МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн шүүгч З.Баярмаа даргалж, тус шүүхийн шүүх хуралдааны танхимд хийсэн иргэний хэргийн шүүх хуралдаанаар,

Нэхэмжлэгч: Улаанбаатар хот, *******-******* дүүрэг ** дүгээр хороо, ******* *******, ******* тоот хаягт байрлах, ******* ХХК /РД:*******/-ийн нэхэмжлэлтэй,

Хариуцагч: Улаанбаатар хот, *******-******* дүүрэг, ** дугаар хороо, ** байр, * тоот хаягт оршин суух, ******* овогт ******* /РД:/-д холбогдох,

түрээсийн гэрээний төлбөр, алдангид 98,570,300 төгрөг гаргуулах нэхэмжлэлтэй, хариуцагчийн 2,875,000 төгрөг гаргуулах сөрөг шаардлагатай иргэний хэргийг хянан хэлэлцэв.

Шүүх хуралдаанд: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Ж., нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч Ч., хариуцагч Н., хариуцагчийн өмгөөлөгч Б., шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга Г.Тамжид нар оролцов.

 

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

 

1.Нэхэмжлэгч шүүхэд гаргасан нэхэмжлэлдээ болон итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч, өмгөөлөгч нар шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа:

Нэхэмжлэлийн үндэслэлийн тухайд ******* ХХК болон Н. нар нь ажлын байр түрээслэх гэрээ байгуулсан. Түрээсийн гэрээний төлбөрт анх буюу 2023 оны 3 дугаар сарын 24-ний өдөр хүртэл хугацааны түрээсийн төлбөр 22,050,000 төгрөг, алданги 10,640,250 төгрөг, үйлчилгээний талбайн 12 дугаар сарын ашиглалтын зардлын төлбөр 644,000 төгрөг, 2022 оны 3 дугаар сарын 24-ний өдрөөс 2022 оны 11 дүгээр сарын 14-ний өдөр хүртэлх хугацааны цахилгааны төлбөр 393,205 төгрөг, нийт 33,151,455 төгрөг гаргуулах, мөн өрөөг хувааж зохион байгуулалтыг өөрчилснийг нэг өрөө болгон шилжүүлж, анхны байдалд оруулахыг даалгах нэхэмжлэл гаргасан.

2023 оны 10 дугаар сарын 10-ны өдөр нэхэмжлэлийн шаардлагыг ихэсгэж 2023 оны 01 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс 2023 оны 9 дүгээр сарын 31-ний өдрийг хүртэлх хугацааны ашиглалтын зардал 4,319,050 төгрөг, анхны байдал оруулахад шаардах үйлчилгээний хөлс буюу 2 шилэн хаалга, хаалга дахь тоноглол зэрэг 5,087,000 төгрөг гаргуулах, нийт нэхэмжлэлийн шаардлагаа 9,406,050 төгрөгөөр нэмэгдүүлсэн.

2024 оны 8 дугаар сарын 22-ны өдөр нэхэмжлэлийн шаардлагаа ихэсгэж 2022 оны 11 дүгээр сараас 2024 оны 8 дугаар сарыг дуусталх хугацаанд өөрийн эзэмшлийн талбайн түрээсийн төлбөрийг сар бүр 2,650,000 төгрөгийг 50 сараар тооцож, 2,025,000 төгрөгийг 2 сараар тооцож нийт 57,050,000 төгрөгийг гаргуулах шаардлага гаргасан.

Талуудын хооронд ******* ХХК-ийн өмчлөлийн ******* дүүрэг, гудамж, гудамж, төвийн Б1 давхарт байрлах худалдаа, үйлчилгээний зориулалттай талбайг итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Ж.эр дамжуулан 2021 оны 8 дугаар сарын 25-ны өдөр иргэн Н.тай дугаартай Ажлын байр түрээслэх гэрээ-гээр 11, 12, 14, 15, 16, 17, 18 тоот талбайнуудын нийлбэр буюу 114 м.кв талбай бүхий 7 өрөөг түрээслэхээр харилцан тохиролцож гэрээг талууд баталгаажуулсан.

Хариуцагч тал гэрээний хүчин төгөлдөр байдалтай одоог хүртэл маргаагүй байдаг. Түрээслэх явцад ...угтах өрөө хэрэгтэй байна гэдэг түрээслэгч Н.Анударийн хүсэлтийн дагуу дахиж нэг өрөөг нэмж ашиглуулахаар болж, нийт 126 м.кв талбай бүхий 8 өрөө болон хувирсан. Гэрээг түрээслүүлэгчийн тал баталгаажуулж, гарын үсэг зураад Н.д хүлээлгэж өгөхөөр өгсөн боловч 8 өрөөний хэлбэрээр өөрчилсөн түрээсийн гэрээнд Н.Анударийн зүгээс өөрийнхөө зурсан хувиа нэхэмжлэгч талд өгөөгүй хэдий ч 8 өрөөний түрээс болох 3,150,000 төгрөгөөр түрээсийг төлж байсан буюу Иргэний хуулийн 199 дүгээр зүйлийн 199.1. дэх хэсэгт зааснаар талууд өрийг хүлээн зөвшөөрч үүрэг гүйцэтгэсэн нөхцөл байдал үүссэн байдаг. Анхны гэрээ хийгдсэн 2 талын гарын үсгээр баталгаажсан хувь нь манайд байгаа бөгөөд нэмэгдэж 8 өрөө болгон түрээсэлсэн гэрээний эх хувь нэхэмжлэгч талд байхгүй байгаа. Түрээслэгч талын хувьд 2021 оны 9 дүгээр сарын 30-ны өдөр хүртэлх хугацаанд аж ахуйн үйл ажиллагаагаа явагдах үйл ажиллагаа, менежментийн хувьд боломжийг нь олгоод 1 сарын түрээс тооцохгүйгээр явсан, түрээслэгчийн зүгээс 2021 оны 11 дүгээр сараас түрээсээ төлж эхлэх ёстой байсан боловч хугацаа алдах, хувааж төлөх зэрэг асуудал гарсан. Үүнээс болж нэхэмжлэгч байгууллагын ажил тасалдах үйл явц болсон.

