МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

Булган аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүхийн шүүгч П.Хишигдаваа даргалж, тус шүүхийн шүүх хуралдааны танхимд хийсэн иргэний хэргийн шүүх хуралдаанаар,

Нэхэмжлэгч: Улаанбаатар хот, Ч******* дүүрэг,*******үгээр хороо, Са*******,*******анд байрлах, К*******хь Банкны эрх хүлээн авагчийн нэхэмжлэлтэй,

Хариуцагч: Булган аймаг, Б*******р сум, ******* дүгээр баг, Ө*******, *******6 гудамж, *******отод оршин суух нд холбогдох,

Нэхэмжлэлийн шаардлага: 6,6**************,265.49 /зургаан сая зургаан зуун арван нэгэн мянга хоёр зуун жаран таван төгрөг дөчин есэн мөнгө/ төгрөг гаргуулах тухай 304/2025/00549/И индекстэй иргэний хэргийг хянан хэлэлцэв.

Шүүх хуралдаанд:

Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч

Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Б.Цогтгэрэл

Хариуцагч н

Шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга М.Бямбагэрэл нар оролцов.

 

ҮНДЭСЛЭХ нь:

*******.Нэхэмжлэгч К*******хь Банкны эрх хүлээн авагч нь хариуцагч нд холбогдуулан 6,6**************,265.49 /зургаан сая зургаан зуун арван нэгэн мянга хоёр зуун жаран таван төгрөг дөчин есэн мөнгө/ төгрөг гаргуулах тухай нэхэмжлэлийг шүүхэд гаргажээ.

2.Нэхэмжлэгч дараах үндэслэлээр нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв.

3.Нэхэмжлэгч талаас иргэн н нь 20*******3 оны 05 дугаар сарын 02-ны өдөр 2007053445 дугаартай тэтгэвэрийн зээлийн гэрээ байгуулан 3,484,800 төгрөгийг сарын *******,5 хувийн хүүтэй, 24 сарын хугацаатай тэтгэвэр барьцаалсан зээл авсан. Зээлийн гэрээний үүрэгт үндсэн зээлээс *******,492,098 төгрөг, бүгд *******,452,098 төгрөгийг төлсөн байна. Зээлдэгч нгийн зээлийн гэрээнд тусгагдсан хаягаар Улаанбаатар хот, Ч******* дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхэд нэхэмжлэл гаргаж 20*******8 оны 09 дүгээр сарын 28-ны өдрийн *******878 дугаартай эрэн сурвалжлуулах шийдвэр, 2024 оны 05 дугаар сарын *******-ний өдрийн *******970 дугаартай шүүгчийн захирамж гарсан. Улсын бүртгэлийн ерөнхий газар, Улсын бүртгэлийн мэдээллийн нэгдсэн сангаас лавлагаа авч Булган аймаг, Б*******р сум, ******* дүгээр баг, Ө*******, *******6 гудамж, *******от гэх хаягийн дагуу шүүхэд нэхэмжлэл гаргасан. Үндсэн зээл 2,032,702 төгрөг, зээлийн хүү 4,504,863 төгрөг авлага 70,200 төгрөг, нотариатын хөлс 3500 төгрөг нийт 6,6**************,265.49 төгрөгийг нгээс гаргуулна.Банк эрх бүхий хуулийн этгээдийн мөнгөн хадгаламжийн тухай хуульд зээлийн хүүг зээлийн үүргийг дуусгавар болгох хүртэл тооцно гэж зааснаар 2025 оны 04 дүгээр сарын 23-ны өдрөөр тасалбар болгон тооцсон гэж нэхэмжлэлийн үндэслэлээ тодорхойлжээ.

4. Хариуцагч шүүхэд ирүүлсэн хариу тайлбар болон шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа: Би халамжийн тэтгэврээр 280,000 төгрөг авдаг. *******,300,000 төгрөг авсан ч *******,600,000 төгрөг болсон байна. Би одоо ямар ч ажил хөдөлмөр эрхэлдэггүй тул төлөх боломжгүй байна. Тухайн зээлийг авсан. Г гэдэг хүн халамжийн тэтгэвэрт оруулна гээд зээл авсан. Тэр хуурамч нотлох баримт бүрдүүлээд зээл авсан. Би ч бас хохирсон хүн тул хариуцах боломжгүй гэж татгалзлын үндэслэлээ тодорхойлсон боловч нотлох баримт гаргаагүй болно.

5.Хэрэгт авагдсан бөгөөд шүүх хуралдаанаар хэлэлцэгдсэн нотлох баримтаар дараах үйл баримт тогтоогдож байна.

