Монгол Улсын Шүүхийн шийдвэрийн цахим сан

Шийдвэрийн мэдээлэл

Шүүх	Сэлэнгэ аймгийн Мандал сум дахь сум дундын шүүх
Шүүгч	Жигжидийн Эрдэнэбат
Хэргийн индекс	149/2024/00344/И
Дугаар	149/ШШ2025/00279
Огноо	2025-06-06
Маргааны төрөл	Бусад хуулиар,

Холбоотой шийдвэрүүд

Шүүгч: Гөлгөөгийн Давааренчин
Дугаар: 208/МА2025/00060
Огноо: 2025-10-29

Сэлэнгэ аймгийн Мандал сум дахь сум дундын шүүхийн Шийдвэр

2025 оны 06 сарын 06 өдөр

Дугаар 149/ШШ2025/00279

05оны06сарын06-ныөдөрДугаар149/ШШ05/0079Мандал*******

Мон*******улсыннэрийнөмнөөс:

аймгийнМандал*******дахь*******дундыншүүхийншүүгчЖ.Эрдэнэбатдаргалжявуулсаниргэнийшүүххуралдаанаар:

Нэхэмжлэгч:**************,*********************,****************************,,,ЧулуунбатынБаттулга/РД:ТЯ7509*******015,утас:99*******9141/нэхэмжлэлтэй,

Хариуцагч:,,*******Баян**************,**************/Утас:9611771,/-дхолбогдох

Газрыгхуульбусэзэмшлээсчөлөөлүүлэхтухайиргэнийхэргийгхянанхэлэлцэв.

Шүүххуралдаанд:НэхэмжлэгчЧ.Баттулга,нэхэмжлэгчийнөмгөөлөгч,хариуцагч,шүүххуралдаанынарийнбичгийндаргаС.Төртулахнароролцов.

ТОДОРХОЙЛОХнь:

НэхэмжлэгчЧ.Баттулганьшүүхэдгаргасаннэхэмжлэлдээ:...АнхУндраагэххүнфейсбүүкт6гагазарзарнагэхбайршуулсанбайсан.ИнгээдбиуггазрыггэхдүүтэйгээхамтарчавахаарамаарярилцажтохиролцоодУндраатайутсааряриадуулзахаарболсон.Ингээдуулзаадгазрыгнь6,000,000төгрөгөөрхудалдажавахаарболсон.Ийнхүү04оны05*******сарын01-нийөдөрУндраагийндансруу*******,000,000төгрөгшилжүүлсэн.УгшилжүүлсэнмөнгийгУндраань0*******оныхянанбаталгаанымөнгөгээд,800,000төгрөгийгкадастрынбайгууллагадтушаасан,үлдэгдэл00,000төгрөгийгУндрааньминийдансруубуцааншилжүүлсэн.УгньХянанбаталгаанымөнгийгтөлөхёстоймөнгөбайсангэдгийгбихожиммэдсэн.Гэтэлнадтайхамтарчгазаравахаабольсон.Бичхамтхудалданавахаабольсон.БичхамтхудалданаваххүнмааньбольсонтулгазаравахмөнгөмааньхүрэхээбольжУндраагаас,800,000төгрөгийгбуцаанавахаарярьсанболовчУндраагазрынхааүнийгхямдруулаад0,000,000төгрөгөөрнададзарахаартохиролцсон.Уг6гагазрынталаарБаян**************ынГазрыналбанаасУндраагийнэзэмшлийнгазармөнэсэхийгтодруулахадУндраагийнэзэмшлийнгазармөнгэсэнучиргазрыгхудалдажавахаартохиролцоодөмнөөгсөнбайсан,800,000төгрөгдээрнэмж7,00,000төгрөгөгөөдгэрчилгээгарсныдарааүлдэгдэл10,000,000төгрөгөгөхөөртохиролцожнотариатаархудалдаххудалданавахгэрээбайгуулсан.Ингээдгазрынгэрчилгээ04оны06*******сарын0*******-ныөдөргарсанучраасүлдэгдэл9,790,000төгрөгийгУндраагийндансруушилжүүлж,10,000төгрөгийгУндраадбэлнээрөгсөн.ГазрынгэрчилгээгээаваадталбайдээрээирэхэдБатмагнайгэххүнгазархагалаадтариалалтхийжбайсан.Батмагнайтайуулзажэнэгазрыгбихудалдажавсан.Гэрчилгээминийнэрдээршилжсэнталаархэлэхэдшүүхбайгууллагадхандана.Бигазрааөгөхгүйгэжхэлсэн.ньөнөөдрийгхүртэлуг6гаталбайгазарттариалалтхийсээрбайхтулминийгазрыгтүүнийхуульбусэзэмшлээсчөлөөлүүлжөгнөүү.МинийбиеньБатмагнайтусхудалдажавсангазардээрминьтариалалтхийснээсшалтгаалжөөрөөгазардээрээтариалалтхийжчадахгүйиххэмжээнийхохироламсаадбайна.Иймдцаашидхэрэгхянаншийдвэрлэхажиллагааныявцадгийндурзоргоороохандажэзэмшилгазардээрминьхуульбусаартариалалтхийсэнтэйхолбоотойөөртучирсанхохирлоонэхэмжлэлийншаардлаганэмэгдүүлэхзамаарнэмжнэхэмжлэлээилэрхийлжбайна....гэжээ.

