2025 10 07

192/ШШ2025/08058

 

МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

Баянгол, Хан-Уул, Сонгинохайрхан дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн шүүгч Т.Ариунболд даргалж, тус шүүхийн 1 дүгээр танхимд хийсэн хуралдаанаар,

Нэхэмжлэгч: Хан-Уул дүүрэг, 11 дүгээр хороо, 3 дугаар хэсэг, ******* ******* ******* ******* дүгээр байр, ******* тоот хаягт оршин суух, ******* овогт ******* ******* /РД: *******/-ийн нэхэмжлэлтэй,

Хариуцагч: Хан-Уул дүүрэг, 17 дугаар хороо, 7 дугаар хэсэг, , , дүгээр байр, тоот хаягт оршин суух, овогт /РД: /-д холбогдох,

40,000,000 төгрөг гаргуулах тухай иргэний хэргийг хянан хэлэлцэв.

Шүүх хуралдаанд: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч , хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч , гэрч , шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга Б.Намуун нар оролцов.

 

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

1. Нэхэмжлэгч О.******* нь хариуцагч Б.д холбогдуулан 40,000,000 төгрөг гаргуулах тухай нэхэмжлэл гаргасан. Нэхэмжлэгч нэхэмжлэлийн шаардлагын үндэслэл болон шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа: Нэхэмжлэгч О.******* нь хариуцагч Б. нарын хооронд 2022 оны 05 дугаар сарын 21-ний өдөр байгуулсан №2022-05-21 тоот Түрээсийн гэрээгээр Хан-Уул дүүргийн 17-р хороо, 7 хэсэг, , , Хан-Уул дүүрэг, 17-р хороо, 7 хэсэг, , , байрны тоот үл барилгын нийт 230 м.кв талбайгаас хоёр давхар дахь 152 м.кв талбайг нь сургалтын үйл ажиллагааны зориулалтаар ашиглаж, гэрээний хугацаа нь 2025 оны 6 дугаар сард дуусгавар болж, талбайг хүлээлгэсэн өгсөн. Гэрээний хугацаанд Түрээсийн гэрээний 3.4-т заасан өмнөх түрээслэгч болон түрээслүүлэгч буюу хариуцагч Б. нарын хоорондын түрээсийн гэрээний харилцааны хугацаанд хийгдсэн засварын зардал 30,000,000 төгрөг, нэхэмжлэгч талбайг хүлээн авснаас хойш түрээслүүлэгчийн зөвшөөрлөөр хийгдсэн засварын зардал нийт 40,000,000 төгрөгийн үнэ бүхий засварын ажил хийгдсэн байдаг. Иймээс энэхүү засвар, тохижилт нь тухайн барилгаас салгаж болохгүйгээр суурилагдсан бөгөөд мөн хэмжээ, үнэлэмжээр түрээслүүлэгчийн буюу өмчлөгчийн эд хөрөнгө нэмэгдсэн болно. Тиймээс гэрээ болон хуульд зааснаар засварын хийгдэж тоноглогдсон талбайн засварын зардлыг ашигласан хугацааны элэгдэл хорогдол зэргийг тооцон харилцан тохиролцохоор хариуцагчтай утсаар болон биечлэн уулзалт хийсэн боловч үр дүнд хүрээгүй тул ийнхүү шүүхэд хандаж буй болно. Иймд түрээсийн талбайд хийсэн засварын зардал нийт 40,000,000 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулж өгнө үү. гэв.

