2025 09 10 191/ШШ2025/07466

 

 

 

МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн ******* шүүгч Н.Гантуяа даргалж, тус ******* шүүх хуралдааны танхимд хийсэн хуралдаанаар 

 

Нэхэмжлэгч:  байранд оршин байх, ******* ******* *******-ны нэхэмжлэлтэй,

 

Хариуцагч:  хаягт оршин байх, ******* ******* ******* -т холбогдох,

 

Гуравдагч этгээд:  тоот хаягт оршин суух, Оросын Холбооны улсын иргэн ******* ******* *******-ийг оролцуулан

 

Ахлах ******* гүйцэтгэгчийн 2024 оны 02 дугаар сарын 28-ны өдрийн Тогтоол хүчингүй болгох тухай 4/19 дүгээр тогтоол-ыг хүчингүй болгож, ******* ******* *******нд холбогдох ******* ажиллагааг бүхэлд нь дуусгавар болсонд тооцож, ******* ажиллагааны хувийн хэргийг хаах ******* гаргахыг хариуцагчид даалгах тухай иргэний хэргийг хянан хэлэлцэв.

 

Шүүх хуралдаанд:

Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Ц., Ж.-, Б.-,

Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Б.,

Гуравдагч этгээдийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Т.,

Гуравдагч этгээдийн өмгөөлөгч Э.,

Шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга Б. нар оролцов.

 

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

 

1.Нэхэмжлэгч нь нэхэмжлэлийн шаардлага, үндэслэлийг дараах байдлаар тодорхойлж байна. Үүнд: ******* ******* ******* нь хуульд заасан бүрэн эрхээ хэрэгжүүлж тус Хорооны 2008 оны дугаар тогтоолоороо нэр бүхий иргэдийн өмчлөлд байсан хувьцааг зөвшөөрөлгүйгээр, хууль бусаар арилжаалсан хэлцлүүдийг хүчингүй болгож, К.Д.*******н эзэмшиж байсан "" ХК-ийн нийт 1,429 ширхэг хувьцааг 5 иргэний дансанд буцаан бүртгэхийг үүрэг болгож байсан.

Тус тогтоолын холбогдох хэсгийг хүчингүй болгуулах тухай нэхэмжлэлийг К.Д.******* 2009 оны 03 дугаар сарын 27-ны өдөр ******* захиргааны хэргийн шүүхэд, мөн тус захиргааны актын холбогдох хэсгийг түдгэлзүүлэх тухай хүсэлт гаргасны дагуу ******* захиргааны хэргийн ******* 2009 оны 04 дүгээр сарын 24-ний өдрийн дүгээр захирамжаар захиргааны актын биелэлтийг түдгэлзүүлж *******лэсэн. Улмаар ******* захиргааны хэргийн ******* *******, Монгол Улсын дээд ******* захиргааны хэргийн танхимын давж заалдах шатны шүүх хуралдааны магадлалаар нэхэмжлэгчээс гаргасан нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгон *******лэсэн боловч Монгол Улсын дээд ******* хяналтын шатны захиргааны хэргийн шүүх хуралдааны 2010 оны 01 дүгээр сарын 11-ний өдрийн 28 дугаар тогтоолоор ******* *******, магадлалыг хүчингүй болгож, урьдчилан *******лэх ажиллагаа хийгдсэн эсэх нь тодорхойгүй байх тул шүүх дүгнэлт хийх боломжгүй гэх үндэслэлээр хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаан *******лэсэн.

******* захиргааны хэргийн шүүхээс 2010 оны 02 дугаар сарын 11-ний өдрийн 55 дугаар "Нэхэмжлэлийг хүлээн авахаас татгалзаж, хэргийг хэрэгсэхгүй болгох тухай" тогтоол гаргаж, мөн тогтоолтой холбогдуулан тус ******* 2010 оны 03 дугаар сарын 01-ний өдрийн 1/599 дугаар албан бичгээр "Захиргааны актын биелэлтийг түдгэлзүүлэх тухай" 2009 оны 02 дугаар сарын 13-ны өдрийн  дугаар, 2009 оны 04 дүгээр сарын 24-ний өдрийн  дүгээр шүүгчийн захирамжуудын үйлчлэл дуусгавар болсныг ******* ******* ******* болон хэргийн бусад оролцогч нарт мэдэгдсэн.

Шүүхээс нэхэмжлэгч К.Д.*******н нэхэмжлэлийг хүлээн авахаас татгалзаж, хэргийг хэрэгсэхгүй болгон *******лэж, Захиргааны актын биелэлтийг түдгэлзүүлэх тухай" шүүгчийн захирамжийн үйлчлэлийг дуусгавар болсон тул нэр бүхий иргэдийн төвлөрсөн хадгаламжийн дансанд байршиж буй "" ХК-ийн хувьцаа тусгаарлалтаас чөлөөлөгдсөн.

Хорооны 2008 оны дугаар тогтоол хүчин төгөлдөр үйлчилж, тус тогтоолтой холбогдуулан захиргааны хэргийн шүүхэд маргаан үүсгээгүй, аливаа этгээдээс актын биелэлтийг түдгэлзүүлээгүй, хувьцаа захиран зарцуулах эрхийг хязгаарлаагүй байх үед "" ХК-ийн хувьцааны өмчлөх эрх нь сэргэж байсан иргэн О. 200 ширхэг, М. 200 ширхэг хувьцаагаа ХК-ийн ийн нээлттэй арилжаалаагаар худалдсан байдаг.