ХариуцагчНарангийншүүхэдгаргасантайлбартаа:...НарангийнУртБулаг-ийнминийбиеньЧ.Баттулгын

шүүхэдгаргасаннэхэмжлэлтэйтанилцааддоорхтайлбарыггаргажбайна.Б.Баттулгань*******,Баян**************-р*******,Баянтавантолгой,4тоотхаягтбайрлах00000м.квгазрыгалбаданчөлөөлүүлэхтухайнэхэмжлэлшүүхэдгаргасанбайна.Манайкомпаниньгазартариалан,малажахуй,хүнснийногоотариалах,худалданборлуулах,сүүцагаанидээ,чиглэлээрүйлажиллагааявуулдагбөгөөддээрхчөлөөлүүлэхээрдурдажбуйталбайд0шахамжилийнхугацаандтариалалтхийжбайна.Энэ00гагазрыгминийбиесадантөрлийнЖаргалсайханыУндармаагэгчэмэгтэйннэрдээртүршилжүүлэнөгчбайсанюм.Учирнь:нь0*******оны04-рсарднадтайуулзахдааДүүньядарчявнаамьдралхэцүүбайна,зээлавахгэсэнэзэмшлийнгазаргүйболохоорзээлэндхамрагдажчадахгүйбайна.Тадүүдээганцудаатуслаачгазартариалангийнхааталбайгаасхэдэнгагазартасалжминийнэрдээрболгоодөгөөч,зээлээхөөцөлдөжавчхаадбуцаагаадтанынэрдээршилжүүлжөгьегээдгуйгаадсалахгүйболохоорньтүүндитгэж,сайхансэтгэлгарганөөрийнэзэмшлийнтариалангийнталбайгаасаахэсэггазрыгтасалжтүүнийнэрболгожөгсөнюм.ИнгээднамарньтайтааралдажгазрыгмааньбуцаагааднэрдээршилжүүлээдэхажилтөрлөөхиймээрбайнагэхэдЗатунудахгүйгэжхэлжявсаарсүүлдээутсаачавахаабольжолдохгүйболсон.Гэтэлньдээрхминий00гагазрыгБ.БаттулгагэгчидзарахгэжбайнагэжбидуулаадБ.Баттулгатайуулзаж"Чинийхудалданавахгэжбайгаагазарчиньминийгазаршүү,түрЖ.Ундармаагийннэрдээрхэлцлээршилжсэнмаргаантайбайгаагазаршүүавчболохгүймөнгөөалданагэсэнүгшүүгэжхэлжбайсан.ньнадаасзугатаадолдохгүйбайсаарөнөөгхүрсэнучирбитүүнийгЗалиланмэхэлсэнгэдгээрньцагдаагийнбайгууллагадгомдолгарганөгсөнбайгаабөгөөдБ.Баттулганьхэлсээрбайталмаргаантайгазархудалданавчхаадгазарчөлөөлүүлнэгэсэншаардлагагаргасанбайгаагбихүлээнзөвшөөрөхгүйбайна.Иймднэхэмжлэлийншаардлагыгхэрэгсэхгүйболгожөгнөүү...гэжээ.

