2025               08           08                                         3*******9/ШШ2025/00533

 

 

******* улсын нэрийн өмнөөс

 

аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүхийн шүүгч Б.Мөнхбат даргалж, тус шүүхийн хуралдааны танхимд нээлттэй явуулсан иргэний хэргийн шүүх хуралдаанаар

Хүсэлт гаргагч: ******* аймгийн ******* сумын ******* дүгээр багт оршин суух, Ноён цорос овгийн *******ын *******ын хүсэлттэй ажиллаж байсан байдал тогтоолгох тухай иргэний хэргийг хянан хэлэлцэж, шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга М.Мөнгөнсаранай тэмдэглэл хөтлөв.

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн *******00 дугаар зүйлийн *******00.******* дэх хэсэгт “Нэхэмжлэгч өөрөө болон төлөөлөгч, өмгөөлөгчийнхөө эзгүйд шүүх хуралдааныг хийх талаар шүүхэд бичгээр хүсэлт ирүүлсэн бол тэдгээрийг оролцуулахгүйгээр хэргийг хянан шийдвэрлэж болно” гэжээ.

Хүсэлт гаргагч Ш.Норов-очир нь өөрийнхөө эзгүйд шүүх хуралдааныг хийх талаар бичгээр хүсэлт гаргасан тул хуулийн дээрх хэсгийн дагуу түүнийг оролцуулахгүйгээр хэргийг хянан шийдвэрлэсэн болно.

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

*******. Хүсэлтийн шаардлага: “*******988 оны *******2 дугаар сарын 0*******-ний өдрөөс эхлэн *******99******* оны 02 дугаар сарын *******6-ны өдрийг дуустал хугацаанд ******* ******* ******* экспедицийн аймаг дахь салбарт өрмийн машины жолоочоор” ажиллаж байсан байдал тогтоолгох тухай

2. Хүсэлтийн үндэслэл: Ш.******* миний бие *******967 оны 03 дугаар сарын 05-ны өдөр аймгийн сумын багт төрсөн. аймгийн сумын 8 жилийн сургуульд *******975 онд элсэн орж, *******983 онд 8 дугаар анги төгссөн. *******983-*******985 онуудад аймгийн 2 дугаар *******0 жилийн сургуулийн *******0 дугаар ангийг төгссөн. *******986 оны 06 дугаар сарын 2*******-ний өдрөөс *******07 дугаар ангид цэргийн алба хааж, *******988 оны 06 дугаар сарын *******8-ны өдөр халагдсан. *******989 оны ************** дугаар сарын 24-ний өдөр гэр бүл болсон.

аймаг дахь ******* ******* геологи экспедицид *******988 оны *******2 дугаар сарын 0*******-ний өдрөөс өрмийн машины жолоочоор ажилд орж, *******99******* оны 03 дугаар *******6-ны өдрийг дуустал ажилласан.

3. Хүсэлт гаргагч цуглуулж, иргэний хэрэгт гаргасан нотлох баримт: Хөдөлмөрийн дэвтэр/П.Батхуяг/, аймгийн Засаг даргын Тамгын газрын Архивын тасгийн 2025 оны 05 дугаар сарын 08-ны өдрийн 404 дүгээр  албан бичиг, Батлан хамгаалахын төв архивын 2024 оны 04 дүгээр сарын 22-ны өдрийн 05/286 дугаар хугацаат цэргийн алба хаасны архивын лавлагаа

4. Шүүх бүрдүүлсэн нотлох баримт: “ аймгийн Улсын бүртгэлийн хэлтэс”-ийн 2025 оны 06 дугаар сарын 06-ны өдрийн 29/606 дугаар албан бичиг, гэрлэснийг бүртгэх анкет/Ш.*******, З.Наранцэцэг/, гэрч , нарын мэдүүлэг.

