Нийслэл дэх Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

2026 оны 07 сарын 20 өдөр

Дугаар 128/ШШ2026/0681

 

МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

Нийслэл дэх Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүх хуралдааныг шүүгч С.Одмаа даргалж, тус шүүхийн шүүх хуралдааны 2 дугаар танхимд нээлттэй хийсэн шүүх хуралдаанаар,

Нэхэмжлэгч: А ХХК,

Хариуцагч: Нийслэлийн хяналт шалгалтын газрын Барилгын стандарт, аюулгүй байдлын хэлтсийн Барилгын техникийн хяналтын улсын байцаагч Э.А******* нарын хоорондын зөрчлийн маргааныг хянан хэлэлцэв.

Шүүх хуралдаанд: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч О.Т*******, хариуцагч улсын байцаагч Э.А*******, шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга Б******* нар оролцов.

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

1. А ХХК-аас Нийслэлийн хяналт шалгалтын газрын Барилгын стандарт, аюулгүй байдлын хэлтсийн Барилгын техникийн хяналтын улсын байцаагчид холбогдуулан 6 оны 04 дүгээр сарын 03-ны өдрийн ******* дугаартай шийтгэлийн хуудсыг хүчингүй болгуулахаар маргаж байна.

2. Нийслэлийн Засаг даргын *******9 оны 02 дугаар сарын 18-ны өдрийн дугаар захирамжаар Б******* дүүргийн дугаар хорооны нутаг дэвсгэр дэх ашиглалтын шаардлага хангахгүй болсон нийтийн зориулалттай орон сууцны *******, *******, дугаар байрны барилгажилтын төслийг боловсруулж, хэрэгжүүлэхээр "А" ХХК шалгарсныг батламжилж, тус компанид төсөл хэрэгжүүлэх эрх олгосон.

3. Нийслэлийн хяналт шалгалтын газрын даргын 6 оны 01 дүгээр сарын 06-ны өдрийн дугаар Төлөвлөгөөт бус хяналт шалгалт хийх тухай удирдамжийн дагуу Барилгын техникийн хяналтын улсын байцаагч Э.А******* хяналт шалгалт хийх явцдаа барилгын ажлын зөвшөөрөлгүй үйл ажиллагаа явуулж байгаа зөрчлийг илрүүлж, 6 оны 03 дугаар сарын 04-ний өдөр зөрчлийн хэрэг нээсэн байна.

4. Маргаан бүхий 6 оны 04 дүгээр сарын 03-ны өдрийн дугаар шийтгэлийн хуудсаар А ХХК-ийг эрх бүхий байгууллагаас барилгын ажлын зөвшөөрлийн гэрчилгээ авалгүй барилга угсралтын ажил гүйцэтгэсэн үндэслэлээр 10,000,000 /арван сая/ төгрөгөөр торгож, улмаар эрх бүхий албан тушаалтны 250*******0171 дугаар бүхий даалгавраар шийтгэлийн хуудсаар тогтоосон төлбөрийг барагдуулж, цаашид барилгын ажлыг эрх бүхий байгууллагын зөвшөөрөлгүйгээр гүйцэтгэхгүй байхыг даалгажээ.

5. А ХХК нь маргаан бүхий шийтгэлийн хуудсыг эс зөвшөөрч тус шүүхэд 6 оны 04 дүгээр сарын 23-ны өдөр шүүхэд нэхэмжлэл гаргасан.

6. А ХХК нь шүүхэд гаргасан нэхэмжлэлийн шаардлагын үндэслэлдээ:

Манай компани нь анх *******2 онд үүсгэн байгуулагдсан бөгөөд Нийслэлийн Засаг даргын *******9 оны 02-р сарын 18-ны өдрийн дугаар захирамжаар Б******* дүүргийн -р хорооны нутаг дэвсгэр дэх ашиглалтын шаардлага хангахгүй болсон нийтийн зориулалттай орон сууцны *******, *******, дугаар байрыг буулган дахин барилгажуулах төсөл хэрэгжүүлэгчээр шалгарсан. Төслийн хүрээнд 5 оны 04 дүгээр сарын 01-ний өдөр Нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд У хотын захирагч Х.Н болон захиалагч нартай гурван талт уулзалт хийж, манай баригдаж буй "Т" төслийн А блок 16 давхар орон сууцыг "У орон " ХХК-тай хамтран барьж дуусгахаар болсон.

