| Шүүх | 2025 - Баянгол, Хан-Уул, Сонгинохайрхан дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүх |
|---|---|
| Шүүгч | Ц.Оюунбилэг |
| Хэргийн индекс | 102/2024/07055/И |
| Дугаар | 192/ШШ2025/08633 |
| Огноо | 2025-10-27 |
| Маргааны төрөл | Дампуурлын хуулиар бусад, |
2025 - Баянгол, Хан-Уул, Сонгинохайрхан дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүх ийн Шийдвэр
2025 оны 10 сарын 27 өдөр
Дугаар 192/ШШ2025/08633
2025 10 27 192/ШШ2025/08633
МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС
Баянгол, Х*******-Уул, Сонгинохайрх******* дүүргийн Иргэний хэргийн *******х******* шатны шүүхийн шүүгч Ц.Оюунбилэг даргалж, тус шүүхийн т*******химд хийсэн шүүх хуралда*******аар,
Хүсэлт гаргагч: Баянгол дүүрэг, 5 дугаар хороо, 10 дугаар хороолол, Энхтайв*******ы өргөн чөлөө, АОС ***** тоот хаягт байрлах, Х******* т******* т******* м******* ХХК /РД:*******/-ийн нэхэмжлэлтэй,
Х******* т******* т******* м******* ХХК-ийг төлбөрийн чадваргүй болсныг тогтоож, дампуурс*******д тооцуулах тухай иргэний хэргийг хян******* хэлэлцэв.
Шүүх хуралда*******д: Хүсэлт гаргагчийн төлөөлөгч О.Сар*******заяа, хүсэлт гаргагчийн өмгөөлөгч Б.С*******, М.М*******, хэрэг гүйцэтгэгч А.Э*******, шүүх хуралда*******ы нарийн бичгийн дарга Н.Сэргэлэн нар оролцов.
ТОДОРХОЙЛОХ нь:
Хүсэлт гаргагч Х******* т******* т******* м******* ХХК нь төлбөрийн чадваргүйд тооцуулж, дампуурс*******д тооцуулах тухай нэхэмжлэл гаргас*******. Хүсэлт гаргагч хүсэлтийн үндэслэлдээ:
Хэрэг гүйцэтгэгч А.Э******* шүүхэд гаргас******* дүгнэлт болон шүүх хуралда*******д гаргас******* тайлбартаа: Баянгол, Х*******-Уул, Сонгинохайрх******* дүүргийн Иргэний хэргийн *******х******* шатны тойргийн шүүхийн шүүгчийн 2025 оны 9 дүгээр сарын 12-ны өдрийн 192/Ш32025/37517 дугаар захирамжаар Х******* т******* т******* м******* ХХК-ийн хүсэлттэй дампуурлын хэрэгт хэрэг гүйцэтгэгчээр томилогдож, шүүхээс өгсөн үүргийн дагуу Монгол Улсын С*******гийн сайдын 2015 оны 12 дугаар сарын 18-ны өдрийн "Аж ахуйн нэгж байгууллагын с*******хүүгийн тайл*******д шинжилгээ хийх үлгэрчилсэн аргачлал батлах тухай" 343 дугаар тушаалаар батлагдс******* аргачлалаар хүсэлт гаргагчийн с*******хүүгийн тайл*******гуудад төлбөрийн чадварын болон дампуурлын иж бүрэн шинжилгээ хийж, Дампуурлын тухай Монгол улсын хуулийн 13-р зүйлийн 13.1 дэх хэсэгт заас******* бүрдүүлбэрээр хүсэлт гаргагчийн үйл ажиллага*******д хийсэн дүгнэлтийг гаргаж шүүх, зохигч нарт т*******илцуулж байна. Х******* т******* т******* м******* ХХК нь Улсын бүртгэлийн дугаарт бүртгэлтэй, ******* тоот регистртэй, Ула*******баатар хот, Баянгол дүүрэг, 5-р хороо, 10-p хороолол, Энхтайв*******ы