МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

 

Нийслэл дэх Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүх хуралдааныг шүүгч С.Одмаа даргалж, тус шүүхийн шүүх хуралдааны 1 дүгээр танхимд нээлттэй хийсэн шүүх хуралдаанаар,

Нэхэмжлэгч: Г******* ******* ХХК

Хариуцагч: Нийслэлийн ерөнхий архитектор нарын хоорондын захиргааны акт цуцалсантай холбоотой маргааныг хянан хэлэлцэв.

Шүүх хуралдаанд: Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч Ч.У*******, шүүх хуралдааны на******* бичгийн дарга Ц.Э******* нар оролцов.

  ТОДОРХОЙЛОХ нь:

1.Нэхэмжлэлийн шаардлага:

Нэхэмжлэгч Г******* ******* ХХК-аас Нийслэлийн ерөнхий архитекторт холбогдуулан 2026 оны 03 дугаар сарын 18-ны өд******* А/03 дугаар тушаалыг хүчингүй болгуулах-аар маргаж байна.

2. Маргааны үйл баримт:

Г******* ******* ХХК-аас Баянгол дүүргийн 20 дугаар хороо, Үйлдвэ******* ******* бүс-2, ******* нэгж хороололд орон сууцны цогцолбор барихаар 2025 оны 06 дугаар сарын 09-ний өдөр ******* дугаартай архитектур төлөвлөлтийн даалгавар болон загвар зургийг Нийслэлийн ерөнхий архитектороор батлуулсан байна.

Нэхэмжлэгчээс барилгын ажил эхлүүлэх, үргэлжлүүлэх зөвшөөрөл авахаар холбогдох байгууллагад хүсэлт гаргасан ба эрх бүхий байгууллагаас уг хүсэлтийг шийдвэрлээгүй.

Улмаар маргаан бүхий 2026 оны 03 дугаар сарын 18-ны өд******* А/03 дугаар тушаалаар барилгын ажлын зөвшөөрлийн гэрчилгээгүйгээр барилга угсралтын үйл ажиллагаа явуулж, Барилгын тухай хуульд заасан захиалагчийн чиг үүргийг зөрчсөн үндэслэлээр Г******* ******* ХХК-д олгогдсон 2025 оны 06 дугаар сарын 09-ний өд******* ******* дугаартай архитектур төлөвлөлтийн даалгавар болон загвар зургийг цуцалж шийдвэрлэжээ.

3. Шүүхэд хандсан:

Нийслэлийн ерөнхий архитектор маргаан бүхий тушаалыг нэхэмжлэгчид 2026 оны 04 дүгээр сарын 08-ны өд******* тоот албан бичгээр хүргүүлсэн ба нэхэмжлэгч маргаан бүхий актыг эс зөвшөөрч тус шүүхэд 2026 оны 05 дугаар сарын 08-ны өдөр нэхэмжлэл.

4. Нэхэмжлэгч Г******* ******* ХХК шүүхэд гаргасан нэхэмжлэлийн шаардлагын үндэслэлдээ:

Манай компани нь Нийслэлийн Засаг даргын 2025 оны 05 дугаар сарын 12-ны өд******* дугаар захирамжаар У хот, Баянгол дүүргийн 20-р хороо, Үйлдвэрлэлийн ******* бүс-2, 0 тоот хаягт байрлах 5042 м.кв газрыг үйлчилгээтэй орон сууцны зориулалтаар 15 жилийн хугацаатай эзэмших эрхийг авч, газар эзэмших эрхийн дугаартай гэрчилгээгээр баталгаажуулсан. Улмаар өө******* эзэмшлийн газарт орон сууцны цогцолбор барихаар 2025 оны 06 дугаар сарын 09-ний өдөр ******* дугаартай архитектур төлөвлөлтийн даалгавар болон үйлчилгээний орон сууцны хотхоны загвар зургийг Нийслэлийн ерөнхий архитектор Ч.Тээр батлуулсан.

Батлагдсан архитектур төлөвлөлтийн даалгавар, загвар зургийн дагуу барилгын ажлыг гүйцэтгэхээр У д с ТӨХК, У ц т с ТӨХК, М холбооны с ХХК-аас авах шаардлагатай техникийн нөхцөлүүдийг батлуулан авч, өнөөд******* байдлаар 3 блок орон сууцны зориулалттай барилгын ажил 70 орчим хувийн гүйцэтгэлтэй явагдаж байна.

