*******т

 холбогдох эрүүгийн хэргийн тухай

 

Баянхонгор аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн шүүх хуралдааныг тус шүүхийн шүүгч Т.Ганчимэг даргалж, Ерөнхий шүүгч Б.Болор-Эрдэнэ, шүүгч Ч.Баярцэнгэл  нарын бүрэлдэхүүнтэй тус шүүхийн шүүх хуралдааны танхимд хийсэн шүүх хуралдаанд:

прокурор *******;

хохирогч *******;

шүүгдэгч *******; өмгөөлөгч *******

шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга  А.Уртнасан нарыг оролцуулан;

Баянхонгор аймаг дахь Сум дундын анхан шатны шүүхийн хянан шийдвэрлэсэн 2025 оны 02 дугаар сарын 21-ний өдрийн 2025/ШЦТ/65 дугаар шийтгэх тогтоолыг эс зөвшөөрч хохирогч *******ийн гаргасан давж заалдах гомдлоор *******т холбогдох эрүүгийн 2514000000023 дугаар хэргийг 2025 оны 3 дугаар сарын 19-ний өдөр хүлээн авч, шүүгч Т.Ганчимэгийн илтгэснээр хянан хэлэлцэв.

1. Шүүгдэгчийн биеийн байцаалт:

Монгол Улсын иргэн, .............. оршин суудаг, урьд ял шийтгэл эдэлж байгаагүй, хэрэг хариуцах чадвартай, ******* овогт *******гийн ******* /регистрийн дугаар *******, иргэний бүртгэлийн дугаар *******/,

2. Холбогдсон хэргийн талаар:

Шүүгдэгч ******* нь Баянхонгор аймгийн Бөмбөгөр сумын Бургас 3 дугаар багийн нутаг дэвсгэр “ ” гэх газар байх өөрийн гэртээ 2024 оны 11 дүгээр сарын 20-ны өдрөөс 21-нд шилжих шөнө иргэн ын баруун өгзгөнд хутгаар хатгаж, эрүүл мэндэд нь баруун өгзөгний шарх бүхий хөнгөн хохирол, иргэн *******ийн биеийн баруун гар хэсэгт модоор цохих, өгзөг хэсэг рүү нь өшиглөх, зүүн цавь хэсэг рүү нь хутгаар хатгаж эрүүл мэндэд нь зүүн цавины шарх, цус хуралт, эрүүнд цус хуралт, зулгаралт, баруун бугалганы цус хуралт, зөөлөн эдийн няцрал гэмтэл бүхий хөнгөн хохирол тус тус учруулж хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учруулах гэмт хэргийг хүндрүүлэх бүрэлдэхүүнтэй буюу хоёр хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учруулсан гэх гэмт хэрэгт холбогдуулан Баянхонгор аймгийн Прокурорын газраас *******т Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн зүйлийн 2-т зааснаар зүйлчилж яллах дүгнэлт үйлдэн хэргийг анхан шатны шүүхэд шилжүүлжээ. /яллах дүгнэлтэд бичигдсэнээр/

3.Баянхонгор аймаг дахь Сум дундын анхан шатны шүүх:

Шүүгдэгч ******* овогт *******гийн *******ыг хоёр түүнээс олон хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулах гэмт хэргийг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 2-т зааснаар шүүгдэгч ******* овогт *******гийн *******ыг нэг мянга хоёр зуун /1200/ нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 1,200,000 /нэг сая хоёр зуун мянган/ төгрөгөөр торгох ялаар шийтгэж, Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.3 дугаар дугаар зүйлийн 4-д зааснаар шүүгдэгч *******т оногдуулсан торгох ялыг шүүхийн шийдвэр хүчин төгөлдөр болсноос хойш дөрвөн сарын дотор хэсэгчлэн төлүүлэхийг Баянхонгор аймаг дахь Шүүхийн Шийдвэр гүйцэтгэх газарт даалгаж, Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.3 дугаар зүйлийн 5-д зааснаар шүүгдэгч ******* нь торгох ялыг шүүхээс тогтоосон хугацаанд нь биелүүлээгүй бол шүүх биелэгдээгүй торгох ялын арван таван нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгийг нэг хоногоор тооцож хорих ялаар солихыг дурдаж, шүүгдэгч ******* нь энэ хэрэгт хохирогч, иргэний нэхэмжлэгч нарт төлөх төлбөргүй, цагдан хоригдсон хоноггүй, битүүмжлэгдсэн зүйлгүй болохыг тус тус дурдаж, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.4 дүгээр зүйлийн 2-д зааснаар хохирогч *******ийн цаашид гарах эмчилгээний зардал нэхэмжилсэн нэхэмжлэлийг хэлэлцэхгүй орхиж хохирогч нь нотлох баримтаа бүрдүүлж иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх журмаар нэхэмжлэлээ дахин гаргах эрхтэй болохыг дурдаж, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 21.5 дугаар зүйлийн 1.4-д зааснаар хэрэгт эд мөрийн баримтаар бор өнгийн иштэй хутга 1  ширхэг, ерөөл нэртэй архины шил 1 ширхэг, бор өнгийн приус мод 1 ширхэг хураан авсан Прокурорын тогтоолыг хүчингүй болгож дээрх зүйлсийг шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болмогц устгахыг Шүүхийн тамгын газарт даалгаж, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.8 дугаар зүйлийн 1.5-д зааснаар шүүгдэгч *******т авсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болтол хэвээр үргэлжлүүлж, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 37.1 дугаар зүйлийн 2-д зааснаар давж заалдах шатны шүүхэд гомдол гаргах буюу эсэргүүцэл бичигдсэн тохиолдолд тогтоолын биелэлтийг түдгэлзүүлж, тогтоол биелүүлэх хүртэл шүүгдэгч *******т авсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлж шийдвэрлэжээ.

4. Хохирогч ******* давж заалдах гомдол, шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа: “... 2024 оны 11 дүгээр сарын 27-ны өдрийн 07 дугаартай шинжээчийн дүгнэлтээр миний бие зүүн цавины шарх, цус хуралт, эрүүнд цус хуралт, зулгаралт, баруун бугалгын цус хуралт, зөөлөн эдийн няцрал гэмт тогтоогдсон боловч одоог болтол зүүн хөлийн гуяны булчин өвдөгнөөс дээш хэсгээр мэдээгүй, зовуурьтай  байна. Одоог болтол эмнэлгээр явж байна. Тэгэхээр энэ гэмтлийн зэрэгт эргэлзэж байна. Мөн ******* нь эмчилгээний төлбөрт нэхэмжилсэн 6,000,000 төгрөгийг төлөөгүй, хүнийг хутгалж эрүүл мэндээр нь хохироосон байж хохирол төлбөрөө төлөөгүй байгаад гомдолтой байна. Мөн хохирол төлбөрөө төлөөгүй хүнд торгох ял шийтгэж байгаа хүлээн зөвшөөрөхгүй байна. Энэ хүний ял нь хөнгөдсөн гэж үзэж байна хохирол төлбөрөө барагдуулж авмаар байна. Тиймээс хохирол төлбөрийг  гаргуулж өгнө үү” гэжээ.

5. Прокурор ******* тус шүүх хуралдаанд гаргасан дүгнэлтдээ: хохирогч Б.аны гаргасан гомдлын хүрээнд шүүгдэгч *******т холбогдох хэргийг хянан хэлэлцэж дүгнэлт саналууд гаргалаа. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 39.5 дугаар зүйлд заасан нөхцөл байдал тогтоогдохгүй байгаа учраас хохирогч *******ийн гаргасан нэхэмжлэлийн агуулгыг иргэний журмаар нотлох баримтаа бүрдүүлэн нэхэмжлэн шийдвэрлүүлэх боломжтой нөхцөл байдалд байгаа учраас шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээж өгнө үү гэсэн дүгнэлт гаргаж байна гэв.

6. хохирогч ******* шүүх хуралдаанд гаргасан саналдаа:  тусгайлсан саналгүй гэв.