Харин К.Д.******* нь Хорооны 2008 оны дугаар тогтоолтой холбогдох гомдлоо тус Хорооны дэргэдэх Хяналтын зөвлөлөөр урьдчилан *******лүүлсний дараа дахин шүүхэд нэхэмжлэл гаргасантай холбогдуулан ******* захиргааны хэргийн шүүх 2010 оны 04 дүгээр сарын 30-ны өдрийн 550 дугаар захирамжаар захиргааны актын биелэлтийг дахин түдгэлзүүлж *******лэсний дагуу "Үнэт цаасны төлбөр тооцоо, төвлөрсөн хадгаламжийн төв ХХК-аас иргэн Г.ын 110, иргэн Б.ийн 250 ширхэг хувьцааг тусгаарлаж, К.Д.******* 7-610445 тоот данснаас иргэн Б.гийн  тоот данс руу шилжсэн 669 ширхэг хувьцааг тусгаарлаагүйн улмаас 2010 оны 6 дугаар сарын 21-ний өдрөөс 2010 оны 09 дүгээр сарын 08-ны өдрийн хооронд " ХК-ийн ийн нээлттэй арилжаагаар худалдагдсан байдаг.

******* захиргааны хэргийн ******* 2010 оны 10 дугаар сарын 12-ны өдрийн 426 дугаар ******* *******ээр нэхэмжлэгч К.Д.*******гаас гаргасан нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж буюу Хорооны 2008 оны дугаар тогтоолын нэхэмжлэгч нарт холбогдох хэсгийг хүчингүй болгож *******лэсэн. Энэхүү *******ийг Монгол Улсын дээд ******* захиргааны хэргийн танхимын давж заалдах шатны шүүх хуралдааны 2010 оны  дугаар магадлал, Монгол Улсын дээд ******* хяналтын шатны захиргааны хэргийн шүүх хуралдааны 2011 оны 24 дүгээр тогтоолоор тус тус хэвээр үлдээн *******лэсэн.

Шүүхийн ******* гарсантай холбогдуулан тусгаарлалтад байсан иргэн Г.ын 110 ширхэг, иргэн Б.ийн 250 ширхэг " ХК-ийн хувьцааг 2013 оны 04 дүгээр сарын 10-ны өдөр К.Д. *******н  тоот дансанд буцаан байршуулсан. Хорооны 2008 оны дугаар тогтоолоор " ХК-ийн хувьцааны өмчлөх эрх нь сэргэж байсан иргэн О. 200 ширхэг, М. 200 ширхэг, Б. 669 ширхэг хувьцаагаа дээр дурдсаны дагуу " ХК-ийн ийн нээлттэй арилжаалаагаар худалдсан байсан тул буцаан байршуулагдаагүй байдаг.

******* захиргааны хэргийн ******* 2010 оны  дугаар *******, Монгол Улсын дээд ******* захиргааны хэргийн танхимын давж заалдах шатны шүүх хуралдааны 2010 оны  дугаар магадлал, Монгол Улсын дээд ******* хяналтын шатны захиргааны хэргийн шүүх хуралдааны 2011 оны 24 дүгээр тогтоолын биелэлтийг хангуулахаар ******* ******* байгууллагын ******* ******* тухай 2013 оны 03 дугаар сарын 07-ны өдрийн 69 дүгээр тогтоол гарч, харин ******* ажиллагааг 2013 оны 03 дугаар сарын 26-ны өдрийн 98 дугаар тогтоолоор дуусгавар болгосон.

Дээрх ******* *******, магадлал, тогтоолоор ******* ******* *******ны 2008 оны дугаар тогтоолын нэхэмжлэгчид холбогдох хэсгийг шүүх өөрөө хүчингүй болгон *******лэснээс бусад асуудлаар аливаа үйлдэл болон ******* гаргахыг Хороонд даалгасан талаар тухайн ******* *******үүдэд тусаагүй тул тус Хороо ******* ******* тогтоолоор юуг нь тодорхойгүй байдаг.

Өөрөөр хэлбэл, ******* захиргааны хэргийн ******* 2010 оны  дугаар ******* нь Монгол Улсын дээд ******* хяналтын шатны захиргааны хэргийн шүүх хуралдааны 2011 оны 24 дүгээр тогтоол гарснаар хуулийн хүчин төгөлдөр болж, Хорооны 2008 оны  дугаар тогтоолын нэхэмжлэгчид хамаарах хэсэг тухайн мөчид хүчингүй буюу үйлчлэлгүй болсон тул ******* ******* шууд биелэгдсэн байдаг.

Мөн ******* захиргааны хэргийн ******* 2010 оны 10 дугаар сарын 12-ны өдрийн  дугаар *******ийн үндэслэх хэсэгт хөрөнгө оруулагч нар нь өмчлөх эрх, хохирлын талаар маргавал ердийн шүүхэд гомдол гаргах эрхтэй болохыг дурдах нь зүйтэй" хэмээн хохиролтой холбоотой маргааныг ердийн шүүхээр *******лүүлэх эрхтэй талаар дурдсан байдаг бөгөөд тус хэргийн нэхэмжлэгч болон Хорооны хооронд ердийн шүүхээр хохиролтой холбоотой маргаан *******лүүлсэн тохиолдол байхгүй байдаг.