2. Хариуцагч Г.Баярмаа шүүхэд гаргасан хариу тайлбартаа: Нэхэмжлэгч О.*******гийн шүүхэд гаргасан нэхэмжлэлтэй уншиж танилцаад Б. болон хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч бид дараах хариу тайлбарыг шүүхэд гаргаж байна. Нэхэмжлэлд түрээсийн гэрээний асуудлаас үүдэлтэй засварын зардал шаардаж байгаа нь үндэслэлгүй бөгөөд гэрээ нь зөвхөн О.*******тай хийсэн гэрээгээр хязгаарлагдахгүй юм. Анх Б. миний бие " " ХХК-тай 2021 оны 12 дугаар сарын 18-ны өдөр Түрээсийн гэрээ" 21/02-г 3 жилийн хугацаатай / 2021.01.15-с 2024.01.15 дуустал/ байгуулсан. Гэрээ байгуулагдсанаас хойш " ХХК-н захирал нь 2022 оны 5 дугаар сарын 20-ны өдрөөр гэрээг дуусгаж, 2022 оны 5 дугаар сарын 21-ны өдөр түүний найз болох ******* ******* нь түрээсэлж үйл ажиллагаа явуулах саналтай "Түрээсийн гэрээ" 2022-05-21-г 3 талт гэрээг байгуулсан. Гэрээний хугацаа 2022 оны 06 дугаар сарын 15-ны өдрөөс 2025 оны 06 дугаар сарын 15-ныг дуустал 3 жилийн хугацаатай байгуулсан. Энэ хугацаа үндсэндээ дуусаад түрээслэгч тал талбайг хүлээлгэн өгснөөр буюу түрээслүүлэгч бидний хооронд засвар хийсний төлбөр тооцооны асуудал ороход ч байгаагүй гарахад ч яригдаагүй ба үүний дагуу бид түрээслэгчийн барьцааг бүрэн буцаан олгосон байдаг. Харин барьцаа төлбөрийг өгөх ёсгүй байсан, түрээсийн байрыг зассан нэрээр өмнөхөөс нь дордуулсан байхаас гадна, эвдэж, гэмтээсэн олон гэмтлийн хохирлыг хэн шийдэх талаар миний эхнэр надаас шаардаж байсан. Бидний зүгээс гэрээний 5.1.3-т заасны дагуу өөрийн үйл ажиллагааны онцлогт нийцүүлэн засан сайжруулалтыг хийж болно, гэхдээ барилгын хийцэлд өөрчлөлт оруулахгүй гэдгээр зөвшөөрч, гэрээний 5.1.4-т хугацаа дуусахад талбайд хийсэн засвар тохижилтыг буулгаж, анх хүлээж авсан байдлаар хүлээлгэж өгнө эсвэл талууд харилцан тохиролцож засвар тохижилтын байгаа байдлаар нь үлдээж болно гэсний дагуу бид тохиролцсон гэж үзээд барьцаа хөрөнгийг бүтнээр нь буцааж өгсөн байдаг. Хэрвээ бид тохироогүй, маргаантай байсан бол анхны байдлаар тохижилтыг хүлээн авахаар шаардах байснаас гадна, салгаад авч явах боломжтой тохижилтыг аваад явахыг зөвшөөрсөн ч түрээсийн байранд байсан үүдний шкаф нь манай өмч байтал тохижуулсан гэх ойлголт нэхэмжлэлд байгааг эсэргүүцэж байна, нэхэмжлэлээ тодруулах нь зүйтэй гэж үзэж байна. Гэрээг дүгнээд дууссан байтал шүүхээр засварын зардал нэхэж байгаа нь үндэслэлгүй бөгөөд харин ч бидний чанартай материалаар хийсан байсан ариун цэврийн өрөөг буцаан хуучинд нь оруулах, хана туурга хагарсан цуурсан, хадаасны нүхээр дүүрсэн, шаланд үүсгэсэн гэмтлийн зардлыг барьцаанаас хасаж тооцоогүй, дахин засвар хийх шаардлагатай болгосон тул сөрөг нэхэмжлэл гаргаж нэхэмжлэх шаардлагатай гэж үзэж байна. гэв.

3. Хэрэгт авагдсан нотлох баримтууд

3.1. Нэхэмжлэгч талаас шүүхэд гаргасан баримт: Улсын тэмдэгтийн хураамж төлсөн талаарх баримт, итгэмжлэл, Шүүхээс гарах шийдвэрийн биелэлтийг баталгаажуулах тухай хүсэлт, засварын ажлын өртөг бүхий жагсаалт, Түрээсийн гэрээ, Б., О.*******, нарын иргэний үнэмлэхийн хуулбар, Үл хөдлөх эд хөрөнгө өмчлөх эрхийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээ, түрээсийн талбай хүлээлцсэн акт ба түүний хавсралт.

3.2. Хариуцагч талаас шүүхэд гаргасан баримт: итгэмжлэл, гэрэл зургууд.

3.3. Шүүхийн журмаар цуглуулсан баримтууд: Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад шүүхийн журмаар нотлох баримт бүрдүүлээгүй болно.

Шүүх хуралдаанаар хэлэлцэгдсэн зохигчдын тайлбар болон хэрэгт авагдсан бичмэл нотлох баримтуудыг шинжлэн судлаад

 

 

ҮНДЭСЛЭХ нь:

1.    Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэх

үндэслэлтэй байна.

 

Шүүхээс Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40 дугаар зүйлийн 40.1, 40.2 дахь хэсэгт заасныг үндэслэн хэрэгт авагдсан болон шүүх хуралдаанаар хэлэлцэгдсэн нотлох баримтыг тухайн хэрэгт хамааралтай, ач холбогдолтой, үнэн зөв эргэлзээгүй талаас нь үнэлж, тал бүрээс нь бодитойгоор харьцуулан үзсэний үндсэн дээр нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж шийдвэрлэлээ.

