг газар, үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөгч, эзэмшигчтэй зөвшилцөн, саналыг тусган эцэслэн боловсрах зохицалтын дагуу сууц өмчлөгч иргэдээс санал аваагүй болох нь иргэдийн эсэргүүцэл, өргөдөл гомдол, санал зэргээр нотлогддог бөгөөд төсөл хэрэгжүүлэхийг сууц өмчлөгчид дэмжихгүй байгаа байна.
.5. Хот, суурийн газрыг дахин хөгжүүлэх тухай хийн 11 дүгээр зүйлийн 11.1. Аймаг, сум, нийслэл, дүүргийн Засаг дарга хот, суурин газрыг дахин хөгжүүлэх талаар дараах бүрэн эрхийг хэрэгжүүлнэ, 11.1.1-д хот, суурин газрын хөгжлийн ерөнхий төлөвлөгөө, газар зохион байгалтын төлөвлөгөө, хэсэгчилсэн ерөнхий төлөвлөгөөг үндэслэн төсөл санаачлах, боловсрах, хэрэгжүүлэх ажлыг зохион байгах, Барилга, хот байгалтын сайдын 2016 оны 126 дугаар тушаалаар батлагдсан Ашиглалтын шаардлага хангахгүй нийтийн зориулалттай орон сууцны барилгыг бган шинээр барих үйл ажиллагааны журам-ын 7.. Төсөл хэрэгжүүлэгч нь өөрийн буруутай үйл ажиллагааны улмаас төсөл хэрэгжүүлэх эрх авсан өдрөөс хойш 5 хоногийн дотор календарьчилсан төлөвлөгөө, архитектур төлөвлөлтийн даалгавар батлаагүй, барилгын ажил эхлүүлэх, үргэлжлүүлэх зөвшөөрөл авснаас хойш 6 сар хүртэл хугацаанд барилгын ажлыг эхлүүлээгүй, төслийг хэрэгжүүлэх явцад үйл ажиллагааны болоод техникийн зөрчил гаргасан, төсөл хэрэгжүүлэхээр сонгосон талбай дахь чөлөөлсөн газрыг төсөлд тусгагдсанаас өөр зориулалтаар ашигласан нь мэргэжлийн байглагын дүгнэлтээр нотлогдсон, Хот, суурин газрыг дахин хөгжүүлэх тухай хь, гурван талт гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй, төлөвлөгөөний дагуу ажил гүйцэтгээгүй тохиолдолд Хяналтын хорооны саналыг үндэслэн тухайн шатны Засаг дарга нь төсөл хэрэгжүүлэх эрхийг цуцална, 7.7. Энэ журмын 7.-т заасан үндэслэлээр төсөл хэрэгжүүлэх эрх цуцлагдсан тохиолдолд төсөл хэрэгжүүлэгчийн орсан хөрөнгө оралтыг төр хариуцахгүй гэж тус тус заасан.
.6. Мөн Хот, суурийн газрыг дахин хөгжүүлэх тухай хийн 23 дугаар зүйлийн 23.1.3-д "төсөл хэрэгжүүлэхтэй холбогдох үйл ажиллагааны зардал, хөрөнгийг бүрдүүлэх, захиран зарцах", 23.1.5-д "төсөл, төлөвлөгөө боловсрах, батлах, хэрэгжүүлэх, аймаг, сум, нийслэл, дүүргийн Засаг дарга газар, үл хөдлөх эд хөрөнгө өмчлөгч, эзэмшигчтэй харилцан тохиролцож гэрээ байгах, гэрээний биелэлтийг хамтран дүгнэх", 23.1.8-д "төсөл хэрэгжүүлэхэд байгаль орчны, эрүүл ахуйн, аюулгүй байдлын болон бусад холбогдох хь тогтоомж, норм, дүрэм, журам, стандартын шаардлагыг мөрдөх гэж төсөл хэрэгжүүлэгчийн үүргийг зохицсан.