Гэтэл ******* ******* ******* газрын ахлах ******* гүйцэтгэгч, ахмад Г. нь 2024 оны 02 дугаар сарын 28-ны өдрийн "Тогтоол хүчингүй болгох тухай"  дүгээр тогтоолоороо 127 дугаар тойргийн ******* гүйцэтгэгчийн үйлдсэн 2013 оны 03 дугаар сарын 26-ны өдрийн  дугаартай "Шийдвэр ажиллагаа дуусгавар болсон тухай" тогтоолыг хүчингүй болгосон. Дээрх ахлах ******* гүйцэтгэгчийн тогтоолыг эс зөвшөөрч Шүүхийн ******* тухай хууль болон бусад хуульд заасны дагуу тус Хорооноос 2024 оны 05 дугаар сарын 06-ны өдрийн  тоот албан бичгээр холбогдох гомдлыг Шүүхийн ******* ерөнхий газрын дэд дарга бөгөөд Шийдвэр албаны дарга Ч.т гаргасан. Шүүхийн ******* ерөнхий газрын дэд дарга бөгөөд Шийдвэр албаны дарга Ч. нь 2024 оны 05 дугаар сарын 24-ний өдрийн "Гомдолд хариу өгөх тухай"  тоотоор дээрх маргаан бүхий ахлах ******* гүйцэтгэгчийн тогтоолыг хэвээр үлдээж *******лэсэн.

******* ******* ******* газрын ахлах ******* гүйцэтгэгч, ахмад Г. нь 2024 оны 02 дугаар сарын 28-ны өдрийн "Тогтоол хүчингүй болгох тухай"  дүгээр тогтоолоороо 127 дугаар тойргийн ******* гүйцэтгэгчийн үйлдсэн 2013 оны 03 дугаар сарын 26-ны өдрийн дугаартай "Шийдвэр ажиллагаа дуусгавар болсон тухай" тогтоолыг 12 жилийн дараа, ямар хууль тогтоомжийг үндэслэж, ямар шалтгаанаар хүчингүй болгож байгаа нь ойлгомжгүй, тодорхойгүй байх тул ******* ******* гүйцэтгэгчийн эдгээр үйл ажиллагаа нь хуульд нийцээгүй, хууль тогтоомжийг илтэд зөрчсөн үндэслэл бүхий болоогүй гэж үзэж байна.

Иймд ******* ******* ******* газрын ахлах ******* гүйцэтгэгч, ахмад Г.ын 2024 оны 02 дугаар сарын 28-ны өдрийн "Тогтоол хүчингүй болгох тухай"  дүгээр тогтоолыг хүчингүй болгож, ******* ******* *******нд холбогдох ******* ажиллагааг бүхэлд нь дуусгавар болсонд тооцож, ******* ажиллагааны хувийн хэргийг хаах ******* гаргахыг хариуцагчид даалгуулж өгнө үү.

Энэ асуудлаар тус Хорооноос зөрчигдсөн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлоо хамгаалуулахаар Нийслэл дэх Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхэд 2024 оны 06 дугаар сарын 24-ний өдөр, Сүхбаатар дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхэд 2024 оны 11 дүгээр сарын 06-ны өдөр нэхэмжлэл (хүсэлт, гомдол) гарган, ******* журмаар *******лүүлэхээр хандсан боловч тус 2 шүүхээс аль аль нь харьяалал зөрчсөн гэсэн үндэслэлээр нэхэмжлэлийг хүлээн авахаас татгалзаж татгалзаж *******лэсэн.

Улмаар тус хэрэг, маргааныг Иргэний болон Захиргааны хэргийн аль шүүх хүлээн хянан *******лэх эсэх асуудалд ******* харьяаллыг тогтоолгохоор тус Хорооноос -025 оны 01 дүгээр сарын 10-ны өдөр Улсын дээд шүүхэд хүсэлт гаргасан бөгөөд Монгол Улсын дээд ******* нийт шүүгчийн 2025 оны 02 дугаар сарын 14-ний өдрийн хуралдааны 11 дүгээр тогтоолоор "... тус маргааныг иргэний хэргийн шүүхээр хянан *******лүүлэхээр", мөн Монгол Улсын дээд ******* Иргэний хэргийн танхимын нийт шүүгчийн хуралдааны 2025 оны 03 дугаар сарын 06-ны өдрийн  дугаар тогтоолоор "... тус иргэний хэргийг Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхээр *******лүүлэхээр" ******* харьяаллыг тус тус тогтоосон. Иймд дээрх ******* үйл ажиллагаатай холбогдуулан тус Хорооноос Иргэний хэргийн шүүхэд хандан нэхэмжлэл гаргаж байгааг хүлээн авч, *******лэж өгнө үү гэжээ.

