2026 05 25 128/ШШ2026/0533

 

МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

Нийслэл дэх Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүх хуралдааныг шүүгч А.Ганзориг даргалж, тус шүүхийн 4 дүгээр танхимд нээлттэй хийсэн шүүх хуралдаанаар,

Нэхэмжлэгч: Хын А /РД:/,

Хариуцагч: Э яаманд холбогду******* улсын байцаагчийн эрх, албаны болон хувийн дугаар олгохгүй байгаа татгалзлыг хууль бус болохыг тогтоолгох, улсын байцаагчийн эрх, албаны болон хувийн дугаар олгохыг даалгахтай холбоотой захиргааны хэргийн маргааныг хянан хэлэлцэв. Шүүх хуралдаанд: нэхэмжлэгч Х.А, нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч Х.Бакен, хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч М.Х*******, шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга Б.Номин-Эрдэнэ нар оролцов.

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

Нэг.Нэхэмжлэлийн шаардлага: 1.1.Б аймгийн Э г Э , х х******* х******* улсын байцаагч /Х х******* улсын байцаагч/ Х.А надад улсын байцаагчийн эрх, албаны болон хувийн дугаар олгохгүй байгаа Э яамны татгалзлыг хууль бус болохыг тогтоож, улсын байцаагчийн эрх, албаны болон хувийн дугаар олгохыг хариуцагчид даалгах.

Хоёр.Хэргийн үйл баримт талаар: 2.1.Төрийн албаны зөвлөлийн Б аймаг дахь салбар зөвлөлийн 2025 оны 11 дүгээр сарын 24-ний өдрийн 43 дугаар тогтоолоор сонгон шалгаруулалтад хамгийн өндөр оноо авсан Х.Аийг Б аймгийн э г Э , х х******* х******* улсын байцаагчийн тушаалд нэр дэвшүүлж, Б аймгийн Э г даргын 2026 оны 01 дүгээр сарын 23-ны өдрийн дугаар тушаалаар Х.Аийг Э , х х******* х******* улсын байцаагчаар томилжээ.

2.2.Б аймгийн Э газраас 2026 оны 01 дүгээр сарын 23-ны өдрийн тоот албан бичгээр Э яамны салбарын хяналт шинжилгээ, үнэлгээ дотоод аудитын газарт Х.Ат улсын байцаагчийн эрх олгохыг хүсэлтийг хүргүүлжээ.

2.3.Тус хүсэлтэд Э яамны 2026 оны 02 дугаар сарын 10-ны өдрийн ******* дугаар албан бичгээр нэхэмжлэгч Х.Аийг албан тушаалын тодорхойлолтод заасан мэргэжлийн тусгай шаардлагыг хангахгүй байна гэх үндэслэлээр улсын байцаагчийн эрх, албаны болон хувийн дугаар олгохоос татгалзсан.

2.4.Тус татгалзлыг эс зөвшөөрч, 2026 оны 02 дугаар сарын 16-ны өдөр Төрийн албаны зөвлөлд гомдол гаргаж, Төрийн албаны зөвлөлөөс 2026 оны 03 дугаар сарын 03-ны өдөр дугаар утсаар холбогдож, Төрийн албаны зөвлөлийн хянан шийдвэрлэх маргаанд хамаарахгүй гэж мэдэгджээ.

2.5.Үүний дагуу нэхэмжлэгчээс Э яаманд холбогду******* Б аймгийн Э г Э , х х******* х******* улсын байцаагч /Х х******* улсын байцаагч/ Х.А надад улсын байцаагчийн эрх, албаны болон хувийн дугаар олгохгүй байгаа Э яамны татгалзлыг хууль бус болохыг тогтоож, улсын байцаагчийн эрх, албаны болон хувийн дугаар олгохыг хариуцагчид даалгах шаардлага бүхий нэхэмжлэлийг 2026 оны 03 дугаар сарын 13-ны өдөр тус шүүхэд гаргасан.