.7. Нэхэмжлэгч ашиглалтын шаардлага хангахгүй барилга байгамжийг бган шинээр барих төслийн хүрээнд байгсан хоёр болон гурван талт гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй, төлөвлөгөөний дагуу ажил гүйцэтгээгүй тул Сүхбаатар дүүргийн дүгээр хорооны ашиглалтын шаардлага хангахгүй нийтийн зориулалттай дугаар байрны төсөл хэрэгжүүлэгчээр шалгарсан Э ХХК-д олгосон төсөл хэрэгжүүлэх эрхийг Нийслэлийн Засаг даргын Нийслэлийн Засаг даргын 2025 оны 08 дугаар сарын 26-ны өдрийн дугаар захирамжаар цуцалсан.
.8. Нийслэлийн Засаг дарга хиар өөрт олгосон эрх хэмжээний хүрээнд Нийслэлийн Засаг даргын 2025 оны 08 дугаар сарын 26-ны өдрийн дугаар захирамжийг гаргасан эрх зүйн зөрчилгүй захиргааны акт юм. Иймд Элит констракшн" ХХК-ийн Нийслэлийн Засаг даргын 2025 оны 08 дугаар сарын 26-ны өдрийн дугаартай Төсөл хэрэгжүүлэгчийн эрхийг цуцлах тухай захирамжийг хүчингүй болгах тухай нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэж өгнө үү гэжээ.
.9. Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Ц.Пн шүүх хуралдаанд гаргасан нэмэлт тайлбартаа: Нэхэмжлэгч тал захиргааны акт гаргахдаа сонсох ажиллагаа явагдаагүй гэдэг аггаар хүчин төгөлдөр бус акт байна гэсэн санааг илэрхийлж байна. Хот, суурин газрыг дахин хөгжүүлэх тухай хь болон түүнийг дагалдаж гарсан Барилга, хот байгалт сайдын 2016 оны 126 дугаар тушаалын хавсралтаар батлагдсан журам байдаг. Тухайн журмын 7.-д цуцлах үндэслэлүүдийг нь тодорхой заасан. Ашиглалтын шаардлага хангахгүй барилгыг бган шинээр барих төслийн хүрээнд байгсан хоёр болон гурван талт гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй, батлагдсан календарчилсан төлөвлөгөөний дагуу ажлын явцыг гүйцэтгээгүй тул Элит констракшн ХХК-ийн төсөл хэрэгжүүлэх эрхийг цуцалсан. Нэхэмжлэгч компани өмчлөгч тус бүртээ гэрээ байгаагүй, журмын дагуу бид иргэний эрх ашиг руу хандах боломжгүй. Иймд маргаан бүхий акт хьд нийцсэн акт тул нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэж өгнө үү гэв.
ҮНДЭСЛЭХ нь:
1. Шүүх, нэхэмжлэл, түүний үндэслэл, нэхэмжлэгч, хариуцагч нарын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч, өмгөөлөгч нарын зүгээс гаргасан тайлбар, хэрэгт цугларсан нотлох баримтуудыг судлан үзэж, дараах үндэслэлээр нэхэмжлэгчийн гаргасан нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж шийдвэрлэлээ.
2. Нэхэмжлэгч Э ХХК-иас нийслэлийн Засаг даргад холбогдан нийслэлийн Засаг даргын 2025 оны 08 дугаар сарын 26-ны өдрийн дугаар захирамжийг хүчингүй болгах шаардлага бүхий нэхэмжлэлийг гаргасан.
2.1. Хэрэгт авагдсан баримтуудаас үзэхэд, нийслэлийн Засаг даргын 2019 оны 12 дугаар сарын 13-ны өдрийн дугаар захирамжаар ашиглалтын шаардлага хангахгүй орон сууцны барилгыг бган, дахин төлөвлөж барилгажах тухай шийдвэр гарч, мөн Засаг даргын 2019 оны 06 дугаар сарын 2-ний өдрийн Төсөл хэрэгжүүлэгчээр шалгарсныг батламжилж, гэрээ байгах эрх олгох тухай дүгээр захирамжаар ... Сүхбаатар дүүргийн дүгээр хорооны нутаг дэвсгэр дэх ашиглалтын шаардлага хангахгүй болсон нийтийн зориулалттай орон сууцны дугаар байрны төсөл хэрэгжүүлэгчээр Э ХХК-ийг шалгарсныг батламжилж, тус компанид газар үл хөдлөх хөрөнгө, өмчлөгч, эзэмшигчидтэй гэрээ байгах эрх олгож шийдвэрлэжээ.