 

2. Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч шүүхэд болон шүүх хуралдаанд дараах тайлбарыг гаргасан: ******* Захиргааны хэргийн ******* 2010 оны 10 дугаар сарын 12-ны өдрийн 426 дугаар *******, Монгол улсын дээд ******* захиргааны хэргийн танхимын Давж заалдах шатны ******* 2010 оны 12 дугаар сарын 08-ны өдрийн 486 дугаар магадлал, Улсын дээд ******* хяналтын шатны захиргааны хэргийн ******* 2011 оны 01 дүгээр сарын 24-ний өдрийн 24-ний өдрийн 24 дүгээр тогтоолоор ******* ******* *******ны эрх зүйн байдлын тухай хуулийн 6 дугаар зүйлийн 6.1.6, 33 дугаар зүйлийн 33.2, Үнэт цаасны зах зээлийн тухай хуулийн 34 дүгээр зүйлийн 34.1.6, 34.1.11 дэх заалтыг тус тус баримтлан нэхэмжлэгч нарын нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж ******* ******* *******ны 2008 оны 11 дүгээр сарын 28-ны өдрийн  дугаар тогтоолын Д.- , С., К.******* нарт холбогдох хэсгүүдийг хүчингүй болгон тус тус *******лэсэн.

Гүйцэтгэх баримт бичгийг 2013 оны 3 дугаар сарын 07-ны өдөр хүлээн авч, ******* ажиллагаа явуулж 2002 оны Шүүхийн ******* тухай хуулийн 16 дугаар зүйлийн 16.1.2-т зааснаар буюу ******* ******* биелсэн гэх үндэслэлээр 2013 оны 3 дугаар сарын 26-ны өдөр 98 дугаар "Шийдвэр ажиллагаа дууссан тухай тогтоол" гарган ******* ажиллагааг дуусгавар болгосон боловч захиргааны актын үр дагаврыг арилгасан эсэхийг тогтоолгүйгээр ******* ажиллагааг дуусгавар болгох тогтоол гаргасан нь Шүүхийн ******* тухай хуулийн 131, 133 дугаар зүйлд заасан шаардлагыг хангахгүй байх тул 2024 оны 02 дугаар сарын 28-ны өдрийн  дугаар "Ахлах ******* гүйцэтгэгчийн тогтоол"-оор хүчингүй болгон ******* ажиллагaar сэргээсэн нь хууль зөрчөөгүй байх тул нэхэмжлэлийн бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү гэжээ.

 

3. Бие дасан шаардлага гаргаагүй гуравдагч этгээдийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч болон өмгөөлөгч шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа: Нэхэмжлэгч талаас үр дагаврын талаар яриад байна. Захиргааны хэргийн ******* гурван шатны ******* ******* гарсан байгаа. Тус гурван шатны ******* *******ээр ******* ******* *******ны 2008 оны дугаар тогтоолын К.Д.*******д холбогдох хэсгийг хүчингүй болгох тухай ******* гарсан. Гэтэл нэхэмжлэгч тал буюу ******* ******* ******* тусгай зохицуулалттайгаар энэ асуудлаа *******лэхгүй Монгол Улсын ******* *******ийг тайлбарладаг. Тайлбарлагдаж байгаа асуудал дээр 2022 оны 11 дүгээр сараас 2023 оны 02 дугаар сар хүртэл Улсын бүртгэлийн байгууллагад хандаж Хууль зүйн байнгын *******ны даргын албан бичиг ******* ******* *******нд хүргэгдсэн байгаа. Уг албан бичгээр та нар ******* *******ийг тайлбарлах эрхгүй. Шүүхийн *******ийг биелүүлэх албан шаардлагыг хууль тогтоомжийн хүрээнд илгээсэн байгаа. Нэхэмжлэгч тал үр дагаврыг арилгахын тулд иргэний шүүхээр явах боломжтой гэж тайлбарлаж байна. Бид нарын хүсээгүй юмыг хийлгэх эрхгүй гэж үзэж байна. Эсвэл бид нар тэрийг хүсээгүй байхад нэхэмжлэгч талд албадах эрх байхгүй гэв.

 

4. Хэргийн оролцогчдоос шүүхэд гаргаж өгсөн болон ******* журмаар бүрдүүлсэн баримтын тухайд:

 

 

Хэрэгт цугларч, шүүх хуралдаанаар хэлэлцэгдсэн Иргэний хэрэг шүүхэд хянан *******лэх тухай хуулийн 44 дүгээр зүйлийн 44.2, 44.4 дэх хэсэгт заасан шаардлага хангасан баримтуудыг тухайн хэрэгт хамааралтай, ач холбогдолтой, эргэлзээгүй талаас нь хянаад,

ҮНДЭСЛЭХ нь:

 

5. Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож *******лэв.

 

6. Нэхэмжлэгч ******* ******* ******* нь хариуцагч ******* ******* ******* -т холбогдуулан ******* ******* ******* газрын ахлах ******* гүйцэтгэгчийн 2024 оны 02 дугаар сарын 28-ны өдрийн Тогтоол хүчингүй болгох тухай  дүгээр тогтоолыг хүчингүй болгож, ******* ******* *******нд холбогдох ******* ажиллагааг бүхэлд нь дуусгавар болсонд тооцож, ******* ажиллагааны хувийн хэргийг хаах ******* гаргахыг хариуцагчид даалгах тухай нэхэмжлэлийн шаардлага гаргажээ.