Гурав.Маргаж буй үндэслэл, талуудын тайлбар: 3.1.Нэхэмжлэгчээс шүүхэд бичгээр гаргасан нэхэмжлэлдээ: Миний бие Х.А нь 2015 онд Анагаахын шинжлэх ухааны үндэсний их сургуулийг э нийгмийн ажилтан мэргэжлээр төгссөн. 2015-2016 онуудад Б аймгийн Э г Орчны э мэнд нөлөөллийн үнэлгээ хариуцсан мэргэжилтнээр, 2016-2023 онуудад мөн г Сүрьеэ, бэн замаар дамжих хын асуудал хариуцсан мэргэжилтнээр ажиллаж байсан. Би 2025 оны 11 дүгээр сард Төрийн албаны зөвлөлийн Б аймаг дахь салбар зөвлөлөөс зарласан Б аймгийн Э г Э , х х******* х******* улсын байцаагч /Х х******* улсын байцаагч/-ийн сул орон тоог нөхөх тусгай шалгалтад орж хамгийн өндөр оноо авч тэнцсэн. Төрийн албаны зөвлөлийн Б аймаг дахь салбар зөвлөлөөс 2025 оны 11 дүгээр сарын 24-ний өдрийн 43 дугаар тогтоолоор намайг дээрх албан тушаалд томилуулахаар нэр дэвшүүлж, мөн өдрийн дугаартай албан бичгээр Б аймгийн Э газарт хүргүүлсэн. Үүний дараа Авлигатай тэмцэх газраас миний хувийн ашиг сонирхлын урьдчилсан мэдүүг хянуулж аймгийн Э г даргын 2026 оны 01 дүгээр сарын 23-ны өдрийн дугаар тушаалаар намайг тухайн өдрөөс Б аймгийн Э г Хяналт шалгалтын хэлтсийн Э , х х******* х******* улсын байцаагч /х судлалын х******* асуудал хариуцсан/-аар томилж ажиллуулсан. Би одоо дээрх албан тушаалд ажиллаж байна. Б аймгийн Э г 2026 оны 01 дүгээр сарын 23-ны өдрийн дугаартай албан бичгээр надад улсын байцаагчийн эрх, албаны болон хувийн дугаар олгуулахаар Э яаманд холбогдох материалыг хүргүүлсэн. Гэвч Э яамны 2026 оны 02 дугаар сарын 10-ны өдрийн ******* дугаартай албан бичгээр ... Төрийн албаны зөвлөлийн 2024 оны 08 дугаар сарын 21-ний өдрийн дугаар тогтоолын 02 дугаар хавсралтаар баталсан аймаг, нийслэлийн Э г э , х х******* х******* улсын байцаагчийн албан тушаалын тодорхойлолт, мөн таны албан бичигт хавсарган исэн Э г даргын 2024 оны 10 дугаар сарын 07-ны өдрийн Б/33 дугаар тушаалын хоёрдугаар хавсралтаар баталсан Э , х х******* х******* улсын байцаагч /х судлалын асуудал хариуцсан/-ийн албан тушаалын тодорхойлолтын Албан тушаалд тавигдах тусгай шаардлага хэсэгт Э , х судлал (102101), Нийгмийн э мэнд (098801). Нийгмийн э мэнд судлалч (721100, 720100), Нийгмийн э мэнд судлалч, э ч (091801) мэргэжлийн шаардлагыг тус тус тодорхойлон заасан байдаг. Танаас улсын байцаагчийн эрх олгуулахаар исэн хүсэлтэд дурдсан Х.А нь Анагаахын шинжлэх ухааны үндэсний их сургуулийг 2015 онд D760100 мэргэжлийн индекстэй Э нийгмийн ажилтан мэргэжлээр төгссөн нь дээр дурдсан албан тушаалын тодорхойлолтод заасан мэргэжлийн тусгай шаардлагыг хангахгүй байна. Иймд Х.Ат дээрх үндэслэлээр улсын байцаагчийн эрх, албаны болон хувийн дугаар олгох боломжгүй болохыг үүгээр мэдэгдэж байна гэсэн хариу ижээ. Үүнээс болж миний бие улсын байцаагчийн эрх, албаны болон хувийн дугаар авч чадахгүй болж, хуулиар хүлээсэн үүрэгт ажлаа хийж гүйцэтгэх боломжгүй нөхцөл байдал үүсэж, эрх ашиг маань зөрчигдөж байна. Би дээрх хариу ирсний дараа 2026 оны 02 дугаар сарын 16-ны өдөр Төрийн албаны зөвлөлд гомдол гаргасан. Тус зөвлөлөөс 2026 оны 03 дугаар сарын 03-ны өдөр дугаарын утсаар холбогдож улсын байцаагчийн эрх, албаны болон хувийн дугаар олгох үйл ажиллагаа нь Төрийн албаны зөвлөлийн хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд хамаарах маргаан биш учир шүүхэд хандахыг зөвлөж байна гэж мэдэгдсэний дагуу энэхүү нэхэмжлэлийг гаргаж байна. Э яамны надад улсын байцаагчийн эрх, албаны болон хувийн дугаар олгохоос татгалзсан татгалзал нь үндэслэлгүй. Учир нь миний бие Анагаахын шинжлэх ухааны үндэсний их сургуулийг 2015 онд D760100 мэргэжлийн индекстэй Э нийгмийн ажилтан мэргэжлээр төгссөн үед Боловсрол, соёл, шинжлэх ухааны сайдын 2010 оны 05 дугаар сарын 20-ны өдрийн 235 дугаар тушаалын нэгдүгээр хавсралтаар батлагдсан дээд боловсролын сургалтын байгууллагад бэлтгэх ерөнхий мэргэжлийн чиглэл, индексийн дагуу /760100, нийгмийн ажил/ индекс бичигдсэн. Үүний дараа Боловсрол, шинжлэх ухааны яамны сайдын 2014 оны 03 дугаар сарын 13-ны өдрийн Мэргэжлийн чиглэл, индекс шинэчлэн батлах тухай дугаар тушаалын хавсралтаар баталсан мэргэжлийн чиглэл, индекс үйлчилж байсан ба дээрх тушаалын хавсралтаар нийгмийн э мэнд хөтөлбөрийн индексийг 091801 болгож баталжээ. Тухайн тушаалд мэргэжлийн чиглэл /хөтөлбөр/, индексийг 2014-2015 оны хичээлийн жилийн элсэлтээс эхлэн мөрдөхөөр заасан ба миний бие тэрнээс өмнө 2011 онд тухайн сургуульд элсэн суралцаж төгссөн учир өмнө батлагдсан индексийг бичих нь зөв юм. Дараа нь Боловсрол, шинжлэх ухааны сайдын 2022 оны 05 дугаар сарын 09-ний өдрийн А/160 дугаар тушаалын хавсралтаар дээд боловсролын сургуулийн байгууллагад мөрдөх чиглэл /хөтөлбөрийн нэр/, индексийг хавсралт ёсоор шинэчлэн баталж, 2022-2023 оны хичээлийн жилийн элсэлтээс эхлэн мөрдөхөөр заажээ. Энэ тушаалаар нийгмийн э мэнд хөтөлбөрийн индекс 098801 болж шинэчлэгдсэн байна. Дээрх тушаал гарсны дараа Боловсрол, шинжлэх ухааны яамны 2023 оны 01 дүгээр сарын 12-ны өдрийн дугаартай албан бичгээр их, дээд сургууль, коллежийн захирал нарт 2014, 2017 онуудад батлагдан мөрдөгдөж байсан мэргэжлийн чиглэл /хөтөлбөрийн нэр/, индексийг Боловсрол, шинжлэх ухааны сайдын 2022 оны 05 дугаар сарын 09-ний өдрийн Мэргэжлийн чиглэл /хөтөлбөрийн нэр/, индекс шинэчлэн батлах тухай А/160 дугаар тушаалаар баталсан мэргэжлийн чиглэл /хөтөлбөрийн нэр/, индекстэй дүйцүүлсэн жагсаалтыг хавсралтаар хүргүүлжээ. Тухайн албан бичигт 2014 оны , 2017 оны дугаар тушаалаар батлагдсан 092302 индекстэй Нийгмийн ажил хөтөлбөрийг шинээр баталсан 098801 индекстэй Нийгмийн э мэнд хөтөлбөртэй дүйцүүлэхээр заасан байна. Эндээс үзэхээр миний 2015 онд төгссөн D760100 индекстэй э нийгмийн ажилтан мэргэжил нь 2014 оны дугаар тушаалын хавсралтаар батлагдсан мэргэжлийн чиглэл, индексээр 092301 индекстэй нийгмийн ажил, 2022 оны А/160 дугаар тушаалын хавсралтаар батлагдсан мэргэжлийн чиглэлээр 092301 индекстэй нийгмийн ажил болж батлагдсан нь, үүнийг хооронд нь дүйцүүлэн тооцох боломжтой болох нь харагдаж байна. Гэтэл Э яамнаас хууль бус үндэслэл зааж надад улсын байцаагчийн нэр, албаны болон хувийн дугаар олгохоос татгалзаж байгаа нь миний төрийн алба хаах эрхийг зөрчиж байна. Иймд миний нэхэмжлэлийг зохих журмын дагуу хянан шийдвэрлэж Б- Ө аймгийн Э г Э , х х******* х******* улсын байцаагч /Х х******* улсын байцаагч/ Х.А надад улсын байцаагчийн эрх, албаны болон хувийн дугаар олгохгүй байгаа Э яамны татгалзал хууль бус болохыг тогтоож, улсын байцаагчийн эрх, албаны болон хувийн дугаар олгохыг хариуцагчид даалгах шийдвэр гаргаж өгнө үү гэжээ.