Улмаар Нийслэлийн Засаг даргын 5 оны 08 дугаар сарын 19-ний өдрийн дугаартай Дахин барилгажуулах эрхийг шилжүүлэх тухай" захирамжаар "Нийслэлийн Б******* дүүргийн дугаар хорооны нутаг дэвсгэр дэх ашиглалтын шаардлага хангахгүй нийтийн зориулалттай орон сууцны *******, *******, дугаартай барилга байгууламжийг буулган, дахин барилгажуулах үйл ажиллагааны хэрэгжилтийг хангах зорилгоор холбогдох арга хэмжээ авах, төслийн үйл ажиллагааг үргэлжлүүлэн хэрэгжүүлэх үйл ажиллагаа зохион байгуулахыг У ХХК-д даалгасан".

Төсөл хэрэгжүүлэхтэй холбоотой барилгын ажил эхлүүлэх зөвшөөрлийг У ХХК-ийн дэмжлэгийн бичгийг үндэслэн Нийслэлийн Засаг дарга олгох байсан. Гэвч У ХХК нь дэмжлэгийн бичгийг гаргаж өгөөгүй тул бид барилгын ажил эхлүүлэх зөвшөөрлөө авч чадаагүй бөгөөд бидний зүгээс дээрх бичгийг гаргуулахыг У ХХК-д удаа дараа хандаж байсан.

Гэтэл бидний буруутай үйл ажиллагаа байхгүй байхад Хяналт шалгалтын газрын барилгын стандарт, аюулгүй байдлын хяналтын хэлтсийн барилгын техникийн хяналтын улсын байцаагч Э.А******* нь хуульд заасан зөвшөөрөлгүй үйл ажиллагаа явуулсан хэмээн 6 оны 04 дүгээр сарын 03-ны өдөр шийтгэлийн хуудас гаргаж 10,000,000 төгрөгөөр торгосон байгаа нь үндэслэлгүй юм.

Иймд Хяналт шалгалтын газрын барилгын стандарт, аюулгүй байдлын хяналтын хэлтсийн барилгын техникийн хяналтын улсын байцаагч Э.А*******ын "6 оны 04 дүгээр сарын 03-ны өдрийн ******* дугаартай шийтгэлийн хуудсыг хүчингүй болгож өгнө үү.

7. Нийслэлийн хяналт шалгалтын газрын Барилгын стандарт, аюулгүй байдлын хэлтсийн Барилгын техникийн хяналтын улсын байцаагч хариу тайлбартаа:

Нийслэлийн Засаг даргын 5 оны А/215 дугаартай захирамжаар байгуулагдсан ажлын хэсгээс өгсөн үүргийн дагуу Аи ХХК нь Б******* дүүргийн дугаар хороонд ашиглалтын шаардлага хангахгүй *******, *******, дугаартай барилгуудыг буулган дахин барилгажуулах төслийн хүрээнд зөвшөөрөлгүй барилга угсралтын ажил гүйцэтгэсэн гэх асуудлаар 260*******0171 дугаартай зөрчлийн хэрэг бүртгэлийн ажиллагааг явуулж шалгахад:

А ХХК нь Б******* дүүргийн дугаар хороонд ашиглалтын шаардлага хангахгүй *******, *******, дугаартай барилгуудыг буулган дахин барилгажуулах төслийн хүрээнд барилга угсралтын ажлыг угсралтын ажлыг 2 оны 12 дугаар сарын 31-ний өдрөөс 6 оны 02 дугаар сарын 28-ны хооронд барилгын ажлыг эрх бүхий байгууллагын зөвшөөрөлгүйгээр гүйцэтгэж Зөрчлийн тухай хуулийн 12.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.1 дэх заалтыг зөрчсөн нөхцөл байдал тогтоогдсон тул шийтгэлийн хуудсаар өгсөн төлбөр барагдуулах арга хэмжээг даалгасан хугацаанд биелүүлэх, цаашид барилгын ажлыг эрх бүхий байгууллагын зөвшөөрөлгүйгээр гүйцэтгэхгүй байхыг даалгаж, ******* дугаартай шийтгэлийн хуудсаар гаргасан зөрчилд шийтгэл оногдуулсан. А ХХК-ийн гаргасан нэхэмжлэлтэй танилцаад дараах хариуг хүргүүлж байна:

А ХХК нь 2 оны 12 дугаар сарын 31-ны өдрөөс 6 оны 02 дугаар сарын 28-ний өдөр хүртэл зөвшөөрөлгүй барилгын ажил гүйцэтгэж Барилгын тухай хуулийн 37 дүгээр зүйл 37.1.3 дахь заалт, Зөрчлийн тухай хуулийн 12.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсэг 2.1 дэх заалт зөрчсөн нь холбогдогчийн мэдүүлэг, шалгалт, 048/2 дугаартай барилгын ажлын зөвшөөрлийн гэрчилгээгээр нотлогддог 260*******0171 дугаартай хэрэгт А ХХК-д холбогдуулан Зөрчлийн хэрэг бүртгэлтийн ажиллагааг Зөрчил шалган шийдвэрлэх тухай хууль, Зөрчлийн тухай хуулийн хүрээнд явуулж илэрсэн зөрчилд хуулийн дагуу хариуцлага хүлээлгэж ажилласан тул гаргасан нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү.