5.*******.Хариуцагч н, Капитал банкны хооронд нь 20*******3 оны 05 дугаар сарын 02-ны өдрийн 2007053445 дугаартай Тэтгэвэрийн зээлийн гэрээ байгуулж, 3,484,800 төгрөгийн зээлийг 24 сарын хугацаатай, *******,5 хувийн хүүтэй зээлийн гэрээ байгуулагджээ./хэргийн 6-7х/

5.2. Уг зээлийн гэрээгээр хариуцагчид нгийн 2007053445 тоот дансанд 3,848,800 төгрөгийн тэтгэвэрийн зээл олголт хийгдэж, *******,452,098 төгрөгийн төлөлт хийгдэж, 2,032,702 төгрөгийн үлдэгдэлтэй байгаа нь зээлийн дансны хуулгаар тогтоогдож байна. /хэргийн 8 х/

5.4. Зээлдэгч зээл авснаас хойш *******0 удаа *******45,200 төгрөгийн төлөлтийг хийсэн байх бөгөөд уг төлөлтийг үндсэн зээлийн дүнгээс хасаж, зээл олгогдсон өдрөөс хойш төлвөл зохих хүүгийн төлөлт огт хийгдээгүй байдал нэхэмжлэгчээс гаргасан зээл, зээлийн хүүний эргэн төлөлтийн хүснэгт, тооцоолол гэх баримтаар тогтоогдож байна. /хэргийн 2*******х/

5.5. Хариуцагчаас нэхэмжлэгчийн гаргасан шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй, уг зээлийг Г гэдэг хүн хуурамч баримт бүрдүүлж, намайг халамжийн тэтгэвэрт оруулж өгнө гэж хэлээд авсан. Би хариуцахгүй, төлөх боломжгүй гэж тайлбарлаж байгаа ч Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 25 дугаар зүйлийн 25.2.2-т шүүхэд гаргасан нэхэмжлэлийн шаардлага, түүнийг үгүйсгэх татгалзах үндэслэл, тайлбар түүнтэй холбоотой баримтыг өөрөө нотлох, нотлох баримтыг цуглуулж гаргаж өгөх гэж заасан үүргийг хариуцагч биелүүлээгүй байна.

6.Зохигчийн хооронд байгуулсан тэтгэвэрийн зээлийн гэрээний 2.5 дахь хэсэгт заасан буцаан төлөлтийн хуваариар сар бүр *******45,200 төгрөг, сарын *******,5 хувийн хүү тогтоож бичгээр байгуулснаар талуудын хооронд Иргэний хуулийн 45******* дүгээр зүйлийн 45*******.******* дэх хэсэгт заасан зээлийн гэрээ байгуулагдаж, хуулийн 45******* дүгээр зүйлийн 45*******.2 дах хэсэгт заасан шаардлагыг хангажээ.

Зээлдэгч 2024 оны 03 дүгээр сарын 0*******-ны өдөр *******45,200 төгрөгийн үндсэн зээлийн төлөлт хийснээс хойш үүргээ биелүүлээгүй тул Капитал банкны эрх хүлээн авагчаас хариуцагчийн хаягийг тодруулан шаардах эрхээ хэрэгжүүлсэн нь үндсэн зээлийн үлдэгдэл болон зээлийн хүчинтэй хугацаанд ногдуулсан хүүний хувьд үндэслэлтэй байна.

7.Харин Банк, эрх бүхий хуулийн этгээдийн мөнгөн хадгаламж, төлбөр тооцоо, зээлийн үйл ажиллагааны тухай хуулийн 24 дүгээр зүйлийн 24.3 дахь хэсэгт Зээлийг заасан хугацаанд төлөөгүй бол зээлийн гэрээний үүргээ бүрэн биелүүлж дуусах хүртэл хугацаанд зээлийн үндсэн хүү,...төлнө. гэж заасныг үндэслэн 4,504,863.49 төгрөгийн буюу үндсэн үүргээс хэт өндөр хүү нэхэмжилсэн нь үндэслэлгүй гэж шүүх дүгнэв.

Учир нь Банк, эрх бүхий хуулийн этгээдийн мөнгөн хадгаламж, төлбөр тооцоо, зээлийн үйл ажиллагааны тухай хууль 202******* оны 07 дугаар сарын 0*******-ний өдрөөс хүчингүй болж, Банк, эрх бүхий хуулийн этгээдийн мөнгөн хадгаламж, мөнгөн хөрөнгийн шилжүүлэг, зээлийн үйл ажиллагааны тухай хууль хүчин төгөлдөр үйлчилсэн. Шинэчилэн найруулсан хуульд адил зохицуулалт байгаа хэдий ч нэгэнт зээлийн гэрээний хугацаа 20*******5 оны 05 дугаар сарын 0*******-ны өдрөөр дуусгавар болсон байх тул хүүг 20*******5 оны 04 дүгээр сарын 23-ны өдрийг хүртэл тооцохдоо зээлийн үндсэн хүү, хугацаа хэтэрсэн хүүгийн дүнг тусад нь тодорхойлоогүй байна.