3.2.Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгчөөс шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа: Х.Аийн улсын байцаагчийн албаны болон хувийн дугаар олгох асуудлыг 2026 оны 02 дугаар сарын 10-ны өдрийн ******* тоот албан бичгээр хариу исэн исэн. Тухайн хариунд Төрийн албаны зөвлөл болон Б аймгийн Э газраас албан тушаалын тодорхойлолтыг баталсан байна. Албан тушаалд тавигдах тусгай шаардлага дээрээ э х судлал, нийгмийн э мэнд, нийгмийн э мэнд судлал, нийгмийн э судлаач, э н судлаач мэргэжлийн шаардлагыг тодорхойлсон байна. 2015 онд Анагаахын шинжлэх ухааны үндэсний их сургуулийг Э нийгмийн ажилтны мэргэжлээр төгссөн бөгөөд тухайн мэргэжил нь тус албан тушаалын шаардлагыг хангахгүй байна гэх хариу исэн байдаг. Энэ хариуг хүлээж аваад Э яаманд хүсэлт гаргасан. Мөн Төрийн албаны зөвлөлд гомдол, хүсэлт гаргасан. Тухайн үед тодорхой шийдэл гараагүй учир шүүхэд хандсан. Х.А нь Анагаахын шинжлэх ухааны үндэсний их сургуулийг 2015 онд D760100 индексээр Нийгмийн э нийгмийн ажилтны мэргэжлээр төгссөн. Тухайн үед 2010 оны 235 дугаар тушаалын 1 дүгээр хавсралтаар баталсан бөгөөд тухайн үед Дээд боловсролын сургалтын байгууллагад мөрдөгдөх индекс байсан. Үүний дагуу диплом дээр бичигдсэн байдаг. Х.Аийг тухайн сургуульд суралцаж байх үед буюу 2014 онд Боловсролын сайдын дугаар тушаалаар мэргэжлийн чиглэлийн индекс болох 091-ийг 891 болгон өөрчлөн баталсан. Тус тушаал дээр тухайн хөтөлбөрийг 2014, 2015 оны хичээлийн жилээс эхлэн мөрдөхөөр заасан. Х.А нь Анагаахын шинжлэх ухааны үндэсний их сургуульд 2011 онд элсэн суралцсан учир 2015 онд сургуулиа төгсөхдөө тухайн үед мөрдөгдөж байсан индексийн дагуу диплом дээр бичигдсэн гэж үзэж байна. Үүний дараа Боловсрол, шинжлэх ухааны сайдаас мэргэжлийн чиглэл индексийг удаа дараа өөрчилж баталсан байдаг бөгөөд индекс нь тодорхой хэмжээгээр өөрчлөгдсөн байдаг. Батлахдаа тухайн хөтөлбөрийг дүйцүүлэн тооцох чиглэлээр тухайн тушаалын тодорхой заалтуудад дурдсан. Х.Аийн үзэж байгаагаар 2015 онд сургууль төгсөхдөө D760100 гэдэг индекс одоо мөрдөгдөж байгаа хөтөлбөртөө тооцох ёстой гэдэг үүднээс хандсан. Энэ талаарх нотлох баримтуудыг хэрэгт хавсаргаж өгсөн байгаа. Тухайлбал Боловсролын яамны 2026 онд 04 дүгээр сарын 13-ны ******* дугаар албан тоот дээр 2015 онд төгссөн мэргэжлийн диплом индекс бол 2015 оны дугаар тушаалаар баталсан Э тэнхим хамгаалах ерөнхий чиглэлийн хүрээний ажил, 2022 оны А/65 тушаал болох нийгмийн ажил, 2024 оны А/246 дугаар тушаал нийгмийн ажил гэх мэтээр чиглэл чиглэлээрээ батлагдаад ирсэн. Эдгээр тушаалыг үндэслээд нийцүүлэх боломжтой гэх хариулт өгч байсан. Үүнтэй холбогдуулаад Анагаахын шинжлэх ухааны үндэсний их сургуулийн бодлого зохицуулалтын газраас тодорхой хэмжээний хариу өгч байсан. Э яамнаас 2026 оны 02 дугаар сарын 10-ны өдөр хариу өгөхдөө ажлын байрны тодорхойлолтын хавсралтад заасан шаардлагыг хангахгүй байна гэсэн асуудал яригдсан. Тэгээд ажлын байрны тодорхойлолтыг 2024 онд боловсруулсан байгаа. Тухайн үед боловсруулахдаа мөрдөгдөж байсан мэргэжлийн индексийг чиглэлээрээ баримтлахаас биш заавар он, оноор нь индексийг нэгтгэн оруулаад албан тушаалын тодорхойлолтыг батлах боломжгүй байгаа. Х.А 2015 онд Анагаахын шинжлэх ухааны үндэсний их сургуулийг нийгмийн э мэнд мэргэжлээр төгссөн нь одоо мөрдөгдөж байгаа нийгмийн э мэнд, нийгмийн э мэнд судлаач эдгээртэй дүйцүүлэх тооцох боломжтой гэх үндэслэлээр нэхэмжлэлийг тодорхойлсон. Шүүхээс Боловсрол, шинжлэх ухааны яаманд хандаж холбогдох баримт болох мэргэжлийн индекс, мэргэжлийн чиглэл баталсан тушаалын хуулбарыг хэрэгт авсан байна. Тус баримтуудаас цаашид чиглэлээрээ суралцаад дүйцүүлэн тооцох боломжтой гэдэг нь харагдаж байна. Иймд Э яамны татгалзал хууль зүйн үндэслэлгүй байна гэх үндэслэлээр шүүхэд хандсан байгаа. Иймд нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж шийдвэрлэж өгнө үү гэв.

3.3.Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч М.Х******* шүүхэд бичгээр болон шүүх хуралдаанд гаргасан хариу тайлбартаа: Засгийн г 2023 оны Журам, загвар батлах тухай 6 дугаар тогтоолын 1 дүгээр хавсралтаар Х******* улсын байцаагчийн эрх олгох, цуцлах журам батлагдсан бөгөөд уг журам нь Төрийн хяналт шалгалтын тухай хуульд заасан хяналт шалгалтыг хэрэгжүүлэх эрх бүхий байгууллагын салбарын улсын ерөнхий байцаагч, улсын ахлах байцаагч, улсын байцаагч болон хуулиар эрх олгосон байгууллага, чиг үүргийг шилжүүлэн авсан албан тушаалтанд эрх олгох, цуцлахтай холбогдсон харилцааг зохицуулдаг. Журмын 2.1-д х******* улсын байцаагчийн эрх авах албан хаагчид тавигдах шаардлагыг тодорхойлсон бөгөөд 2.1.1-д Төрийн албаны тухай хуулийн 22, 23 дугаар зүйлд заасан нийтлэг болон тусгай шаардлагыг хангасан байх, 2.1.2-т тухайн албан тушаалын тодорхойлолтод заасан мэргэжлийн шаардлагыг хангасан байх, 2.1.3-т улсын байцаагчийн бүрэн эрхийг хэрэгжүүлэх мэдлэг, туршлага, ур чадвартай байх гэж тус тус заасан. Нэхэмжлэгч Х.А нь Анагаахын шинжлэх ухааны үндэсний их сургуулийг D760100 мэргэжлийн индекстэй Э нийгмийн ажилтан мэргэжлээр төгссөн тул журмын 2.1.2-т заасан албан тушаалын тодорхойлолтод заасан мэргэжлийн шаардлагыг хангах шаардлагыг хангаагүй болно.

