Ховд аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

2025 оны 08 сарын 08 өдөр

Дугаар 319/ШШ2025/00531

 

 

 

 

 

 

202*******               08           08                                         *******19/ШШ202*******/00**************1

 

 

Монгол улсын нэрийн өмнөөс

 

******* аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүхийн шүүгч Б.Мөнхбат даргалж, тус шүүхийн хуралдааны танхимд нээлттэй явуулсан иргэний хэргийн шүүх хуралдаанаар

Хүсэлт гаргагч: ******* аймгийн ******* сумын ******* багийн ******* гудамжны ******* тоотод оршин суух, ******* овгийн *******ын*******ийн хүсэлттэй ажиллаж байсан байдал тогтоолгох тухай иргэний хэргийг хянан хэлэлцэв.

Шүүх хуралдаанд хүсэлт гарагч П.Батхуяг, түүний өмгөөлөгч Д.******* нар оролцож, шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга Б.Уранбилэг тэмдэглэл хөтлөв.

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

1. Хүсэлтийн тодруулсан шаардлага: “ оны 04 дүгээр сарын 2*******-ны өдрөөс эхлэн 1989 оны 12 дугаар сарын *******1-ний өдрийг дуустал хугацаанд ******* аймгийн эд нормчноор”, “ оны 07 дугаар сарын 01-ний өдрөөс эхлэн оны 12 дугаар сарын *******1-ний өдрийг дуустал хугацаанд ******* аймаг дахь ы авто ад засварчнаар” тус тус ажиллаж байсан байдал тогтоолгох тухай

2. Хүсэлтийн үндэслэл: Миний бие 196******* оны 08 дугаар сарын 27-ны өдөр төрсөн. ******* аймгийн төвийн 8 жилийн 1 дүгээр дунд сургуулийн 1 дүгээр ангид 1974 онд элсэн орж, 1982 онд 8 дугаар анги төгссөн.

аймгийн Шаамарын техник мэргэжлийн сургуульд элсэн орж 198******* онд төгсөөд эвлэлийн илгээлтээр аймгийн ы Сангийн аж ахуйд хуварилагдан ажиллаж байгаад 1984 оны 06 дугаар сард цэргийн албанд татагдсан.

Цэргээс халагдаж ирээд оны 04 дүгээр сарын 2*******-ны өдрөөс ******* аймгийн Барилга трестэд нормчноор, оны 07 дугаар сараас ******* аймгийн авто ад засварчнаар тус тус ажиллаж байсан.

*******. Хүсэлт гаргагч цуглуулж, иргэний хэрэгт гаргасан нотлох баримт: Хөдөлмөрийн дэвтэр/П.Батхуяг/, нийгмийн даатгалын дэвтэр/П.Батхуяг/, баярын бичиг/П.Батхуяг/

******* аймгийн Засаг даргын Тамгын газрын Архивын тасгийн 202******* оны 04 дүгээр сарын 18-ны өдрийн 419 дүгээр албан бичиг, ******* аймгийн трестийн даргын 1989 оны 04 дүгээр сарын 2*******-ны өдрийн 82 дугаар “Ээлжийн амралт олгох тухай” тушаал, ******* аймгийн трестийн даргын оны 06 дугаар сарын 10-ны өдрийн 1************** дугаар “Цомхотгол хийх тухай” тушаал

Нефть импорт концернийн харьяа ******* аймаг дахь ы авто ын даргын оны 01 дүгээр сарын 1*******-ны өдрийн 04 дүгээр “Амралтын хуваарь батлах тухай” тушаал, ******* аймгийн ******* сумын ерөнхий боловсролын сургуулийн 202******* оны 04 дүгээр сарын 18-ны өдрийн *******8 дугаар албан бичиг

4. Шүүх бүрдүүлсэн нотлох баримт: Үндэсний төв архивын 202******* оны 06 дугаар сарын 04-ны өдрийн 0*******-01/4*******79 дүгээр архивын лавлагаа, гэрч Д., Б., Н., С. нарын мэдүүлэг

ҮНДЭСЛЭХ нь:

1. Хүсэлт гаргагч П.Батхуяг нь эрх зүйн ач холбогдол бүхий үйл явдалд хамаарах ажиллаж байсан байдал тогтоолгох хүсэлтийг иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх онцгой ажиллагааны журмаар гаргажээ.