7.Шүүгдэгчийн өмгөөлөгч ******* шүүх хуралдаанд гаргасан саналдаа: Хохирогч давж заалдах шатны шүүхэд зургаан сая төгрөгийг гаргуулж өгнө үү гэсэн гомдол гаргасан. Энэ нь Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 39.5 дугаар зүйлд нийцэхгүй байгаа. Тэгээд анхан шатны шүүх хохирогч *******т иргэний журмаар нэхэмжлэх эрхийг нээлттэй үлдээсэн учраас тухайн холбогдох баримтаа анхан шатны шүүхэд гаргаж. Энэ журмаар хохирлыг барагдуулах бүрэн боломжтой гэж үзэж байна. Шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээж өгнө үү гэсэн саналтай байна гэв.

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

Давж заалдах шатны шүүх Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 39.1 дүгээр зүйлийн 1, 3 дахь хэсэгт зааснаар *******т холбогдох хэргийг хянан шийдвэрлэхдээ хохирогч *******ийн гаргасан давж заалдах гомдолд заасан үндэслэлд хязгаарлахгүйгээр хэргийн бүх ажиллагаа, шийдвэрийг хянаж үзэв.

Хэргийн бүх ажиллагааг хянахад, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 16.2 дугаар зүйлд заасан нотолбол зохих байдлуудыг хангалттай шалгаж, тодруулсан, мөрдөн шалгах ажиллагааны үед болон шүүхээр хэрэг хянан шийдвэрлэх явцад оролцогчийн хуулиар хамгаалагдсан эрхийг хасаж, хязгаарласан, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан шаардлагыг зөрчсөн зөрчил тогтоогдсонгүй, хэрэгт авагдсан нотлох баримтын хүрээнд хэргийг анхан шатны журмаар эцэслэн шийдвэрлэсэн нь үндэслэлтэй болжээ.

Шүүгдэгч ******* нь Баянхонгор аймгийн Бөмбөгөр сумын Бургас 3 дугаар багийн нутаг дэвсгэр “ ” гэх газар байх өөрийн гэртээ 2024 оны 11 дүгээр сарын 20-ны өдрөөс 21-нд шилжих шөнө иргэн ын баруун өгзгөнд хутгаар хатгаж, эрүүл мэндэд нь баруун өгзөгний шарх бүхий хөнгөн хохирол, иргэн *******ийн биеийн баруун гар хэсэгт модоор цохих, өгзөг хэсэг рүү нь өшиглөх, зүүн цавь хэсэг рүү нь хутгаар хатгаж эрүүл мэндэд нь зүүн цавины шарх, цус хуралт, эрүүнд цус хуралт, зулгаралт, баруун бугалгын цус хуралт, зөөлөн эдийн няцрал гэмтэл бүхий хөнгөн хохирол тус тус учруулж хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учруулах гэмт хэргийг хүндрүүлэх бүрэлдэхүүнтэй буюу хоёр хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учруулсан гэмт хэрэгт хэргийн үйл баримт тогтоогдож байна.

Дээрх үйл баримт нь хэрэгт авагдсан болон шүүх хуралдаанаар шинжлэн хэлэлцэгдсэн, хэрэгт хамааралтай, ач холбогдолтой доорх нотлох баримтууд болох:

• хохирогч ын: “...нэг сэрсэн чинь ******* гэх айлд сэрсэн..., ...******* араас хутгалуулсан тэр гэрээс гараад өглөө гэртэй ирээд байж байхад манай гэрт ирээд *******ын гэрт бас хутгалуулсан байдалтай байна гэж хэлэхээр нь би чи тэр ******* гэх айлд очоодох би араас чинь яваад очъё гэж хэлээд явуулсан тэгээд араас нь мотоциклоо асаагаад явсан чинь миний өмнөөс нь ыг аваад хүрээд ирсэн тэгээд бид хоёр манай гэр очоод эмнэлгийн байгууллагад мэдэгдсэн юм. Тухайн үед би нэлээн согтуу байсан намайг ******* араас хөөгөөд миний баруун талын өгзөг хэсэгт 1/нэг/ удаа хутгалсан харин ыг яг яаж хутгалсан талаар би сайн мэдэхгүй байна...” гэж мөрдөн байцаалтын шатад өгсөн мэдүүлгийн тэмдэглэл / хх 28-29 /;
•  хохирогч *******ийн: “...******* гэх айлд очоод 1 шил архи хувааж уусан. ******* гэх хүн бид хоёртой хэрүүл маргаан хийгээд эхэлсэн тэгэхээр нь өмнөөс би хөшин хүн байж аятайхан байгаарай гуйлгачин минь гэсэн. Гэтэл ******* намайг гуйлгачин гэлээ гээд орилоод босож ирээд шууд чамайг ална гээд хутга бариад над руу дайраад эхлээд толгой хэсэг рүү явуулахаар бултаад ухарсан тэгсэн чинь ахиад баруун гартаа барьсан хутгаараа миний зүүн талын гуянаас дээшээ ташаан толгой хэсэгт 1 удаа хутгалсан тэгсэн чинь би газар өнхрөөд ойчсон. Би тухайн айлын баруун талаас мөлхөөд гарсан чинь араас тэр ******* араас нэлээн олон удаа өшиглөөд байсан тэгээд гадаа гараад намайг жижиг банзаар миний баруун гар луу 2-3 удаа цохиж зодсон *******ын хөлөөс зулгаагаад газар унагасан тэгсэн чинь ыг зодож цохиод эхэлсэн тэгж байхдаа Батболдыг хутгалсан байхаа, тэгснээ тэр ******* мотоцикл асаагаад яваад өгсөн,  алга болсон харин би явж чадахгүй байхаар нь тухайн айлын зүүн талын орон дээр нь гараад хэвтэж байсан чинь өглөө П. ирсэн тэгээд ыг олоод ирье гээд гараад явсан, удаагүй ******* нэлээн согтуу орж ирсэн чамайг гүйцэх гэж ирлээ гээд орж ирээд над руу ахиад дайрсан, яг тэр үед нь П. гаднаас орж ирээд салгасан чинь ******* гараад яваад өгсөн тэгээд П. намайг аваад гэх айлд авчиж өгсөн тэгсэн чинь Тэр ын ах гэх хүн ирээд эмнэлгийн байгууллагад мэдэгдсэн юм аа...” гэж мөрдөн байцаалтын шатад өгсөн мэдүүлгийн тэмдэглэл /хх 35-36/;

•  хохирогч Б.ын  “...надад энэ хэрэгтэй холбогдуулан цаашид хэн нэгнээс нэхэмжлэх зүйл байна. *******аас эмчилгээ хийлгэсэн эмнэлгийн зардал болон мөнгө төгрөгөө гаргуулаад авчуул надад гомдол санал гээд байх юм алга байна...” гэж мөрдөн байцаалтын шатад өгсөн мэдүүлгийн тэмдэглэл /хх40/;

•  Анхан шатны шүүх хуралдаанд хохирогч *******ийн: “... бид хоёр их хэмжээний согтолттой байсан. ******* та хоёр шиг банди намайг барахгүй  гээд томроод байхаар нь би харахад хөгшин хүн шиг байх юм, аятайхан байгаа ч гуйлгачин минь  гэж хэлтэл н.******* хутга авч бос ч ирээд миний цавь хэсэгт хутгалсан. Тэгээд хутгалах үед нь өнхөрч ойчоод толгойгоо дараад хэвтэхэд миний дээрээс өшигчөөд байсан. Тэгээд миний эрүү хэсэгт өшиглөсөн байсан. Тэгээд нүдээд байхаар нь мөлхөөд гэрээс нь гартал өмнөөс банз оруулж ирээд цохисон. Манай найз н.*******ыг надаас салгах гэтэл хутгалсан байсан. Би яг манай найзыг яаж хутгалсныг хараагүй. бид хоёр н.*******ын малыг үргээсэн үйлдэл гаргаагүй. Миний бие н.*******аас 6000,000 төгрөгийг нэхэмжилнэ. Надад хохирлын баримт байхгүй...” шүүх хуралдааны тэмдэглэл /хх185-186/;

•  иргэний нэхэмжлэгч ын: “…*******ийн Эрүүл мэндийн даатгалын сангийн хөнгөлөлт чөлөөлөлтөд хамрагдсан 1,423,499 төгрөгийг гэм буруутай этгээдээс нэхэмжилж байна....”гэж мөрдөн байцаалтын шатад өгсөн мэдүүлгийн тэмдэглэл/хх44-45/;