 

7. Хариуцагч ******* ******* ******* нь 2013 оны 03 дугаар сарын 26-ны өдрийн  дугаар Шийдвэр ажиллагаа дууссан тухай тогтоолоор захиргааны актын үр дагавар арилсан эсэхийг тогтоолгүйгээр ******* ажиллагааг дуусгавар болгосон нь үндэслэлгүй тул ахлах ******* гүйцэтгэгчийн тогтоолоор хүчингүй болгосон үндэслэлээр нэхэмжлэлийн шаардлагыг эс зөвшөөрсөн.

 

8. Бие даасан шаардлага гаргаагүй гуравдагч этгээд нь хариуцагчийн байр суурийг дэмжиж хэрэг хянан *******лэх ажиллагаанд оролцсон.

 

9. ******* ******* *******-ны хариуцагч ******* ******* ******* -т холбогдуулан гаргасан ******* ажиллагааны үндэслэл болсон ******* ******* нь ******* Захиргааны хэргийн ******* 2010 оны 10 дугаар сарын 12-ны өдрийн 426 дугаар *******, Монгол улсын дээд ******* захиргааны хэргийн танхимын Давж заалдах шатны ******* 2010 оны 12 дугаар сарын 08-ны өдрийн дугаар магадлал, Улсын дээд ******* хяналтын шатны захиргааны хэргийн ******* 2011 оны 01 дүгээр сарын 24-ний өдрийн 24-ний өдрийн дүгээр тогтоол байх ба уг захиргааны хэргийн ******* *******ийн дагуу явагдаж буй ******* ******* ажиллагаанд гаргасан гомдлыг тус шүүх харьяалан *******лэх талаар Монгол Улсын дээд ******* нийт шүүгчийн хуралдааны 2025 оны 02 дугаар сарын 14-ний өдрийн  дугаар Хэргийн харьяалал тогтоох тухай тогтоол, Монгол Улсын дээд ******* Иргэний хэргийн танхимын нийт шүүгчийн хуралдааны 2025 оны 03 дугаар сарын 06-ны өдрийн 260 дугаар Харьяалал тогтоох тухай тогтоолууд тус тус гарсан болохыг дурдах нь зүйтэй.

 

Шүүх хуульд заасан журмын дагуу хэрэгт цугларсан нотлох баримтад үндэслэн нэхэмжлэлийн шаардлагын хүрээнд хянаж, дараах үндэслэлээр нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож *******лэв. Үүнд:

 

10.1 ******* ******* *******ноос 2008 оны 11 дүгээр сарын 28-ны өдөр дугаар Арилжааны хэлцэл хүчингүй болгуулах тухай тогтоолыг гаргаж, хавсралтаар нэр бүхий 23 иргэний өмчлөлд байсан хувьцааг тэдний зөвшөөрөлгүйгээр, хууль бусаар арилжаалсан нийт 72 хэлцлийг хүчингүй болгож *******лэсэн байна. /тогтоолын хуулбар хэрэгт авагдсан/

 

10.2 Улмаар дээрх тогтоолыг эс зөвшөөрч бие даасан шаардлага гаргаагүй гуравдагч этгээд К.Д.*******гаас захиргааны хэргийн шүүхэд нэхэмжлэл гаргаж, ******* захиргааны хэргийн ******* 2010 оны 10 дугаар сарын 12-ны өдрийн 426 дугаар ******* *******ээр нэхэмжлэгч К.Д.Ргаас гаргасан нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж ******* ******* *******ны 2008 оны дугаар тогтоолын нэхэмжлэгч нарт холбогдох хэсгийг хүчингүй болгож *******лэсэн болох нь хэрэгт авагдсан *******, тайлбараар нотлогдож байна.

 

10.3 ******* захиргааны хэргийн ******* 2010 оны 10 дугаар сарын 12-ны өдрийн  дугаар ******* нь дээд шатны шүүхээр хянагдаж, Монгол Улсын дээд ******* захиргааны хэргийн танхимын давж заалдах шатны шүүх хуралдааны 2010 оны  дугаар магадлал, Монгол Улсын дээд ******* хяналтын шатны захиргааны хэргийн шүүх хуралдааны 2011 оны 24 дүгээр тогтоолоор тус тус хэвээр үлдээн *******лэсэн байна.

 

10.4 Улмаар ******* захиргааны хэргийн ******* шүүгчийн 2013 оны 03 дугаар сарын 05-ны өдрийн 479 дугаар Шүүхийн *******ийг албадан тухай захирамж, мөн өдрийн  дугаар хуудас бичигдсэн болох нь хэрэгт авагдсан захирамж, хуудсаар нотлогдож байна.

 

10.5 Шийдвэр ажиллагааг 2013 оны 03 дугаар сарын 07-ны өдрийн  дүгээр тогтоолоор үүсгэжээ.

 

10.6 Шүүхийн ******* ажиллагааг үүсгэж түүний дараа ******* ******* албаны 2013 оны 03 дугаар сарын 13-ны өдрийн  дугаар албан бичгээр ******* ******* *******нд ******* ******* биелүүлэхийг мэдэгдсэн байна.