2. Шүүх хуралдаанаар нотлох баримтын шаардлага хангаж, иргэний хэрэгт авагдсан дараах нотлох баримтыг шинжлэн судалж, хууль зүйн болон бодит үндэслэлд дүгнэлт хийж, хүсэлтийг ханган шийдвэрлэх эрх зүйн үндэслэлтэй гэж дүгнэв. Үүнд:  

2.1.Хөдөлмөрийн дэвтэр:

******* аймгийн аас оны 07 дугаар сарын *******0-ны өдөр *******ын*******т олгосон 4*******4747 дугаар хөдөлмөрийн дэвтэрт ******* аймаг дахь ад ын даргын оны 07 дугаар сарын *******0-ны  өдрийн 27 дугаар тушаалаар ажилтнаар томилсон бичилт тусгагджээ.

2.2. Ажил олгогчийн шийдвэр, баярын бичиг:

******* аймгийн Засаг даргын Тамгын газрын Архивын тасгийн 202******* оны 04 дүгээр сарын 18-ны өдрийн 419 дүгээр албан бичгийн хавсралт:

- ******* аймгийн трестийн даргын 1989 оны 04 дүгээр сарын 2*******-ны өдрийн 82 дугаар “Ээлжийн амралт олгох тухай” тушаалын 1 дэх хэсэгт “Ээлжийн амралт авсан ажилтны нэрс, амрах хугацааг хавсралтаар баталсугай”, уг тушаалын хавсралтад Овог, нэр: *******ын*******, албан тушаал: ийн хольц бэлтгэгч, амрах хоног 26”.

 - ******* аймгийн трестийн даргын оны 06 дугаар сарын 10-ны өдрийн 1************** дугаар “Цомхотгол хийх тухай” тушаалын 1 дэх хэсэгт “Ардын депутатын хурлын гүйцэтгэх захиргааны комиссын шийдвэрийг үндэслэн ажилчдыг оны 06 дугаар сарын 06-ны өдрөөр тасалбар болгон ажлаас чөлөөлж, хөдөлмөрийн захад шилжүүлсүгэй”,

- Нефть импорт концернийн харьяа ******* аймаг дахь ы авто ын даргын оны 01 дүгээр сарын 1*******-ны өдрийн 04 дүгээр “Амралтын хуваарь батлах тухай” тушаалын 1 дэх хэсэгт “ оны ээлжийн амралтын хуваарийг хавсралтаар баталсугай”, уг тушаалын хавсралтад “Овог, нэр: П.Батхуяг, 199******* онд амарсан хугацаа 9 хоног, онд амрах хоног 6 хоног” гэжээ.

******* аймгийн Засаг даргаас 199******* оны 11 дүгээр сарын 10-ны өдөр П.Батхуягт олгосон баярын бичигт “199*******- оны өвлийн бэлтгэлийг хангах, нөөцийг нэмэгдүүлэхэд идэвхи чармайлт гарган ажиллаж өндөр бүтээлийн уралдааны болзол хангасан тул баярын бичиг 1*******,000 төгрөгөөр шагнав”.  

2.*******. Нийгмийн даатгалын дэвтэр:

******* аймгийн Нийгмийн даатгалын хэлтээс *******дын*******т олгосон 2*******7*******4******* дугаар нийгмийн даатгалын дэвтрийн баталгаажилтын хуудаст Ажилласан жил тэтгэврийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн тооцох тухай хуульд заасан нөхцөл болзлыг хангасан тул 1990 оны 01-12, оны 01-12, оны 01-06, 199******* оны 01 саруудын нийгмийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн тооцуулсан бичилт хийгджээ.