Н. нь ...түрээсэлж байгаад ирээдүйд худалдан авах сонирхолтой байгаа гэсэн байдлаар нэхэмжлэгчид санал хэлсэн байдаг. Саналд тухайн үед нь нээлттэй хандана гэдэг байдлаар талууд тохиролцож байсан. 2021 оны 11 дүгээр сар, 12 дугаар сар, 2022 оны 01 дүгээр сар, 02 дугаар сар, 3 дугаар сарынхаа түрээсийг цувуулсан байдлаар төлсөөр байгаад 2021 оны 6 дугаар сарын 25-ны өдөр хамгийн сүүлд мөнгө шилжүүлсэн. Түүнээс хойш түрээсийн төлбөр огт төлөөгүй. Мөн гэрээгээр хүлээсэн төлбөрийн үүрэг, үндсэн үүргээ биелүүлээгүйн зэрэгцээ өөрийн дураар гэрээний тодорхой журмыг зөрчиж зөвшөөрөлгүйгээр нийтийн эзэмшлийн талбай дээр нь хана хааж босгосон, шилэн ханануудыг бүгдийг нь авч зарим нэг хаалтуудыг хагалсан байдалтай, өрөөг орхисон байсан.

Гэрээний 3.9 дэх хэсэгт нь түрээслэгч нь түрээсийн гэрээ дуусгавар болоход түрээсийн байрыг эд хөрөнгийн хамтаар ямар нэгэн чанарын доголдолгүй, бүрэн бүтэн анх байсан байдалд нь буцаан өгнө гэж тусгайлан заасан. Уг заалтыг мөн адил төөрөгдлийн улмаас юм уу, хууль зөрчсөн бусад байдлаар няцаасан талаар хэрэгт баримт авагдаагүй байдаг. Мөн тус гэрээний 4.6 дахь хэсэгт түрээсийн байрыг суллаж, чөлөөлсөн түрээсийн талбайг хүлээлгэн өгөх акт үйлдсэн өдрөөс эхлэн гэрээг цуцалж дуусгавар болсонд тооцох бөгөөд тухайн хугацаа хүртэл хуримтлагдсан түрээс төлөгдөөгүй үнийг тооцож, дараа нь барьцаа төлбөрийг олгох асуудлыг тооцож шийдвэрлэнэ гэж тодорхой заачихсан байдаг. Мөн тухайн гэрээний 1.10 дахь хэсэгт түрээсийн төлбөрийг гэрээнд заагдсан хугацаанд төлөөгүй тохиолдолд гүйцэтгээгүй үүргийн дүнгийн 0,5 хувьтай тэнцэх хэмжээний алдангийг тооцуулна гэж тохирсон байдаг. Гэрээний заалтуудаа ойлгохгүй байдлаар юм уу, гэрээнийхээ үүргийг зохих ёсоор хэрэгжүүлэх хуульд заасан үүрэг, гэрээгээр тохирсон үүргээ эрс үгүйсгэж ...барьцаа төлбөрөө авна, алдангийг төлөхгүй, ер нь түрээсийн төлбөр төлөхгүй гэх байдлаар маргаад байдаг.

Хариуцагч тал уг гэрээний харилцаанд анхнаасаа оролцох явцдаа нөхцөл байдалд бодитой ханддаггүй. Мөн гэрээний үүргээ шударгаар биелүүлэх зарчмыг удаа дараа алдагдуулж ирсэн гэдэг нь төлбөр төлсөн байдал, хажууд нь түрээсийн аж ахуй эрхэлж байсан хүмүүсийн гэрчүүдийн мэдүүлэг байгаа. Бусад аж ахуй эрхлэгч нар цагтаа ирээд зах зээл дээр үйлчилгээгээ үзүүлэх бэлэн байдлаа хангачихаад байж байхад хариуцагч нь тодорхой цагаар ажилладаггүй, үйлчлүүлэгч нар ирэхээр хаалттай, нээлттэй байдлаар зах зээл дээрх бэлэн байдлаа хангадаггүй, ямар нэгэн үйл ажиллагаа явуулахад доголдол бий болоогүй хэвийн байхад хүртэл алдаг оног байдлаар ажилладаг байсан гэдэг нь гэрчийн мэдүүлгээс харагддаг. Түүнийхээ үр дагаварыг түрээслүүлэгчийн буюу ******* ХХК-ийн буруу байдлаар тайлбарлах гэж оролддог. Үүнтэй холбоотой үндэслэл бүхий баримтуудыг гаргаж өгөөгүй.

Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад ус алдалт нь ******* ХХК-ийн буруу гэдэг байдлаар маргасан байдаг боловч холбогдох нотлох баримтаар үгүйсгэгдэнэ гэж нэхэмжлэгч талаас үзэж байна. Нэхэмжлэгчийн зүгээс үүнтэй холбоотойгоор тухайн түрээсийн талбайг ашиглаж, цахилгааны зардал, дундын төлбөрийн зардал, ашиглалтын зардлууд үүсчихээд байхад тухайн төлбөрүүдийг төлөхгүй гэх байдлаар маргаад байдаг. Яагаад гэвэл, өөрийн эзэмшилд байсан хугацаа, түүнээс хойш хүлээлгэн өгөөгүй байсан хугацааныхаа 24 сар хүртэл хугацааны хуримтлагдсан өр төлбөрүүдийг ******* ХХК-ийг хариуцан төл гэх байдлаар маргаж байна. Энэ нь гэрээний үүргээ ухамсарлахгүй, байгуулсан гэрээгээ өөрийнхөө үзэмжээр зөвшөөрөхгүй байдлаар маргаж цаг хугацаа авч, эцэст нь ******* ХХК хохирсон нөхцөл байдал харагдаж байгаа гэж үзэж байна.

Иймд нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж өгнө үү гэв.

2.Хариуцагчаас шүүхэд болон шүүх хуралдаанд гаргасан хариу тайлбартаа:

Н. нь ******* ХХК-ийг төлөөлж байгаа Ж.тэй 2021 онд түрээсийн гэрээ байгуулсан. Түрээсийн гэрээ байгуулахдаа үйл ажиллагааны зургаа танилцуулж, түрээсийн гэрээгээ байгуулсан.