•  гэрч П.ын: “...маргааш өглөө 08 цагийн үед ын эхнэр утсаар залгаад ******* гэх айлд хүмүүс зодоон цохио хийсэн юм шиг байна очоод үзээдэх гэхээр нь очиход ******* унтаж байсан харин нөгөө хоёр нь алга байхаар нь ******* гэх залуугаас яг юу болсон талаар асуусан чинь би хүнд хутгалуулсан юм шиг байна гэхээр яг хаана чинь гэж асуусан чинь миний цавь хэсэгт юм шиг байна чи яваад ыг олоод ир гэхээр тухайн айлаас гараад ын гэрт яваад очтол гэртээ мөн түүний ах нар байж байхаар нь яг юу болсон талаар асуухад намайг болон ******* нарыг ******* хутгалсан талаар надад хэлсэн. ын гэрээс гараад *******ын гэрт очсон чинь ******* гэртээ ирсэн *******ийн хэвтэж байсан орны урд хэсэгт суусан байдалтай хоорондоо чи яахаараа манай хонийг хөөдөг юм гээд жаахан хэрүүл маргаан хийх шинжтэй байхаар нь *******ыг за чи малдаа яв гэж хэлж явуулаад ******* гэх залууг мотоциклынхоо араар суулгаад гэх залуугийн гэр лүү нь явсан тэгсэн чинь урдаас мотоциклоо унасан байдалтай гараад ирсэн...” гэж мөрдөн байцаалтын шатад өгсөн мэдүүлгийн тэмдэглэл /хх 52-53/,

•  гэрч ын: “... 2024 оны 11 дүгээр сарын 21-ны өглөө 08 цагийн үед гэх айлд яваад очсон чинь гэртэй ганцаараа ******* намайг хутгалсан талаар хэлсэн,... ******* нь гэх айлд ирсэн байсан тэгсэн чинь Тэр ******* гэх залуу нь бас хутгалуулсан байхаар би Баянхонгор аймгийн бөмбөгөр сумын эмнэлэгт дуудлага дуудаж өгсөн. Тухайн үед намайг очиход архи нь гарсан шинжтэй нь нүүр хэсэгт жаахан шалбарсан тэгээд арын өгзөг хэсэгтээ хутганы шархтай байсан, харин нөгөө ******* нь нүүр хэсэгт бас жаахан шалбарсан, нэг талын цайв хэсэгтээ хутгалуулсан шархтай харагдаж байсан...” гэж мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн тэмдэглэл /хх56-57/,

•  Баянхонгор аймгийн Шүүх Шинжилгээний хэлтсийн криминалистикийн шинжээчийн 2024 оны 11 дүгээр сарын 28-ны өдрийн 3 дугаартай дүгнэлтийн ”...1. Шинжлэгдэж буй "Ерөөл" нэртэй архины шил болон хутга нь шинжилгээнд тэнцэнэ. Ерөөл нэртэй 0,5 литрийн архины шилэн дээрээс 4 ширхэг гарын мөр илэрч байна. Харин бор иштэй хутган дээрээс гарын мөр илрээгүй.  2. Шинжилгээнд тэнцэж буй гарын мөрийг нэгдсэн санд ...... гэсэн кодоор кодлон оруулж харьцуулан шинжилж үзэхэд УБ нэгдсэн санд ...... дугаараар бүртгэлтэй ******* овогтой *******ын баруун гарын ядам хурууны хээтэй ерөнхий болон хувийн онцлог шинж тэмдгүүдээрээ тохирч байна...” гэх тэмдэглэл /хх68-70/;

•  Баянхонгор аймгийн Шүүх Шинжилгээний хэлтсийн шинжээчийн 2024 оны 11 дүгээр сарын 25-ны өдрийн 06 дугаартай дүгнэлтэд “...1. ын биед баруун өгзөгний шарх, духанд зулгаралт гэмтэл тогтоогдлоо..., 3. Дээрх гэмтэл нь эрүүл мэндийг түр хугацаагаар сарниулах тул Хүний эрүүл мэндэд учирсан хохирлын зэрэг тогтоох журмын 3.1.1-д зааснаар хохирлын хөнгөн зэрэг тогтоогдлоо...,4.Цаашид ерөнхий хөдөлмөрийн чадварыг тогтонги алдагдуулахгүй...” гэх тэмдэглэл /хх78-79/;