2.4. Хүн амын тооллогын лавлагаа:

Үндэсний төв архивын 202******* оны 06 дугаар сарын 0*******-ны өдрийн 0*******-01/4*******79 дугаар архивын лавлагаанд “Хүн ам, орон сууцны 1989 оны тооллогод ******* хотод оршин суух өрхийн тэргүүлэгч Дэвээгийн Дарьсүрэн 42 настай эмэгтэй, хүү *******ын******* 2******* настай, хүү *******ын Лхагвасүрэн 20 настай эрэгтэй, охин *******ын Баярсайхан 17 настай эмэгтэй, хүү *******ын Осор 1******* эрэгтэй, хүү ******* Бат-Очир 9 настай эрэгтэй, хүү *******ын Нэргүй 7 настай эрэгтэй, охин үү *******ын Батцэцэг 1******* настай эмэгтэй тоологдсон”-ыг тодорхойлжээ.

2.*******. Гэрчийн мэдүүлэг:

Гэрч Д.гийн мэдүүлэгт: Миний бие 1968 онд Баян-Өлгий аймгийн барилгын техник мэргэжлийн сургуулийг төгсөж, 1968 оны 06 дугаар сард ******* аймгийн харьяа эд нормчноор ажилд орж, лаборант, бригадын дарга зэрэг ажлыг 199******* он хүртэл эрхэлсэн. Барилгын салбарт нийт 4******* жил ажилласан.

П.Батхуяг нь оны 01 дүгээр сард ******* аймгийн Барилга харъяа эд нормчноор ажилд орж он хүртэл ажилласан. Би тухайн үед ийн бригадын дарга хийж байсан учраас П.Батхуягын ажиллаж байсан байдлын талаар сайн мэдэж байна...”,

......................................................................

*******. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40 дүгээр зүйлийн 40.1 дэх хэсэгт “Шүүх хэргийн оролцогчийн гаргасан нотлох баримтыг тал бүрээс нь бодитойгоор харьцуулан үзсэний үндсэн дээр нотлох баримтыг өөрийн дотоод итгэлээр үнэлнэ”, 40.2 дахь хэсэгт “Нотлох баримтыг тухайн хэрэгт хамааралтай, ач холбогдолтой, үнэн зөв, эргэлзээгүй талаас нь үнэлнэ” гэжээ.

Хуулийн дээрх хэсгийн дагуу хөдөлмөрийн дэвтэр, нийгмийн даатгалын дэвтэр, хүн амын тооллогын лавлагаа, ажил олгогчийн шийдвэр, гэрчийн мэдүүлэг зэрэг нотлох баримтыг  хооронд харьцуулж, огноо, дугаар, агуулгын хувьд харилцан бие биеэ дэмжин нотолж байгаа, хэрэгт ач холбогдолтой үнэн зөв, эргэлзээгүй талаас нь үнэлсэн болно.

Ийнхүү нотлох баримтыг үнэлэхэд хүсэлт гаргагч П.Батхуяг нь “ оны 04 дүгээр сарын 2*******-ны өдрөөс эхлэн 1989 оны 12 дугаар сарын *******1-ний өдрийг дуустал хугацаанд ******* аймгийн эд нормчноор”, “ оны 07 дугаар сарын 01-ний өдрөөс эхлэн оны 12 дугаар сарын *******1-ний өдрийг дуустал хугацаанд ******* аймаг дахь ы авто ад засварчнаар” тус тус ажиллаж байсан байдал тогтоогдож байна.

4. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 1************** дугаар зүйлийн 1**************.2.6 дахь заалтад “ажиллаж байсан байдал”-ыг эрх зүйн ач холбогдол бүхий үйл явдалд хамааруулан шүүх тогтоохоор заажээ.

Хуулийн дээрх заалтыг баримтлан хүсэлт гаргагч П.Батхуягийн эрх зүйн ач холбогдол бүхий үйл явдалд хамаарах ажиллаж байсан байдал тогтоолгох тухай хүсэлтийг ханган шийдвэрлэв.

Шүүхээс хүсэлт гаргагч П.Батхуягын ажиллаж байсан байдлыг тогтоосон нь нийгмийн даатгалын сангаас тэтгэвэр, тэтгэмж тогтоолгоход эрх зүйн ач холбогдолтой болно.