ҮНДЭСЛЭХ нь:

*******. Хүсэлт гаргагч Ш.******* нь эрх зүйн ач холбогдол бүхий үйл явдалд хамаарах ажиллаж байсан байдал тогтоолгох хүсэлтийг иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх онцгой ажиллагааны журмаар гаргажээ.

2. Шүүх хуралдаанаар нотлох баримтын шаардлага хангаж, иргэний хэрэгт авагдсан дараах нотлох баримтыг шинжлэн судалж, хууль зүйн болон бодит үндэслэлд дүгнэлт хийж, хүсэлтийг ханган шийдвэрлэх эрх зүйн үндэслэлтэй гэж дүгнэв.  

2.*******. Хөдөлмөрийн дэвтэр:

******* Улсын Засгийн газрын *******99******* оны 0******* дүгээр сарын **************-ний өдрийн *******3 дугаар тогтоолоор “Ажилласан хугацааг тооцох журам”-г баталсан нь хүчин төгөлдөр үйлчилж байна.

Уг журмын 5 дахь хэсэгт “БНМАУ-ын хууль тогтоомжид заасан журмын дагуу хөтлөгдсөн хөдөлмөрийн дэвтэр нь  ажилласан хугацааг тооцож тогтоох үндсэн баримт болно” гэжээ.

******* ******* ******* экспедицийн захиргаанаас *******990 оны 09 дүгээр сарын 20-ны өдөр *******ын *******т олгосон дугаар хөдөлмөрийн дэвтэрт:

- ******* ******* ******* экспедицийн аймаг дахь салбарын даргын *******988 оны *******2 дугаар сарын 26-ны өдрийн *******38 дугаар тушаалаар *******988 оны *******2 дугаар сарын 0*******-ний өдрөөс эхлэн жолоочоор авч ажиллуулсан,

- ******* ******* ******* экспедицийн аймаг дахь салбарын даргын *******99******* оны 02 дугаар сарын 20-ны өдрийн 03 дугаар тушаалаар ******* ******* экспедиц татан буугдсан тул *******99******* оны 02 дугаар сарын *******6-ны өдрөөс жолоочийн үүрэгт ажлаас чөлөөлж, орон нутгийн хөдөлмөрийн захын мэдэлд шилжүүлсэн бичилт тус тус хийгджээ.

Уг хөдөлмөрийн дэвтрийн олголт, ажилд томилж, ажлаас чөлөөлсөн бичилт нь ажил олгогч хуулийн этгээдийн тэмдгээр албажиж, зохих журмын дагуу хөтлөгдсөн байна.

2.2. Хугацаат цэргийн алба хаасны архивын лавлагаа:

Батлан хамгаалахын төв архивын 2024 оны 04 дүгээр сарын 22-ны өдрийн 05/286 дугаар хугацаат цэргийн алба хаасны архивын лавлагаанд “*******ын ******* нь Батлан хамгаалах яамны сайдын *******986 оны 06 сарын 05-ны өдрийн н/309 дугаар тушаалаар аймгаас *******986 оны 06 сарын *******5-ны өдөр хугацаат цэргийн албанд татагдан *******97/0*******6/ дугаар ангид алба хааж, мөн сайдын *******988 оны 06 сарын *******0-ны өдрийн н/264 дүгээр тушаалаар *******988 оны 08 сарын 25-ны өдөр 592876 дугаарын цэргийн батлахтай халагдсан”-ыг тодорхойлжээ.

2.3. Иргэний улсын бүртгэлийн лавлагаа:

“ аймгийн Улсын бүртгэлийн хэлтэс”-ийн 2025 оны 06 дугаар сарын 26-ны өдрийн 29/606 дугаар албан бичгийн хавсралт гэрлэснийг бүртгэх анкетэд “*******ын *******, эрэгтэй, гэрлээгүй, бүрэн дунд боловсролтой, жолооч мэргэжилтэй, *******  экспедицид жолооч ажилтай” гэжээ.