Тодруулбал, Төрийн албаны зөвлөлийн 2024 оны 08 дугаар сарын 21-ний өдрийн дугаар тогтоолын 04 дүгээр хавсралтаар баталсан аймаг, нийслэлийн Э г Э , х х******* х******* улсын байцаагчийн албан тушаалын тодорхойлолтод заасан (Э , тархвар судлал /102101/, Нийгмийн э мэнд /098801/, Нийгмийн э мэнд судлалч /721100, 720100/, Нийгмийн э мэнд судлалч, э ч /091801/) мэргэжлийн шаардлагыг хангаагүй, Э г даргын 2024 оны 10 дугаар сарын 07-ны өдрийн Б/33 дугаар тушаалын 2 дугаар хавсралтаар баталсан тухайн албан тушаалын тодорхойлолтод заасан дээрх мэргэжлийн шаардлагуудыг мөн хангаагүй болно. Журмын 4.2-т улсын ахлах байцаагч, улсын байцаагчийн эрх олгох шийдвэрийг Засгийн г гишүүн салбарын улсын ерөнхий байцаагчийн саналыг харгалзан гаргана, 4.3-т салбарын улсын ерөнхий байцаагч нь холбогдох баримт бичгийг нягтлан шалгаж, эрх олгох эсэх саналаа Засгийн г гишүүнд танилцуулна гэж тус тус заасан. Энэхүү зохицуулалтын дагуу салбарын улсын ерөнхий байцаагч нэхэмжлэгчийн баримт бичгийг нягтлан шалгаж, мэргэжлийн тусгай шаардлагыг хангаагүй гэж дүгнэж, улсын байцаагчийн эрх, албаны болон хувийн дугаар олгох боломжгүй гэсэн санал гаргасан бөгөөд уг саналд үндэслэн татгалзсан шийдвэр гаргасан нь журмын шаардлагад нийцсэн, эрх хэмжээний хүрээнд хэрэгжсэн хууль ёсны ажиллагаа болно. Энэ маргааны хувьд тухайн этгээд нь холбогдох хууль тогтоомж, албан тушаалын тодорхойлолтод заасан мэргэжлийн шаардлагыг хангасан эсэхийг эрх зүйн гол шалгуур болгон үзэх нь зүйтэй. Улсын байцаагчийн эрх олгох асуудал нь субьектив үнэлэмж, бодитоор гүйцэтгэж буй үйл ажиллагаанд бус, харин хууль, журамд тогтоосон шаардлагыг хангаж байгаа эсэхэд тулгуурлан шийдвэрлэгдэх императив шинжтэй зохицуулалт юм. Иймд мэргэжлийн шаардлага хангаагүй нөхцөлд эрх олгохоос татгалзсан захиргааны байгууллагын шийдвэрийг хууль зөрчсөн гэж үзэх үндэслэлгүй бөгөөд уг шийдвэр нь хууль ёсны, үндэслэл бүхий шийдвэрт тооцогдоно. Б аймгийн Э г дарга Х.Д*******аас 2026 оны 01 дүгээр сарын 23-ны өдрийн дугаартай албан бичгээр нэхэмжлэгч Х.Ат улсын байцаагчийн эрх, албаны болон хувийн дугаар олгуулах тухай хүсэлтийг тус яаманд хандан анх исэн. Э яамнаас тус хүсэлтийг холбогдох хууль, эрх зүйн акт, албан тушаалын тодорхойлолтод нийцүүлэн нягтлан судалсны үндсэн дээр 2026 оны 02 дугаар сарын 10-ны өдрийн ******* дугаартай албан бичгээр татгалзсан хариуг Б аймгийн Э г дарга Х.Д*******д хандан хүргүүлсэн. Нэхэмжлэгч Х.А нь 2025 оны 02 дугаар сарын 16-ны өдөр тус яамны Салбарын хяналт-шинжилгээ, үнэлгээ, дотоод аудитын газарт хандан хүсэлт гаргасан бөгөөд уг хүсэлтэд Боловсрол, шинжлэх ухааны сайдын тушаал болон тухайн яамны Төрийн нарийн бичгийн даргын албан бичгийг үндэслэн Нийгмийн ажил, э мэнд (092302) мэргэжлийг Нийгмийн э мэнд (098801) мэргэжилтэй дүйцүүлэн үзэх боломжтой талаар тайлбар исэн. Мөн энэ асуудлаар 2026 оны 03 дугаар сарын 05-ны өдөр Засгийн г Иргэд, олон нийттэй харилцах 1111 төвд давхар хандсан бөгөөд тус гомдол нь яамны албан хэрэг хөтлөлтийн цахим системийн өргөдөл, гомдол-ын цэсэд бүртгэгдэн ирсэн. Нэхэмжлэгч Х.Аийн тус яаманд хандан гаргасан хүсэлтдээ дурдсан тайлбарын хууль зүйн үндэслэл, хүчин төгөлдөр байдлыг нягтлах, мөн мэргэжлийн ангиллын талаарх ойлголтын зөрүүг нэг мөр арилгах зорилгоор Засгийн г хэрэгжүүлэгч агентлаг Боловсролын ерөнхий газарт 2026 оны 03 дугаар сарын 03-ны өдрийн 10/934 дугаартай албан бичгээр хандан тодруулга хүссэн. Тодруулбал, Анагаахын шинжлэх ухааны үндэсний их сургуулийн Э нийгмийн ажилтан (D760100) мэргэжлээр төгсөгч нь 098801 индекстэй Нийгмийн э мэнд мэргэжилд хамаарах эсэх талаар албан ёсны тайлбар авахыг хүссэн. Боловсролын ерөнхий газраас 2026 оны 03 дугаар сарын 19-ний өдрийн 01/628 дугаартай албан бичгээр исэн хариунд Нийгмийн ажил (0923) болон Нийгмийн э мэнд (0988) нь ЮНЕСКО-гийн боловсролын олон улсын стандарт ангилал (ISCED-F 2013)-ын дагуу өөр өөр ангилалд хамаарах, бие даасан мэргэжлийн чиглэлүүд бөгөөд харилцан дүйцүүлэн үзэх эрх зүйн үндэслэлгүй болохыг тодорхой дурдсан. Мөн уг хариунд Анагаахын шинжлэх ухааны үндэсний их сургуулийн энэ асуудлаар гаргасан дэлгэрэнгүй тайлбарыг хавсарган исэн бөгөөд Нийгмийн ажил болон Нийгмийн э мэнд мэргэжлийн хөтөлбөрүүд нь зорилго, агуулга, чиглэлийн хувьд ялгаатай, харилцан орлуулах боломжгүй болохыг тодорхой тайлбарласан. Энэхүү албан ёсны тодруулга, тайлбарыг үндэслэн Э яамнаас нэхэмжлэгч Х.Ат хандан 2026 оны 03 дугаар сарын 20-ны өдрийн Өргөдлийн хариуг хүргүүлэх тухай ******* дугаартай албан бичгээр хариуг хүргүүлсэн болно. Нэхэмжлэгчээс өөрийн эзэмшсэн мэргэжлийг Нийгмийн э мэнд мэргэжилтэй дүйцүүлэн үзэх боломжтой гэх агуулгаар тайлбар гаргасан боловч энэхүү тайлбар нь төрийн эрх бүхий байгууллагын албан ёсны тодруулга, олон улсын стандарт ангиллын зохицуулалтаар няцаагдсан тул хууль зүйн үндэслэлгүй болно. Түүнчлэн нэхэмжлэгч нь тухайн чиг үүргийг бодитоор хэрэгжүүлж байгаа нөхцөл байдлаа үндэслэн улсын байцаагчийн эрх олгох ёстой гэж маргаж байгаа боловч улсын байцаагчийн эрх олгох асуудал нь зөвхөн хууль, журамд заасан шаардлагыг бүрэн хангасан эсэхэд тулгуурлан шийдвэрлэгдэх императив шинжтэй зохицуулалт тул бодит ажил үүрэг гүйцэтгэж байгаа байдал нь эрх олгох үндэслэл болохгүй. Цаашилбал, мэргэжлийн шаардлага хангаагүй этгээдэд улсын байцаагчийн эрх олгох нь төрийн хяналт шалгалтын чиг үүргийг мэргэжлийн шаардлага хангаагүй этгээд хэрэгжүүлэх нөхцөлийг бүрдүүлж, хяналт шалгалтын үр дүн, хууль ёсны байдалд эрсдэл үүсгэх тул хууль тогтоомжийн зорилго, зарчимд нийцэхгүй. Нэхэмжлэгч Х.А нь албан тушаалын тодорхойлолтод заасан мэргэжлийн шаардлагыг хангаагүй байх тул түүнд улсын байцаагчийн эрх олгох эрх зүйн үндэслэл бүрдээгүй бөгөөд энэ үндэслэлээр гаргасан татгалзлын шийдвэр нь холбогдох хууль тогтоомж, журамд нийцсэн, хууль ёсны шийдвэр мөн болно. Иймд дээрх үндэслэлээр нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү гэжээ.