2.2. Ийнхүү шийдвэрлэсний дараа нэр бүхий 11 иргэнээс Нийслэлийн Засаг даргын 2019 оны 06 дугаар сарын 2-ний өдрийн дүгээр захирамжийг хүчингүй болгах, Сүхбаатар дүүргийн дүгээр хороо, дугаар байрыг бган дахин барилга барих төсөл хэрэгжүүлэгчийг сонгон шалгарах үнэлгээний хорооны гүйцэтгэгчийг шалгарсан шийдвэрийг хүчингүй болгах шаардлага бүхий нэхэмжлэлийг тус шүүхэд гаргаж, Нийслэл дэх Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн 2020 оны 05 дугаар сарын 15-ны өдрийн ******* дугаар шийдвэрээр нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэснийг Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны 2020 оны 08 дугаар сарын 11-ний өдрийн ******* дугаар магадлалаар шийдвэрийн тогтоох хэсэгт өөрчлөлт оран шийдвэрлэж, Монгол Улсын дээд шүүхийн хяналтын шатны захиргааны хэргийн шүүх хуралдааны 2020 оны 12 дугаар сарын 07-ны өдрийн ******* дугаар тогтоолоор магадлалыг хэвээр үлдээж шийдвэрлэсэн байна.
2.3. Улмаар Э ХХК нь 2020 оны 07 дугаар сарын 30-ны өдөр архитектур төлөвлөлтийн даалгаврыг, 2021 оны 08 дугаар сарын 05-ны өдөр загвар зургийг батлж, Сүхбаатар дүүргийн дүгээр хороо, дугаар байрны 1 өмчлөгч иргэдтэй гурван талт гэрээг байгсан байх бөгөөд нэхэмжлэгч төсөл хэрэгжүүлэх үйл явцын талаар удаа дараагийн хүсэлтийг Хот байгалт, хөгжлийн газар, нийслэлийн Засаг дарга, Нийслэлийн орон сууц бодлогын газарт гаргасан байна. Улмаар Хот байгалт, хөгжлийн газрын 2023 оны 11 дүгээр сарын 2-ний өдрийн 10/3290 дугаар ... Төсөл хэрэгжүүлэгч нь энэ журмын 5.6-д заасны дагуу тохиролцоонд хүрээгүй тохиолдолд Хот, суурин газрыг дахин хөгжүүлэх тухай хийн 1.7.3.в-д заасны дагуу шүүхэд нэхэмжлэл гаргаж болно гэх зохицалтын дагуу хь тогтоомжоор хүлээсэн үүргээ гүйцэтгэж ажиллана уу... гэх албан бичгийг нэхэмжлэгчид хүргүүлсэн тул нэхэмжлэгчээс ... дахин төлөвлөлтийн хоёр талт болон гурван талт гэрээ байгахыг Ц.Б, Н.Энхтуяа, Ж.Г, М.Цолмон, Б.А******* нарт даалгаж өгнө үү гэх шаардлага бүхий нэхэмжлэлийг гаргаж, иргэний хэргийн шүүхээр маргаж байгаа, нийслэлийн Засаг даргын 2025 оны 08 дугаар сарын 26-ны өдрийн дугаар захирамжаар ... ашиглалтын шаардлага хангахгүй барилга байгамжийг бган шинээр барих төслийн хүрээнд байгсан хоёр болон гурван талт гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй, төлөвлөгөөний дагуу ажил гүйцэтгээгүй тул Сүхбаатар дүүргийн дүгээр хорооны нутаг дэвсгэрт байрлах ашиглалтын шаардлага хангахгүй нийтийн зориулалттай дугаар байрыг дахин төлөвлөн барилгажах төсөл хэрэгжүүлэгчээр шалгарсан Э ХХК-д олгосон төсөл хэрэгжүүлэх эрхийг цуцалж шийдвэрлэсэн үйл баримт тогтоогдож байна.