Манай үйл ажиллагаа нь өмнө нь Монголд явуулж байгаагүй, өөрөө өөртөө үйлчлэх фото студийг байгуулсан. Гол зүйл нь дотоод засал байсан тул хамаг хөрөнгөө дотоод засалдаа зарцуулсан. Миний хувьд 100,000,000 гаруй төгрөгийн хөрөнгө оруулсан. 2021 оны 12 дугаар сарын 06-ны өдөр үйл ажиллагаагаа эхлүүлэхээр болсон байтал 12 дугаар сарын 05-ны өдөр үүдний 2 өрөөнд ус бүхэлдээ алдсан тул нээлтийн үйл ажиллагааг 12 дугаар сарын 29-ний өдрийг хүртэл хойшлуулж, шинээр өөрсдийн хөрөнгөөр засвар хийсэн. Түрээслүүлэгч талдаа ус алдсан талаар хэлэхэд дээд талаас алдсан гэж хэлээд хариу өгөөгүй, ямар нэгэн арга хэмжээ аваагүй. Манай үйл ажиллагаа явуулахад тохиромжтой гэж танилцуулсан талбайн үүдний хэсэгт нойл байдаг тул бохирын ус хальж, 01 дүгээр сараас эхэлж бохирын ус алдаж, өмхий ханхалсан үнэртэй байсан. Шинээр нээсэн үйл ажиллагаа боловч таагүй үнэрээс болж хэвийн үйл ажиллагаа явуулаагүй, доголддог байсан. Бохирын ус алдалт 7 хоногийн хугацаанд алдсан. Холбогдох байгууллагад хандсан боловч ус алдалт 7 хоногоор үргэлжилж үйл ажиллагаа явуулах боломжгүй байсан тул эргэн тойрны газар үйл ажиллагаа хаасан. Бохирын асуудалтай байж байгаад ар талын өрөөнүүдээс 7 дугаар сард ус алдсан. Манай үйл ажиллагааны гол зүйл хана, интерьер, дизайн байсан. Маш их хэмжээний хөрөнгө зарцуулсан. Бүхэлдээ арын хэсгийн өрөөнөөс 8 дугаар сард ус алдаж эхэлсэн. Контор, СӨХ-ны хүмүүс орж ирсэн. Бүхэлдээ үйл ажиллагаагаа зогсоох шаардлагатай болсон. Энэ болгонд түрээслүүлэгч талдаа мэдэгддэг байсан. Ус алдаж байхад түрээслүүлэгч тал орж ирж үзэж байгаагүй, болж байгаа асуудлыг шийдвэрлэж өгөөгүй. Контор луу байнга ханддаг байсан. Б1-т тааз тавьдаггүй гэх тайлбар өгдөг байсан. Түрээсэлж байсан талбай нь СӨХ-ны маш их өр төлбөртэй тул хариуцахгүй гээд гардаг. Гэрээгээр түрээслүүлэгч тал хэвийн үйл ажиллагаа явуулах боломжоор хангана, байшин ашиглалтын үйлчилгээг хариуцна, холбогдох хүмүүсээр хохирлыг барагдуулна гэсэн гэрээнийхээ үүргийг огт биелүүлээгүй.

Бүхэлдээ ямарч үйл ажиллагаа явуулах боломжгүй болсон тул 2022 оны 8 дугаар сард үйл ажиллагаагаа бүрэн зогсоосон. Үүнээс хойш түлхүүрийг хүлээлгэж өгөх гэж байсан. Үүдэн хэсгийн 2 өрөөг өөр хүнд түрээсэлж байсан тул актаар хүлээлцэж өгсөн. Ж. гэх хүнтэй акт хүлээлгэж өгсөн боловч хүлээж аваагүй, ингэж явсаар шүүхэд хандсан.

2021 оны 8 дугаар сарын 25-ны өдөр талуудын хооронд гэрээ байгуулсан.

Гэрээний хугацаа дуусаж дахин гэрээ сунгасан зүйл байгаагүй. Түрээсийн төлбөр нь 2,875,000 төгрөг байсан. Түрээсийн зүйлийн дундын шугамыг хариуцахгүй гэж ******* ХХК болон СӨХ, контор нь бие бие рүүгээ чихэж байдаг. Түрээсийн гэрээгээр маш тодорхой зохицуулсан байгаа. Түрээсийн гэрээний 2.5-д түрээсийн байрны аж ахуй, тоног төхөөрөмж, инженерийн шугам сүлжээ, ашиглалт дээр тогтмол хяналт тавих нь түрээслүүлэгч талын үүрэг гэж заасан. Гарсан осол гэмтлийг буруутай байгууллага, иргэдээс засуулах болон засахад гарсан зардал, хохирлыг төлүүлэх арга хэмжээ авна гэж заасан байгаа. Хохирол учруулсан буруутай этгээдээс төлбөр авч түрээслэгч талд олгоно, гэрээний 2.9.-д тухайн барилгын инженерийн шугам сүлжээ, тоног төхөөрөмж, эд хөрөнгийн ашиглалт бүрэн бүтэн байдал, гадна орчны ариун цэвэр, байранд тогтмол хяналт тавина, гэрээний 2.10-т байрны шугам сүлжээ, инженерийн тоног төхөөрөмж, эд хөрөнгүүд, норматив байдлыг хангахгүй болсон тохиолдолд хийх засварыг СӨХ-оос шаардах бөгөөд урьдчилан сэргийлэх үзлэгийг байнгын тогтмол хийж, засвар үйлчилгээтэй холбогдсон зардлыг хариуцах эздээс нь хууль ёсны дагуу тодорхойлж, хариуцсан байгууллага, хувь хүмүүст нь мэдэгдэх, холбогдох этгээдээс гаргуулан авна, шугам сүлжээ хэнийх байна уу? гэдгээс хамаарахгүйгээр түрээслүүлэгч тал буруутай этгээдээс нь гаргуулж өгөх үүргийг хүлээж түрээсийн гэрээг байгуулсан.

Гэрээг байгуулснаас хойш 9 дүгээр сарын 30-ны өдрийг хүртэл түрээсийн байранд засвар үйлчилгээ хийхийг нэхэмжлэгч тал хүлээн зөвшөөрч, хугацаагаа олгож өгсөн байна. Фото студийг нээх байсан, засвар дууссан 5-ны өдөр ус алдсан байгаа, 2022 оны 12 дугаар сарын 06-ны өдөр нээх байсан боловч нээж чадалгүй дахин зардал гаргаж завсар хийсэн. Ус алдсан талаар нэхэмжлэгч талд хэлж түрээсийн гэрээний үүргээ биелүүлэх талаар хэлж байсан. Засвар хийхэд 90,000,000 гаруй төгрөгийн зардал гарсан байгаа.

