Дорнод аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

2025 оны 09 сарын 03 өдөр

Дугаар 309/ШШ2025/00932

 

 

 

 

 

2025 оны 09 сарын 03 өдөр

Дугаар 309/ШШ2025/00932

Дорнод аймаг

 

 

Зохигчдын эвлэрлийг баталж,

хэргийг хэрэгсэхгүй болгох тухай

 

Дорнод аймаг дахь Сум дундын анхан шатны шүүхийн ерөнхий шүүгч Л.Батжаргал би,

Нэхэмжлэгч: Дорнод аймаг, Хэрлэн сумын ******* дүгээр баг, өөрийн байранд байрлах, Дорнод аймгийн ******* ******* газрын нэхэмжлэлтэй,

Хариуцагч: Дорнод аймаг, Хэрлэн сумын ******* дугаар баг өөрийн байранд байрлах, ******* ХК-д холбогдох

******* ******* шимтгэлийн нөхөн төлбөрт 501,176,5*******6.63 төгрөг гаргуулах тухай иргэний хэргийг 2025 оны 03 дугаар сарын 20-ны өдөр хүлээн авч, хянаад   

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

Нэхэмжлэгч Дорнод аймгийн ******* ******* газар шүүхэд гаргасан нэхэмжлэлдээ: ******* ХК нь ******* ******* ерөнхий хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.1, 7.2.2, 1******* дугаар зүйлийн 1*******.1, 19 дүгээр зүйлийн 19.1.1, 19.1.2, 21 дүгээр зүйлийн 21.1, 32 дугаар зүйлийн 32.2.1, 32.2.2 дэх заалтуудыг тус тус зөрчин 202******* оны 01 дүгээр сараас 2025 оны 02 дугаар сарыг дуустал нийт *******1 ажилтанд олгосон цалин хөлсний сан, түүнтэй адилтгах орлогын дүнгээс тооцсон шимтгэл 33*******,117,72*******.*******2 төгрөгийг хуульд заасан хугацаанд төлөөгүйн улмаас хуримтлагдсан авлага үүсгээд байна. Тус газрын хамралт, орлого шимтгэлийн өр хариуцсан байцаагч нь ******* ХК-ийн удирдлагад удаа дараа өр авлагыг барагдуулах чиглэлийг өгч, шат дараатай арга хэмжээ авч ажилласан боловч дээрх шимтгэлийн авлагыг одоог хүртэл барагдуулаагүй нийгмийн ******* санг хохироож байна. Уг зөрчлийн улмаас даатгуулагч иргэнд "Монгол улсын үндсэн хууль"-ийн 16 дугаар зүйлийн 16.6, "******* ******* сангаас олгох тэтгэврийн тухай хууль"-ийн 5 дугаар зүйл, "******* ******* сангаас олгох тэтгэмжийн тухай хууль"-ийн 3 дугаар зүйл, 6 дугаар зүйл, 9 дүгээр зүйлд тус бүрд заасан эрүүл мэндийн тусламж, тэтгэвэр, тэтгэмж авах эрх үүсэхгүйд хүрээд байна. Иймд ******* ******* ерөнхий хуулийн 3******* дугаар зүйлийн 3*******.10.6-д заасны дагуу шимтгэлийн авлагыг барагдуулахыг хүсч нэхэмжлэл гаргаж байгаа тул дээрх аж ахуйн нэгж байгууллагын нийгмийн ******* шимтгэлийн төлөгдөөгүй 33*******,117,72*******.*******2 төгрөг, мөн хуулийн ************** дүгээр зүйлийн **************.1.2-д зааснаар төлөгдөөгүй шимтгэлийн алданги 167,05*******,*******62.21 төгрөг, нийт нийгмийн ******* шимтгэл, алдангийн нөхөн төлбөр 501,176,5*******6.63 төгрөгийг барагдуулах арга хэмжээ авч, нийгмийн ******* санг хохиролгүй болгож өгөхийг хүсье.

Хариуцагч ******* ХК-ийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч ******* нь Дорнод аймгийн ******* Даатгалын шимтгэл 33*******,117,72*******.*******2 төгрөгийн шимтгэлийн алданги 167,05*******,*******62.21 төгрөг Даатгалын газрын нэхэмжлэлтэй "******* ХК-д холбогдох "******* нийт нийгмийн ******* шимтгэлийн төлбөрт 501,176,5*******6.63 төгрөгийг гаргуулах тухай" иргэний хэрэгт итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчөөр оролцож байна. Төлөөлүүлэгч "******* ХК нь "ажилчдын нийгмийн ******* шимтгэлийн хуримтлагдсан төлбөр болох 33*******,117,72*******.*******2 төгрөг өгөх ёстойг хүлээн зөвшөөрч байна. Тус компанийн үйл ажиллагаа түр зогсож, санхүүгийн хүндрэлтэй байдалд орсон учир ажилчдын нийгмийн ******* шимтгэлийг төлж чадаагүй нөхцөл байдал үүсээд байгаа явдалд маш их харамсаж байгаа. Компанийн үйл ажиллагааг ирэх 0******* дугаар сараас эхлүүлэх зорилгоор бусад аж ахуйн нэгжтэй яриа, хэлэлцээрийн шатанд явж байгаа бөгөөд үйл ажиллагаа эхэлсэн тохиолдолд дээрх хуримтлагдсан өр, төлбөрийг төлж барагдуулах боломж бий болох юм. Тус компанийн дээрх хүндрэлтэй нөхцөл байдлыг харгалзан үзэж нэхэмжлэлийн шаардлагаас алданги болох 167,05*******,*******62.21 төгрөгийг хасаж тооцон эвлэрлийн гэрээ байгуулах санал гаргаж байгааг нааштайгаар шийднэ гэдэгт найдаж байна" гэсэн байр суурьтай байгаа болно. Иймд нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсэг болох 167,05*******,*******62.21 төгрөгийг хасаж үндсэн төлбөрийг хуваарь гарган төлөх талаар эвлэрлийн гэрээ байгуулах санал гаргаж байна гэжээ.