2.. Нэхэмжлэгчээс ...дээрх айлууд гэрээ байгахаас үндэслэлгүйгээр татгалзаж, төслийн ажлыг гацааж байгаа нь төсөл хэрэгжүүлэгч болох манай компанийг хохироож байгаа ... Манай компани төсөл хэрэгжүүлэгчээр шалгарснаас хойш барилгын зураг төслөө батлан, орон сууцны өмчлөгч нартай хоёр болон гурван талт гэрээ хийж төслийн ажлаа үргэжлүүлж байсан бөгөөд хуучин барилгыг бгаж, шинээр барилга барих ажлын зөвшөөрлийн гэрчилгээ авч, барилгын ажлаа эхлүүлэх гэсэн боловч дээрх 3 орон сууцны өмчлөгчид гэрээ байгахаас үндэслэлгүйгээр татгалзсанаас болж барилгын ажлын зөвшөөрлийн гэрчилгээг өгөөгүй. Хот байгалт, хотын стандартын газраас гэрээ байгахаас татгалзаж байгаа өмчлөгчтэй холбоотой асуудлыг шүүхээр шийдвэрлүүлэх шаардлагатай гэсэн албан бичиг ирүүлж иргэний хэргийн шүүхэд нэхэмжлэл гаргасны дагуу иргэний хэрэг үүсгэж, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаа явагдаж байгаа. Энэ талаар захиргааны байглагад албан ёсоор мэдэгдсэн, гэрээ байгах ажил биднээс үл хамаарах шалтгаанаар удааширч байгааг мэдэж байсан хэрнээ биднийг гэрээний үүргээ биелүүлээгүй, төлөвлөгөөний дагуу ажил гүйцэтгээгүй гэж үзсэн нь бодит байдалд нийцэхгүй, хь бус шийдвэр болсон гэж,
Хариуцагчаас ... нэхэмжлэгч ашиглалтын шаардлага хангахгүй барилга байгамжийг бган шинээр барих төслийн хүрээнд байгсан хоёр болон гурван талт гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй, төлөвлөгөөний дагуу ажил гүйцэтгээгүй тул нийслэлийн Засаг дарга өөрт олгогдсон эрх хэмжээнийхээ хүрээнд захирамжийг гаргасан, эрх зүйн зөрчилгүй захиргааны акт юм гэж тус тус тайлбарлан маргасан.
2.5. Хот, суурийн газрыг дахин хөгжүүлэх тухай хийн 8 дугаар зүйлийн 8.1-д Хот байгалтын асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байглага хот, суурин газрыг дахин хөгжүүлэх талаар дараах бүрэн эрхийг хэрэгжүүлнэ, 8.1.5-д хот, суурин газрыг дахин хөгжүүлэхтэй холбогдох дүрэм, журам, заавар, норм, нормативыг батлан мөрдүүлэх, стандартыг хэрэгжүүлэх, 11 дүгээр зүйлийн 11.1-д Аймаг, сум, нийслэл, дүүргийн Засаг дарга хот, суурин газрыг дахин хөгжүүлэх талаар дараах бүрэн эрхийг хэрэгжүүлнэ, 11.1.1-д хот, суурин газрын хөгжлийн ерөнхий төлөвлөгөө, газар зохион байгалтын төлөвлөгөө, хэсэгчилсэн ерөнхий төлөвлөгөөг үндэслэн төсөл санаачлах, боловсрах, хэрэгжүүлэх ажлыг зохион байгах, 11.1.-д төсөл хэрэгжүүлэх гурван талт гэрээ байгах, гэрээний хэрэгжилтийг хангах, 1 дүгээр зүйлийн 1.7-д Төсөл хэрэгжүүлэх үйл ажиллагаанд дараах үе шатыг баримтална, 1.7.1-д Төслийн бэлтгэл үе шат, 1.7.1.