НэхэмжлэгчЧ.Баттулгашүүххуралдаандгаргасантайлбартаа:...АнханхсаяынярьсанчланногооныталбайнгазрыгУндраагаас0саятөгрөгөөрхудалдажаваадуулньүйлажиллагаахийсэнбайсанчдаанчяагаагүй.Магнайюмхийчихсэнтарьчихсанбайсанболохлоорюмхийжчадаагүйучраасбихойноөөрпойлтдээрочижхүнийталбайдээртөмстарихбайсантэрийгээтариад,ноднингийнхувьдхуулийнбайгууллагадхандаадөмгөөлөгчаваадшийдүүлэхгэсэнчиньшүүххуралньхойшилсоорбайгаадөдийгхүртэлямарчюуяасангүй.Энэжилчгэсэнбитөмснийүрбордооихбайна.Тарьжчадаагүй.Хоёрзуугаадшуудайтөмснийүрбайна.Уулньөөрийнэзэмшлийнгазардээртарьжбайсаннададхохиролгүйамарлбайхаарбайна.Иймиймасуудлуудбайгаадбайгааболохлоорэнийглшийдүүлэхлхүсэлтэйбайна...гэжээ.

Хариуцагчшүүххуралдаандгаргасантайлбартаа:...Битайлбархийе.МанайэнэУндраагэдэгэнэдүүчиньминийүеэлдүүюмбайгааюм.Минийаавынтөрсөндүүгийндүү.Олонхүүхэдтэй.Биднаргэргэрээрээоржгардагбайсан.Тэгтэлэнэөрзээлдээбаригдлаа.Надад6гагазарөгчихвөлбиминийнэрдээрнэгтүрөгөөдхөөч.Биногоотарихгэсэнюм.Табизээлээавчхаадтанынэрдээрбуцаагаадболгожөгьегээдбүүрнадаасдөрөвтаванудаабүүртаванудаагуйжбайсан.Бүүражилхийлгэхгүй.МанайэхнэрБилгүүнгэрэлгэдэгхүняахюмбэбитгийтэгбитгийнэрдээрньшилжүүлзүгээрөөрөөирээдталбайдээртаривалтарь.Тиймюмбайхгүйгээдтиймюмбайхгүйгээдбуцаасан.Гэтэлбанкзаавалминийнэрдээрбайхшаардлагатайбизээлээавчхаадлбуцаагаадөгнөгэжхэлээдминийдэргэдөчнөөнчхүнбайгаа.Даамалхүртэлсонсожбайсан.Минийдүүиймюмбайгааюм.Ядарсанхүнбайгааюм.Зээлээавчхаадбибүхэлбүтэн147гагэдэгталбайгби95сарзалуунаснаасөдийхүртэлбитэрталбайдээражилчдааажиллуулаадамьдраадтатвараатөлөөдөдийхүртэлявжбайгаахүн.Гэтэлбиэнэдүүгээиймзалиланхийсэнгэжбодоогүй.Биэнэдүүгээтэрүедяахвэбинэгдүүдээтэгчихьетэгжбидаамнаасгуйгаадингэчихсэн.Манайдаамалдургүйцэжбайсан.Тухайнүедэнэгазартомпойлноосингэжтасдажболингэжнэгхэсгээсгээсньавчөгчболдоггүйюмгээд.Нэгудаатуслачхаач.Биэргээднэгсарындарааэнэхүнзээлаваадманайногоотаривалтаринабиздээгээдбибуцаагаадөөрийнхөөнэрдээршилжүүлчихьегээдзазууболоодманайтэрдүүминийгазрыгбиочоодгуйсаарбайгааднэрдээрньболгоодсарынхүрэхгүйхугацаандбуцаагааднэрдээрболгоногээдтохиролцсон.Ингээдзазуугээдбитэрхүндитгсэн.Тэрхүнаргагүйолонхүүхэдтэйхүн.Энэундраатэрногоондэлгүүражиллуулжбайсан.Нээрээногоогтарихаартэрүедчиньногоотарьдагхүнд50саятөгрөгийнзээлолгожбайсанньүнэн.