 

2. Нэхэмжлэгч О.*******гаас хариуцагч Б.д холбогдуулан 40,000,000 төгрөг гаргуулах тухай нэхэмжлэл гаргасан.

Хариуцагч Б.гаас нэхэмжлэлийн шаардлагыг эс зөвшөөрч мэтгэлцдэг.

3. Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч шүүхэд гаргасан нэхэмжлэлийн шаардлага болон шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа: ....Нэхэмжлэгч О.******* болон хариуцагч Б. нарын хооронд 2022 оны 05 дугаар сарын 21-ний өдөр №2022-05-021 тоот түрээсийн гэрээгээр Хан-Уул дүүргийн 17-р хороо, 7 хэсэг, , Монгол , байрны тоот байрлах 230 м.кв талбайтай үл хөдлөх эд хөрөнгийн 152 м.кв талбайг нь сургалтын үйл ажиллагаа эрхлэхээр зориулалтаар түрээсэлсэн. Гэрээний хугацаа 2025 оны 06 дугаар сард дуусгавар болж, түрээсэлсэн 152 м.кв талбайг хүлээлгэн өгсөн. Гэрээний 3.4-т зааснаар өмнөх түрээслэгч болон түрээслүүлэгч Б. нарын түрээсийн гэрээний хугацаанд хийгдсэн засварын зардал 30,000,000 төгрөг, нэхэмжлэгч түрээсийн талбайг хүлээн авсан өдрөөс хойш түрээслүүлэгчийн зөвшөөрлөөр хийгдсэн засварын ажилд нийт 40,000,000 төгрөгийг зарцуулсан. Өмнөх Э.Сүндарийн засварын зардлын 30,000,000 төгрөгийг д шилжүүлсэн, харин нэмэлт засварын зардалд гарсан 10,000,000 төгрөг дээр 30,000,000 төгрөгийг шилжүүлсэн мөнгийг нэмж нийт 40,000,000 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулж өгнө үү...гэжээ.

3.1. Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч нь шүүхэд болон шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа:...Б. 2021.12.18-ны өдөр ХХК-тай 21/02 дугаартай түрээсийн гэрээг 3 жилийн хугацаатай байгуулсан.  ХХК-ийн захирал 2022.05.20-ны өдөр гэрээг дуусгаж, найз О.*******г түрээсийн талбайг түрээслүүлэх саналыг тавьж, 2022.05.21-ний өдөр №2022-05-21 дугаартай гэрээг Б., О.******* нар 3 жилийн хугацаагаар байгуулсан. ХХК-ийн захирал нь өмнө нь гэрээ байгуулж 1 жил ажиллахдаа түрээсийн талбайг өөрийн сургалт явуулах орчинд гэрээний 5.1.3, 5.1.4-т зааснаар барилгын үндсэн бүтээц хийцлэлд өөрчлөлт оруулахгүйгээр засварын ажлыг Б.гаас авсан зөвшөөрлийн үндсэн хийж гүйцэтгэсэн. Хэрэв тохиролцоогүй бол анх өгсөн байдлаар хүлээн авч, засварын ажлыг буулгаж авч явах гэрээний зохицуулалттай. хүндэтгэн үзэх шалтгааны улмаас цаашид гэрээний хугацаа дуустал түрээслэх боломжгүй болсон гэж дараагийн түрээслэгчээр О.*******г Б.тай танилцуулсан. Б.гаас 2022 оны 05 дугаар сарын 21-ний өдөр №2022-05-021 тоот түрээсийн гэрээг О.*******тай байгуулан сургалтын зориулалтаар 3 жилийн хугацаатайгаар түүнд ашиглуулсан. О.******* гэх найзыгаа гэрээний нөхцөлийг зөвшөөрсөн, мөн барьцаа 21 сая төгрөгөөс 14 саяыг Б.гаас буцаан авч, 7 саяыг О.*******г 3 жилийн хугацаагаар талбайг түрээсэлнэ гэж баталгаа гаргаж барьцаанд хэвээр үлдээж, О.*******тай хийсэн засварын зардал 30,000,000 төгрөгийг харилцан тохиролцож түүнээс авахаар болсон гэсэн үндэслэлээр 2022 оны 05 дугаар сарын 21-ний өдөр №2022-05-021 тоот түрээсийн гэрээнд 30,000,000 төгрөгийг О.*******гаас шилжүүлэн өгнө гэж тусгасан. Энэхүү гэрээнд д 30 сая төгрөгийг засварын зардлыг шилжүүлэхээр тохиролцсон нь түрээслэг О.******* болон өмнөх түрээслэгч 2 хоорондын тохиролцоо байсан тул Б.гаас гэрээнд тусгахад татгалзаагүй юм. Гэрээний хугацаа дуусаж гэрээний барьцаанд Э.Сүндарийн үлдээсэн 7 сая төгрөг, О.*******гийн гэрээ байгуулахдаа барьцаанд өгсөн 14 сая төгрөгийг буцаан шилжүүлсэн бөгөөд гэрээний ямар нэгэн зөрчил гаргаагүй гэсэн үндэслэлээр буцааж өгсөн. Мөн түрээсийн гэрээний талууд түрээсийн гэрээг дүгнэж акт үйлдсэн бөгөөд ямар нэгэн өр төлбөр, зөрчил дутагдалгүй гэсэн болно. Иймд нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хүлээн зөвшөөрөхгүй ...гэжээ.