г-д төслийг сонгосон талбай дахь газар, үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөгч, эзэмшигчдэд танилцж, 80-аас доошгүй хувийн зөвшөөрлийг авах, 1.7.2-д Төлөвлөлтийн болон шийдвэр гаргах үе шат, 1.7.2.г-д аймаг, сум, нийслэл, дүүргийн Засаг дарга төсөл хэрэгжүүлэхээр сонгосон талбай дахь газар, үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөгч, эзэмшигч, төсөл хэрэгжүүлэгчтэй гурван талт гэрээ байгах, 1.7.3-д Хэрэгжүүлэх үе шат, 1.7.3.а-д энэ хийн 26 дугаар зүйлд заасан Хяналтын хороог байгах, 26 дугаар зүйлийн 26.1-д Төслийн хэрэгжилтэд хяналт тавих чиг үүрэг бүхий хяналтын хороо (цаашид "хороо" гэх)-г тухайн засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгжийн удирдлага, газар, үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөгч, эзэмшигчдийн төлөөллийн байглага, мэргэжлийн байглагын төлөөллийг оролцан байгна. Уг хороог төсөл хэрэгжүүлэх шийдвэр гарсны дараа тухайн шатны Засаг даргын шийдвэрээр байгна, Барилга, хот байгалтын сайдын 2016 оны 126 дугаар тушаалаар батлагдсан Ашиглалтын шаардлага хангахгүй нийтийн зориулалттай орон сууцны барилгыг бган шинээр барих үйл ажиллагааны журам"-ын 7.-д Төсөл хэрэгжүүлэгч нь өөрийн буруутай үйл ажиллагааны улмаас төсөл хэрэгжүүлэх эрх авсан өдрөөс хойш 5 хоногийн дотор календарьчилсан төлөвлөгөө, архитектур төлөвлөлтийн даалгавар батлаагүй, барилгын ажил эхлүүлэх, үргэлжлүүлэх зөвшөөрөл авснаас хойш 6 сар хүртэл хугацаанд барилгын ажлыг эхлүүлээгүй, төслийг хэрэгжүүлэх явцад үйл ажиллагааны болоод техникийн зөрчил гаргасан, төсөл хэрэгжүүлэхээр сонгосон талбай дахь чөлөөлсөн газрыг төсөлд тусгагдсанаас өөр зориулалтаар ашигласан нь мэргэжлийн байглагын дүгнэлтээр нотлогдсон, Хот, суурин газрыг дахин хөгжүүлэх тухай хь, гурван талт гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй, төлөвлөгөөний дагуу ажил гүйцэтгээгүй тохиолдолд Хяналтын хорооны саналыг үндэслэн тухайн шатны Засаг дарга нь төсөл хэрэгжүүлэх эрхийг цуцална гэж тус тус заажээ.
2.6. Дээрх хь, журмын зохицалтаас үзэхэд хариуцагч нийслэлийн Засаг дарга нь төсөл хэрэгжүүлэгчээс Хот, суурин газрыг дахин хөгжүүлэх тухай хь, гурван талт гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй, төлөвлөгөөний дагуу ажил гүйцэтгээгүй тохиолдолд Хяналтын хорооны саналыг үндэслэн тухайн төсөл хэрэгжүүлэх эрхийг цуцлах бүрэн эрхтэй байна.