Нийслэлийн ерөнхий архитекторын 2026 оны 04 дүгээр сарын 08-ны өд******* тоот албан бичгээр Нийслэлийн ерөнхий архитекторын 2026 оны 03 дугаар сарын 18-ны өд******* А/03 дугаар тушаалын хуулбарыг манай компанид ирүүлснээр 2025 оны ******* дугаартай архитектур төлөвлөлтийн даалгавар, загвар зураг цуцлагдсан болохыг олж мэдлээ.

Нийслэлийн ерөнхий архитекторын 2026 оны 03 дугаар сарын 18-ны өд******* А/03 дугаар тушаалаар Хот байгуулалтын тухай хуулийн 10 дугаар зүйлийн 10.1 дэх хэсэг,

Барилгын тухай хуулийн 12 дугаар зүйлийн 12.1.1 дэх хэсэг, 37 дугаар зүйлийн 37.1.1 дэх хэсэг, 37.1.3 дахь заалт, 40 дүгээр зүйлийн 40.1.16 дахь заалт, Захиргааны ерөнхий хуулийн 49 дүгээр зүйлийн 49.1 дэх хэсэг, Нийслэлийн Засаг даргын 2025 оны А/644 дүгээр захирамжийг тус тус үндэслэн Г******* И*******" ХХК нь Баянгол дүүргийн 20 дугаар хорооны нутаг дэвсгэрт Барилгын ажлын зөвшөөрлийн гэрчилгээгүйгээр барилга угсралтын үйл ажиллагаа явуулж, Барилгын тухай хуульд заасан захиалагчийн чиг үүргийг зөрчсөн тул 2025 оны ******* дугаартай архитектур төлөвлөлтийн даалгавар, загвар зургийг цуцалжээ.

Дээрх маргаан бүхий актын үндэслэлд дурдсан хуулийн заалтууд нь архитектур төлөвлөлтийн даалгавар, загвар зургийг цуцлах үндэслэл биш байх бөгөөд Хот байгуулалтын тухай хуулийн 10 дугаар зүйлийн 10.1.1-10.1.8-д заасан нийслэл, хотын ерөнхий архитекторын эдлэх эрхүүдэд архитектур төлөвлөлтийн даалгавар, загвар зургийг цуцлах эрх олгоогүй байна.

Г******* И******* ХХК-ийн 2025 оны 07 дугаар сарын 20-ны өд******* 07/114 тоот албан бичгээр барилгын ажил эхлүүлэх, үргэлжлүүлэх зөвшөөрөл хүссэн өргөдлийг Хот байгуулалт, хотын стандартын газарт гаргасан бөгөөд өнөөдрийг хүртэл тусгай зөвшөөрөл олгохоос татгалзсан шийдвэр гаргаагүй, хариу өгөөгүй.

Дээрх хугацаанд Хот байгуулалт, хотын стандартын газраас тавьсан шаардлагын дагуу М к ХХК-ийн боловсруулсан нийслэлийн төсвийн хөрөнгөөр барилга угсралтын ажил хийгдэж байгаа бохир усны Т кын трасс нь төмөр зам доогуур хийгдэж байгаа нүхэн гарц, шугам сний хонгилын системийн төлөвлөлтөд өртсөн шалтгаанаар Бохир усны Т кын 4-р хэсгийн трассын өөрчлөлтийг хийж, 2026 оны 01 дүгээр сард зөвшилцөлд хүрсэн.