Зээлээаваадамьдралаадээшлүүлчихюмболовуугэжбодоодбитэрхүндитгээдэнэүеэлдүүдээтэр6гагазрыгбинэрдээрньболгооддарааньбибуцаагаадтариалалтаадуусчхааднөгөөхчиньзээлчавсанюмбайдаггүй.Эргээдбүүрхарьцдаггүй.Утсаачавдаггүй.БүүраргаабараадДархандавхиадгэртньочсончиньальуженийдэлгүүрмэлгүүрээзараадтэндээсээалгаболчихсонбайдаг.Энэяавийвболоодбиутасдсанчиньутсааерөөсөөаваагүйжилзугтсаннадаас.Жилзугтаасныдараа04оныхаварбитариалалтхийгээдбайжбайхадманайдүүиржхэлсэн.Таныгазрыгзарнагээдэнэюундээрявжбайна.Энэфэйсрүүюугаародооэнэутасныюугаарявжбайна.Зараарявжбайна.Энэяадагюмбэ.Тэрүедчиньнадаасөөртракторбариххүнбайхгүй.Биөөрөөтракторбарьжтариалалтхийдэгхүн.ТариалалтаахийждуусгаадбиэнэасуудлыгшийднэгээдбиугаасааБаруунхараацагдаадмэдэгдсэн.Очижөргөдлөөөгсөн.Энэхүннамайгзалилчихлаажилзугтаагаадингэснийдарааэнэхүнзарнагээдявжбайнагэж.ТариалалтаадуусаадягдуусахыналдадбайжбайсанэнэБаттулгагэгчмааньминийтанилхүн**************д.Энэхүнгэдэгзалуугдагуулжнаддээриржбайсан.Ягманайтариалалтдуусажбайхад.Иймиймгазраасиймиймгазаравсангазраазаалгахгэсэнюм.Хаанабайдагюмбэгээднэгюмярилаа.НадтайямаргазаргэсэнчиньяриадбайсанчиньУндраагээдяриадэхэлдэгюм.Тэрталбайчиньманайтэрурдталынхэсэгбайна.Энэ6яасанийсэнбиавахгээдявжбайгааюм.Авахгээдявсанюм.Энэбаталгаандмөнгийгньтөлчхөөдявжбайнагэнэ.Тэгэхээрньтиймюмбайхгүй.Наадахчиньцагдаадөгчихсөнбайгаа.Нэгд,хоёртнаадахчиньхуульбусюмыгчиньлуйврыгзалиланхийжбайна.Битанартанхааруулъя.Одообольнаадхаа.Ахижмөнгөөгчболохгүйшүүгэсэнчиньминийдэргэдгэдэгзалуунамайгсайнтанина.Морьуядагзалуу.Больёэнэчиньлуйврынасуудалболлоо.биерөөсөөнэрээтатлаагээдэнэнээсбольёгэдгээхэлсэн.Минийнүдэндээр.Энэчиньболохгүйюмбайнагээд.Мэдээжнамайгнасаараатэндтариатарьжбайгаагмэдэжбайгаахүн.ТэрОчирооньболиодявчихлаа.БитариалалтдуусааддарааньтэнчээчиньхулганыхорморцацаадойрзуурынюмбайжбайталэнэБаттулгагэдэгзалууахижирсэн.Ммөнгөөгсөнүүөгөөгүйгэсэн.Ахижбитгийөгөөрэй.Манайтэркомпанийн147гааныхянанбаталгаагхийхёстой.Тэржилбиднархийгээдтариалалтаадуусаадхийнэгэжбайталэднардурмэдэнхийсэнбайналээ.Хянанбаталгаагньхянанбаталгаагэдэгтэргазрынкадастрыналбаныхуульбусажиллагааявагдажбайгаа.