Үйл ажиллагаа нь 2021 оны 12 дугаар сарын 20-ны өдөр буюу албан ёсоор 2022 оны 01 дүгээр сарын 01-ний өдөр эхэлсэн байдаг. Үйл ажиллагаа эхлээд удаагүй байхад 2021 оны 01 дүгээр сарын 12-ны өдөр, 01 дүгээр сарын 18-ны өдөр тааз болон бохирын ус алдсан. Дахин ярилцаж мөнгөөр засвар хийх боломжгүй талаар нэхэмжлэгчид хэлж, буруутай этгээдийг нь тогтоож өгөөрэй гээд түрээсийн гэрээний харилцааг үргэлжлүүлсэн байсан. 2022 оны 7 дугаар сарын 22-ны өдөр үргэлжилж ус алдсан, 8 дугаар сар дахин ус алдсан талаар СӨХ, контор хэлсэн байдаг. Түрээслүүлэгч тал эд хөрөнгийн доголдолгүй, зориулалтын дагуу ашиглах боломжтой буюу фото зургийн студиэр ашиглах боломжтой эд хөрөнгийг түрээслэхийг Иргэний хуулийн 290 дүгээр зүйлийн 290.2.-т зааж өгсөн.

Иргэний хуулийн 288 дугаар зүйлийн 288.1.-д хөлслүүлэгч нь гэрээний өөрөөр заагаагүй бол хөлслүүлсэн эд хөрөнгийн засвар үйлчилгээ хийх үүрэгтэй гэж зааж өгсөн байгаа.

Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хүлээн зөвшөөрөхгүй байгаа.

Гэрээний хугацаанд 3 сар хүртэл төлсөнтэй маргахгүй. Манай үйл ажиллагаа 12 дугаар сарын 29-ний өдөр эхэлсэн. Энэ өдрийг хүртэл танайхаас их хэмжээний төлбөр гарсан гэж түрээсийн төлбөрөө 5 сарын төлбөрийг 6 сард нь төлж байсан, энэ нь дансны хуулгаар нотлогдож байгаа. Манай тал түрээсийн төлбөрийг 2021 оны 12 дугаар сарын 29-ний өдрөөс хойш тасралтгүй төлсөн. Нийт 6 сарын төлбөр 18,900,000 төлбөрийг төлсөн, 7 дугаар сар, 8 дугаар сарын төлбөрүүпийг төлөх үндэслэлгүй гэж үзэж байна. 7 дугаар сард 3 удаа, 8 дугаар сард 1 удаа ус алдсан, хана, тааз нь нурсан, ховхорсон байсан, ашиглаагүй түрээсийн төлбөр, түрээсийн талбайн ашиглалтын зардал, цахилгааны төлбөрийг төлөх боломжгүй

Цахилгааны төлбөрийг 2022 оны 3 дугаар сарын 24-ний өдрөөс 11 дүгээр сарын 14-ний өдрийг хүртэл нэхэмжилж байгаа. Тухайн хугацаанд түрээсийн гэрээний дагуу цахилгааны төлбөрийг төлж байсан. 7 дугаар сараас хойш цахилгааныг ашиглаагүй, түрээсийн талбайг ашиглаагүй, ашиглалтын зардлыг төлөх үндэслэлгүй гэж үзэж байна.

Хаалга солиулахад зардал гарсан гэж нэмэгдүүлсэн шаардлага гаргасан байгаа, гэтэл баримт байхгүй байна. Ямар нэгэн баримттай байх ёстой. Баримтгүй зүйлийг нэхэмжилж байна. Манай талыг ашиглахаа больсноос хойш 2022 оны 8 дугаар сараас хойш түрээсийн талбай түрээсэлнэ гэх зарыг байнга тавьдаг байсан, 2 сарын өмнө хажуугаар нь явахад талбай түрээсэлнэ гэж байсан. Эрүүл ахуйн, чанарын шаардлага хангаагүй талбайг түрээслэх зар тавьсан байсан. Иймд нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү гэв.

3.Хариуцагчаас шүүхэд болон шүүх хуралдаанд гаргасан сөрөг шаардлагадаа:

Түрээсийн гэрээ байгуулах үед өгсөн барьцаа төлбөр 2,875,000 төгрөг гаргуулах шаардлага гаргасан. Гэрээ байгуулаад 115 м.кв талбайг түрээсэлсэн талбай нь ямарч шаардлага хангахгүй түрээсийн гэрээг цуцлаж дуусгавар болгосон.

Түрээсийн талбай нь эрүүл ахуйн шаардлага хангахгүй байсан тул түрээслэгчийн талын буруугаас гэрээ цуцлагдсан хэрэглэгчдэд ямарч үйлчилгээ үзүүлэх боломжгүй, олон хүнд үйлчилгээ үзүүлэхэд дэндүү бохир, ус алддаг зэрэг ийм доголдолтой улмаас түрээсийн гэрээнд заасан фото студийн зориулалтаар ашиглах боломжгүй болж, их хэмжээний хохирол хүлээсэн. Тийм учраас ажлын байр түрээслэх гэрээг цуцалж, дуусгавар болгосон. Уг түрээсийн талбайг одоо хүртэл ямарч байгууллага, иргэн түрээслээгүй, худалдаа үйлчилгээ явуулах ямарч боломжгүй нь нотлогдож байна. Тухайн түрээсийн талбай нь худалдаа үйлчилгээний зориулалтаар ашиглах боломжгүй, эрүүл ахуйн шаардлага хангахгүй байсан. Тухайн талбайд анхнаасаа ямарч үйл ажиллагаа явуулах боломжгүй байхад түрээслүүлж ашиг олж, хууран мэхэлж, зориулалтын дагуу ашиглах боломжгүй талбайг Н.д түрээсэлсэн болох нь хэрэгт авагдсан ус алдсан, бохир задарсан гэх зүйлүүдээр нотлогдож байгаа. Түрээслүүлэгч талын буруутай үйлдлийн улмаас гэрээ цуцлагдсан. Өөрөөр хэлбэл, нэхэмжлэгч тал гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй, тухайн буруутай этгээдийг олж тогтоож, түрээслэгч талд хохирол, зардал мөнгийг хариуцах байсан боловч үйл ажиллагаагаа явуулах боломжгүй болсон. Тухайн үед түрээсийн төлбөрүүдээ төлсөн, нэхэмжлэгч талд одоо ямар нэгэн өр төлбөр, өглөг байхгүй. Иймээс Иргэний хуулийн 233 дугаар зүйлийн 233.2. дахь хэсэгт зааснаар гэрээг цуцлуулсан, эсвэл дэнчин тавигч тал үүргээ гүйцэтгэхдээ үүргийн гүйцэтгэлд дэнчинг оролцуулаагүй бол үүрэг гүйцэтгэж дууссаны дараа дэнчин авсан тал нь дэнчинг буцааж өгнө гэж заасныг үндэслээд 2021 оны 8 дугаар сарын 25-ны өдрийн ажлын байр түрээслэх гэрээний 1.6.-д заасны дагуу цуцлагдсан тул барьцаа төлбөр 2,875,000 төгрөгийг гаргуулж өгнө үү.