ҮНДЭСЛЭХ нь:

1.Шүүх нэхэмжлэл, түүний үндэслэл, түүнд хавсаргасан нотлох баримтууд, нэхэмжлэгч, хариуцагч, тэдгээрийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч, өмгөөлөгч нарын зүгээс шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбар, хавтаст хэрэгт цугларсан нотлох баримтуудыг судлан үзэж, дараах үндэслэлээр нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэлээ.

2.Нэхэмжлэгч Х.А 2015 онд Анагаахын шинжлэх ухааны үндэсний их сургуулийн Нийгмийн э сургуулийг Э нийгмийн ажилтан мэргэжил /D760100/-ээр суралцан төгсөж, бакалаврын зэрэг авсан байна.

3.Нэхэмжлэгч нь Б аймгийн Э г даргын 2015 оны 09 дүгээр сарын 07-ы өдрийн ******* дугаар тушаалаар жирэмсний амралтаа авсан албан хаагчийн оронд тус г Орчны э мэнд, э нөлөөллийн үнэлгээ хариуцсан мэргэжилтнээр түр томилогдсон, 2016 оны 05 дугаар сарын -ний өдрийн Б/33 дугаар тушаалаар тус г НЭМТ-ийн сүрьеэ, БЗДХ-ын тандалт, сэргийлэлт хариуцсан ажилтнаар хөдөлмөрийн хугацаа гэрээ байгу******* томилогдон ажиллаж байжээ.

4.Төрийн албаны зөвлөлийн Б аймаг дахь салбар зөвлөлийн 2025 оны 11 дүгээр сарын 24-ний өдрийн 43 дугаар тогтоолоор Төрийн албаны салбар зөвлөлийн 2025 оны 11 дүгээр сарын 03-ны өдрийн 42 дугаар тогтоолоор байгуулагдсан сонгон шалгаруулах комиссын тайланг хянан хэлэлцээд сонгон шалгаруулалтад тэнцэж хамгийн өндөр (74.5) оноо авсан Хын Аийг Б-ө аймгийн Э г г Э , х х******* х******* улсын байцаагч (х судлалын х******* асуудал хариуцсан)-ийн албан тушаалд томилуулахаар нэр дэвшүүлж, 2025 оны 11 дүгээр сарын 25-ны өдрийн тоот албан бичгээр тогтоолыг Б аймгийн Э газарт хүргүүлжээ.

5.Б аймгийн Э газраас дээрх тогтоолын дагуу хариу иээгүй тул Төрийн албаны зөвлөлийн Б аймаг дахь салбар зөвлөлийн 2026 оны 01 дүгээр сарын 15-ны өдрийн 07 тоот албан бичгээр аймгийн Э газарт ...тогтоолын хэрэгжилтийг хангахгүй, одоо хүртэл хариу иээгүй... Иймд Төрийн албаны тухай хуулийн 65 дугаар зүйлийн 65.6 дахь хэсэгт ...Зөвлөлийн шийдвэрийг холбогдох этгээд заавал биелүүлнэ гэж заасны дагуу томилуулахаар нэр дэвшүүлсэн салбар зөвлөлийн 2025 оны 43 дугаар тогтоолын хэрэгжилтийг хангаж, албан тушаалд нь томилохыг үүрэг болгож, томилсон тухай шийдвэрийг мөн хуулийн 76.5-д заасан хугацаанд буюу 7 хоногийн дотор хариу иэх-ийг мэдэгдсэн байна.

6.Улмаар Б аймгийн Э г даргын 2026 оны 01 дүгээр сарын 23-ны өдрийн дугаар тушаалаар дээрх 2025 оны 43 дугаар тогтоолыг үндэслэн тус г Хяналт шалгалтын хэлтсийн Э , х х******* х******* улсын байцаагч (х судлалын х******* асуудал хариуцсан)-аар томилжээ.

7.Б аймгийн Э газраас 2026 оны 01 дүгээр сарын 23-ны өдрийн тоот албан бичгээр Э яамны Салбарын хяналт-шинжилгээ, үнэлгээ дотоод аудитын газарт Х.А нь тус г Хяналт шалгалтын хэлтсийн Э , х х******* х******* улсын байцаагчаар томилогдсон тул улсын байцаагчийн эрх олгож өгөх тухай хүсэлтийг хүргүүлснийг Э яамны 2026 оны 02 дугаар сарын 10-ны өдрийн ******* тоот албан бичгээр ...улсын байцаагчийн эрх олгуулахаар исэн хүсэлтэд дурдсан Х.А нь Анагаахын шинжлэх ухааны үндэсний их сургуулийг 2015 онд D760100 мэргэжлийн индекстэй Э нийгмийн ажилтан мэргэжлээр төгссөн нь дээр дурдсан албан тушаалын тодорхойлолтод заасан мэргэжлийн тусгай шаардлагыг хангахгүй байна. Иймд Х.Ат дээрх үндэслэлээр улсын байцаагчийн эрх, албаны болон хувийн дугаар олгох боломжгүй... гэх хариуг хүргүүлжээ.

8.Нэхэмжлэгч Х.Аээс Э яаманд өргөдөл гаргасны дагуу тус яамнаас 2026 оны 03 дугаар сарын 20-ны өдрийн ******* тоот албан бичгээр ...албан тушаалын тодорхойлолтод заасан мэргэжлийн шаардлагыг хангахгүй нөхцөл байдал хэвээр байгаа тул улсын байцаагчийн эрх олгох эрх зүйн үндэслэл бүрдээгүй бөгөөд уг асуудлаар гаргасан шийдвэрийг өөрчлөх боломжгүй болохыг үүгээр эцэслэн мэдэгдэж байна гэх хариуг авсан байна.