4. Хавтаст хэрэгт авагдсан баримт, хэргийн оролцогчдын тайлбараар дараах үйл баримт тогтоогдож байна. Үүнд:

4.1. Нэхэмжлэгч О.******* нь хариуцагч Б.тай 2022 оны 05 дугаар сарын 21-ний өдрийн №2022-05-21 дугаартай түрээсийн гэрээ байгуулсан болох нь 2022 оны 05 дугаар сарын 21-ний өдрийн №2022-05-21 дугаартай түрээсийн гэрээний хуулбараар тогтоогдож байна. /хх-6-11х/

4.2. Зохигчид 2022 оны 05 дугаар сарын 21-ний өдрийн №2022-05-21 дугаартай түрээсийн гэрээний 1.1-т түрээслүүлэгч нь Хан-Уул дүүрэг 17-р хороо Монгол Улс байр тоот хаягт байрлах, Улсын бүртгэлийн дугаартай, 152 м.кв худалдаа, үйлчилгээний зориулалттай хөрөнгийг түрээслэгчийн ашиглалтад шилжүүлэх, нөгөө талаас түрээслэгч нь түрээсийн төлбөрийг төлөх... гэж, гэрээний 2.1-т гэрээ нь 2022 оны 06 дугаар сарын 15-ны өдрөөс 2025 оны 06 дугаар сарын 15-ны өдрийг дуустал 03 жилийн хугацаатай байна гэж гэрээний хугацааг тохирсон, гэрээний 3.1-т түрээсийн төлбөр нь нэг сарын 7,000,000 төгрөг байх ба түрээслэгч сар бүрийн 10-ны өдрийн дотор... гэж, 3.2-т түрээсийн гэрээний барьцаа хөрөнгө нь 3 сарын түрээсийн төлбөр буюу 21,000,000 төгрөг... гэж, гэрээний 3.2.1-т 2 сарын түрээсийн төлбөр 14,000,000 төгрөгийг түрээслэгч ажлын 3 хоногт багтаан түрээслэгчийн нэрлэсэн банкны харилцах дансанд шилжүүлнэ гэж, гэрээний 3.2.2-т түрээслүүлэгч нь түрээсийн баталгаа болгон өмнөх түрээслэгч Э.Сүндарийн барьцаа хөрөнгө болгон авсан 7,000,000 төгрөгийг түрээсийн гэрээ дуусгавар болготол хадгалж үлдэнэ гэж, гэрээний 3.3-т түрээслүүлэгчийн нэрлэсэн банкны харилцах данс нь: ХААН банкны 5022854906, эзэмшигч нь Б. гэж, гэрээний 3.4-т түрээслэгч нь өмнөх түрээслэгч д заслын зардал болох 30,000,000 төгрөгийн төлбөрийг 2022 оны 06 дугаар сарын 15 буюу түрээсийн хугацаа эхлэх өдөр нэрлэсэн банкны харилцах дансанд шилжүүлнэ. Банк: Худалдаа хөгжлийн банк, данс: 5022854906, эзэмшигчийн нэр: гэж, гэрээний 3.5-т түрээслэгч сар бүрийн ашиглалтын төлбөрийг хариуцна /түрээслүүлэгчийн талбайд ногдох халаалт, цахилгаан, цэвэр, бохир, ус, хог, хаягдал, цэвэрлэгээ, үйлчилгээний зардал СӨХ болно/ гэж, гэрээний 4.1.1-т түрээслүүлэгч нь ашиглалтын шаардлага хангасан, биет байдлын болон эрхийн зөрчилгүй хөрөнгийг түрээслэгчийн эзэмшил, ашиглалтад шилжүүлэх үүрэгтэй гэж, гэрээний 5.1.3-т түрээслэгч түрээслүүлэгчийн зөвшөөрлийн дагуу өөрийн үндсэн үйл ажиллагааны онцлогт нийцүүлэн түрээсийн талбайд засан сайжруулалтыг барилгын хийцлэлд өөрчлөлт оруулалгүй хийж болно гэж, гэрээний 5.1.4-т түрээслэгч түрээсийн гэрээ дуусгавар болоход түрээсийн талбайд хийсэн засвар тохижилтыг буулгаж, анх хүлээн авсан байдлаар хүлээлгэн өгнө эсвэл талууд харилцан тохиролцож засвар тохижилтын зарим хэсгийг үлдээж болно гэж зааснаар зохигчид харилцан тохиролцож түрээсийн гэрээг байгуулжээ.