ҮНДЭСЛЭХ нь:

  1. Шүүх хэрэгт авагдсан нотлох баримт, хэргийн оролцогчдын шүүхэд ирүүлсэн болон шүүх хуралдаанд гаргасан нэмэлт тайлбарт үнэлэлт, дүгнэлт хийж, дараах үндэслэлээр нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж шийдвэрлэлээ.
  2. Маргаан бүхий 6 оны 04 дүгээр сарын 03-ны өдрийн дугаар шийтгэлийн хуудсаар А ХХК-ийг эрх бүхий байгууллагаас барилгын ажлын зөвшөөрлийн гэрчилгээ авалгүй барилга угсралтын ажил гүйцэтгэсэн үндэслэлээр Зөрчлийн тухай хуулийн 12.1 дүгээр зүйлийн 2.1-т хуульд заасан барилгын ажлын зөвшөөрөл аваагүй гэж заасны дагуу 10,000,000 /арван сая/ төгрөгөөр торгосон.
  3.  Нэхэмжлэгчээс маргаан бүхий шийтгэлийн хуудсыг эс зөвшөөрч хуульд заасан барилгын ажлын зөвшөөрөл аваагүй гэх зөрчил нь захиалагчийн чиг үүрэгт хамаатай, хэрэглэх ёсгүй хуулийг хэрэглэсэн, захиалагчийг нарийн тодорхойлоогүй, барилгын ажил гүйцэтгэсэн хугацааг тогтоогоогүй, хөөн хэлэлцэх хугацаа хэтрүүлсэн гэж маргасан, харин хариуцагчаас нэхэмжлэлийн шаардлагыг эс зөвшөөрч барилгын ажлыг зөвшөөрөлгүй гүйцэтгэсэн нь тогтоогдсон, аж ахуй нэгжийн гүйцэтгэх чиг үүргийг зөрчсөн, зөрчил үйлдсэн хугацаа нь холбогдогчийн мэдүүлгээр тогтоогдсон гэж маргасан.
  4. Хариуцагч маргаан бүхий шийтгэлийн хуудаст Зөрчлийн тухай хуулийн 12.1 дүгээр зүйлд заасан 2.1-т хуульд заасан барилгын ажлын зөвшөөрөл аваагүй гэж заасныг баримталсан боловч хариуцагч эрх бүхий албан тушаалтны 6 оны 03 дугаар сарын 04-ний өдрийн тогтоолоор дахин барилгажуулах төслийг барилгын ажлыг зөвшөөрөлгүй гүйцэтгэсэн үйлдэлд зөрчлийн хэрэг нээж, уг асуудлаар шийтгэл оногдуулсан гэж үзэхээр байна.
  5. Нэхэмжлэгчээс захиалагчийн чиг үүргийг хамаатуулсан, хэрэглэх ёсгүй хуулийг хэрэглэсэн гэх агуулгаар маргасан боловч энэхүү маргааны гол зүйл нь барилгын ажлыг зөвшөөрөлгүй гүйцэтгэсэн гэх үйлдэлд шийтгэл оногдуулсан нь үндэслэлтэй эсэх тухайд байна.
  6. Хэрэгт авагдсан баримтаас үзэхэд Нийслэлийн Засаг даргын *******9 оны 02 дугаар сарын 18-ны өдрийн дугаар захирамжаар Б******* дүүргийн дугаар хорооны нутаг дэвсгэр дэх ашиглалтын шаардлага хангахгүй болсон нийтийн зориулалттай орон сууцны *******, *******, дугаар байрны барилгажилтын төслийг боловсруулж, хэрэгжүүлэхээр "А" ХХК-ийг сонгон шалгаруулсан.
  7. А ХХК-ийн хэрэгжүүлж буй төслийн барилгын ажлын зөвшөөрлийн гэрчилгээг Хот байгуулалт хөгжлийн газраас 2 оны 02 дугаар сарын 08-ны өдөр олгосон бөгөөд тус зөвшөөрлийн хугацаа 2 оны 12 дугаар сарын 31-ний өдрөөр дуусгавар болсон, барилгын ажлын зөвшөөрлийн гэрчилгээг дахин авч хугацааг сунгаагүй болох нь хэрэгт авагдсан баримт, талуудын тайлбараар тогтоогдож байна.
  8. Нэхэмжлэгч уг барилгын ажлын зөвшөөрлийн хугацаа дууссанаас хойших хугацаанд буюу барилгын ажлын зөвшөөрөлгүйгээр барилгын ажлыг хийж гүйцэтгэсэн болох нь тухайн төслийн барилга угсралтын ажлыг гүйцэтгэсэн тэмдэглэлээр тогтоогдож байх бөгөөд энэ нь Барилгын тухай хуульд заасан барилгын ажлын гүйцэтгэгчийн чиг үүргийг зөрчсөн үйлдэл болжээ.
  9. Тодруулбал, Барилгын тухай хуулийн 40 дүгээр зүйлийн 40.1-т 40.1.Барилгын ажил гүйцэтгэгч дараах чиг үүрэгтэй, 40.1.16-д барилгын ажлыг эрх бүхий байгууллагын зөвшөөрөлгүйгээр гүйцэтгэхгүй байх гэж барилгын ажлыг гүйцэтгэгчийн чиг үүргийг зохицуулсан.
  10. Барилга угсралтын ажлыг гүйцэтгэсэн тэмдэглэлээс үзэхэд А ХХК нь 4 оны 03 дугаар сарын 29-ний өдрөөс 4 оны 09 дүгээр сарын 20-ны өдрийг хүртэлх хугацаанд тодорхой өдрүүдэд барилгын ажлыг хийж гүйцэтгэсэн нь тогтоогдож байна.
  11. Энэ тохиолдолд захиалагч барилгын ажлын зөвшөөрлийг авах чиг үүргээ хэрэгжүүлсэн эсэхээс үл шалтгаалан эрх бүхий байгууллагаас холбогдох зөвшөөрлийг олгоогүй бол барилгын ажлыг гүйцэтгэхгүй байх нь гүйцэтгэгчийн хуулиар хүлээсэн үүрэг байхад нэхэмжлэгч компани энэхүү чиг үүргээ зөрчжээ.