9.Төрийн албаны зөвлөлийн 2024 оны 08 дугаар сарын 21-ний өдрийн дугаар тогтоолын 4 дүгээр хавсралтаар баталсан Э г Хяналт шалгалтын хэлтсийн Э , х х******* х******* улсын байцаагчийн албан тушаалын тодорхойлолтын Албан тушаалд тавигдах тусгай шаардлага хэсгийн Мэргэжил-д тавигдах тусгай шаардлагыг Э , тархвар судлал /102101/, Нийгмийн э мэнд /098801/, Нийгмийн э мэнд судлалч /721100, 720100/, Нийгмийн э мэнд судлалч, э ч /091801/ гэж заасан байна.

10.Боловсролын тухай хууль/2002 оны/-ийн 28 дугаар зүйлийн 28.1.3-т мэргэжлийн анхан, дунд, дээд боловсролын мэргэжлийн чиглэлийг тогтоох гэж, Боловсролын ерөнхий хууль /Шинэчилсэн найруулга/-ийн 26 дугаар зүйлийн 26.1.7-д мэргэжлийн болон техникийн, дээд боловсролын мэргэжлийн чиглэл, индексийг батлах гэж тус тус заасны дагуу боловсролын асуудал эрхэлсэн Засгийн г гишүүн мэргэжлийн болон техникийн, дээд боловсролын мэргэжлийн чиглэл, индексийг батлах эрхтэй байна.

11.Дээр хуульд заасан бүрэн эрхийн хүрээнд Боловсрол, соёл, шинжлэх ухааны сайдын 2010 оны 05 дугаар сарын 20-ны өдрийн 255 дугаар, Боловсрол, шинжлэх ухааны сайдын 2014 оны 03 дугаар сарын 13-ны өдрийн дугаар, 2022 оны 05 дугаар сарын 09-ний өдрийн А/160 дугаар, 2024 оны 03 дугаар сарын 20-ны өдрийн А/146 дугаар тушаалаар тус тус дээд боловсролын сургалтын байгууллагад мөрдөх мэргэжлийн чиглэл /хөтөлбөрийн нэр/, индексийг шинэчлэн баталжээ.

12.Тодруулбал, Боловсрол, соёл, шинжлэх ухааны сайдын 2010 оны 05 дугаар сарын 20-ны өдрийн 255 дугаар тушаалын нэгдүгээр хавсралтаар Дээд боловсролын сургалтын байгууллагад бэлтгэх ерөнхий мэргэжлийн чиглэл, индексийг, гуравдугаар хавсралтаар Сургалтын байгууллагын мэдэлд үлдээх мэргэжлийн чиглэл, индексийг, дөрөвдүгээр хавсралтаар Э шинжлэх ухааны чиглэлээр төрөлжүүлэн эзэмшүүлэх мэргэжлийн чиглэл, индексийг тус тус баталсан бөгөөд

нэгдүгээр хавсралтаар баталсан Дээд боловсролын сургалтын байгууллагад бэлтгэх ерөнхий мэргэжлийн чиглэл, индексийн 760100-д нийгмийн ажил гэж, 720100-д нийгмийн э мэнд гэж,

гуравдугаар хавсралтаар баталсан Сургалтын байгууллагын мэдэлд үлдээх мэргэжлийн чиглэл, индексийн Нийгмийн ажил мэргэжилд нийгмийн халамж, хангамж-D760101, боловсролын нийгмийн ажилтан-D760102, Э нийгмийн ажилтан-D760103 гэж,

дөрөвдүгээр хавсралтаар баталсан Э шинжлэх ухааны чиглэлээр төрөлжүүлэн эзэмшүүлэх мэргэжлийн чиглэл, индексийн Нийгмийн э мэнд мэргэжилд Нийгмийн э мэнд судлал-D720101, Э бодлого, удирдлага-E720102, Тархвар зүй-E720103, биостатистик, мэдээлэл зүй-E720104, Орчны э мэнд, хор судлал-E720105, Хөдөлмөрийн э мэнд-E720106, Сэтгэцийн э мэнд-E720113 гэх зэргээр тус тус заажээ.

13.Түүнчлэн Боловсрол, шинжлэх ухааны сайдын 2014 оны 03 дугаар сарын 13-ны өдрийн дугаар тушаалын 1 дэх заалтаар Дээд боловсролын сургалтын байгууллагад мөрдөх бакалаврын мэргэжлийн чиглэл /хөтөлбөр/, индексийг баталж, 2 дахь заалтаар мэргэжлийн чиглэл /хөтөлбөр/, индексийг 2014-2015 оны хичээлийн жилийн элсэлтээс эхлэн мөрдөхөөр зааж, 3 дахь заалтаар 2014-2015 оны хичээлийн жилээс өмнө элсэн суралцаж буй суралцагчдыг Боловсрол, соёл, шинжлэх ухааны сайдын Мэргэжлийн чиглэл, индекс шинэчлэн тогтоох тухай 2010 оны 235 дугаар тушаалын дагуу сургуулийн сургалт эрхлэх тусгай зөвшөөрөлд заасан суралцаж буй мэргэжил /индекс/-ээр нь төсгөх ажлыг зохион байгуулахыг өмчийн хэлбэр харгалзахгүй дээд боловсролын сургалтын байгууллагын захирал нарт үүрэг болгосон байна.

14.Үүний дагуу 2015 онд Анагаахын шинжлэх ухааны үндэсний их сургуулийн Нийгмийн э сургуулиас нэхэмжлэгч Х.Ат D760100 индексээр /Боловсрол, соёл, шинжлэх ухааны сайдын Мэргэжлийн чиглэл, индекс шинэчлэн тогтоох тухай 2010 оны 235 дугаар тушаалаар баталсан/ Э нийгмийн ажилтан мэргэжлээр бакалаврын зэрэг олгожээ.

15.Гэвч дээрх Боловсрол, соёл, шинжлэх ухааны сайдын Мэргэжлийн чиглэл, индекс шинэчлэн тогтоох тухай 2010 оны 235 дугаар тушаалаас үзвэл нэхэмжлэгчийн эзэмшсэн Э нийгмийн ажилтан мэргэжлийн индекс нь тус тушаалын гуравдугаар хавсралтаар баталсан Сургалтын байгууллагын мэдэлд үлдээх мэргэжлийн чиглэл, индексийн Нийгмийн ажил мэргэжлийн дэд хэсэгт хамаарах D760103 дугаар индекстэй байтал Анагаахын шинжлэх ухааны үндэсний их сургуулийн Нийгмийн э сургуулиас нийгмийн ажил мэргэжлийн 760100 дугаарын индексийг нэхэмжлэгчийн ******* дугаартай Бакалаврын дипломд тэмдэглэсэн байна.

16.Боловсрол, шинжлэх ухааны сайдын 2014 оны 03 дугаар сарын 13-ны өдрийн дугаар тушаалын хавсралтаар баталсан Дээд боловсролын сургалтын байгууллагад мөрдөх бакалаврын мэргэжлийн чиглэл /хөтөлбөр/, индексийн 091801 дугаар индексэд Нийгмийн э мэнд хөтөлбөрийг, 092301 дугаар индексэд Нийгмийн ажил хөтөлбөрийг,

Боловсрол, шинжлэх ухааны сайдын 2022 оны 05 дугаар сарын 09-ний өдрийн А/160 дугаар болон 2024 оны 03 дугаар сарын 20-ны өдрийн А/146 дугаар тушаалаар баталсан Дээд боловсролын сургалтын байгууллагад мөрдөх мэргэжлийн чиглэл /хөтөлбөрийн нэр/, индексийн 092301 индексэд нийгмийн ажил хөтөлбөрийг, 098801 индексэд Нийгмийн э мэнд хөтөлбөрийг тус тус баталсан байна.