Нэхэмжлэгчийн төлөөлөгч *******, хариуцагч ******* ХК-ийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч ******* нар 2025 оны 09 дүгээр сарын 03-ны өдөр байгуулсан Эвлэрлийн гэрээндээ: Нэхэмжлэгч ******* ******* газрын нэхэмжлэлтэй, ******* ХК-д холбогдох иргэний хэрэгт талууд дараах байдлаар эвлэрч байна. Үүнд:

Нэхэмжлэлийн шаардлага болох нийгмийн ******* шимтгэлийн ар 501,176,5*******6.63 төгрөг гаргуулах тухай нэхэмжлэлийн шаардлагаасаа 1*******9,953,7*******2 төгрөгийг нэхэмжлэхээсээ татгалзаж, үлдэх 351,222,*******0*******.*******2 төгрөгийг хариуцагч ******* ХК-аас гаргуулахаар эвлэрэн хэлэлцлээ гэжээ.

 

ҮНДЭСЛЭХ нь:

Нэхэмжлэгч Дорнод аймгийн ******* ******* газар нь тус шүүхэд хариуцагч ******* ХК-д холбогдуулан ******* ******* шимтгэлийн нөхөн төлбөрт 501,176,5*******6.63 төгрөг гаргуулах тухай нэхэмжлэлийн шаардлага гаргажээ.

Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад нэхэмжлэгчийн төлөөлөгч ******* нь нэхэмжлэлийн шаардлага болох 501,176,5*******6.63 төгрөгөөс 1*******9,953,7*******2 төгрөгийг гаргуулахаас татгалзан, нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсэг болох 351,222,*******0*******,*******2 төгрөг нэхэмжилснийг хариуцагч ******* ХК нь бүрэн төлж барагдуулахаар талууд харилцан тохиролцон эвлэрч, эвлэрлийн гэрээг бичгээр байгуулжээ.

Дээрх эвлэрлийн гэрээ нь бусдын эрх, эрх чөлөө, хуулиар хамгаалагдсан ашиг сонирхлыг хөндөөгүй, хуульд нийцсэн байх тул зохигч эвлэрснийг баталж, хэргийг хэрэгсэхгүй болгох үндэслэлтэй гэж үзлээ.

  Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн *******1 дүгээр зүйлийн *******1.1.3-т зааснаар нэхэмжлэгч Дорнод аймгийн ******* ******* газар нь улсын тэмдэгтийн хураамж төлөхөөс чөлөөлөгдсөн бөгөөд Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 106.6-д зохигчид эвлэрсэн бол улсын тэмдэгтийн хураамжийг нэхэмжлэгч, хариуцагчид хуваан хариуцуулахаар заасан тул хариуцагч ******* ХК-аас 351,222,*******0*******.*******2 төгрөгт ногдох улсын тэмдэгтийн хураамжийн тавин хувь болох 957,032 төгрөгийг гаргуулж Хэрлэн сумын төсвийн орлого болгох нь зүйтэй байна.

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 7*******, 75, 75******* дугаар зүйлийн 75*******.1, 123 дугаар зүйлийн 123.1 дэх хэсэгт тус тус заасныг удирдлага болгон ЗАХИРАМЖЛАХ нь:

1 Нэхэмжлэгч Дорнод аймгийн ******* ******* газар нь нийгмийн ******* шимтгэл, алдангийн нөхөн төлбөр 501,176,5*******6 төгрөг гаргуулах тухай нэхэмжлэлийн шаардлагаас 1*******9,953,7*******2 төгрөгийг нэхэмжлэхээс татгалзаж, хариуцагч ******* ХК нь нэхэмжлэлийн шаардлагын үлдэх хэсэг болох 351,222,*******0*******.*******2 төгрөгийг нэхэмжлэгчид төлөхөөр эвлэрсэн зохигчдын эвлэрлийг баталж, хэргийг хэрэгсэхгүй болгосугай.

2. Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн *******1 дүгээр зүйлийн *******1.1.3-т зааснаар нэхэмжлэгч Дорнод аймгийн ******* ******* газар нь улсын тэмдэгтийн хураамж төлөхөөс чөлөөлөгдсөн болохыг дурдсугай.

3. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 106 дугаар зүйлийн 106.6, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.1.1-д тус тус зааснаар хариуцагч ******* ХК-аас улсын тэмдэгтийн хураамжид 957,032 төгрөгийг гаргуулан Хэрлэн сумын төсвийн орлого болгосугай.

*******. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 7******* дүгээр зүйлийн 7*******.*******-т зааснаар зохигч давж заалдах, хяналтын журмаар хянан шийдвэрлүүлэхээр гомдол гаргах, тухайн асуудлаар анхан шатны шүүхэд дахин нэхэмжлэл гаргах эрхгүй болохыг дурдсугай.

5. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 75 дугаар зүйлийн 75.6-д зааснаар энэхүү шүүгчийн захирамжийг зохигч сайн дураар биелүүлээгүй бол шүүхийн шийдвэрийн нэгэн адил албадан гүйцэтгэхийг мэдэгдсүгэй.

 

 

 

 

 

ЕРӨНХИЙ ШҮҮГЧ Л.БАТЖАРГАЛ