 

10.7 ******* ******* ******* нь 2013 оны 03 дугаар сарын 26-ны өдрийн  дугаар албан бичгээр Нэгэнт тус Хорооны 2008 оны  дугаар тогтоолын дээрх нэр бүхий иргэдэд холбогдох хэсгийг захиргааны хэргийн шүүх өөрөө хүчингүй болгож *******лэсэн, мөн Хороонд даалгасан аливаа ******* гараагүй тул ******* ******* биелэгдсэн гэж үзэж байна гэсэн агуулгатай албан бичгийг Шүүхийн ******* албанд хүргүүлж байсан болох нь хэрэгт авагдсан байна.

 

10.8 Улмаар ******* ******* албаны 127-р тойргийн ******* гүйцэтгэгчийн 2013 оны 03 дугаар сарын 26-ны өдрийн 98 дугаар Шийдвэр ажиллагаа дууссан тухай тогтоол гарч, ******* гүйцэтгэлийн ажиллагааг дууссанд тооцсон байна.

 

10.9 ******* ******* албаны 127-р тойргийн ******* гүйцэтгэгчийн 2013 оны 03 дугаар сарын 26-ны өдрийн дугаар Шийдвэр ажиллагаа дууссан тухай тогтоол нь Шүүхийн ******* биелэгдсэн үндэслэлээр Шүүхийн ******* тухай/тухайн үед мөрдөгдөж байсан/ хуулийн 16 дугаар зүйлийн 16.1.2 дахь заалтыг удирдлага болгожээ.

 

11. Дээрх тогтоолыг ******* ******* ******* газрын ахлах ******* гүйцэтгэгчийн 2024 оны 02 дугаар сарын 28-ны өдрийн Тогтоол хүчингүй болгох тухай  дүгээр тогтоолыг хүчингүй болгож *******лэсэн.

 

11.1 Зохигч ахлах ******* гүйцэтгэгчийн 2024 оны 02 дугаар сарын 28-ны өдрийн  дүгээр Тогтоол хүчингүй болгох тухай тогтоол үндэслэлтэй эсэхэд маргаантай.

 

12.1 Нэхэмжлэгч ******* ******* ******* нь ******* ******* ******* -т холбогдуулан ******* ******* ******* газрын ахлах ******* гүйцэтгэгчийн 2024 оны 02 дугаар сарын 28-ны өдрийн Тогтоол хүчингүй болгох тухай  дүгээр тогтоолыг хүчингүй болгож, ******* ******* *******нд холбогдох ******* ажиллагааг бүхэлд нь дуусгавар болсонд тооцож, ******* ажиллагааны хувийн хэргийг хаах ******* гаргахыг хариуцагчид даалгах тухай нэхэмжлэлийн шаардлагуудыг тус тус гаргасан.

 

12.2 Нэхэмжлэгч нь шүүх хуралдаанд нэхэмжлэлийн шаардлагын хууль зүйн үндэслэлийг Захиргааны ерөнхий хуулийн 4 дүгээр зүйлд заасан үйл ажиллагаанд баримтлах зарчим болох зорилгодоо нийцсэн байх, бусдын эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг хөндсөн захиргааны ******* гаргах тохиолдолд тэдгээрт урьдчилан мэдэгдэх зэргээр тодорхойлж, өөр үндэслэл гаргаж мэтгэлцээгүй.

 

12.3 Шүүхийн ******* тухай хуулийн 123 дугаар зүйлийн 123.1 дэх хэсэгт Захиргааны хэргийн ******* хуулийн хүчин төгөлдөр болсон *******ийг хэргийн оролцогч, түүний эрх залгамжлагч биелүүлэх үүрэгтэй, 123.2 дахь хэсэгт Захиргааны байгууллагын *******ийг энэ хууль болон Захиргааны ерөнхий хуулийн Наймдугаар бүлэгт заасан журмын дагуу гүйцэтгэнэ 123.3 дахь хэсэгт Хариуцагч захиргааны хэргийн талаархи ******* *******ийг биелүүлээгүй тохиолдолд нэхэмжлэгч түүнийг албадан гүйцэтгүүлэхээр шүүхэд хандаж хуудас олгуулна гэж тус тус зааснаар *******ийг биелүүлэх талаар хуудас олгогджээ.

 

12.4 Шүүх маргаж буй тогтоолын үндэслэлийг хянах үүргийн хүрээнд/нэхэмжлэлийн шаардлагын хүрээнд *******лэх/ маргаан бүхий тогтоолыг хянаж үзвэл:

 

12.4.1 Төлбөр төлөгч ******* ******* *******, төлбөр авагч Д.-, С., К.Д.******* нарт холбогдох ******* ажиллагааг ******* ******* ******* нь 2013 оны 03 дугаар сарын 26-ны өдрийн  дугаар албан бичгээр үндэслэлгүй дуусгавар болгосон гэж үзэж Шүүхийн ******* тухай хуулийн 271 дүгээр зүйлийн 271.2.1, 271.2.2 дахь хэсэгт заасныг үндэслэн 98 дугаар тогтоолыг хүчингүй болгосон байна.

Түүнчлэн захиргааны актын үр дагавар арилсан эсэхийг тогтоогоогүй ******* ажиллагааг дуусгавар болгосон гэж тайлбар гаргаж байна.