Зөвшөөрлийн тухай хуулийн 2.1 дүгээр зүйлийн 3-д Нэг удаагийн шинжтэй үйл ажиллагаа, эсхүл тусгай зөвшөөрлийн үндсэн дээр эрхлэх нэмэлт үйл ажиллагаа, эсхүл байгалийн баялаг, тө******* нийтийн өмчийг хязгаартайгаар ахуйн хэрэгцээний зориулалтаар ашиглуулахад энгийн зөвшөөрөл олгоно", 5.2 дугаар зүйлийн 1-д Эрх бүхий этгээд зөвшөөрөл хүссэн өргөдлийг хүлээн авахаас үндэслэлгүйгээр татгалзах эрхгүй бөгөөд өргөдлийг хүлээн авсан тухай зөвшөөрөл хүсэгчид мэдэгдэж, энэ тухай бүртгэлд тусгана", 5-д Зөвшөөрөл хүсэгч хуульд заасан нөхцөл, шаардлагыг хангаж байгаа эсэхийг эрх бүхий этгээд дараах хугацаанд магадлан шалгана", 5.2-т "энгийн зөвшөөрлийг ажлын таван өд******* дотор", 8-д Эрх бүхий этгээд магадлан шалгах ажиллагааг дууссанаас хойш ажлын таван өдөрт багтаан зөвшөөрөл олгох эсэх шийдвэр гаргана" гэж тус тус зааснаар манай компаниас 2025 оны 07 дугаар сарын 20-ны өдөр гаргасан барилгын ажил эхлүүлэх, үргэлжлүүлэх зөвшөөрлийн гэрчилгээ авах хүсэлтийг шийдвэрлэх ажлын 10 хоног 2025 оны 08 дугаар сарын 01-ний өдөр дууссан тул мөн хуулийн 5.3 дугаар зүйлийн 5-д Эрх бүхий этгээд хуульд заасан хугацаанд энгийн зөвшөөрөл хүссэн өргөдлийн хариуг өгөөгүй бол зөвшөөрөл олгосонд тооцно гэж зааснаар барилгын ажил, эхлүүлэх үргэлжлүүлэх зөвшөөрөл олгосонд тооцохоор байна.

Манай компанийн 2025 оны 06 дугаар сарын 09-ний өд******* ******* дугаартай Архитектур төлөвлөлтийн даалгаврын хүчинтэй хугацаа 2027 оны 06 дугаар сарын 09-ний өдөр дуусах бөгөөд барилгын ажил нь улирлын шинж чанартай богино хугацаанд хийгддэг тул батлагдсан загвар зургийн дагуу барилгын ажлыг эхлүүлэн үргэлжлүүлж, нийт 308 айлын орон сууц захиалгын гэрээнд заасан хугацаанд барилгыг ашиглалтад оруулах зорилттой ажиллаж байгаа бодит нөхцөл байдлыг тогтоолгүйгээр шууд захиргааны актыг цуцалсан шийдвэр нь Захиргааны ерөнхий хуулийн 4 дүгээр зүйлийн 4.2-т Захиргааны үйл ажиллагаанд дараах тусгай зарчмыг баримтална, 4.2.1-д хуульд үндэслэх, 4.2.5-д "зорилгодоо нийцсэн, бодит нөхцөлд тохирсон, шийдвэр нь үндэслэл бүхий байх, 4.2.8-д хууль ёсны итгэлийг хамгаалах" гэж заасан тусгай зарчмуудыг зөрчсөн төдийгүй захиргааны үйл ажиллагаанд оролцогч иргэн, хуулийн этгээдэд эдийн буюу мөнгөн дүнгээр илэрхийлэгдэх эрх зүйн үр дагавар үүсгэсэн хууль бус шийдвэр болсон.

Иймд Нийслэлийн ерөнхий архитекторын 2026 оны 03 дугаар сарын 18-ны өд******* А/03 дугаар тушаалыг хүчингүй болгож өгнө үү

5. Хариуцагч шүүхэд ирүүлсэн хариу тайлбартаа:

Нийслэлийн Засаг даргын 2025 оны 056 дугаар сарын 12-ны өд******* дугаар захирамжаар Худалдаа, нийтийн үйлчилгээний газар, төв, цогцолбор зориулалтаар "Г******* И*******" ХХК-д олгосон нэгж талбарын дугаартай 5042м газрыг үндэслэн Баянгол дүүргийн 20 дугаар хороо, Үйлдвэ******* ******* бус -2 (16101) бүсчлэл, ******* нэгж хороолол байршилд 2025 оны 06 дугаар сарын 09-ний өдөр ******* дугаартай Архитектур төлөвлөлтийн Даалгавар, 2025 оны 08 дугаар сарын 27-ны өдөр загвар зураг тус тус олгосон.

У хотын бохир усны T" гол цуглуулагч шугамын барилга байгууламжийн ажил нь Монгол Улсын Засгийн газрын 2007 оны 12 дугаар сарын 13-ны өд******* тогтоолоор батлагдаж Нийслэлийн Засаг даргын тамгын газар, Нийслэлийн Хөрөнгө оруулалтын газар захиалагчаар ажиллаж байна.