17.Боловсролын ерөнхий хууль /Шинэчилсэн найруулга/-ийн 25 дугаар зүйлийн 25.1.4-т заасан иргэнд боловсрол эзэмшүүлэх, мэргэжил олгох, боловсрол, мэргэжлийг дээшлүүлэх талаар бусад байгууллагаас зохион байгуулж байгаа үйл ажиллагааг төрийн захиргааны болон мэргэжлийн удирдлагаар хангах, зохицуулах бүрэн эрхийн хүрээнд Боловсролын сайдын 2026 оны 03 дугаар сарын 27-ны өдрийн А/108 дугаар тушаалаар Дээд боловсролын салбарт 1994, 1996, 2001, 2005, 2010, 2014, 2017, 2022 онуудад батлан мөрдүүлж байсан мэргэжлийн чиглэл /хөтөлбөрийн нэр/, индексийг Боловсрол, шинжлэх ухааны сайдын 2024 оны А/146, А/284, Боловсролын сайдын 2025 оны А/287, А/502, 2026 оны А/45 дугаар тушаалаар тус тус баталсан Дээд боловсролын сургалтын байгууллагад мөрдөх мэргэжлийн чиглэл /хөтөлбөрийн нэр/, индекстэй дүйцүүлсэн жагсаалт-ыг хавсралтаар баталжээ.

18.Тус жагсаалтын 78 дахь хуудаст 2010 оны 235 дугаар тушаалаар баталсан 720100 индекстэй Нийгмийн э мэнд хөтөлбөрийг 98801 индекстэй Нийгмийн э мэнд хөтөлбөр-т, 2014 оны дугаар тушаалаар баталсан 092301 индекстэй Нийгмийн ажил хөтөлбөрийг 92301 индекстэй Нийгмийн ажил хөтөлбөрт тус тус дүйцүүлэн тооцохоор заасан бөгөөд нэхэмжлэгчийн дипломд тэмдэглэсэн 2010 оны 235 дугаар тушаалд заасан D760100 индекстэй Э нийгмийн ажилтан хөтөлбөрийг ямар хөтөлбөрийн нэр, индексэд дүйцүүлэхийг тусгайлан заагаагүй байна.

19.Гэвч дээрх Дээд боловсролын сургалтын байгууллагад мөрдөх мэргэжлийн чиглэл /хөтөлбөрийн нэр/, индекстэй дүйцүүлсэн жагсаалтаас үзвэл Нийгмийн э мэнд хөтөлбөрийн төрөлжсөн болон нарийвчилсан чиглэлийг 0988 Э мэнд, нийгмийн хамгаалалд хамаарах салбар дундын чиглэл-д хамааруулж,

харин Нийгмийн ажил хөтөлбөрийн төрөлжсөн чиглэлийг 092 Нийгмийн хамгаалалт, нарийвчилсан чиглэлийг 0923 Нийгмийн хамгаалал ба зөвлөх үйлчилгээ-нд хамааруулж тус тус ялгамжтай байдлаар дүйцүүлэн тооцсон болох нь тогтоогдож байна.

20.Түүнчлэн Анагаахын шинжлэх ухааны үндэсний их сургуулийн 2026 оны 03 дугаар сарын 10-ны өдрийн 03/138 тоот албан бичгийн хавсралтаар исэн Боловсрол, шинжлэх ухааны сайдын 2024 оны А/146 дугаар тушаалд тусгагдсан 092301 индекстэй Нийгмийн ажил, 098801 индекстэй Нийгмийн э мэнд хөтөлбөрийн шинжлэх ухааны болон сургалтын талаарх тайлбар, мэдээлэл болон Боловсролын ерөнхий г 2026 оны 03 дугаар сарын 19-ний өдрийн 01/628 тоот албан бичгээр тус хоёр хөтөлбөрүүд ялгаатай бөгөөд дүйцүүлэн тооцох үндэслэлгүй болох нь тогтоогдож байна.

21.Тодруулбал, Нийгмийн э мэнд хөтөлбөрийн хүрээнд мэргэжил эзэмшсэн Нийгмийн э мэнд судлалч нь хүн амын э байдлыг шинжлэх, үнэлэх, нийгмийн э тусламж үйлчилгээний бодлого, хөтөлбөр, үйлчилгээг боловсруулах, төлөвлөх, харилцах, нийгмийн э тусламж, үйлчилгээний тэгш байдлыг хангах, зохион байгуулах, манлайлах ур чадвар бүхий цогц чадамж эзэмшсэн мэргэжилтэн байх бөгөөд гол үүрэг, үйл ажиллагаа нь хүн амын э мэндийг хамгаалах, дэмжих, өвчин, эмгэгээс урьдчилан сэргийлэх, э бодлого, хөтөлбөр боловсруулах, хүн амын э мэндийг тандан судлах, э боловсрол олгох, э орчин бүрдүүлэхэд чиглэх бол,

Э ажилтан нь э салбарт нийгэм-сэтгэл зүйн хэрэгцээнд тулгуурласан үйлчлүүлэгч төвтэй тусламж үйлчилгээг хөгжүүлэх, олон нийтийг чадавхжуулах, дэмжих орчин бүрдүүлэхэд чиглэсэн мэргэжлийн э нийгмийн ажлын үйлчилгээ үзүүлэхэд чиглэж ажиллах бөгөөд гол үүрэг, үйл ажиллагаа нь кейс менежер, зөвлөгч, сургагч, төслийн менежер, судлаач, нөлөөлөгчийн үүрэг гүйцэтгэхээр мэргэжлийн цогц чадамжид тусгасан байна.

22.Иймд нийгмийн э мэнд судлал хөтөлбөрийг төгссөн мэргэжилтэн болон Э нийгмийн ажилтан нь мэргэжлийн чиг үүрэг, үйл ажиллагаа нь харилцан ялгаатай, онцлог бүхий хэрэгцээ шаардлагатай э мэргэжилтнүүд байх тул тус хоёр хөтөлбөрийг дүйцүүлэн тооцох үндэслэлгүй байна.

23.Төрийн хяналт шалгалтын тухай хуулийн 10 дугаар зүйлийн 10.5-д Салбарын улсын ерөнхий байцаагч, улсын ахлах байцаагч, улсын байцаагчийн эрхийг эрхлэх асуудлынх нь хүрээнд тухайн салбарын хяналт шалгалтыг хэрэгжүүлэх чиг үүрэг хамаарч байгаа Засгийн г гишүүн Засгийн газраас баталсан журмын дагуу олгож, цуцална гэж заасны дагуу Засгийн г 2023 оны Журам, загвар батлах тухай 06 дугаар тогтоолын нэгдүгээр хавсралтаар Х******* улсын байцаагчийн эрх олгох, цуцлах журам-ыг баталжээ.