Нийт төлсөн 18,900,000 төгрөг дээр барьцаа төлбөрөө оруулаагүй байсан гэв.

4.Нэхэмжлэгчээс сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагад гаргасан хариу тайлбартаа:

Хариуцагч нь удаа дараа ус алдсан гэдгээ нотлох хэрэгтэй. Тодорхой хэмжээний ус алдсаныг хүлээн зөвшөөрч байгаа. Барьцааны мөнгийг төлөхгүй, гэрээний 4.6.-д түрээслүүлэгч нь түрээсийн байрыг суллаж чөлөөлсөн, түрээсийн талбайг хүлээлгэн өгөх акт үйлдсэн өдрөөс эхлэн цуцалсан, дуусгавар болсонд тооцож, түрээсийн хуримтлагдсан болон төлөгдөөгүй үеийн тооцоог хийж, барьцаа төлбөрийг буцаан олгох эсэх асуудлыг тооцож шийдвэрлэнэ гэдгийг тодорхой заасан тул барьцаа хөрөнгийг хүлээн зөвшөөрөхгүй байна.

Барьцаа төлбөрийг дэнчин гэх байдлаар тайлбарлаж байна.

Талуудын хооронд байгуулагдсан гэрээтэй тохирохгүй байна. Гэрээний 1.6 дахь хэсэгт барьцаа хэлбэрээр мөнгөн хөрөнгийг байршуулна гэсэн байгаа. Нөгөө талаас сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг гэрээний 3.9. дэх хэсэгт түрээсийн байрыг анхны байдалд хүлээлгэж өгөх үүрэг хүлээсэн байгаа. Энэ үүргээ одоо хүртэл биелүүлээгүй байгаа. Энэ үүрэгтэй холбоотой, төлбөрийн үүрэгтэй холбоотой үүргээ биелүүлээгүй байгаа. Барьцаа буюу үүргийн гүйцэтгэлийг хангах болсон аргыг буцаан шаардах эрх үүсээгүй гэж үзэж байна гэв.

5.Хэрэг авагдсан бичгийн нотлох баримтууд:

нэхэмжлэгчээс 2021 оны 8 сарын 25-ны өдрийн № дугаартай Ажлын байр түрээслэх гэрээ, түрээсийн төлбөрийн тооцооллын баримт, 2022 оны 6 сарын 10, 7 сарын 25, 12 сарын 05-ны өдрүүдийн мэдэгдэл, гэрэл зургууд, шилэн ны нэхэмжлэх, гэрэл зураг, компанийн төлбөрийн нэхэмжлэх, СӨХ-ны ашиглалтын зардлын төлбөрийн нэхэмжлэх, үл хөдлөх эд хөрөнгө өмчлөх эрхийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээ, Ж.Сэлэнгийн эзэмшлийн банк ХК-ийн дансны хуулга, гийн банк ХК-ийн дансны хуулга, сиди,

хариуцагчаас, гэрэл зургууд, ХХК-ийн 2023 оны 6 сарын 29-ний өдрийн 23/55 тоот албан бичиг, үйлчилгээний тайлан, 2024 оны 1 сарын 23-ны өдрийн 24/06 тоот албан бичиг, СӨХ-ны 2023 оны 6 сарын 27-ны өдрийн 23/01 тоот албан бичиг, Зураг төслийн ажил боловсруулах гэрээ, 2021 оны 9 сарын 29-ний өдрийн Ажил гүйцэтгэх гэрээ, бэлэн мөнгө хүлээлцэх акт, 2021 оны 9 сарын 01-ний өдрийн Ажлын байр түрээслэх гэрээ, талбай хүлээлцсэн акт зэрэг бичгийн баримтуудыг тус тус шүүхэд гаргаж өгсөн.

Нэхэмжлэгч болон хариуцагчийн хүсэлтээр гэрч Ц., Э. нарыг асуусан тэмдэглэл хэрэгт авагдсан.

 

Зохигчдын шүүхэд болон шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбар, шүүх хуралдаанаар хэлэлцсэн нотлох баримтуудыг шинжлэн судлаад,

ҮНДЭСЛЭХ нь:

 

1.Нэхэмжлэгч ******* ХХК нь хариуцагч Н.д холбогдуулан, түрээсийн төлбөрт 22,050,000 төгрөг, алданги 10,064,250 төгрөг, 2022 оны 11 дүгээр сараас 2024 оны 8 дугаар сар дуустал хугацааны түрээсийн төлбөр 57,050,000 төгрөг, 2023 оны 01 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс 2023 оны 9 дүгээр сарын 31-ний өдөр хүртэл хугацааны ашиглалтын зардал 4,319,050 төгрөг, шилэн хана, хаалганы хийцийг анхны байдалд оруулахад гарах зардал 5,087,000 төгрөг, нийт 98,570,300 төгрөг гаргуулах нэхэмжлэлийн шаардлага гаргасан.

Хариуцагчаас нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хүлээн зөвшөөрөхгүй гэж маргаж, барьцаа төлбөрт шилжүүлсэн 2,875,000 төгрөгийг буцаан гаргуулах сөрөг шаардлага гаргасан.