Биднарбайхадхянанбаталгаахийжэнэтэрийгболохёстойюмыгчиньболохгүйгээрбиднарыгбайхгүйдтариалалтхийгээдявжбайххойгуурараарэднариймиймюмхийгээдявсанбайгааюм.Биэнэхүндболохгүйшүүнаадахчиньзалилан.Бидүүгээмэдчихсэндараань.МанайахнархамаатнуудманайэнэЗүүнхараагийнЧинбатгээдиххурлынгишүүнийаавЁинбатнададЧинбаааххэлжбайсанюм.Наадзалиланхүндяагаадчюмгэдэггазармазраа.Биэнэхүнийгингэнэгэжбодоогүй.Биэнэхүнийгингэнэгэжбодоогүй.Энэхүнийгбиөрөвдөөдамьдралаадээшлэггээдбодоодбиингэсэнюм.УндрамыголжавчуулзахгээддаруйханолжавчуулзгээдЧинбааахнададөгсөнюм.ҮүрэгЧинбат.Гэтэлэнэхүнолдоогүй.Тэндявжбайнаэндявжбайна.СүүлдээбиБаруунхараагийнцагдаатайнийлээдшуудүеэлнэгдүүманайСантадбайдагюм.аймгийнЦагаантолгой*******анд.ТэрЗаяагэдэгавгайгаасньасуусанчиньУндрааэндбайнагэжбайна.Харальфардмашинуначихсан.Энэнөхөртэйгөөсүүлдсуусаннөхөртэйгөөявжбайнагэнэ.ТэгэнгүүтбиБаруунхараагийнцагдаахошуучМөнхбатадочижхэлжбайгааюм.Тэрхүнчиньолдохгүйбайгаахүнчиньтэндбайна.Одооявжбайцаа.Биөргөдөлөгчхөөдбайхадяагааднаадхүнчиньнаадхүнээбайцаахгүйбайгааболчхоовэгэсэнчиньнэгсаршахамболчихлоо.Гэтэлнөгөөцагдаазазагээдүлдсэн.Ахиадгуравдөрвөнхоногийндараазалгасанчиньяасангэсэнчиньбайхгүй.СаяынДорноговийнХанхынбоомтгэнэүүюучгэнэвэтэндажиллажбайгаагэнэ.Ирэхгүйзавгүйбайнагээдбайнагэнэ.ЮугэсэнүгвэгээдэргээдбиСантрууутасдсанчиньдүүгээгэрээсньявуулочоодахиадхараадахдаабайнауугэсэнахиадбайнагэжбайна.байнагэжбайнагэсэнахижяваагүй.Тэрцагдааявуулсанбайна.Сантынцагдааявуулсанчиньцагдааньочоодбайхгүйгээдхэлчихсэнюмуугэсэн.Тиймхүнбайхгүйбайнагэсэн.Гуравдахьудааньбибүүраргаабараадөөрөөцагдаадээрээхоёулааявъя.Одооягодообайна.Бисаяочсончиньахиадочсонбайнагэжбайна.Одооявъягэсэнчиньнөгөөхчиньагаабиажилдгарчихлаа.Биөөрөөяваадахъя.Тэгвэлбихэлсэншүү.Байна.Одоотэрхүнийгочижбайцаана.Тэгсэнчиньтэрүедяваагүй.Тэгэнгүүтньбибольё.БиСэлэнгийнцагдааруухандаадэсцагдааявуулааднаадхыгчиньбайцаалгая.Бүүргомдолгаргаад.ЧиявахгүйюмболгэсэнчиньахбиявъягээдтэрдороояваадУндраадээрочоодУндраагбайцаасан.Асуулттавьсанбайналээ.ТэгсэнтэгсэнгээднададбиБатмагнайахдаа40,50саятөгрөгөгсөнгээднэгбаримтгүйюмярьжбайгааюм.40бол40,50бол50байхёстой.Тэгэхэдтэгвэлэнэбаталгаатэрюубайнавэ.Дансныхуулгаюубайнавэгэсэнчиньтаявжбай.Тэршүүхээсзалилаадсурчихсан.Биараасчиньаваадочъё.Дансныхуулгаааваадочъё.Таочочбимаргаашгэхэдоччихно...гэжээ.