24.Тус журмын 1.4-т Хяналт шалгалт хэрэгжүүлэх эрх бүхий төрийн захиргааны төв байгууллагын хяналт шалгалтын чиг үүргийг хэрэгжүүлэх зохион байгуулалтын бүтцийн нэгжийн хяналт шалгалт хэрэгжүүлэх чиг үүрэг бүхий албан хаагч, стандарт, хэмжил зүйн асуудал хариуцсан төрийн захиргааны байгууллагын хяналт шалгалтын чиг үүргийг хэрэгжүүлэх зохион байгуулалтын бүтцийн нэгжийн дарга, хуульд заасан бол хяналт шалгалт хэрэгжүүлэх эрх бүхий төрийн захиргааны бусад байгууллагын хяналт шалгалтын чиг үүргийг хэрэгжүүлэх зохион байгуулалтын бүтцийн нэгжийн дарга, хуулиар эрх олгосон байгууллагын болон хяналт шалгалтын чиг үүргийг шилжүүлж авсан албан тушаалтанд болон орон нутаг дахь хяналт шалгалтын чиг үүрэг хэрэгжүүлэх нэгжийн даргад тус тус улсын ахлах байцаагчийн эрхийг олгоно, 1.6-д Орон нутаг дахь хяналт шалгалтын чиг үүрэг хэрэгжүүлэх нэгжийн хяналт шалгалт хэрэгжүүлэх чиг үүрэг бүхий албан хаагч, хуулиар эрх олгосон байгууллагын болон хяналт шалгалтын чиг үүргийг шилжүүлж авсан албан тушаалтанд улсын байцаагчийн эрхийг олгоно, 2.1-д Х******* улсын байцаагчийн эрх авах албан хаагчид дараахь шаардлага тавигдана: гээд 2.1.1-д Төрийн албаны тухай хуулийн 22, 23 дугаар зүйлд заасан төрийн албан тушаалд тавигдах нийтлэг болон тусгай шаардлагыг хангасан байх, 2.1.2-т тухайн албан тушаалын тодорхойлолтод заасан мэргэжлийн шаардлага хангасан байх, 2.1.3-т хуулиар тогтоосон улсын байцаагчийн бүрэн эрхийг хэрэгжүүлж чадах мэдлэг, туршлага, мэргэжлийн ур чадвартай байх гэж, 3.1-д Х******* улсын байцаагчийн эрх олгоход дараахь баримт бичгийг бүрдүүлнэ: гээд 3.1.1-д төрийн албан хаагчийн анкет (Маягт №1), 3.1.2-т энэ журмын 2.1.1-2.1.3-т заасан шаардлагыг хангаж байгааг нотлох баримт гэж, 3.2-т Энэ журмын 4.1-д заасан албан тушаалтан х******* улсын байцаагчийн эрх олгох албан хаагчийн мөн журмын 3.1-д заасан баримт бичгийг хүсэлтийн хамт салбарын улсын ерөнхий байцаагчид хүргүүлнэ гэж, 4.1-д Х******* улсын байцаагчийн эрх олгуулах хүсэлтийг тухайн албан хаагчийг томилох эрх бүхий албан тушаалтан гаргана, 4.2-т Улсын ахлах байцаагч, улсын байцаагчийн эрх олгох шийдвэрийг энэ журмын 1.2-т заасан Засгийн г гишүүн салбарын улсын ерөнхий байцаагчийн саналыг харгалзан гаргана, 4.3-т Салбарын улсын ерөнхий байцаагч энэ журмын 3.1-д заасан баримт бичгийг нягтлан шалгаад тухайн улсын байцаагчийн эрхийг олгох эсэх саналаа мөн журмын 4.2-т заасан Засгийн г гишүүнд танилцуулна, 4.4-т Х******* улсын байцаагчийн эрх авсан салбарын улсын ерөнхий байцаагч, улсын ахлах байцаагч, улсын байцаагчид албаны болон хувийн дугаар бүхий үнэмлэх, тэмдэг олгоно гэж тус тус заажээ.

25.Дээрх журмын дагуу х******* улсын байцаагчийн эрхийг эрхлэх асуудлынх нь хүрээнд тухайн салбарын хяналт шалгалтыг хэрэгжүүлэх чиг үүрэг хамаарч байгаа Засгийн г гишүүн /Э сайд/ нь салбарын улсын ерөнхий байцаагчийн саналыг харгалзан х******* улсын байцаагчийн эрх авах албан хаагчид тавигдах шаардлага хангасан этгээд-д улсын байцаагчийн эрх олгох асуудлыг шийдвэрлэх буюу уг шаардлагыг хангаагүй бол улсын байцаагчийн эрх олгохоос татгалзах эрх хэмжээтэй байна.

26.Нэхэмжлэгч Х.Аийн эзэмшсэн D760100 индекстэй Э нийгмийн ажилтан мэргэжил нь Э г Хяналт шалгалтын хэлтсийн Э , х х******* х******* улсын байцаагчийн албан тушаалын тодорхойлолтод заасан албан тушаалд тавигдах мэргэжлийн тусгай шаардлагад хамаарахгүй бөгөөд Нийгмийн э мэнд /098801/ хөтөлбөрт дүйцүүлэн тооцох үндэслэлгүй болох нь дээрх байдлаар тогтоогдож байна.

27.Иймд Х.Ат Б аймгийн Э г Э , х х******* х******* улсын байцаагч /Х х******* улсын байцаагч/-ийн эрх, албаны болон хувийн дугаар олгохоос татгалзсан хариуцагчийн татгалзал хууль зүйн үндэслэлтэй, Захиргааны ерөнхий хуулийн 37 дугаар зүйлийн 37.6-д заасан эрх зүйн зөрчилтэй хууль бус захиргааны акт гэж дүгнэх боломжгүй байх тул нэхэмжлэгчийн гаргасан нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэлээ.

Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 106 дугаар зүйлийн 106.1, 106.3 дахь хэсэг, 106.3.14 дэх заалтад тус тус заасныг удирдлага болгон ТОГТООХ нь:

1.Төрийн хяналт шалгалтын тухай хуулийн 10 дугаар зүйлийн 10.5 дахь хэсэгт заасныг баримтлан нэхэмжлэгч Х.Аийн Э яаманд холбогду******* гаргасан Б аймгийн Э г Э , х х******* х******* улсын байцаагч /Х х******* улсын байцаагч/ Х.А надад улсын байцаагчийн эрх, албаны болон хувийн дугаар олгохгүй байгаа Э яамны татгалзлыг хууль бус болохыг тогтоож, улсын байцаагчийн эрх, албаны болон хувийн дугаар олгохыг хариуцагчид даалгах шаардлага бүхий нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосугай.

2.Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 47 дугаар зүйлийн 47.1 дэх хэсэгт заасныг баримтлан нэхэмжлэгчийн урьдчилан төлсөн улсын тэмдэгтийн хураамж болох 70.200 төгрөгийг улсын орлогод хэвээр үлдээсүгэй.

Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 114 дүгээр зүйлийн 114.1 дэх хэсэгт зааснаар хэргийн оролцогчид, тэдгээрийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч, өмгөөлөгч нь шийдвэрийг эс зөвшөөрвөл шийдвэрийг гардан авснаас хойш 14 хоногийн дотор давж заалдах журмаар гомдол гаргах эрхтэй.

 

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ А.ГАНЗОРИГ