4.3. Хан-Уул дүүрэг 17-р хороо Монгол Улс байр тоот хаягт байрлах, Улсын бүртгэлийн дугаартай, 230 м.кв худалдаа, үйлчилгээний зориулалттай үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөгч нь хариуцагч Б. гэдгийг зохигчид болон гэрч нар хүлээн зөвшөөрч маргадаггүй бөгөөд хавтаст хэргийн 12 хуудсанд байгаа үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөх эрхийн гэрчилгээ нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 44 дүгээр зүйлийн 44.2 дахь хэсэгт заасан нотлох баримтын шаардлагыг хангаагүй боловч энэхүү гэрчилгээг зохигчид үгүйсгээгүй тул Хан-Уул дүүрэг 17-р хороо Монгол Улс байр тоот хаягт байрлах, Улсын бүртгэлийн дугаартай, 230 м.кв худалдаа, үйлчилгээний зориулалттай үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөгч нь Б. мөн гэдэг зохигчдын болон гэрч Э.Сүндарийн тайлбараар тогтоогдсон гэж үзнэ.

5. Иргэний хуулийн 318 дугаар зүйлийн 318.1 дэх хэсэгт Түрээсийн гэрээгээр түрээслүүлэгч нь түрээслэгчийн эзэмшил, ашиглалтад аж ахуйн үйл ажиллагаа явуулах болон дүрэмд заасан зорилгоо биелүүлэхэд нь зориулж тодорхой хөрөнгө шилжүүлэх, түрээслэгч нь гэрээгээр тохирсон түрээсийн төлбөрийг төлөх үүргийг тус тус хүлээнэ гэж зааснаар нэхэмжлэгч О.******* нь хариуцагч Б.гийн Хан-Уул дүүрэг 17-р хороо Монгол Улс байр тоот хаягт байрлах, Улсын бүртгэлийн дугаартай, 230 м.кв талбайтай худалдаа, үйлчилгээний зориулалттай үл хөдлөх эд хөрөнгийн тодорхой хэсэг болох 152 м.кв талбайг 03 жилийн хугацаатай түрээсэлж ашигласан болох нь зохигч нарын болон гэрч Э.Сүндарийн тайлбараар тогтоогдсон, зохигчид үүнтэй маргаагүй.

Харин нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчөөс...Иргэний хуулийн 318 дугаар зүйлийн 318.1 дэх хэсэгт заасан түрээсийн гэрээг байгуулахдаа Иргэний хуулийн 318 дугаар зүйлийн 318.3 дахь хэсэгт Хуульд өөрөөр заагаагүй бол түрээсийн гэрээг бичгээр байгуулах бөгөөд үл хөдлөх эд хөрөнгө түрээслэх гэрээг үл хөдлөх эд хөрөнгийн бүртгэлийн газарт бүртгүүлнэ гэж зааснаар бүртгүүлэх шаардлагагүй учир нь түрээсийн гэрээний объект болох Хан-Уул дүүрэг 17-р хороо Монгол Улс байр тоот хаягт байрлах, Улсын бүртгэлийн дугаартай, 230 м.кв талбайтай худалдаа, үйлчилгээний зориулалттай үл хөдлөх эд хөрөнгийн тодорхой хэсэг болох 152 м.кв талбайг нэхэмжлэгч түрээсэлсэн, үл хөдлөх эд хөрөнгийн үлдэх 78 м.кв талбайг GS25 сүлжээ дэлгүүр түрээсэлдэг, уг үл хөдлөх эд хөрөнгийг бүтнээр нь 230 м.кв талбайгаар түрээсэлсэн бол Иргэний хуулийн 318 дугаар зүйлийн 318.3 дахь хэсэгт зааснаар түрээсийн гэрээг Үл хөдлөх эд хөрөнгийн газарт бүртгүүлэх байсан. Зохигчдын хооронд байгуулсан түрээсийн гэрээ хүчин төгөлдөр. гэж маргадаг.