2.4. Гэрчийн мэдүүлэг:

- Гэрч ын мэдүүлэгт: “Би *******987-*******994 онуудад Орос *******ын хамтарсан ******* экспедицэд хээрийн ангийн хайгуулын маршрутын ажилтан, алтны дээж угаагч зэрэг ажил хийж байсан.

Ш.******* Орос *******ын хамтарсан ******* экспедицэд өрмийн суурь машинист, аймгийн төв дээр ачаа өргөгч машины жолооч хийж байсан. Б.******* нь *******988 онд ажилд орж *******99******* он хүртэл ажиллаж байсан”,

- Гэрчийн мэдүүлэгт: “Миний бие *******988 оны 0******* дүгээр сарын сүүлээр Орос *******ын хамтарсан ******* экспедицэд жолоочоор ажилд орж *******99******* он хүртэл тасралтгүй ажилласан.

Ш.******* нь *******988 оны 02 дугаар сарын эхээр Орос *******ын хамтарсан ******* экспедицэд өрмийн машины жолоочоор ажилд орж байсан. Бид хоёр *******99******* он хүртэл тасралтгүй хамт ажиллаж байсан” гэжээ.

3. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40 дүгээр зүйлийн 40.******* дэх хэсэгт “Шүүх хэргийн оролцогчийн гаргасан нотлох баримтыг тал бүрээс нь бодитойгоор харьцуулан үзсэний үндсэн дээр нотлох баримтыг өөрийн дотоод итгэлээр үнэлнэ”, 40.2 дахь хэсэгт “Нотлох баримтыг тухайн хэрэгт хамааралтай, ач холбогдолтой, үнэн зөв, эргэлзээгүй талаас нь үнэлнэ” гэжээ.

Хуулийн дээрх хэсгийн дагуу хөдөлмөрийн дэвтэр, цэргийн алба хаасан лавлагаа, иргэний улсын бүртгэлийн лавлагаа, гэрчийн мэдүүлэг зэрэг нотлох баримтыг хооронд харьцуулж, огноо, дугаар, агуулгын хувьд харилцан бие биеэ дэмжин нотолж байгаа, хэрэгт ач холбогдолтой үнэн зөв, эргэлзээгүй талаас нь үнэлсэн болно.

Ийнхүү нотлох баримтыг үнэлэхэд хүсэлт гаргагч Ш.******* нь “*******988 оны *******2 дугаар сарын 0*******-ний өдрөөс эхлэн *******99******* оны 02 дугаар сарын *******6-ны өдрийг дуустал хугацаанд ******* ******* ******* экспедицийн аймаг дахь салбарт өрмийн машины жолоочоор” ажиллаж байсан байдал тогтоогдож байна.

4. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн *******35 дугаар зүйлийн *******35.2.6 дахь заалтад “ажиллаж байсан байдал”-ыг эрх зүйн ач холбогдол бүхий үйл явдалд хамааруулан шүүх тогтоохоор заажээ.

Хуулийн дээрх заалтыг баримтлан хүсэлт гаргагч Ш.*******ын эрх зүйн ач холбогдол бүхий үйл явдалд хамаарах ажиллаж байсан байдал тогтоолгох тухай хүсэлтийг ханган шийдвэрлэв.

Шүүхээс хүсэлт гаргагч Ш.*******ын ажиллаж байсан байдлыг тогтоосон нь нийгмийн даатгалын сангаас тэтгэвэр, тэтгэмж тогтоолгоход эрх зүйн ач холбогдолтой болно.

5. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн *******36 дугаар зүйлийн *******36.3 дахь хэсэгт “Хүсэлтэд уг үйл явдлыг тогтоолгох гэж байгаа зорилгыг зааж уг үйл явдлыг тогтооход ач холбогдол бүхий баримт бичгийг олж авах буюу үрэгдсэн баримт бичгийг сэргээх боломжгүй болсныг нотлох баримтыг хавсаргана” гэжээ.