2.Маргааны үйл баримтын хувьд, үндсэн нэхэмжлэлийн шаардлагад эхлээд хууль зүйн дүгнэлт хийх нь зүйтэй байна гэж үзэв.

Нэхэмжлэгчээс нэхэмжлэлийн шаардлагаа хангуулах үндэслэлийг, талуудын хооронд байгуулсан түрээсийн гэрээний үүрэгт 2022 оны 4 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс 2022 оны 11 сар хүртэл хугацааны түрээсийн төлбөрт 22,050,000 төгрөг, алданги 10,064,250 төгрөг, 2022 оны 11 сараас 2024 оны 8 сар дуустал хугацааны түрээсийн төлбөр 57,050,000 төгрөг, нийт түрээсийн төлбөр, алдангид 89,164,250 төгрөг гаргуулах үндэслэлтэй гэж тодорхойлж байна.

Зохигчдын хооронд 2021 оны 8 дугаар сарын 25-ны өдөр № дугаартай Ажлын байр түрээслэх гэрээ байгуулагдаж, нэг талаас ******* дүүрэг, ** дүгээр хороо, Жамъян -12, гудамж-03, төвийн Б1 давхарт байрлах, 115 м.кв талбай бүхий, 11, 12, 14, 15, 16, 17, 18 тоотын өрөөг түрээслүүлэх нөгөө талаас түрээсийн төлбөр төлөх үүрэг хүлээсэн болох нь зохигчдын тайлбар, хэрэгт авагдсан гэрээний хуулбараар тогтоогдож байх бөгөөд дурдсан нөхцлөөр гэрээ байгуулсан талаар зохигчид маргаагүй байна.

Талуудын гэрээний дагуу илэрхийлсэн хүсэл зориг, гэрээний агуулга болон зорилгоос дүгнэн үзэхэд, Иргэний хуулийн 318 дугаар зүйлийн 318.1. дэх хэсэгт зааснаар эд хөрөнгө түрээслэх гэрээ байгуулагдсан, гэрээний дагуу талуудад үүрэг үүссэн гэж дүгнэхээр байна.

Гэрээний агуулга, байгуулсан субъект болон гэрээ байгуулах зорилго, сэдлийн хувьд хууль зөрчсөн хүчин төгөлдөр бус гэж үзэх үндэслэлгүй байна.

Иргэний хуулийн 318 дугаар зүйлийн 318.3. дахь хэсэгт зааснаар гэрээг бичгээр хийх хуулийн шаардлагыг хангасан байх тул хэлбэрийн хувьд хүчин төгөлдөр гэж үзнэ.

Иймд гэрээний дагуу түрээсийн төлбөр төлөх үүргийг түрээслүүлэгч талаас шаардаж байгаа нь Иргэний хуулийн 318 дугаар зүйлийн 318.1. дэх хэсэг заасан, түрээслэгчийн үүрэг болон мөн хуулийн 318 дугаар зүйлийн 318.5. дахь хэсэгт заасныг журамлан 289 дүгээр зүйлийн 289.1.2.-т зааснаар хөлслөгч эд хөрөнгө ашигласны хөлсийг хугацаанд нь төлөх үүргийг хүлээнэ гэх зохицуулалтад нийцэж байна.

3.Нэхэмжлэгчээс 2021 оны 8 дугаар сарын түрээсийн төлбөрөөс хариуцагчийг чөлөөлсөн талаар тайлбарлаж байх бөгөөд энэ талаар гэрээний 1.2.-т түрээсийг 9 сарын 30-ны өдрөөс тооцож эхэлнэ гэж тусгаж тохиролцсон байна.

Нэхэмжлэгчийн 6 сарын түрээсийн төлбөрт 18,900,000 төгрөг төлсөн, хүлээн авсан гэх үйл баримттай хариуцагч тал маргаагүй. Харин энэ түрээсийн төлбөр нь 2022 оны 01 дүгээр сараас 2022 оны 6 дугаар сар хүртэл хугацааны түрээсийн төлбөр бөгөөд 2021 оны 10, 11, 12 дугаар саруудад үйл ажиллагаа явуулаагүй тул түрээсийн төлбөр төлөх үндэслэлгүй гэж хариуцагчаас маргасан.

Нэхэмжлэгчээс 2021 оны 9 дүгээр сарын түрээсийн төлбөрийг нэхэмжлэхгүй гэж тайлбарлаж байх бөгөөд дээрх төлбөрийг 2021 оны 10 дугаар сараас 2022 оны 3 дугаар сар хүртэл хугацааны түрээсийн төлбөр гэж тайлбарласан.

Талуудын хооронд байгуулсан гэрээгээр хариуцагч нь 2021 оны 10 дугаар сараас эхлэн түрээсийн төлбөр төлөх үүрэг хүлээсэн байх тул нэхэмжлэгчийн 2021 оны 10 дугаар сараас 2022 оны 3 дугаар сар хүртлэх хугацааны түрээсийн төлбөрт 18,900,000 төгрөг төлөгдсөн гэх тайлбар үндэслэл бүхий байна. Харин Иргэний хуулийн 290 дүгээр зүйлийн 290.5.-д хөлслөн өгсөн эд хөрөнгийн доголдлоос болж эд хөрөнгийн ашиглалт буурсан хэмжээгээр хөлслүүлэгчид төлөх хөлсийг буруулна гэж заасан хэдий ч хэрэгт авагдсан баримтаар 2021 оны 10, 11, 12 дугаар сарын түрээсийн төлбөрөөс хариуцагчийг чөлөөлөх үндэслэл тогтоогдохгүй байна.

Хариуцагчаас 2022 оны 1 сараас хойш түрээсийн төлбөрийг төлөхөөр амаар харилцан тохиролцсон гэх тайлбарыг гаргаж байх бөгөөд хариуцагчийн дансны хуулга баримтаар 2021 оны 9 сард түрээсийн төлбөр 3,150,000 төгрөг болон барьцаа төлбөр 2,875,000 төгрөг төлсөн үйл баримтуудаар хариуцагчийн 2021 оны 01 сараас хойш түрээсийн төлбөр төлөхөөр аман байдлаар тохиролцон гэх тайлбар няцаагдаж байна.