Хэрэгтцугларсанболоншүүххуралдаанаархэлэлцэгдсэнбичгийннотлохбаримтуудыгшинжлэнсудлаад

ҮНДЭСЛЭХнь:

НэхэмжлэгчЧ.БаттулганьХариуцагч,дхолбогдохГазрыгхуульбусэзэмшлээсчөлөөлүүлэхтухайнэхэмжлэлийншаардлагагаргажээ.

Хариуцагчнэхэмжлэлийншаардлагыгзөвшөөрөхгүйгэжмаргажээ.

Шүүхнэхэмжлэлийншаардлагынхангажшийдвэрлэхүндэслэлтэйбайнагэжүзлээ.

Иргэнийхэрэгшүүхэдхянаншийдвэрлэхтухайхуулийн115*******зүйлийн115..1,116,118*******зүйлдзаасныгудирдлагаболгон

ТОГТООХнь:

1.Иргэнийхуулийн95*******зүйлийн95.1,мөнхуулийн106*******зүйлийн106.1,106.4дахьхэсэгтзааснаараймгийнБаян**************ын**************Тавантолгой04тоотбайршилтай,нэгжталбарын4*******06005049,Э-1*******0*******00087*******тай,6000м/6га/,нхуульбусэзэмшлээсчөлөөлсүгэй.

.Иргэнийхуулийндүгээрзүйлийн.1-дзааснаархариуцагчНарангийн,гаас7800000төгрөггаргуулжнэхэмжлэгчЧ.Баттулгадолгосугай.

*******.Иргэнийхэрэгшүүхэдхянаншийдвэрлэхтухайхуулийн57*******зүйлийн57.1,тэмдэгтийнхураамжийнтухайхуулийн7*******зүйлийн7.1.1,7.1.дахьхэсэгтзаасныгбаримтланнэхэмжлэгчЧ.Баттулгаастэмдэгтийнхураамжидтөлсөн7000төгрөгболон1*******9750төгрөгийгтустусорлогодхэвээрүлдээж,хариуцагчНарангийн,гаас7000төгрөгболон1*******9750төгрөгийгтустусгаргуулжнэхэмжлэгчЧ.Баттулгадолгосугай.

4.Иргэнийхэрэгшүүхэдхянаншийдвэрлэхтухайхуулийн1дүгээрзүйлийн1.4-тзааснааршүүххуралдаандоролцсонзохигчшийдвэрхүчинтэйболсонөдрөөсхойш14хоногийндоторшүүхэдхүрэлцэниржшийдвэрийгөөрөөгарданавахыгмэдэгдсүгэй.

5.Иргэнийхэрэгшүүхэдхянаншийдвэрлэхтухайхуулийн10*******зүйлийн10.-тзааснаарзохигч,гуравдагчэтгээд,тэдгээрийнтөлөөлөгчбуюуөмгөөлөгчанханшатнышүүхийншийдвэрийггарданавснаасхойш14хоногийндотораймгийнЭрүү,ИргэнийхэргийнДавжзаалдахшатнышүүхэддавжзаалдахгомдолгаргахэрхтэй.

ДАРГАЛАГЧ,ШҮҮГЧЖ.ЭРДЭНЭБАТ.