Иргэний хуулийн 318 дугаар зүйлийн 318.1 дэх хэсэгт зааснаар түрээслүүлэгч нь түрээслэгчийн эзэмшил, ашиглалтад аж ахуйн үйл ажиллагаа явуулах болон дүрэмд заасан зорилгоо биелүүлэхэд нь зориулж тодорхой хөрөнгө шилжүүлэхээр тусгасан бөгөөд хуульд тухайн үл хөдлөх эд хөрөнгийг бүтнээр түрээслүүлэх талаар зохицуулаагүй, түрээсийн гэрээний үндсэн шинж нь түрээслэгчийн эзэмшил, ашиглалтад үл хөдлөх эд хөрөнгө шилжүүлэх, аж ахуйн үйл ажиллагаа явуулах, мөн аж ахуйн нэгжийн дүрэмд заасан зорилгоо биелүүлэхэд зориулж тодорхой хөрөнгө шилжүүлэх шинжийг хуульд заасан байна. Өөрөөр хэлбэл тодорхой хөрөнгө шилжүүлэх гэдэг нь үл хөдлөх эд хөрөнгө байна гэж тодорхойлохоос биш тухайн үл хөдлөх эд хөрөнгийг бүтнээр эсхүл хэсэгчилсэн байдлаар шилжүүлэх талаар хуульд тусгаагүй тул түрээсийн гэрээгээр түрээслүүлэгч нь өөрийн үл хөдлөх эд хөрөнгийг бүтнээр нь эсхүл хэсэгчилсэн байдлаар бусдад шилжүүлэх нь түрээслүүлэгчийн бүрэн эрх гэж ойлгогдоно.

6. Иргэний хуулийн 318.4 дэх хэсэгт Энэ хуулийн 318.3-т заасан шаардлагыг хангаагүй гэрээ хүчин төгөлдөр бус байна гэж зааснаар бичгээр байгуулсан үл хөдлөх эд хөрөнгө түрээслэх гэрээг улсын бүртгэлд бүртгүүлээгүй тул зохигчдын хооронд байгуулсан 2022 оны 05 дугаар сарын 21-ний өдрийн №2022-05-21 дугаартай түрээсийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж шүүх дүгнэлээ.

Иргэний хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.1 дэх хэсэгт заасан гэрээ хүчин төгөлдөр бусд тооцох үндэслэлийг энэхүү маргаанд шүүх дүгнэн үзэх боломжгүй, хуульд нарийвчлан түрээсийн гэрээний хүчин төгөлдөр байх нөхцөлийг Иргэний хуулийн 318.4 дэх хэсэгт зааснаар тусгасан учир хуулийн нарийвчилсан зохицуулалтыг шүүх хэрэглэнэ.

7. Харин түрээсийн гэрээг зохигчид 2025 оны 06 дугаар сарын 10-ны өдөр дүгнэж, түрээсэлсэн үл хөдлөх эд хөрөнгийг зохигчид түрээсийн талбай хүлээлцсэн актыг үйлдэж, түрээсийн гэрээг дуусгавар болгосон байна. Уг актаар түрээсийн 152 м.кв талбай болон засвараар хийгдсэн салгаж болохгүй эд зүйлсийн хамт 2025 оны 06 дугаар сарын 10-ны өдөр ямар нэгэн биет байдлын доголдолгүйгээр түрээслүүлэгчид хүлээлгэн өгөвтүрээслэгч түрээсийн гэрээгээр тохиролцсон төлбөрийн ямар нэгэн үлдэгдэлгүйгэж тус тус дүгнэсэн нь зохигчид гэрээний актаар түрээсийн талбайг хүлээлцэж, ямарваа нэгэн түрээсийн гэрээний зөрчил дутагдалгүй гэж харилцан хүлээн зөвшөөрсөн байгаа нь тогтоогджээ. /хх-13-37х/

Нэхэмжлэгч О.******* нь засварын зардалд өмнөх түрээслэгч Э.Сүндариас 30,000,000 төгрөгийг түрээсийн талбайг сургалтын зориулалттай болгож тохижуулсан засварын ажлыг хүлээн зөвшөөрч, д 30,000,000 төгрөгийг шилжүүлсэн нь баримтаар тогтоогдож байна. Мөн түрээсийн гэрээнд нэхэмжлэгчээс д засварын зардалд 30,000,000 төгрөгийг төлөхөөр харилцан тохиролцсон байдал нь хариуцагч Б.д хамааралтай гэрээний заалт биш гэдгийг хариуцагч болон гэрч тайлбартаа тодорхой дурдсан.