8. Зээлдэгч авсан зээлээ хугацаанд нь төлөөгүй бол хэтэрсэн хугацааны хүү, ... төлөх үүрэгтэй гэж Иргэний хуулийн 453 дугаар зүйлийн 453.*******-д заасан байна. Зээлийн хүү гэдэг бол бусдын мөнгөн хөрөнгийг тодорхой хугацаагаар ашигласны төлөө төлж байгаа төлбөр бөгөөд зээлийн гэрээний үндсэн хугацаанд ногдох зээлийн хүүг, хууль хүчин төгөлдөр үйлчилж байсан хугацаа болох 202******* оны 07 дугаар сарын 0*******-ний өдрийг хүртлэх хэтэрсэн хугацааны хүүгийн хамт хариуцагчаас гаргуулах үндэслэлтэй.

 

9. Иргэний хуулийн 453 дугаар зүйлийн 453.*******, Банк, эрх бүхий хуулийн этгээдийн мөнгөн хадгаламж, төлбөр тооцоо, зээлийн үйл ажиллагааны тухай хуулийн 24 дүгээр зүйлийн 24.3, 25 дугаар зүйлийн 25.2 дэх заалтыг баримтлан үндсэн зээлийн үлдэгдэл 2,032,702 төгрөг, гэрээний хугацаанд төлбөл зохих үндсэн хүү болон хэтэрсэн хугацааны хүү гэж нийт нэхэмжилсэн мөнгөн дүнг 2,258,474.49 төгрөг болгож бууруулан гаргуулах нь зүйтэй гэж шүүх дүгнэв.

*******0.Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 4******* дүгээр зүйлийн 4*******.*******.*******2 дахь заалтын дагуу нэхэмжлэгч улсын тэмдэгтийн хураамжаас чөлөөлөгдсөн болно. Харин Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 60 дугаар зүйлийн 60.*******, 56 дугаар зүйлийн 56.******* дэх заалт, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.*******.******* дэх заалтын дагуу нэхэмжлэлийн шаардлагын хангагдсан хэсэгт ногдох тэмдэгтийн хураамж 84,788 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулж, улсын орлогод оруулах нь зүйтэй.

 

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 75⁹ дүгээр зүйлийн 75⁹.*******, 75⁹.2 дугаар зүйл, **************5 дугаар зүйлийн **************5.*******, **************5.2.2, **************6 дугаар зүйлд заасныг удирдлага болгон

ТОГТООХ нь:

*******.Иргэний хуулийн 45******* дүгээр зүйлийн 45*******.*******, 453 дугаар зүйлийн 453.******* дэх хэсгийг баримтлан хариуцагч Б овогт Ш Лхагвасүрэнгээс 4,364,876.79/дөрвөн сая гурван зуун жаран дөрвөн мянга найман зуун далан зургаан төгрөг далан есөн мөнгө/ төгрөгийг гаргуулан нэхэмжлэгч К*******хь Банкны эрх хүлээн авагчид олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагаас 2,246,388.7/хоёр сая хоёр зуун дөчин зургаан мянга гурван зуун наян найман төгрөг долоон мөнгө/ төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосугай.

2.Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 4******* дүгээр зүйлийн 4*******.*******.*******2 дахь хэсэгт зааснаар нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэл улсын тэмдэгтийн хураамжаас чөлөөлөгдсөн болохыг дурдаж, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 60 дугаар зүйлийн 60.*******, 56 дугаар зүйлийн 56.*******, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн дугаар зүйлийн 7.*******.******* дэх хэсэгт заасны дагуу хариуцагчаас 84,788 /наян дөрвөн мянга долоон зуун наян найман мянга/ төгрөг гаргуулж, улсын орлогод оруулсугай.

3.Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 75⁹ дүгээр зүйлийн 75⁹.3, 75^{**************} дүгээр зүйлийн 75^{**************}.*******-д заасныг тус тус баримтлан шийдвэрийг *******0 хоногийн дотор зохигч, тэдгээрийн төлөөлөгчид гардуулах бөгөөд зохигч, тэдгээрийн төлөөлөгч шийдвэрийг эс зөвшөөрвөл гардан авснаас хойш 7 хоногийн дотор шийдвэр гаргасан шүүхээр дамжуулан Булган аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд давж заалдах гомдол гаргах эрхтэй болохыг дурдсугай. .

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ П.ХИШИГДАВАА