 

12.4.2 Нэхэмжлэгч тал нэхэмжлэлийн үндэслэлдээ К.Д.******* нь Хорооны 2008 оны дугаар тогтоолтой холбогдох гомдлоо тус Хорооны дэргэдэх Хяналтын зөвлөлөөр урьдчилан *******лүүлсний дараа дахин шүүхэд нэхэмжлэл гаргасантай холбогдуулан ******* захиргааны хэргийн шүүх 2010 оны 04 дүгээр сарын 30-ны өдрийн 550 дугаар захирамжаар захиргааны актын биелэлтийг дахин түдгэлзүүлж *******лэсний дагуу "Үнэт цаасны төлбөр тооцоо, төвлөрсөн хадгаламжийн төв ХХК-аас иргэн Г.ын 110, иргэн Б.ийн 250 ширхэг хувьцааг тусгаарлаж, К.Д.******* 7-610445 тоот данснаас иргэн Б.гийн  тоот данс руу шилжсэн 669 ширхэг хувьцааг тусгаарлаагүйн улмаас 2010 оны 6 дугаар сарын 21-ний өдрөөс 2010 оны 09 дүгээр сарын 08-ны өдрийн хооронд " ХК-ийн ийн нээлттэй арилжаагаар худалдагдсан байдаг гэж дурдсан бөгөөд шүүх хуралдаанд эрх зүйн үр дагаврыг арилгах хувьцааг буцаан байршуулах боломжгүй тул гуравдагч этгээд зөрчигдсөн эрхээ Иргэний шүүхээр *******лүүлж хохирлоо нэхэмжлэх эрхтэй гэж тайлбар гаргаж байна.

 

12.4.3 ******* захиргааны хэргийн ******* 2010 оны 10 дугаар сарын 12-ны өдрийн дугаар *******ээр холбогдох хэсгийг хүчингүй болгож *******лэсэн актын үр дагавар арилаагүй, гуравдагч этгээдийн зөрчигдсөн эрх сэргээгдсэн гэж үзэх баримт хэрэгт авагдаагүй.

 

12.5 Нэхэмжлэгчийн гаргасан ******* ******* *******нд холбогдох ******* ажиллагааг бүхэлд нь дуусгавар болсонд тооцож, ******* ажиллагааны хувийн хэргийг хаах ******* гаргахыг хариуцагчид даалгах тухай нэхэмжлэлийн шаардлагуудын хангаж *******лэх хууль зүйн үндэслэлгүй байна.

 

Учир нь нэхэмжлэгч нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан *******лэх тухай хуулийн 25 дугаар зүйлийн 25.2.2 дахь хэсэгт зааснаар нэхэмжлэлийн үндэслэл шаардлагыг нотлох баримтыг өөрөө цуглуулж, шүүхэд гарган өгөх үүргээ биелүүлээгүй гэж үзнэ.

 

13. Шүүхийн ******* тухай хуулийн 131 дүгээр зүйлийн 131.1 дэх хэсэгт Ахлах ******* гүйцэтгэгч дараахь үндэслэлээр захиргааны ******* ажиллагааг бүхэлд нь, эсхүл хэсэгчлэн дуусгавар болсонд тооцож, захиргааны ******* ажиллагааны хувийн хэргийг хаана гэж заасан ба дараах үндэслэлийг хуульд заажээ. Үүнд:

131.1.1. баримт бичиг, эсхүл түүний үндэслэл болох *******ийг хүчингүйд тооцох тухай шүүх, бусад байгууллага, албан тушаалтны ******* гарсан, 131.1.2.нэхэмжлэгч нэхэмжлэлийн шаардлагаас татгалзаж, захиргааны ******* ажиллагааг дуусгавар болгох тухай хүсэлт гаргасан; 131.1.3.хариуцагч баримт бичигт заасан шаардлагыг бүрэн биелүүлсэн;131.1.4.хариуцагч-хуулийн этгээд татан буугдсан, дампуурсан үед түүний эрх, үүрэг эрх залгамжлагчид шилжээгүй; 131.1.5.хариуцагч-хуулийн этгээдэд, хариуцагч-албан тушаалтан баримт бичигт заасан шаардлагыг биелүүлэх боломжгүй болсон нь шүүхээр тогтоогдсон; 131.1.6.нэхэмжлэгч-иргэн нас барсан, эсхүл сураггүй алга болсонд тооцогдсон;131.1.7.нэхэмжлэгч-хуулийн этгээд татан буугдсан, дампуурсан үед түүний эрх, үүрэг эрх залгамжлагчид шилжээгүй гэсэн үндэслэлүүдийг тусгасан.

 

13.1 Түүнчлэн мөн хуулийн 133 дугаар зүйлд ******* *******ийг биелүүлсэнд тооцох үндэслэлийг тусгасан. Шүүхийн ******* тухай хуулийн 133 дугаар зүйлийн 133.1 дэх хэсэгт Захиргааны байгууллага, албан тушаалтан хууль тогтоомжийн дагуу олгогдсон бүрэн эрх, чиг үүрэгт нь хамаарах асуудлаар ******* *******т заасан захиргааны акт, захиргааны хэм хэмжээний актыг гаргах, эсхүл ******* *******, мэдэгдэлд заасан үүргийг тогтоосон хугацаанд, зохих ёсоор биелүүлсэн бол ******* *******ийг биелүүлсэнд тооцно,

133.2 дахь хэсэгт Захиргааны байгууллага, албан тушаалтан ******* *******ийг биелүүлэх үйлдэл, эс үйлдэхүйг гүйцэтгэсэн боловч шүүхээс хууль бус болохыг нь тогтоосон *******ийг дахин гаргах зорилгоор өөрийн бүрэн эрхэд хамаарах эрх зүйн акт, албан тушаалд тавигдах нийтлэг шаардлага, шалгуур үзүүлэлтийг өөрчилж, нэхэмжлэгчийн эрхийг дахин зөрчсөн үйлдэл, эс үйлдэхүйг ******* *******ийг биелүүлсэнд тооцохгүй гэж тус тус заасан байна.