өргөн чөлөө ****** тоот хаягт байрлаж ажиллахаар 2016 оны 9 дүгээр сарын 08-ны өдөр 2 гишүүнтэйгээр гэрээгээр өрөмдлөг хийх, худалда*******ы зуучлал, аомашинаар ачаа тээвэрлэх, аялал жуулчлал, уул уурхайн тоног төхөөрөмжийн худалдаа, түрээс, гадаад худалдаа эрхлэх чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулахаар 20,000 төгрөгийн дүрмийн с*******тайгаар байгуулагдс*******. Улсын бүртгэлийн нээлттэй мэдээллийн с******* болон Улсын бүртгэлийн ерөнхий газрын Хуулийн этгээдийн дэлгэрэнгүй лавлага*******д ямар нэг өөрчлөлт бүртгэгдээгүй байна. Комп*******ийг итгэмжлэлгүйгээр төлөөлөх этгээд нь Отгонжаргал овогтой Сар*******заяа РД:ТБ89032408. Эргэлтийн хөрөнгийн харьцаа нь эргэлтийн хөрөнгөөр богино хугацаат өр төлбөрийг барагдуулах чадвар, боломжийг харуулдаг. Эргэлтийн хөрөнгийн харьцаа 1.2-2.0-оос багагүй байвал зохистой гэж үздэг. С*******хүүгийн тайл*******гуудад тусгагдс******* эргэлтийн хөрөнгийн харьца*******аас тооцоход Х******* т******* т******* м******* ХХК-ийн эргэлтийн хөрөнгийн харьцаа алдагдс*******, онолын зохистой үзүүлэлтээс бага үзүүлэлт гарч байгаа нь өр төлбөрийг барагдуулах эргэлтийн хөрөнгө х*******галтгүй, төлбөр төлөх боломжгүй болохыг илэрхийлж байна. Энэ үзүүлэлтүүд нь одоо байгаа мөнгө болон ойрын хугацаа болон хөрвөх төлбөрийн хэрэгслээр өр төлбөрийг барагдуулах чадварыг илэрхийлдэг коэфициентийн утга 0.7-0.8 байх ёстой гэж үздэг. Энэхүү коэффициент нь хөрөнгийн бүрэлдэхүүн хэсгүүдийн хөрвөх чадварыг харгалз******* тооцдог тул төлбөрийн чадварын талаар илүү бодитой дүгнэлтийг өгдөг үзүүлэлт юм. Х******* т******* м******* ХХК-ийн с*******хүүгийн тайл*******гууд дахь харьца*******ы утга 10.048 буюу харьца*******аас их үзүүлэлт гарч байгаа нь эргэлтийн хөрөнгийн түргэн хөрвөх чадварын харьцаа хэвийн байгааг илэрхийлэх боловч өнөөгийн өр төлбөр болох шийдвэр ажиллагаа явагдаж буй дүн тусгагдаагүй өмнөх үеийн тайл******* байх тул илэрхийлэл биш юм. Х******* т******* т******* м******* ХХК-ийн 2017-2019 онуудын с*******хүүгийн тайл******* бал*******с болон шүүхэд ирүүлсэн лавлагаа нотлох баримтуудад төлбөрийн чадварын шинжилгээ хийж, өр төлбөрийг төлөх чадвартай эсэхийг тооцоход төлбөрийн чадваргүй болсон үзүүлэлтүүд гарч байна. 2017-2019 онуудын с*******хүүгийн тайл*******гийн үзүүлэлтүүд болон Х******* т******* т******* м******* ХХК-ийн шүүхэд мэдүүлсэн бусад баримт бичиг, Нийслэлийн шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх газрын лавлагаа нотлох баримтаар комп*******ийн өр төлбөр 138,109,932.50 төгрөг болж өөрийн хөрөнгийн 92,504.9 хувьтай тэнцэх хэмжээний өр төлбөрт орсон байна. Дампуурлын тухай Монгол улсын