2020 онд Барилга хот байгуулалтын яамны сайдын тушаалаар ажлын хэсэг байгуулагдсан, 2021 онд улсын төсвийн хөрөнгөөр байр зүйн зураг хийгдсэн.

Нийслэлийн Засаг даргын 2024.04.23-ны өд******* А/450 дугаар захирамжаар "Т" кын төсөл арга хэмжээний гүйцэтгэлд хяналт шалгалт хийх, цаашид авч хэрэгжүүлэх арга хэмжээний талаар санал боловсруулах үүрэг бүхий Ажлын хэсэг байгуулагдан ажилласан.

Төлөвлөж буй Т кын трасс нь төмөр зам доогуур хийгдэж байгаа нүхэн гарц, шугам сний хонгилын системийн төлөвлөлтийн дагуу одоо байгаа бохир усны ф1200 мм ийн шугамын хамгаалалтын бүсэд хийхээр М к ХХК-ны 01/2024 шифр бүхий ажлын зураг 2024 оны 07 дугаар сарын 17-ны өдөр зөвшилцсөн.

"Г******* *******" ХХК 2026 оны 04 дүгээр сарын 02-ны өдөр Барилгын ажлын зөвшөөрлийн гэрчилгээ шинээр авахаар хүсэлт гаргасан байна. Хүсэлтийг Хот байгуулалт, хотын стандартын газрын Хот байгуулалтын хяналтын хэлтэс судлан үзээд Ерөнхий архитекторын 2026 оны 03 дугаар сарын 18-ны өд******* А/03 дугаар тушаалаар төлөвлөлт цуцлагдсан байх тул хүсэлтийг буцааж шийдвэрлэсэн байна. Буцаасан тухай шийдвэр Хот байгуулалтын цахим системд бүртгэгдсэн 88735163 дугаарын утсанд мессежээр очдог тул хариу мэдэгдээгүй гэх хууль зүйн үндэслэл байхгүй байна. Иргэдээс тө******* байгууллага, албан тушаалтанд гаргасан өргөдөл, гомдлыг шийдвэрлэх тухай хуулийн 15 дугаар зүйлийн 4 дэх хэсэг Өргөдөл, гомдлыг шийдвэрлэсэн, эсхүл энэ зүйлийн 2 дахь хэсэгт заасан арга хэмжээ авсан тохиолдолд энэ тухай хариуг биечлэн амаар буюу харилцах утсаар, эсхүл бичгийн зэрэг тохиромжтой хэлбэрээр мэдэгдэнэ, 5 дахь хэсэг "Хариуг амаар, харилцах утсаар мэдэгдсэн бол энэ тухай бүртгэлд тэмдэглэнэ-т гэж заасан. Хариуг харилцах утсаар, мессеж хэлбэрээр мэдэгдсэн ба энэ тухай бүртгэл цахим системд бүртгэгдсэн байна. Зөвшөөрлийн тухай хуулийн 5.2 дугаар зүйлийн 9 дэх үндэслэлийг тодорхой заана", 10 дахь хэсэг "Энэ зүйлийн 9-д заасан мэдэгдлийг хэсэг "Эрх бүхий этгээд зөвшөөрөл олгохоос татгалзсан бол мэдэгдэлд татгалзсан мэдэгдэл гарснаас хойш ажлын хоёр өд******* дотор зөвшөөрөл хүсэгчид бичгээр, эсхүл Нийтийн мэдээллийн ил тод байдлын тухай хуулийн 18.2-т заасан систем, албаны цахим шуудангаар дамжуулан цахим хэлбэрээр хүргүүлнэ"-т зааснаар нэхэмжлэгчид хариу хүргүүлсэн байгаа нь хуульд нийцэж байна гэж үзэж байна.