2.7. Хэрэгт авагдсан нийслэлийн Засаг даргын хэрэгжүүлэгч агентлаг Орон сууцны бодлогын газрын 202 оны 09 дүгээр сарын 12-ны өдрийн 0/956 дугаар ... Хот, суурин дахин хөгжүүлэх тухай хийн 26 дугаар зүйлийн 26.1 дэх хэсэгт заасны дагуу Хяналтын хороог хорооны Засаг даргын захирамжаар байгагдсан эсэх, хэрэв хяналтын хороо байгах шийдвэр гараагүй бол хийн дагуу Хяналтын хороо байгж, иргэдийн гомдлыг хэлэлцэн, холбогдох шийдвэр гаргах үйл ажиллагааг зохион байгж 09 дүгээр сарын 25-ны өдрийн дотор ирүүлнэ үү гэх албан бичиг, 2025 оны 06 дугаар сарын 30-ны өдрийн Э ХХК-ийн төлөөлөл, Сүхбаатар дүүргийн дүгээр хороонд байрлах дугаар байрны сууц өмчлөгчидтэй хийсэн залтын тэмдэглэлээс үзэхэд ... Үл хөдлөх эд хөрөнгө өмчлөгчид залт зохион байгж, журмын дагуу Хяналтын хороо байгж сууц өмчлөгчдийн саналыг уламжлах-аар шийдвэр гарсан байхад хариуцагчаас Ашиглалтын шаардлага хангахгүй нийтийн зориулалттай орон сууцны барилгыг бган шинээр барих үйл ажиллагааны журам"-ын 7.-д ... Хот, суурин газрыг дахин хөгжүүлэх тухай хь, гурван талт гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй, төлөвлөгөөний дагуу ажил гүйцэтгээгүй тохиолдолд Хяналтын хорооны саналыг үндэслэн тухайн шатны Засаг дарга нь төсөл хэрэгжүүлэх эрхийг цуцална гэж зааснаар Хяналтын хорооны саналыг авалгүйгээр нэхэмжлэгчийн төсөл хэрэгжүүлэх эрхийг цуцалсан нь хь бус байна.
2.8. Хэрэгт авагдсан 3 талт гэрээнээс үзвэл нэхэмжлэгч нь Сүхбаатар дүүргийн дүгээр хорооны дугаар байрны 17 өмчлөгчөөс 1 өмчлөгчтэй зөвшилцөлд хүрч гурван талт гэрээ байгсан байх төдийгүй маргаан бүхий нийслэлийн Засаг даргын 2025 оны 08 дугаар сарын 26-ны өдрийн дугаар захирамж гарснаас хойш Сүхбаатар дүүргийн дүгээр хорооны дугаар байрны өмчлөгч Ц.Рэнцэнханд, А.Ариунаа, Л.Энхтуяа, П.Алтанцэцэг, А.Энхсайхан, Х.Баянмөнх, Б.Сүрэнжав, Б.Сүхээ, Б.Ганболд, Г.Агиймаа нар нь Сүхбаатар дүүргийн дүгээр хороо дугаар байрны дахин төлөвлөлтийн төслийн ажлыг Э ХХК-иар гүйцэтгүүлэхээр бүрэн дэмжиж байгаа гэдгээ илэрхийлсэн байх тул төсөл хэрэгжүүлэх шийдвэр гарсны дараа тухайн шатны Засаг даргын шийдвэрээр байгагдсан хяналтын хорооны саналыг үндэслэх шаардлагатай.
2.9. Түүнчлэн, Захиргааны ерөнхий хийн 2 дүгээр зүйлийн 2.1-д Захиргааны байглага захиргааны шийдвэр гаргах ажиллагаанд хамаарах бодит нөхцөл байдлыг тогтооно, 2.2-д Энэ хийн 2.1-д заасан бодит нөхцөл байдлыг тогтооход ач холбогдол бүхий шаардлагатай ажиллагаа хийх, нотлох баримтыг цуглах, үнэлэх үүргийг захиргааны байглага хүлээнэ гэж зааснаар захиргааны байглага шийдвэр гаргахдаа нотлох баримт цуглах үүргийг хүлээнэ.