аймгийн Засаг даргын Тамгын газрын архивын тасгийн 2025 оны 05 дугаар сарын 08-ны өдрийн 404 дугаар албан бичигт "******* зөвлөлтийн хамтарсан геологи экспидицийн *******988-*******99******* онуудын баримтаас шүүж үзэхэд Ш.*******т холбогдох баримт тус архивт байхгүй" гэжээ.

Үүнээс үзэхэд  ажилд томилж, ажлаас чөлөөлсөн ажил олгогчийн шийдвэр байхгүйн улмаас ажиллаж байсан байдлаа шүүхээр тогтоолгох шаардлага хүсэлт гаргагч Ш.*******т үүссэн байна.

6. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 57 дугаар зүйлийн 57.******* дэх хэсэгт шүүхээс эрх зүйн маргааныг шийдвэрлэхтэй холбогдсон үйлчилгээ үзүүлсний төлөө зохигчоос төлж байгаа мөнгөн хөрөнгийг улсын тэмдэгтийн хураамж байхаар заажээ.

Хуулийн дээрх хэсгийн дагуу хүсэлт гаргагч Ш.*******ын онцгой ажиллагааны журмаар эрх зүйн ач холбогдол бүхий үйл явдалд хамаарах ажиллаж байсан байдал тогтоолгох тухай хүсэлт гаргахдаа улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 70,200 төгрөгийг улсын орлогод хэвээр үлдээв.

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн **************5 дугаар зүйлийн **************5.2.******* дэх заалт, **************6, **************8 дугаар зүйл, *******33 дугаар зүйлийн *******33.*******.******* дэх заалтыг тус тус удирдлага болгон ТОГТООХ нь:

*******. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн *******35 дугаар зүйлийн *******35.2.6 дахь заалтыг баримтлан хүсэлт гаргагч Ноён цорос овгийн *******ын *******ыг “*******988 оны *******2 дугаар сарын 0*******-ний өдрөөс эхлэн *******99******* оны 02 дугаар сарын *******6-ны өдрийг дуустал хугацаанд ******* ******* ******* экспедицийн аймаг дахь салбарт өрмийн машины жолоочоор” ажиллаж байсан байдлыг тогтоосугай.

2. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 57 дугаар зүйлийн 57.******* дэх хэсэг, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.*******.2 дахь заалтыг тус тус баримтлан хүсэлт гаргагч Ш.*******ын онцгой ажиллагааны журмаар эрх зүйн ач холбогдол бүхий үйл явдалд хамаарах ажиллаж байсан байдал тогтоолгох тухай хүсэлт гаргахдаа улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 70,200 төгрөгийг улсын орлогод хэвээр үлдээсүгэй.

3. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн *******20 дугаар зүйлийн *******20.2 дахь хэсэгт заасныг баримтлан зохигч, гуравдагч этгээд, тэдгээрийн төлөөлөгч буюу өмгөөлөгч нь энэхүү шийдвэрийг гардан авсан өдрөөс хойш *******4 хоногийн дотор аймгийн эрүү, иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд давж заалдах гомдол гаргах эрхтэй болохыг дурдсугай.

4. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн **************9 дүгээр зүйлийн **************9.2, **************9.4, **************9.7 дахь хэсэгт тус тус заасныг баримтлан шийдвэр танилцуулан сонсгомогц хүчинтэй болох ба энэ өдрөөс *******4 хоног өнгөрснөөс хойш *******4 хоногийн дотор шүүх хуралдааны оролцогч нь шүүхэд хүрэлцэн ирж шийдвэрийг өөрөө гардан авах үүргээ биелүүлээгүй нь давж заалдах журмаар гомдол гаргах хугацааг тоолоход саад болохгүйг дурдсугай.

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ ШҮҮГЧ                                   Б.МӨНХБАТ