Мөн гэрч түрээсийн гэрээг 2021 онд 03 жилийн хугацаагаар байгуулж, түрээсийн гэрээний хугацаа дусаагүй байхад гэрээг цааш үргэлжлүүлэх боломжгүй болсон тул өөрийн найз О.*******г түрээсийн гэрээг шинэчлэн байгуулж түрээслүүлэхээр хариуцагч Б.д санал болгосон. Зохигчид өөрсдөө уулзаж тохирч, миний сургалтын зориулалтаар засвар хийсэн тохижилтыг О.******* өөрөө хүлээн зөвшөөрч, засварын зардал 30,000,000 төгрөгийг надад өгөхөөр тохирсон. Би ямар нэгэн засвар хийх шаардлагагүй түрээсийн талбайг О.*******д хүлээлгэн өгсөн, харин 00 өрөө тухайн үед засвар хийх шаардлагагүй байсан, 03 жилийн урт хугацаагаар түрээсэлж байгаа тул түрээсийн талбайг түрээслэгч өөрийн үйл ажиллагаанд тохируулан тохижуулах, барилгын үндсэн бүтцэд нөлөөлөхгүй байдлаар засвар хийж болохыг гэрээнд тусгасны дагуу засварын ажил хийсэн байсангэж тайлбар гаргадаг.

Нэхэмжлэгч О.*******гаас өмнөх түрээслэгч д засварын зардалд 30,000,000 төгрөг шилжүүлсэн, мөн түрээсийн гэрээний хугацаанд засварын ажлыг 10,000,000 төгрөгөөр хийж гүйцэтгэсэн гэдэг нь гэрч Э.Сүндарийн тайлбар, Ариун оюун ХХК-ийн захирал О.******* болон Эрдэс ХХК-ийн захирал Б.Энхбат нарын хооронд байгуулсан 2022.05.28-ны өдрийн №001 дугаартай засварын ажлын гэрээ, бусад төлбөр шилжүүлсэн банкны баримтаар тус тус тогтоогдсон.

Хариуцагч Б.гаас өмнөх түрээслэгч Э.Сүндарийн барьцаа 7,000,000 төгрөг, нэхэмжлэгч О.*******гийн барьцаа 14,000,000 төгрөгийг гэрээ дуусгавар болж гэрээ дүгнэсэн акт үйлдэхэд тус бүрд нь шилжүүлж өгсөн нь зохигчид болон гэрч Э.Сүндарийн тайлбараар тогтоогддог. Өөрөөр хэлбэл хариуцагч Б. нь түрээсийн гэрээний барьцаанд байсан 14,000,000 төгрөгийг нэхэмжлэгч болон гэрч нар гэрээний ямарваа нэгэн зөрчил, эд хөрөнгийн доголдол учраагүй гэж үзсэн тул шилжүүлсэн гэж үзэхээр байна.

8. Иргэний хуулийн 324 дүгээр зүйлийн 324.2 дахь хэсэгт Түрээслэгч өөрийнхөө оронд түрээсийн гэрээний нөхцөлийг хүлээн зөвшөөрсөн, төлбөрийн чадвар бүхий өөр түрээслэгчийг санал болгосныг түрээслүүлэгч хүлээн зөвшөөрсөн нөхцөлд түрээслэгч энэ хуулийн 324.1-д заасан үүргээс чөлөөлөгдөнө гэж, мөн хуулийн 289 дүгээр зүйлийн 289.2.7 дахь хэсэгт хөлслүүлэгчийн зөвшөөрөлтэйгөөр эд хөрөнгийг гуравдагч этгээдэд шилжүүлэх, дамжуулан хөлслөх гэж зааснаар өмнөх түрээслэгч дараагийн түрээслэгчээр О.*******г түрээслүүлэгч Б.тай холбож, зохигчид хоорондоо гэрээний нөхцөлийг тохирч гэрээ байгуулсан нь хууль нийцсэн гэж үзнэ.

Иргэний хуулийн 326 дугаар зүйлийн 326.1 дэх хэсэгт Түрээслэгч түрээсийн гэрээ дуусгавар болсны дараа ердийн буюу гэрээгээр тохиролцсон элэгдлийг тооцож түрээсэлсэн эд хөрөнгийг буцаан өгөх үүрэгтэй гэж, 289 дүгээр зүйлийн 289.1.4 дэх хэсэгт хөлслөн авсан эд хөрөнгийг ердийн болон гэрээгээр тохиролцсон элэгдлээс илүү муутгахгүй байх гэж, 2022 оны 05 дугаар сарын 21-ний өдрийн №2022-05-21 дугаартай түрээсийн гэрээний 5.1.3-т түрээслэгч түрээслүүлэгчийн зөвшөөрлийн дагуу өөрийн үндсэн үйл ажиллагааны онцлогт нийцүүлэн түрээсийн талбайд засан сайжруулалтыг барилгын хийцлэлд өөрчлөлт оруулалгүй хийж болно гэж, гэрээний 5.1.4-т түрээслэгч түрээсийн гэрээ дуусгавар болоход түрээсийн талбайд хийсэн засвар тохижилтыг буулгаж, анх хүлээн авсан байдлаар хүлээлгэн өгнө эсвэл талууд харилцан тохиролцож засвар тохижилтын зарим хэсгийг үлдээж болно гэж зааснаар зохигчид түрээсийн гэрээгээ дүгнэж, ямарваа нэгэн гэрээний зөрчилгүй гэж дүгнэсэн тул Иргэний хуулийн 326 дугаар зүйлийн 326.1 дэх хэсэг, гэрээний 5.1.3, 5.1.4-т зааснаар шүүх гэрээний зөрчлийн талаар дүгнэх шаардлагагүй гэж үзэв.