Нэхэмжлэгч Барилгын ажлын зөвшөөрөл авах хүсэлт гаргах үед дээрх байршилд холбогдох эрх бүхий байгууллагын зөвшөөрөлгүйгээр барилгын угсралтын ажил гүйцэтгэж Барилгын тухай хуулийн 12 дугаар зүйлийн 12.1.1 дэх "эрх бүхий байгууллагаас олгосон газрын зөвшөөрөл, зургийн даалгавар, норм, нормативын баримт бичиг, стандарт, технологийн даалгавар, тоног төхөөрөмжийн паспорт, техникийн нөхцөл, инженер хайгуулын судалгаанд үндэслэн боловсруулагдсан байх", 37 дугаар зүйлийн 37.1.1 дэх "барилга байгууламжийн баримт бичгийг холбогдох хууль тогтоомж, норм, нормативын баримт бичгийн шаардлагын дагуу бүрдүүлэх, 37.1.3 дахь барилга байгууламжийн техникийн нөхцөл, зураг төсөл боловсруулах, барилгын ажлын зөвшөөрлийг энэ хуулийн 22, 23, 26 дугаар зүйлд заасны дагуу авч, түүнд заасан нөхцөлийг биелүүлэх", 40 дүгээр зүйлийн 40.1.16 дахь барилгын ажлыг эрх бүхий байгууллагын зөвшөөрөлгүйгээр гүйцэтгэхгүй байх заалтууд, Засгийн газрын 2021 оны 213 дугаар тогтоолын хавсралтаар баталсан "Барилгын ажлыг эхлүүлэх, үргэлжлүүлэх зөвшөөрөл олгох дүрэм"-ийн 7 дугаар зүйлийн 7.2 дахь Шүүхийн хүчин төгөлдөр шийдвэрт зааснаас бусад тохиолдолд Барилгын ажлын зөвшөөрөл олгогдоогүй барилга байгууламжид зөвшөөрлийг нөхөж олгохыг хориглоно. хэсгийг тус тус зөрчин холбогдох зөвшөөрөлгүйгээр барилга угсралтын үйл ажиллагаа явуулсан болно.

Дээрх нөхцөл байдлыг дүгнэн Барилгын тухай хууль болон Зөвшөөрлийн тухай хуульд барилгын ажлын зөвшөөрлийн гэрчилгээг барилга, байгууламж баригдсаны дараа нөхөн олгох зохицуулалт байхгүй байх тул Нийслэлийн Ерөнхий архитекторын 2026 оны 03 дугаар сарын 18-ны өд******* А/03 дугаар тушаалаар захиргааны актыг цуцалсан нь хууль зүйн үндэслэлтэй ба Г******* И*******" ХХК- ийн бүртгэлтэй утсанд Иргэдээс тө******* байгууллага, албан тушаалтанд гаргасан өргөдөл, гомдлыг шийдвэрлэх тухай хууль, Зөвшөөрлийн тухай хуульд зааснаар хүсэлтэд хариу өгсөн байна. Иймд нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэл үндэслэлгүй байх тул Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 106 дугаар зүйлийн 106.3.14 дүгээр заалтад зааснаар нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү.

ҮНДЭСЛЭХ нь:

1. Тус хэргийг хянан хэлэлцэх шүүх хуралдааны товыг хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчид түүний дугаарын утсанд 2026 оны 07 дугаар сарын 22-ны өд******* 11 цаг 53 минутад мэдэгдэхэд ойлголоо гэсэн, шүүх хуралдааныг товлосон товын асуудлаар ямар нэгэн санал хүсэлт илэрхийлээгүй, шүүх хуралдаан эхлэхээс 15 минутын өмнө ирүүлсэн шүүх хуралдааныг хойшлуулах тухай хүсэлтэд гарын үсэг зураагүй, хүсэлтэд хавсаргасан ажил хүлээлцэх хуудас нь нотлох баримтын шаардлага хангахгүйгээс гадна түүнийг ээлжийн амралтаа авсныг нотлох ээлжийн амралтын хуваарь, ээлжийн амралтын мэдэгдэл зэргийг шүүхэд ирүүлээгүй.
2. Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч хүндэтгэн үзэх шалтгааны улмаас шүүх хуралдаанд ирээгүй гэж үзэх үндэслэл тогтоогдоогүй, нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгчөөс хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийг оролцуулахгүйгээр хэргийг шийдвэрлүүлэх хүсэлт гаргасан тул Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 91 дүгээр зүйлийн 91.4-т Хариуцагч, гуравдагч этгээд, тэдгээ******* төлөөлөгч, өмгөөлөгч хүндэтгэн үзэх шалтгаангүйгээр шүүх хуралдаанд ирээгүй бөгөөд нэхэмжлэгч хэргийг тэдгээ******* эзгүйд хянан шийдвэрлэх талаар хүсэлт гаргасан бол шүүх хэрэгт цугларсан нотлох баримтыг үндэслэн хэргийг хянан шийдвэрлэж болно гэж зааснаар хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийг оролцуулахгүйгээр хэргийг шийдвэрлэсэн болно
3. Шүүх хэрэгт авагдсан нотлох баримтууд, хэргийн оролцогчдын шүүхэд ирүүлсэн болон шүүх хуралдаанд гаргасан нэмэлт тайлбаруудыг харьцуулан дүгнэлт хийж, дараах хууль зүйн үндэслэлээр Нийслэлийн ерөнхий архитекторын 2026 оны 03 дугаар сарын 18-ны өд******* А/03 дугаар тушаалыг илт хууль бус болохыг тогтоож шийдвэрлэлээ.
4. Нэхэмжлэгчээс маргаан бүхий актыг эс зөвшөөрч Зөвшөөрлийн тухай хуульд зааснаар зөвшөөрөл хүссэн хүсэлтийг шийдвэрлэж хариу өгөөгүй тул олгогдсонд тооцно, олгогдсонд тооцох тул зөвшөөрөлгүй барилгын ажил хийсэн гэж үзэхгүй, хариуцагчид архитектур төлөвлөлтийн даалгавар болон загвар зургийг цуцлах эрх олгогдоогүй гэж маргасан, харин хариуцагчаас нэхэмжлэлийн шаардлагыг эс зөвшөөрч т кын трассад нэг барилгын талбай өртөж байгаа, архитектур төлөвлөлтийн даалгаврыг цуцалсан тул зөвшөөрөл авах хүсэлтийг буцаасан тухай утсаар мэдэгдсэн гэж тус тус маргаж байна.
5. Талуудаас дээрх байдлаар барилгын ажлын зөвшөөрлийг авсанд тооцно, хүсэлтийг буцааж шийдвэрлэсэн зэргээр маргасан боловч маргаан бүхий акт нь захиргааны актыг цуцалсан харилцаа байх тул шүүхээс захиргааны актыг цуцалсан үндэслэлийн тухайд дүгнэлт өгөхөд маргааны гол зүйл оршино.
6. Барилгын үйл ажиллагаа эрхлэх, зөвшөөрөл олгох харилцааг Барилгын тухай хууль, Зөвшөөрлийн тухай хууль, Хот байгуулалтын тухай хуулиар нарийвчлан зохицуулсан бөгөөд эдгээр хууль тогтоомжоор архитектур төлөвлөлтийн даалгаврыг цуцлах харилцааг зохицуулаагүй байна.
7. Энэ тохиолдолд Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 11 дүгээр зүйлийн 11.4-т Шүүх тухайн маргаантай харилцааг зохицуулсан тухайлсан хууль байхгүй бол ерөнхийлөн зохицуулсан хуулийг хэрэглэнэ. Хэрэв тийм хууль байхгүй бол шүүх Монгол Улсын Үндсэн хуулийн агуулга, ерөнхий үндэслэл, үзэл санаанд нийцүүлэн шийдвэрлэнэ гэж зааснаар маргаан бүхий харилцаанд Захиргааны ерөнхий хуульд заасан захиргааны актыг цуцлах зохицуулалтыг хэрэглэнэ.
8. Захиргааны ерөнхий хуулийн 37 дугаар зүйлийн 37.1-т Захиргааны акт гэж захиргааны байгууллагаас тодорхой нэг тохиолдлыг зохицуулахаар нийтийн эрх зүйн хүрээнд гадагш чиглэсэн, эрх зүйн шууд үр дагавар бий болгосон амаар, бичгээр гаргасан захирамжилсан шийдвэр болон үйл ажиллагааг ойлгоно, 37 дугаар зүйлийн 37.4-т Эерэг нөлөөлөл бүхий захиргааны акт гэж эрх зүйн үйлчлэл чиглэсэн этгээдэд эрх олгосон, эсхүл ашигтай нөхцөл байдлыг бий болгосон захиргааны актыг ойлгоно гэж тус тус заажээ.
9. Дээрх хуулийн зохицуулалтаас үзэхэд архитектур төлөвлөлтийн даалгавар нь нийслэлийн ерөнхий архитектороос хаана, ямар хэмжээтэй газарт, ямар шаардлага хангасан барилга барих зөвшөөрлийг олгосон буюу Г******* ******* ХХК-д эрх олгосон эерэг нөлөөлөл бүхий захиргааны акт байна.
10. Захиргааны ерөнхий хуулийн 49 дүгээр зүйлийн 49.1-т Захиргааны актад гомдол гаргах хөөн хэлэлцэх хугацаа өнгөрснөөс үл хамааран түүнийг бүхэлд нь, эсхүл хэсэгчлэн цуцалж болно, 49.3-т Эерэг нөлөөлөл бүхий захиргааны актыг түүнд гомдол гаргах боломжгүй болсон хэдий ч дараах тохиолдолд цуцалж болно гэж зааснаас үзэхэд архитектур төлөвлөлтийн даалгаврыг хуулийн 49.3.1-ээс 49.3.5-д заасан 5 тохиолдолд л цуцлахаар зохицуулсан.