хуулийн зарим зүйл, хэсэг, заалтыг тайлбарлах тухай Улсын Дээд шүүхийн 2000 оны 01 дүгээр сарын 19-ний өдрийн 1 дугаартай тогтоолын 1 дэх хэсэгт "Хариуцагч аж ахуйн нэгж байгууллага тайл******* тэнцэлдээ бусдад төлөх өр төлбөр, авах авлагын хэмжээг бүрэн тусгаагүй эсхүл бууруулс******* буюу нэмэгдүүлсэн тохиолдолд шүүх дээрх тусгагдаагүй үнийн дүнг нийт өр төлбөр, авлагын хэмжээнд оруул******* тооцвол зохино. Энэхүү ойлголтыг мөн хуулийн 5 дугаар зүйлийн 3 дахь хэсэгт зааснаар хариуцагчийн төлбөрийн чадвартай болох эсэхийг тооцоход нэгэн адил хамааруулна." гэж тайлбарласныг үндэслэн хүсэлт гаргагчийн шүүхэд мэдүүлсэн өр төлбөрийг 2025 оны байдлаар тооцвол Х******* т******* т******* м******* ХХК-ийн өр төлбөр болон өөрийн хөрөнгийн харьцаа дараах байдлаар илэрхийлэгдэж байна. Дампуурлын тухай Монгол улсын хуулийн 4-р зүйлийн 4.1 дэх хэсэгт Өөрийн хөрөнгийн 10-аас доошгүй хувьтай тэнцэх хэмжээний үүргээ хууль буюу гэрээнд заас******* хугаца*******д биелүүлэхгүй бол төлбөрийн чадваргүй тооцно гэж заас******* байдаг. Төлбөрийн чадварын шинжилгээ хийж үзэхэд тус Х******* т******* т******* м******* ХХК нь өөрийн хөрөнгийн 92504.98 хувьтай тэнцэх хэмжээний үүргээ хууль буюу гэрээнд заас******* хугаца*******д биелүүлэх боломжгүй болж төлбөрийн чадваргүй болсон байна гэж дүгнэж байна. Дампуурлын тухай хуулийн 4 дүгээр зүйлийн 4.1 дэх хэсэгт заас******* зохицуулалт нь balance sheet буюу с*******хүүгийн тайл******* тэнцэлд үндэслэн тооцохоор зохицуулс******* байх ба Комп*******ийн тухай хуулийн 30 дугаар зүйлийн 30.2 дахь хэсэгт Комп*******ийн бал*******сад тусгагдс******* биет болон биет бус хөрөнгийн дүнгээс комп*******ийн нийт өр төлбөрийг хасаад үлдсэн хэсгийг комп*******ийн өөрийн хөрөнгө гэнэ гэж заас*******тай бүрэн нийцэж байна. Дампуурлын тухай Монгол улсын хуулийн зарим зүйл, хэсэг, заалтыг тайлбарлах тухай Улсын Дээд шүүхийн 2000 оны 01 дүгээр сарын 19-ний өдрийн 1 дугаартай тогтоолын 1 дэх хэсэгт “Мөн зүйл, хэсгийн "төлбөрийн чадваргүйд тооцно" гэдэгт хариуцагч б*******кин дахь харилцах болон тооцооны хадгаламжийн д*******с түүнчлэн өөрийн касс*******д бэлэн мөнгөний хүрэлцээгүйгээс нэхэмжлэгчээс нийлүүлсэн буюу худалдс******* бараа, бүтээгдэхүүн, гүйцэтгэсэн ажил, үзүүлсэн үйлчилгээний үнэ хөлс, мөн б*******к болон бусдаас олгосон зээлийг төлөх зэрэг зээл тооцооны харилца*******д хүлээсэн, өөрийн хөрөнгийн 10-аас доошгүй хувьтай тэнцэх үүргээ хууль буюу гэрээнд заас******* хугаца*******даа биелүүлж чадахгүй байгааг ойлгоно" гэж заас******* байх тул хэрэг гүйцэтгэгч төлбөрийн чадварын шинжилгээг Монгол Улсын С*******гийн сайдын 2015 оны 12 дугаар сарын 18-ны өдрийн "Аж ахуйн нэгж байгууллагын с*******хүүгийн тайл*******д шинжилгээ хийх үлгэрчилсэн аргачлал батлах тухай" 343 дугаар тушаалын хавсралтын дагуу төлбөрийн чадварын иж бүрэн шинжилгээг "Х******* т******* т******* м*******" ХХК-ийн с*******хүүгийн тайл*******гуудад хийж гүйцэтгэсэн болно. Баянгол, Х*******-Уул, Сонгинохайрх******* дүүргийн Иргэний хэргийн *******х******* шатны тойргийн шүүхийн шүүгчийн 2025 оны 6 дугаар сарын 05-ны өдрийн 192/Ш32025/25482 дугаар захирамжаар Х******* т******* т******* м******* ХХК-ийг төлбөрийн чадваргүйд тооцсон ба уг шийдвэр хуулийн хүчин төгөлдөр болсон байна. Х******* т******* т******* м******* ХХК-ийн 2017-2019 онуудын с*******хүүгийн тайл*******гууд болон шүүхэд ирүүлсэн лавлагаа нотлох баримтуудад үндэслэн тус комп*******ийн төлбөрийн чадваргүй болсон шалтга*******ыг дараах нөхцөл байдал, үйл баримтаас болсон гэж дүгнэлээ. Х******* т******* т******* м******* ХХК-ийн бусдад өгөх өглөг буюу өр төлбөрүүд 2017 онд 46,798,482.50 төгрөг, 2018 онд 91,311,450 төгрөг болсон байх ба 2018 оноос үйл ажиллагаа зогссон нь төлбөрийн чадваргүй болох, хүлээгдэж буй төлбөрийг барагдуулах боломжгүй болгосон байна. Тус комп*******ийн с*******хүүгийн тайл*******гийн шинжилгээгээр эргэлтийн хөрөнгийн харьцаа алдагдс*******, өр төлбөр нь эргэлтийн хөрөнгөөс 1350 дахин их буюу онолын зохистой харьца*******аас 166598 дахин их гарч байгаа нь ч үүнийг нотолж байна. Алдагдал ихээр хуримтлагдс*******, богино хугацаат өр төлбөрийг барагдуулах с*******хүүгийн боломж байхгүй, дахин хөрөнгөжүүлэх эх үүсвэргүй, үүрэг гүйцэтгүүлэгчээс хэт хараат байдалтай болсон нь Х******* т******* т******* м******* ХХК-ийн с*******хүүгийн тогтвортой байдлыг бүрэн алдагдуулж, зөвхөн гаднын эх үүсвэрээс хэт хамааралтай, өөрийн эх үүсвэрээр бие да******* үйл ажиллагаа явуулах боломжгүй болгосон байна. Х******* т******* т******* м******* ХХК-ийн удирдлага, хувь эзэмшигч нь с*******хүүгийн эдийн засгийн нөхцөл байдалд бодитой дүгнэлт хийж чадаагүйгээс өрийн менежментийг цаг тухайд нь хийж чадаагүй, с*******хүүгийн эрсдэлийг дав******* туулах нөөцийг бүрдүүлж чадаагүй зэрэг нөхцөл байдлын улмаас комп*******и нь төлбөрийн чадваргүй болж бусдын өмнө хүлээсэн үүргээ биелүүлж чадахгүй байдалд хүрсэн нь удирдлагын алдаатай үйл ажиллагаа байна. Баянгол дүүргийн Иргэний хэргийн *******х******* шатны шүүхийн шүүгчийн 2024 оны 11 дүгээр сарын 25-ны өдрийн 102/Ш32024/22373 дугаар захирамжийн дагуу эд хөрөнгийн эрхийн бүртгэлийн асуудал хариуцс******* төрийн байгууллагууд, арилжа*******ы б*******кнуудаас шүүхэд ирүүлсэн лавлагаа, бусад нотлох баримтуудаар Х******* т******* т******* м******* ХХК-д