4.Нэхэмжлэгчээс хариуцагчийг 2022 оны 8 дугаар сард түрээсийн талбайг орхиж явсан хэдий ч түрээсийн талбайг акт үйлдэж, хүлээлгэж өгөөгүй тул 2022 оны 11 дүгээр сар хүртэл хугацааны түрээсийн төлбөрийг төлөх үүрэгтэй гэж маргаж байна. Түүнчлэн нэхэмжлэгчээс 2022 оны 8 дугаар сарын түрээсийн төлбөрөөс мөн хариуцагчийг чөлөөлсөн гэх тайлбарыг гаргасан.

Хэрэгт авагдсан баримтаар талууд түрээсийн гэрээг 1 жилийн хугацаатай байгуулсан байх бөгөөд талуудын тайлбар, гэрчийн мэдүүлгүүдээр хариуцагч нь гэрээний хугацаа дууссан үе буюу 2022 оны 9 дүгээр сараас хойш түрээсийн талбайг эзэмшиж, ашиглаж байсан гэж үзэх үйл баримт тогтоогдохгүй байх тул нэхэмжлэгчээс 2022 оны 11 дүгээр сар хүртэл хугацааны түрээсийн төлбөр нэхэмжилсэн нь үндэслэлгүй байна. Тодруулбал, түрээслэгчийн 2022 оны 9 сараас хойш үйл ажиллагаа явуулаагүй үйл явдлыг түрээсийн гэрээний хугацаа дуусгавар болсон үндэслэлээр талуудын хооронд үүссэн гэрээний харилцааг дуусгавар болгож байна гэж үзэхээр байх тул энэ хугацаанаас хойш хугацаанд өөрийн өмчлөлийн түрээсийн талбайг өөрийн эзэмшил ашиглалтандаа авах эрхээ түрээслүүлэгч нь шударгаар хэрэгжүүлээгүй байна гэж үзэхээр байна.

Иймд хариуцагч Н. түрээсийн гэрээний үүрэгт 2022 оны 4 сараас 2022 оны 7 дугаар сар хүртэл хугацаанд 4 сарын түрээсийн төлбөрт 12,600,000 төгрөг /3,150,000 төгрөг х 4 сар/-ийг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгох үндэслэлтэй байна.

5.Нэхэмжлэгчээс үүргийн гүйцэтгэлийг хангах арга буюу алданги 10,064,250 төгрөг гаргуулах шаардлага гаргаж байна.

Хэрэгт авагдсан дуудлага мэдээллийн баримт, гэрчүүдийн мэдүүлгээр түрээсийн талбайд удаа дараа ус алдсан үйл баримт тогтоогдож байх бөгөөд энэ нь түрээслүүлэгчийн гэрээгээр хүлээсэн үүрэг /гэрээний 2.5-д түрээсэлсэн байрны эд, ах ахуй тоног төхөөрөмж инженерийн шугам сүлжээ ашиглалтын байдалд тогтмол хянал тавьж, гарсан осол гэмтэл, эвдрэлийг буруутай байгууллага, иргэдээр засуулах болон засахад гарсан зардал, хохирлыг төлүүлэх арга хэмжээ авна./-тэй хамааралтай тул гэрээний үүргийн зөрчлийн улмаас талуудын хооронд маргаан үүсэж, гэрээгээр тохирсон хугацаанд түрээсийн төлбөрийг төлөөгүй үйл баримт тогтоогдож байна.

Иймд хариуцлагын үүрэг буюу алдангид 10,064,250 төгрөг гаргуулах нэхэмжлэлийн шаардлага үндэслэлгүй байна.

6.Нэхэмжлэгчээс 2022 оны 11 дүгээр сараас 2024 оны 8 дугаар сар хүртэл хугацааны түрээсийн төлбөрт 57,050,000 төгрөг нэхэмжилж байх бөгөөд нэхэмжлэлийн шаардлагын үндэслэлийг хариуцагчаас түрээсийн талбайг хүлээлгэн өгөөгүйгээс олох байсан орлого буюу хохирол мөн түрээсийн төлбөр гэж тодорхойлж байна.

Иргэний хуулийн 219 дүгээр зүйлийн 219.1 дэх хэсэгт үүрэг гүйцэтгэгч хүлээсэн үүргээ зөрчсөн тохиолдолд үүрэг гүйцэтгүүлэгч учирсан хохирлоо арилгуулахаар шаардах эрхтэй гэж заасан.

Хэрэгт авагдсан бичгийн баримтаар нэхэмжлэгчийг өөрийн өмчлөлийн эд хөрөнгө буюу талбайг хүлээн авах боломжгүй байсан нөхцөл байдалд байсан гэж үзэх үндэслэл тогтоогдохгүй байх бөгөөд дурдсан хугацаанд түрээсийн талбайг бусдад түрээслүүлэх эрх нь нээлттэй байсан гэж үзэхээр байна. Тодруулбал, талуудын хооронд байгуулагдсан гэрээгээр түрээсийн гэрээний хугацаа 2022 оны 8 дугаар сарын 25-ны өдөр дуусгавар болсон, хариуцагч 9 дүгээр сараас түрээсийн талбайг эзэмшиж, ашиглаагүй үйл баримт тогтоогдож байх бөгөөд нэхэмжлэгч нь гэрээний хугацаа дуусгавар болсноос хойш дараагийн түрээслэгчид талбайг шилжүүлэх эрхээ шударгаар хэрэгжүүлээгүй байна. Түүнчлэн, нэхэмжлэгчээс дээрх 57,050,000 төгрөгийн төлбөрийг 2022 оын 11 дүгээр сараас 2024 оны 8 дугаар сар хүртэл хугацааны түрээсийн төлбөр гэж тодорхойлсон.

Энэ үндэслэлийн тухайд, гэрээний хугацаа 2022 оны 8 дугаар сарын 25-ны өдөр дуусгавар болсон, гэрээний хугацаа сунгагдаагүй тул энэ өдрөөс хойш түрээсийн төлбөр гаргуулах агуулгаар төлбөр нэхэмжилж байгаа нь үндэслэлгүй байна.

7.Нэхэмжлэгчийн 2023 оны 01 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс 2023 оны 9 дүгээр сарын 31-ний өдөр хүртэл хугацааны ашиглалтын зардал 4,319,050 төгрөг гаргуулах шаардлагын тухайд,

Иргэний хуулийн 292 дугаар зүйлийн 292.3.-т талууд тохиролцсон бол нэмэлт зардлын төлбөрийг нэгэн адил төлнө гэж заасан.