  12. Гэхдээ А ХХК нь хамгийн сүүлд 4 оны 09 дүгээр сарын 20-ны өдөр барилгын ажил хийж гүйцэтгэсэн байх бөгөөд үүнээс хойш хугацаанд барилгын ажил хийж гүйцэтгээгүй байна.
  13. Зөрчлийн хэргийн холбогдогч А ХХК-ийн гүйцэтгэх захирал П.Ш******* авсан 5 оны 03 дугаар сарын 03-ны өдрийн мэдүүлгээс үзэхэд эрх бүхий албан тушаалтны 6 оны 02 дугаар сарын 28-ны өдрийг хүртэл барилга угсралтын ямар ажил хийгдэж байсан тодорхой ярина уу гэсэн асуултад холбогдогч нийтийн эзэмшлийн шатны ажил, засал хийгдэж байсан гэж хариулсан байх боловч энэ нь зөрчил үйлдсэн цаг хугацааг нарийн тодорхойлоогүй, энэхүү цаг хугацаагаар зөрчил үйлдсэн цаг хугацааг тодорхойлсон нь үндэслэлгүй болжээ.
  14. Тодруулбал, Зөрчил шалган шийдвэрлэх тухай хуулийн 4.15 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт Эрх бүхий албан тушаалтан гаргасан шийдвэрийнхээ үндэслэлийг нотлох үүрэг хүлээнэ гэж заасны дагуу эрх бүхий албан тушаалтны гаргаж буй шийдвэр бүр нь нотлох баримтад тулгуурлаж, үндэслэлээ нотлох үүрэгтэй.
  15. Холбогдогчийн мэдүүлгээс үзэхэд ямар хугацаанд хэдний өдрүүдэд барилгын ажил гүйцэтгэсэн нь тодорхойгүй, асуулт болон хариулт нь хоёрдмол утгаар ойлгогдохоор, холбогдогчийн хариултыг 6 оны 02 дугаар сарын 28-ны өдөр барилгын ажил гүйцэтгэсэн гэж хүлээн зөвшөөрсөн утгаар шууд дүгнэх боломжгүй, мөн 4 оны 09 дүгээр сарын 20-ны өдрөөс хойших хугацаанд барилгын ажил гүйцэтгэснийг нотлох өөр баримт байхгүй байхад хариуцагчаас зөрчил үйлдсэн хугацааг 6 оны 02 дугаар сарын 28-ны өдөр гэж тодорхойлсон нь дээрх хуульд нийцээгүй үйлдэл болжээ.
  16. Зөрчлийн тухай хуулийн 1.5 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт Хуульд өөрөөр заагаагүй бол зөрчил үйлдсэнээс хойш дараах хугацаа өнгөрсөн бол зөрчил шалган шийдвэрлэх ажиллагаа явуулахгүй, 1.2-д энэ хуульд хүнд таван зуугаас дээш арван мянган нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр торгох шийтгэл оногдуулахаар заасан зөрчил үйлдсэнээс хойш нэг жил өнгөрсөн /500-10,000/ гэж, мөн зүйлийн 3 дахь хэсэгт Зөрчлийг хуулийн этгээд үйлдсэн бол энэ зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан торгох шийтгэлийн хэмжээг арав дахин нэмж дүйцүүлэн хөөн хэлэлцэх хугацааг тогтооно гэж тус тус заажээ.
  17. Нэхэмжлэгчийн хувьд Зөрчлийн тухай хуулийн 12.1 дүгээр зүйлийн 7-д заасан таван мянган нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр торгох барилгын ажлын гүйцэтгэгчийн чиг үүргийг зөрчсөн зөрчил үйлдсэн ба энэ тохиолдолд хуулийн 1.5 дугаар зүйлийн 1.2-д заасан хугацааг хуулийн этгээдийн хувьд дүйцүүлэн тооцоход таван мянгаас дээш зуун мянган нэгжээр /5000-100,000/ тооцно, зөрчил үйлдэгдсэн 4 оны 09 дүгээр сарын 20-ны өдрөөс зөрчлийн хэрэг нээсэн 6 оны 03 дугаар сарын 04-ний өдөр хүртэлх хугацааг тооцоход 1,5 жилийн хугацаа өнгөрсөн байна.
  18. Үүнээс үзэхэд хариуцагч улсын байцаагч нь 5 оны 09 дүгээр сарын 20-ны өдрөөс хойш буюу хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссанаас хойш 5 сарын дараа зөрчлийн хэрэг нээж, шийтгэл оногдуулсан нь хуульд нийцээгүй шийдвэр болжээ.
  19. Дээрх нөхцөл байдлуудыг нэгтгэн дүгнэвэл, Ай ди си******* ХХК нь эрх бүхий байгууллагын зөвшөөрөлгүйгээр барилгын ажил хийж гүйцэтгэсэн зөрчил үйлдсэн нь тогтоогдсон боловч хариуцлага оногдуулах хөөн хэлэлцэх хугацаа өнгөрсөн байхад хариуцагчаас шийтгэл оногдуулсан нь үндэслэлгүй байх тул нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, Барилгын стандарт, аюулгүй байдлын хэлтсийн Барилгын техникийн хяналтын улсын байцаагчид холбогдуулан 6 оны 04 дүгээр сарын 03-ны өдрийн ******* дугаартай шийтгэлийн хуудсыг хүчингүй болгож шийдвэрлэх нь зүйтэй гэж үзлээ.

Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 106 зүйлийн 106.1, 106.3, 106.3.1, 106.3.12-т заасныг удирдлага болгон ТОГТООХ нь:

1. Зөрчлийн тухай хуулийн 1.5 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.2, мөн зүйлийн 3 дахь хэсэг, 12.1 дүгээр зүйлийн 7 дахь хэсгийн 7.4-т заасныг баримтлан А ХХК-ийн нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж, Нийслэлийн хяналт шалгалтын газрын Барилгын стандарт, аюулгүй байдлын хэлтсийн Барилгын техникийн хяналтын улсын байцаагчийн 6 оны 04 дүгээр сарын 03-ны өдрийн ******* дугаар шийтгэлийн хуудсыг хүчингүй болгосугай.

2. Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 47 дугаар зүйлийн 47.1-д зааснаар А ХХК-ийн улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 70******* /далан мянга хоёр зуу/ төгрөгийг улсын орлогод хэвээр үлдээж, хариуцагчаас гаргуулж нэхэмжлэгчид олгосугай.

Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 113 дугаар зүйлийн 113.2 дахь хэсэгт заасныг баримтлан хэргийн оролцогчид, тэдгээрийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч, өмгөөлөгч нь шийдвэрийг эс зөвшөөрвөл шийдвэрийг гардан авснаас хойш 5 хоногийн дотор давж заалдах журмаар гомдол гаргах эрхтэй.

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ С.ОДМАА