9. Шүүхээс гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж дүгнэсэн, зохигчид түрээсийн гэрээгээ зөрчилгүй гэж дүгнэж, гэрээ дүгнэсэн актыг үйлдсэн тул нэхэмжлэгчийн түрээсийн талбайн засварын зардал гаргуулах нэхэмжлэлийн шаардлага нь хуульд нийцсэн гэж үзэх боломжгүй юм.

Мөн нэхэмжлэгч нэмэлтээр 00 өрөө болон бусад засварын ажлын зардалд 10,000,000 төгрөгийг нэхэмжилж байгаа нь гэрээний 5.1.3-т түрээслэгч түрээслүүлэгчийн зөвшөөрлийн дагуу өөрийн үндсэн үйл ажиллагааны онцлогт нийцүүлэн түрээсийн талбайд засан сайжруулалтыг барилгын хийцлэлд өөрчлөлт оруулалгүй хийж болно гэж заасантай нийцэхгүй юм. Гэрч 03 жилийн өмнө зохигчид гэрээ байгуулж байхад 00 өрөө засвар хийх шаардлагагүй хэвийн нөхцөл байдалтай байсан гэж тайлбар өгдөг, мөн нэхэмжлэгч О.******* нь 03 жилийн хугацаанд сургалтын үйл ажиллагаа явуулж байгаа тохиолдолд ахуйн ердийн хэрэглээнээс үүдэлтэй элэгдлийн хоргодлын засвар үйлчилгээг өөрөө хариуцан засвар, үйлчилгээ хийх нь Иргэний хуулийн 326 дугаар зүйлийн 326.1, 289 дүгээр зүйлийн 289.1.4 дэх хэсэгт заасантай нийцэх тул өмнөх түрээслэгчийн засварын зардал 30,000,000 төгрөг, нэхэмжлэгчийн өөрийн хийсэн засвар зардалд 10,000,000 төгрөгийг хариуцагч буюу түрээслүүлэгч Б.гаас нэхэмжлэх нь хууль зүйн үндэслэлгүй байна.

Иймд нэхэмжлэгч О.******* хариуцагч Б.д холбогдуулан 40,000,000 төгрөг гаргуулах тухай нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв.

10. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.1, 60 дугаар зүйлийн 60.1-д зааснаар тэмдэгтийн хураамжийг нэхэмжлэл хангагдсан хувь хэмжээгээр талуудад хариуцуулдаг тул нэхэмжлэгчээс төлсөн 357,950 төгрөгийг улсын орлогод хэвээр үлдээх нь зүйтэй.

 

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 115 дугаар зүйлийн 115.2.3, 116, 118 дугаар зүйлд заасныг тус тус удирдлага болгон ТОГТООХ нь:

1. Иргэний хуулийн 318 дугаар зүйлийн 318.1, 318.4, 324 дүгээр зүйлийн 324.2, 326 дугаар зүйлийн 326.1 дэх хэсэгт заасныг баримтлан нэхэмжлэгч О.******* хариуцагч Б.д холбогдуулан 40,000,000 төгрөг гаргуулах тухай нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосугай.

2. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.1, 60 дугаар зүйлийн 60.1-д зааснаар тэмдэгтийн хураамжийг нэхэмжлэл хангагдсан хувь хэмжээгээр талуудад хариуцуулдаг тул нэхэмжлэгчээс төлсөн 357,950 төгрөгийг улсын орлогод хэвээр үлдээсүгэй.

3. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 120 дугаар зүйлийн 120.2 дахь хэсэгт зааснаар зохигч, тэдгээрийн төлөөлөгч, өмгөөлөгч шийдвэрийг эс зөвшөөрвөл шийдвэрийг гардан авсан өдрөөс хойш давж заалдах журмаар 14 хоногийн дотор Нийслэлийн Иргэний Хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд гомдол гаргах эрхтэй бөгөөд Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 119 дүгээр зүйлийн 119.4, 119.7 дахь хэсэгт зааснаар шийдвэрийг гардаж авах үүргээ биелүүлээгүй нь давж заалдах журмаар гомдол гаргах хугацааг тоолоход саад болохгүйг дурдсугай.

 

 

ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ Т.АРИУНБОЛД