Талууд хооронд байгуулсан гэрээний 1.11.-д түрээслэгч нь ус, цахилгааныг хэвийн хэмжээнээс ихээр хэрэглэх онцгой нөхцөлтэй үйлчилгээ эрхэлдэг тохиолдолд төлбөрийг тусад нь тоолуурын заалтыг үндэслэн төлнө гэж тохиролцсон байна.

Талуудын тайлбараар хариуцагч нь ус, цахилгаан зэрэг ашиглалтын зардлыг хэвийн хэмжээнээс ихээр хэрэглэсэн үйл баримт тогтоогдохгүй байх бөгөөд гэрээний дээрх заалтаар бусад тохиолдолд ашиглалтын зардлыг түрээслүүлэгч тал төлөхөөр тохиролцсон гэж үзэхээр байна. Иймд ашиглалтын зардалд 4,319,050 төгрөг гаргуулах нэхэмжлэлийн шаардлага үндэслэлгүй байна.

8.Нэхэмжлэгчээс түрээсийн талбайн шилэн хана, хаалганы хийцийг анхны байдалд оруулахад гарах зардал 5,087,000 төгрөг нэхэмжилсэн.

Иргэний хуулийн 227 дугаар зүйлийн 227.3.-т Үүрэг гүйцэтгүүлэгчээс гарсан зардал, эд хөрөнгийн алдагдал буюу гэмтэл, үүрэг гүйцэтгэгч үүргээ гүйцэтгэсэн бол үүрэг гүйцэтгүүлэгчид зайлшгүй орох байсан орлогыг хохиролд тооцно гэж заасан.

Хэрэгт ХХК-ийн 5,087,000 төгрөгийн нэхэмжлэхийн баримт авагдсан байх хэдийч нэхэмжлэгчээс 5,087,000 төгрөгийн зардал гарсан гэж үзэхээргүй байна. Өөрөөр хэлбэл, нэхэмжлэгчээс дээрх үнийн дүн бүхий зардал гаргаж шилэн хана, хаалганы хийц бүтээцийг өөрчлүүлсэн гэж үзэх үйл баримт баримтаар тогтоогдохгүй байхын зэрэгцээ гэрээ байгуулахдаа шилэн хана, хаалганы хэлбэр дизайны талаар гэрээндээ тусгаагүй, анхны байдал нь хэрхэн яаж тодорхойлогдох нь ойлгомжгүй байна. Иймд 5,087,000 төгрөг гаргуулах нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж шийдвэрлэх үндэслэлгүй байна.

Дурдсан үндэслэлүүдээр хариуцагчаас 12,600,000 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагаас 87,007,455 төгрөгт холбогдох хэсгийн хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэх нь зүйтэй гэж үзэв.

9.Хариуцагчаас барьцаа төлбөрт шилжүүлсэн 2,875,000 төгрөгийг гаргуулах сөрөг шаардлага гаргаж байна.

Талуудын тайлбар хэрэгт авагдсан мөнгөн шилжүүлгийн баримтаар барьцаа төлбөрт хариуцагчаас 2,875,000 төгрөгийг шилжүүлсэн үйл баримт тогтоогдож байх бөгөөд талууд хэн аль нь энэ талаар маргаагүй.

Нэхэмжлэгчээс хариуцагчийн гэрээний үүргийн зөрчлийн улмаас барьцаа төлбөрийг буцаан төлөх үндэслэлгүй гэж маргасан.

Гэрээний 3.4.-т түрээслэгч нь түрээсийн гэрээний барьцаа төлбөр болох 1 сарын түрээстэй тэнцүү 2,875,000 төгрөгийг гэрээ байгуулсан өдөр өгөх үүрэгтэй ба гэрээний хугацаа албан ёсоор дуусгавар болоход түрээсийн байр, эд хөрөнгө тоног төхөөрөмжид ямар нэгэн эвдрэл гэмтэл, хохирол түрээсийн төлбөрийг бүрэн төлсөн нөхцөлд буцаан авна гэж заасан

Талуудын хооронд байгуулсан түрээсийн гэрээний харилцаа дуусгавар болсон байх бөгөөд гэрээнд заасны дагуу нэхэмжлэгчээс барьцаа төлбөр болох 2,875,000 төгрөгийг хариуцагчид буцаан төлөх үүрэгтэй байна.

Иймд нэхэмжлэгч ******* ХХК-иас 2,875,000 төгрөгийг гаргуулж хариуцагчид олгож, сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж шийдвэрлэв.

 

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 115 дугаар зүйлийн 115.2.1., 115.2.2., 116, 118 дугаар зүйлд заасныг удирдлага болгон

ТОГТООХ нь:

 

1.Иргэний хуулийн 318 дугаар зүйлийн 318.1., 232 дугаар зүйлийн 232.6., 219 дүгээр зүйлийн 219.1.-д заасныг баримтлан хариуцагч Н. 12,600,000 төгрөгийг гаргуулж ******* ХХК-д олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагаас 87,007,455 төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож, нэхэмжлэгчээс 2,875,000 төгрөгийг гаргуулж, хариуцагч Н.д олгож, сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангасугай.

 

2. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай 56 дугаар зүйлийн 56.2 дахь хэсэг, 60 дугаар зүйлийн 60.1., Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.1.1.-д заасныг баримтлан нэхэмжлэгчээс улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 1,002,555 төгрөг, хариуцагчийн улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 60,950 төгрөгийг тус тус улсын төсвийн орлогод үлдээж, хариуцагчаас 216,550 төгрөгийг гагуулж нэхэмжлэгч ******* ХХК-д, нэхэмжлэгчээс 60,950 төгрөгийг гаргуулж хариуцагч Н.д тус тус олгосугай.

 

3. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 120 дугаар зүйлийн 120.2-т зааснаар зохигч, гуравдагч этгээд, тэдгээрийн төлөөлөгч буюу өмгөөлөгч нь шийдвэрийг эс зөвшөөрвөл гардаж авсан өдрөөс хойш 14 хоногийн дотор Нийслэлийн иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд гомдол гаргах эрхтэйг дурдсугай.

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ З.БАЯРМАА