2.10. Ашиглалтын шаардлага хангахгүй нийтийн зориулалттай орон сууцны барилгыг бган шинээр барих үйл ажиллагааны журам"-ын 7.-т зааснаас үзвэл төсөл хэрэгжүүлэгч өөрийн буруутай үйл ажиллагааны улмаас төсөл хэрэгжүүлэх эрх авснаас хойш төлөвлөгөөний дагуу үйл ажиллагааг хэрэгжүүлээгүй тохиолдолд төсөл хэрэгжүүлэх эрхийг цуцлахаар байх ба хэрэгт авагдсан баримтаар төсөл хэрэгжүүлэгч буюу нэхэмжлэгчийн буруугаас болж төлөвлөгөөнд заасан үйл ажиллагааг хэрэгжүүлээгүй гэж үзэх боломжгүй байх бөгөөд нэхэмжлэгчийн ... Хот байгалт, хотын стандартын газраас гэрээ байгахаас татгалзаж байгаа өмчлөгчтэй холбоотой асуудлыг шүүхээр шийдвэрлүүлэх шаардлагатай гэсэн албан бичиг ирүүлсний дагуу иргэний хэргийн шүүхэд нэхэмжлэл гаргасны дагуу иргэний хэрэг үүсгэж, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаа явагдаж байгаа. Энэ талаар захиргааны байглагад албан ёсоор мэдэгдсэн, гэрээ байгах ажил биднээс үл хамаарах шалтгаанаар удааширч байгааг мэдэж байсан хэрнээ биднийг гэрээний үүргээ биелүүлээгүй, төлөвлөгөөний дагуу ажил гүйцэтгээгүй гэж үзсэн нь бодит байдалд нийцэхгүй гэх тайлбарыг хүлээн авах үндэслэлтэй, хариуцагч нь энэ талаарх нотлох баримтыг үнэлээгүй, бодит нөхцөл байдлыг тогтоох үүргээ хангалттай биелүүлээгүй гэж үзэхээр байна.
2.11. Иймд дээрх үндэслэлээр нэхэмжлэгчийн нийслэлийн Засаг даргад холбогдан гаргасан нийслэлийн Засаг даргын 2025 оны 08 дугаар сарын 26-ны өдрийн дугаар захирамжийг хүчингүй болгах шаардлага бүхий нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж шийдвэрлэв.
Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хийн 7 дугаар зүйлийн 7.1-д нөхөн төлүүлэх шүүхийн зардлыг нэхэмжлэл бүрэн хангагдсан тохиолдолд хариуцагчаар, нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон тохиолдолд нэхэмжлэгчээр нөхөн төлүүлнэ гэж заасан тул нэхэмжлэгчээс мөн хийн 8 дугаар зүйлийн 8.1-д зааснаар нэхэмжлэгчийн урьдчилан төлсөн тэмдэгтийн хураамжийн төлбөрийг төсвийн орлогод хэвээр үлдээж, хариуцагчаас гаргж шийдвэрлэх нь зүйтэй байна.
Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хийн 106 дугаар зүйлийн 106.1, 106.3, 106.3.1, 106.3.12 дахь хэсэгт заасныг удирдлага болгон
ТОГТООХ нь:
1. Хот, суурин газрыг дахин хөгжүүлэх тухай хийн 8 дугаар зүйлийн 8.1.5, 11 дүгээр зүйлийн 11.1.1, 26 дугаар зүйлийн 26.1, Захиргааны ерөнхий хийн 2 дүгээр зүйлийн 2.2-т заасныг тус тус баримтлан Э ХХК-ийн нийслэлийн Засаг даргад холбогдан гаргасан нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж, нийслэлийн Засаг даргын 2025 оны 08 дугаар сарын 26-ны өдрийн дугаар захирамжийг хүчингүй болгосугай.
2. Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хийн 8 дугаар зүйлийн 8.1-д заасныг баримтлан нэхэмжлэгчийн улсын тэмдэгтийн хураамжид урьдчилан төлсөн 70,200 төгрөгийг улсын төсвийн орлогод хэвээр үлдээж, хариуцагчаас 70,200 төгрөгийг гарган нэхэмжлэгчид олгосугай.
Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хийн 11 дүгээр зүйлийн 11.1-д зааснаар хэргийн оролцогчид, тэдгээрийн төлөөлөгч, өмгөөлөгч нь шийдвэрийг эс зөвшөөрвөл гардан авснаас хойш 1 хоногийн дотор Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд гомдол гаргах эрхтэй.
ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ Б.УУГАНЗАЯА