 

13.2 Дээрх хуульд заасан үндэслэл хэрэгт авагдсан баримтаар тогтоогдохгүй байх тул мөн хуулийн 271 дүгээр зүйлд заасан үндэслэлээр Шийдвэр гүйцэтгэгчийн 2013 оны 03 дугаар сарын 26-ны өдрийн 98 дугаар Шийдвэр ажиллагаа дууссан тухай тогтоолыг хүчингүй болгож *******лэснийг буруутгах үндэслэлгүй.

 

14.1 Шүүхийн ******* тухай хуулийн 301 дүгээр зүйлийн 301.1 дэх хэсэгт Энэ хуулийн 44, 55, 63 дугаар зүйлд зааснаас бусад ******* ******* байгууллагын алба хаагчийн үйл ажиллагаатай холбоотой гомдлыг холбогдох этгээд уг *******ийг хүлээн авснаас хойш 10 хоногийн дотор түүний дээд шатны албан тушаалтанд гаргана гэж заасан бөгөөд нэхэмжлэгч тал нь маргаан бүхий тогтоолыг эс зөвшөөрч гомдлоо 2024 оны 05 дугаар сарын 06-ны өдөр гаргасан, улмаар 2024 оны 05 дугаар сарын 24-ний өдөр хариуг өгсөн, шүүхэд 2024 оны 06 дугаар сарын 24-ний өдөр нэхэмжлэл гаргаж, харьяалал тогтоолгон дахин 2025 оны 03 дугаар сарын 19-ний өдөр тус шүүхэд нэхэмжлэл гаргасан байна.

 

******* ******* *******нд маргаан бүхий тогтоол гарсан талаар 2024 оны 04 дүгээр сарын 09-ний өдөр албан бичиг хүргүүлсэн талаар баримт хэрэгт авагдсан, нэхэмжлэгч тал тухайн тогтоолыг хэзээ мэдсэн талаар баримт гарган өгөөгүй, гуравдагч этгээдийн хугацаа хэтрүүлж гомдол гаргасан гэх тайлбарт няцаах тайлбар гаргаагүйг дурдав.

 

15. Иймд дээр дурдсан үндэслэлээр нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож *******лэв.

 

16. Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 41 дүгээр зүйд зааснаар нэхэмжлэгч нь улсын тэмдэгтийн хураамж төлөөгүйг дурдав.

 

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан *******лэх тухай хуулийн 115 дугаар зүйлийн 115.2.3, 116, 118 дугаар зүйлүүдийг тус тус удирдлага болгон

 

ТОГТООХ нь:

 

1.Шүүхийн ******* тухай хуулийн 271 дүгээр зүйлийн 271.2.1, 271.2.2 дэх хэсэгт тус тус заасныг баримтлан хариуцагч ******* ******* ******* т холбогдох ******* ******* ******* газрын ахлах ******* гүйцэтгэгчийн 2024 оны 02 дугаар сарын 28-ны өдрийн  дүгээр Тогтоол хүчингүй болгох тухай тогтоолыг хүчингүй болгож, ******* ******* *******нд холбогдох ******* ажиллагааг бүхэлд нь дуусгавар болсонд тооцож, ******* ажиллагааны хувийн хэргийг хаах ******* гаргахыг хариуцагчид даалгах тухай ******* ******* *******ны нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосугай.

 

2. Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 41 дүгээр зүйд зааснаар нэхэмжлэгч нь улсын тэмдэгтийн хураамж төлөөгүйг дурдсугай.

 

3. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан *******лэх тухай хуулийн 120 дугаар зүйлийн 120.2 дахь заалтад зааснаар зохигч, тэдгээрийн төлөөлөгч, өмгөөлөгч нь *******ийг эс зөвшөөрвөл *******ийг гардан авсан өдрөөс хойш 14 хоногийн дотор ******* Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд гомдол гаргах эрхтэйг дурдсугай.

 

4. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан *******лэх тухай хуулийн 119 дүгээр зүйлийн 119.2, 119.4, 119.7 дахь заалтад зааснаар *******ийг танилцуулан сонсгомогц хүчинтэй болох ба ******* хүчинтэй болсон өдрөөс 14 хоног өнгөрснөөс хойш 14 хоногийн дотор шүүх хуралдаанд оролцсон зохигч шүүхэд хүрэлцэн ирж *******ийг гардан авах үүрэгтэй бөгөөд *******ийг гардан аваагүй нь давж заалдах гомдол гаргах хугацааг хуульд заасан журмын дагуу тоолоход саад болохгүй болохыг дурдсугай.

 

 

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ Н.ГАНТУЯА