11. Хариуцагчаас маргаан бүхий тушаалаар архитектур төлөвлөлтийн даалгаврыг цуцлахдаа барилгын ажлын зөвшөөрлийн гэрчилгээгүйгээр барилга угсралтын үйл ажиллагаа явуулж, Барилгын тухай хуульд заасан захиалагчийн чиг үүргийг зөрчсөн гэх үндэслэлээр цуцалсан бөгөөд энэ нь дээрх хуульд заасан захиргааны актыг цуцлах 5 үндэслэлд хамаарахгүй байх тул хуульд заагаагүй үндэслэлээр Г******* ******* ХХК-ийн эрхэд халдсан, Захиргааны ерөнхий хуулийн 47 дугаар зүйлийн 47.1.6-д захиргааны акт гаргах эрх зүйн үндэслэл байгаагүй гэж заасан илт хууль бус шийдвэр болжээ.
12. Түүнчлэн Барилгын тухай хуулийн 37 дугаар зүйлийн 37.1-т Барилгын ажлын захиалагч дараахь чиг үүргийг хэрэгжүүлнэ, 37.1.3-т барилга байгууламжийн техникийн нөхцөл, зураг төсөл боловсруулах, барилгын ажлын зөвшөөрлийг энэ хуулийн 22, 23, 26 дугаар зүйлд заасны дагуу авч, түүнд заасан нөхцөлийг биелүүлэх, 40 дүгээр зүйлийн 40.1-т Барилгын ажил гүйцэтгэгч дараахь чиг үүрэгтэй, 40.1.16-д барилгын ажлыг эрх бүхий байгууллагын зөвшөөрөлгүйгээр гүйцэтгэхгүй байх, 50 дугаар зүйлийн 50.2-т Энэ хуулийг зөрчсөн хүн, хуулийн этгээдэд Эрүүгийн хууль, эсхүл Зөрчлийн тухай хуульд заасан хариуцлага хүлээлгэнэ гэж тус тус заасан.
13. Дээрх хуулийн зохицуулалтаас үзэхэд Г******* ******* ХХК нь барилгын ажлын захиалагч болон гүйцэтгэгчийн чиг үүргийг зөрчсөн тохиолдолд эрүүгийн журмаар шүүхээс ял оногдуулахаар, эсхүл гэмт хэргийн шинжгүй бол зөрчил шалган шийдвэрлэх ажиллагааны журмаар эрх бүхий албан тушаалтнаас шийтгэл оногдуулах зохицуулалттай байхад хариуцагч хариуцлага хүлээлгэх механизмыг хэрэгжүүлэх замаар өөрт эрх олгогдоогүй асуудлаар шийдвэр гаргасан нь Захиргааны ерөнхий хуулийн 47 дугаар зүйлийн 47.1.3-т тухайн захиргааны байгууллага өө******* чиг үүрэгт үл хамаарах асуудлаар захиргааны акт гаргасан гэж заасан илт хууль бус шийдвэр болжээ.
14. Мөн хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчөөс тус шүүхийн урьдчилсан хэлэлцүүлгийн явцад Т кын трассад нэг барилгын талбай өртөж байгаа, нийтийн эрх ашиг сонирхол хөндөгдөнө гэж тайлбарласан ба энэ нь Захиргааны ерөнхий хуулийн 49 дүгээр зүйлийн 49.3.3-т шинэ нөхцөл байдал бий болсноор нийтийн ашиг сонирхол зөрчигдөхөөр бол, 49.3.5-д нийтийн ашиг сонирхолд ноцтой сөрөг нөлөө үзүүлэхээс урьдчилан сэргийлэх, эсхүл түүнийг зайлуулахын тулд гэж заасан үндэслэлд хамаарахгүй байгааг тэмдэглэх нь зүйтэй.
15. Тодруулбал, тухайн трассын дагуу шугам хоолойг хаагуур явуулах асуудлаар тухайн шугамын ажлыг гүйцэтгэж буй М к ХХК, барилгын төсөл хэрэгжүүлэгч Г******* и ХХК, Хот байгуулалт, хотын стандартын газар, Ус сувгийн удирдах газар зөвшилцөлд хүрч, загвар зурагт өөрчлөлт оруулсан болох нь 2025 оны 12 дугаар сард үйлдсэн Бохир усны Т кын IV хэсгийн трассын өөрчлөлтийн байгуулалтын схем[1], 2026 оны 01 дүгээр сард үйлдсэн Бохир усны Т кын IV хэсгийн трассын өөрчлөлтийн байгуулалтын схем[2], Хот байгуулалт, хотын стандартын газрын 2026 оны 02 дугаар сарын 16-ны өд******* тоот албан бичиг[3] зэргээр тогтоогдож байх ба ийнхүү зөвшилцөлд хүрсэн нь нийтийн ашиг сонирхол зөрчигдөх нөхцөл байдал үгүйсгэж байна.
16. Дээрх нөхцөл байдлыг нэгтгэн дүгнэхэд хариуцагч Нийслэлийн ерөнхий архитектор нь өө******* чиг үүрэгт үл хамаарах асуудлаар захиргааны акт гаргасан, хуульд заагаагүй үндэслэлээр архитектур төлөвлөлтийн даалгаврыг цуцалсан нь тогтоогдож байх маргаан бүхий тушаалыг илт хууль бус болохыг тогтоож шийдвэрлэв.
17. Нэхэмжлэгчээс нэхэмжлэлийн шаардлагаа хүчингүй болгох гэж тодорхойлсон ба шүүхээс илт хууль бус болохыг тогтоож шийдвэрлэсэн нь Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 106 дугаар зүйлийн 106.5-д Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын хүрээнээс хэтэрсэн болон хэргийн оролцогчдын маргаагүй асуудлаар дүгнэлт хийж, шийдвэр гаргаж болохгүй гэж заасан хамаарахгүй, Монгол Улсын Дээд шүүхийн нийт шүүгчдийн хуралдааны 2023 оны 30 дугаар тогтоолын 8-д ...Нэхэмжлэгч захиргааны актыг хүчингүй болгуулах нэхэмжлэлийн шаардлага гаргасан боловч, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны үр дүнд уг акт илт хууль бус болох нь тогтоогдвол шүүх уг актыг илт хууль бусад тооцон шийдвэрлэх нь нэхэмжлэлийн шаардлагын хүрээнээс хэтэрсэнд хамаарахгүй гэж тайлбарласныг тэмдэглэх нь зүйтэй.

Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 106 дугаар зүйлийн 106.1, 106.3, 106.3.2, 106.3.12-д заасныг удирдлага болгон ТОГТООХ нь:

1. Захиргааны ерөнхий хуулийн 47 дугаар зүйлийн 47.1, 47.1.3, 47.1.6, 49 дүгээр зүйлийн 49.1, 49.3, Барилгын тухай хуулийн 50 дугаар зүйлийн 50.2-т заасныг тус тус баримтлан нэхэмжлэгч Г******* ******* ХХК-ийн нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, Нийслэлийн ерөнхий архитекторын 2026 оны 03 дугаар сарын 18-ны өд******* А/03 дугаар тушаалыг илт хууль бус болохыг тогтоосугай.

2. Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 48 дугаар зүйлийн 48.1-д заасны дагуу нэхэмжлэгчийн улсын тэмдэгтийн хураамжид урьдчилан төлсөн 70200 төгрөгийг улсын төсвийн орлогод хэвээр үлдээж, хариуцагчаас 70200 төгрөгийг гаргуулан нэхэмжлэгчид олгосугай.

Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 114 дүгээр зүйлийн 114.1-д заасны дагуу хэргийн оролцогчид, тэдгээ******* итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч, өмгөөлөгч нь шийдвэрийг эс зөвшөөрвөл шийдвэрийг гардан авсан өдрөөс хойш 14 хоногийн дотор давж заалдах журмаар гомдол гаргах эрхтэй.

 

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ С.ОДМАА