*******. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 1*******6 дугаар зүйлийн 1*******6.******* дахь хэсэгт “Хүсэлтэд уг үйл явдлыг тогтоолгох гэж байгаа зорилгыг зааж уг үйл явдлыг тогтооход ач холбогдол бүхий баримт бичгийг олж авах буюу үрэгдсэн баримт бичгийг сэргээх боломжгүй болсныг нотлох баримтыг хавсаргана” гэжээ.

******* аймгийн Засаг даргын Тамгын газрын Архивын тасгийн 202******* оны 04 дүгээр сарын 18-ны өдрийн 419 дүгээр албан бичигт ******* аймгийн трестийн даргын , оны тушаал болон цалингийн картаас П.Батхуягт холбогдох баримт байхгүй гэжээ.

Үүнээс үзэхэд ажилд томилж, ажлаас чөлөөлсөн ажил олгогчийн шийдвэр байхгүйн улмаас ажиллаж байсан байдлаа шүүхээр тогтоолгох шаардлага хүсэлт гаргагч П.Батхуягт үүссэн байна.

6. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн *******7 дугаар зүйлийн *******7.1 дэх хэсэгт шүүхээс эрх зүйн маргааныг шийдвэрлэхтэй холбогдсон үйлчилгээ үзүүлсний төлөө зохигчоос төлж байгаа мөнгөн хөрөнгийг улсын тэмдэгтийн хураамж байхаар заажээ.

Хуулийн дээрх хэсгийн дагуу хүсэлт гаргагч П.Батхуягийн онцгой ажиллагааны журмаар эрх зүйн ач холбогдол бүхий үйл явдалд хамаарах ажиллаж байсан байдал тогтоолгох тухай хүсэлт гаргахдаа улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 70,200 төгрөгийг улсын орлогод хэвээр үлдээв.

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 11******* дугаар зүйлийн 11*******.2.1 дэх заалт, 116, 118 дугаар зүйл, 1************** дугаар зүйлийн 1**************.1.1 дэх заалтыг тус тус удирдлага болгон ТОГТООХ нь:

1. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 1************** дугаар зүйлийн 1**************.2.6 дахь заалтыг баримтлан хүсэлт гаргагч ******* овгийн *******ын*******ийг “ оны 04 дүгээр сарын 2*******-ны өдрөөс эхлэн 1989 оны 12 дугаар сарын *******1-ний өдрийг дуустал хугацаанд ******* аймгийн эд нормчноор”, “ оны 07 дугаар сарын 01-ний өдрөөс эхлэн оны 12 дугаар сарын *******1-ний өдрийг дуустал хугацаанд ******* аймаг дахь ы авто ад засварчнаар” тус тус ажиллаж байсан байдлыг тогтоосугай.

2. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн *******7 дугаар зүйлийн *******7.1 дэх хэсэг, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.1.2 дахь заалтыг тус тус баримтлан хүсэлт гаргагч П.Батхуягийн онцгой ажиллагааны журмаар эрх зүйн ач холбогдол бүхий үйл явдалд хамаарах ажиллаж байсан байдал тогтоолгох тухай хүсэлт гаргахдаа улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 70,200 төгрөгийг улсын орлогод хэвээр үлдээсүгэй.

*******. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 120 дугаар зүйлийн 120.2 дахь хэсэгт заасныг баримтлан зохигч, гуравдагч этгээд, тэдгээрийн төлөөлөгч буюу өмгөөлөгч нь энэхүү шийдвэрийг гардан авсан өдрөөс хойш 14 хоногийн дотор ******* аймгийн эрүү, иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд давж заалдах гомдол гаргах эрхтэй болохыг дурдсугай.

4. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 119 дүгээр зүйлийн 119.2, 119.4, 119.7 дахь хэсэгт тус тус заасныг баримтлан шийдвэр танилцуулан сонсгомогц хүчинтэй болох ба энэ өдрөөс 14 хоног өнгөрснөөс хойш 14 хоногийн дотор шүүх хуралдааны оролцогч нь шүүхэд хүрэлцэн ирж шийдвэрийг өөрөө гардан авах үүргээ биелүүлээгүй нь давж заалдах журмаар гомдол гаргах хугацааг тоолоход саад болохгүйг дурдсугай.

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ ШҮҮГЧ                                   Б.МӨНХБАТ