•  Баянхонгор аймгийн Шүүх Шинжилгээний хэлтсийн шинжээчийн 2024 оны 11 дүгээр сарын 27-ны өдрийн 07  дугаартай дүгнэлтэд“... 1. *******ийн биед зүүн цавины шарх, цус хуралт, эрүүнд цус хуралт, зулгаралт, баруун бугалгын цус хуралт, зөөлөн эдийн няцрал гэмтэл тогтоогдлоо..., 3. дээрх гэмтэл нь эрүүл мэндийг түр хугацаагаар сарниулах тул Хүний эрүүл мэндэд учирсан хохирлын зэрэг тогтоох журмын 3.1.1-д зааснаар хохирлын хөнгөн зэрэг тогтоогдлоо...,4.цаашид ерөнхий хөдөлмөрийн чадварыг тогтонги алдагдуулахгүй...” гэх тэмдэглэл /хх-ийн 86-87/

•  шүүгдэгч  *******ын  яллагдагчаар“... Би Монгол улсын Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 2-т заасныг хүлээн зөвшөөрч байна...” гэх мөрдөн байцаалтын шатад яллагдагчаар өгсөн мэдүүлгийн тэмдэглэл /хх112-113/ зэрэг хэрэгт цуглуулж, бэхжүүлсэн, анхан шатны шүүх хуралдааны хэлэлцүүлгээр хэлэлцэгдсэн хэрэгт хамааралтай, ач холбогдол бүхий нотлох баримтуудаар тус тус нотлогдон тогтоогджээ.

Анхан шатны шүүхээс гэмт хэргийг хэн, хэзээ, хаана, яаж үйлдсэн, үүнд шүүгдэгч *******  ямар буруутай болох, түүний үйлдэл нь Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн тухайн зүйл, хэсэгт заасан гэмт хэргийн шинжтэй хэрхэн тохирч байгаа талаар шийтгэх тогтоолд тодорхой зааж, хэргийн бодит байдалтай нийцсэн хууль ёсны ба үндэслэлтэй дүгнэлт хийсэн байна.

Шүүгдэгч ******* согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ хохирогч , Б.а нарын эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулсан үйлдлийг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт зааснаар зүйлчилсэн нь хууль зүйн үндэслэлтэй, Эрүүгийн хуулийг зөв тайлбарлан хэрэглэжээ.

Хохирогч ******* “... шүүх шинжилгээний шинжээчийн гаргасан гэмтлийн зэрэгт эргэлзэж байна.******* нь эмчилгээний төлбөрт нэхэмжилсэн 6,000,000 төгрөгийг төлөөгүй байгаад гомдолтой байна. Мөн хохирол төлбөрөө төлөөгүй хүнд торгох ял шийтгэж байгаа хүлээн зөвшөөрөхгүй, энэ хүний ял нь хөнгөдсөн гэж үзэж байна...”  агуулга бүхий давж заалдах гомдол гаргажээ.

Энэ хэрэгт хохирогч *******ийн биед хийгдсэн Баянхонгор аймгийн Шүүх Шинжилгээний хэлтсийн шинжээчийн 2024 оны 11 дүгээр сарын 27-ны өдрийн 07 дугаартай дүгнэлтийг/хх86-87/ хохирогчид танилцуулсан, хохирогч тухай шинжээчийн дүгнэлтэд гомдол гаргаагүй/хх88/, шүүх хэрэгт авагдсан шинжээчийн  дүгнэлт болон мэдүүлэг, үүнтэй холбоотой бусад баримт сэлттэй харьцуулан хянан үзсэний үндсэн дээр үнэлж, нотлох баримтаар тооцсон нь Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 16.5 дугаар зүйлд заасныг зөрчөөгүйгээс гадна Шүүхийн шинжилгээний үндэсний хүрээлэнгийн гаргасан шинжээчийн дүгнэлтүүд нь Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль, Шүүхийн шинжилгээний тухай хуульд заасан үндэслэл журмын дагуу явагдаж, шинжээчид өөрсдийн тусгай мэдлэгийн хүрээнд гаргасан ба эдгээр дүгнэлтүүдэд эргэлзээ төрүүлэхээр нөхцөл байдал тогтоогдоогүй гэж үзнэ.

Мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад хохирогч гэм хорын хохирлын баримтыг шүүхэд гаргаж өгөөгүй тул анхан шатны шүүх гэм хорын хохирлын хэмжээг тооцоолох боломжгүй /зайлшгүй гарах  болон эмчилгээний зардал/, Б.ыг нотлох баримтаа бүрдүүлэн иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх журмаар нэхэмжлэл гарган шийдвэрлүүлэх эрхтэй болохыг заасан нь Иргэний хуулийн 497 дугаар зүйлийн 497.1, 505 дугаар зүйлийн 505.1, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.3 дугаар зүйлийн 1, 3 дахь хэсэгт заасантай нийцсэн байх тул буруутгах үндэслэлгүй байна.

Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт “Энэ гэмт хэргийг энэ хуулийн 10.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсэгт заасан хүндрүүлэх нөхцөл байдалтайгаар үйлдсэн бол дөрвөн зуун тавин нэгжээс хоёр мянга долоон зуун нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр торгох, эсхүл хоёр зуун дөчин цагаас долоон зуун хорин цаг хүртэл хугацаагаар нийтэд тустай ажил хийлгэх, эсхүл нэг сараас зургаан сар хүртэл хугацаагаар зорчих эрхийг хязгаарлах ял шийтгэнэ.” гэж заажээ.

Анхан шатны шүүхээс шүүгдэгч *******ыг хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулах гэмт хэрэгт эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхдээ Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн хэм хэмжээг зөв баримтлан, гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, хэргийн нийгмийн аюулын шинж чанар, учирсан хохирол, хор уршгийн хэмжээ, хувийн байдал, хариуцлагыг хөнгөрүүлэх, хүндрүүлэх нөхцөл байдлыг харгалзан тухайн зүйлд зааснаар шүүгдэгчид 1.200 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 1,200,000 төгрөгийн торгох ял оногдуулсныг өөрчлөх, эсхүл буруутган дүгнэх хууль зүйн үндэслэл тогтоогдохгүй байна.

Анхан шатны шүүх хэрэгт авагдсан нотлох баримтуудаас аль нь тухайн хэрэгт хамааралтай, ач холбогдолтой эсэхийг харьцуулан шинжлэн судлах, бусад нотлох баримттай харьцуулах зэргээр үнэлснийг буруутгах боломжгүй, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 34.14 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт анхан шатны журмаар хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаа нь тухайн шүүгдэгчийн хувьд прокуророос шүүхэд шилжүүлсэн эрүүгийн хэргийн хүрээнд явагдана гэж заасан хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны хэмжээ хязгаарын хүрээнд хэргийг шийдвэрлэсэн нь хууль зөрчөөгүй байна гэж давж заалдах шатны шүүх бүрэлдэхүүн үзэв.

Иймд анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээж, хохирогч *******ийн гаргасан давж заалдах гомдлыг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв.

 Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 39.9 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.1-т заасныг удирдлага болгон ТОГТООХ нь:

1. Баянхонгор аймаг дахь Сум дундын анхан шатны шүүхийн 2025 оны 02 дугаар сарын 21-ний өдрийн 2025/ШЦТ/65 дугаар шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээж, хохирогч Б.ын гаргасан давж заалдах гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосугай.
2. Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн хууль хэрэглээний зөрүүг арилгах, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг ноцтой зөрчсөн нь шүүхийн шийдвэрт нөлөөлсөн, шүүх хуулийг Улсын Дээд шүүхийн тогтоол, тайлбараас өөрөөр хэрэглэсэн, эрх зүйн шинэ ойлголт, эсхүл хууль хэрэглээг тогтооход зарчмын  хувьд нийтлэг ач холбогдолтой гэж үзвэл гомдол, эсэргүүцэл гаргах эрх бүхий этгээд  нь Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг гардуулсан буюу  хүргүүлснээс хойш 14 хоногийн дотор хяналтын журмаар Монгол Улсын Дээд Шүүхэд гомдол, эсэргүүцэл гаргаж болохыг мэдэгдсүгэй.

 

 

 

 

                 ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ                                 Т.ГАНЧИМЭГ

 

                                   ШҮҮГЧИД                                 Б.БОЛОР-ЭРДЭНЭ

                                                                                     Ч.БАЯРЦЭНГЭЛ