Дампуурлын тухай хуулийн 19-р зүйлд заас******* Хариуцагчийн хийсэн хүчин төгөлдөр бус хэлцэл тогтоогдоогүй, харин мөн хуулийн 17 дугаар зүйлд заас******* эд хөрөнгө тогтоогдоогүй болно. Баянгол, Х*******-Уул, Сонгинохайрх******* дүүргийн Иргэний хэргийн *******х******* шатны тойргийн шүүхийн шүүгчийн 2025 оны 6 дугаар сарын 05-ны өдрийн 192/Ш32025/25482 дугаар захирамжаар Х******* т******* т******* м******* ХХК төлбөрийн чадваргүйд тооцож хуульд заас******* үндэслэлийн дагуу нэхэмжлэлийг хүлээн авах хугацаа, нэхэмжлэгчдийн хурлыг зарл******* хуралдуулах зарыг Дампуурлын тухай хуулийн 5 дугаар зүйлийн 5.5 дахь хэсэгт заасны дагуу Өнөөдөр сонины 2025 оны 6 дугаар сарын 18-ны өдрийн №111 (8175) дугаарт нийтэд мэдээлсэн боловч хуульд заас******* хугаца*******д иргэн, хуулийн этгээдээс шүүхэд нэхэмжлэл гаргаагүй болно. Дампуурлын тухай Монгол Улсын хуулийн 23 дугаар зүйлийн 23.1 дэх хэсэгт Хариуцагчийг дахин хөрөнгөжүүлж, үйл ажиллагааг нь цаашид үргэлжлүүлэх нь тат******* буулгаснаас нэхэмжлэгчдийн нэхэмжлэлийн шаардлагыг илүү хэмжээгээр х*******гах боломжтой гэж үзвэл... хариуцагчийг дахин хөрөнгөжүүлэх тухай хүсэлтийг түүнийг төлбөрийн чадваргүйд тооцсон өдрөөс хойш 60 хоногийн дотор шүүхэд гаргаж болно гэж заас******* байдаг. Уг хугаца*******ы дотор дахин хөрөнгөжүүлэх хүсэлт зохих этгээдээс шүүхэд гаргаагүй байна. Иймд тус комп*******ийн шүүхэд ирүүлсэн с*******хүүгийн баримт бичиг, лавлагаа, нотлох баримтууд болон хариуцагчийн үйл ажиллага*******д хийсэн дүгнэлтэд үндэслэн "Х******* т******* т******* м*******" ХХК нь хууль буюу гэрээнд заас******* хугаца*******д үүргээ гүйцэтгэх боломжгүй төлбөрийн чадваргүй болсон ба Дампуурлын тухай хуулийн 23-р зүйлийн 23.1-д заас******* этгээдээс Х******* т******* т******* м******* ХХК-ийг дахин хөрөнгөжүүлэх хүсэлт ирүүлээгүй тул мөн хуулийн 33 дугаар зүйлийн 33.1.1 дэх хэсэгт заасны дагуу тат******* буулгах үндэслэл бий болсон гэж үзэж хариуцагчийг тат******* буулгах с*******ал оруулж байна гэв.
Хүсэлт гаргагч Х******* т******* т******* м******* ХХК-иас улсын тэмдэгтийн хураамж төлсөн баримт, улсын бүртгэлийн гэрчилгээ, комп*******ийн дүрэм, 2017.11.30-ны өдрийн Амлалтын бичиг, 2017.07.09-ний өдрийн Вэйдонг комп*******ийн газар шороо, тээврийн ажлын тооцооны хуудас, Машин мех*******измын түрээсийн гэрээ, Хугацаа хэтэрсэн зээлийн өртэй эсэх лавлагаа, татварын өрийн үлдэгдлийн лавлагаа, татварын тайл*******гаа тушаас******* эсэх тухай лавлагаа, 2023.04.03-ны өдрийн 190 дугаар мэдэгдэл, хуулийн этгээдийн дэлгэрэнгүй лавлагаа, шүүхийн шийдвэрээр бусдад төлбөргүй эсэх тодорхойлолт зэргийг ирүүлсэн.
Хэрэг гүйцэтгэгчээс 2024 оны 10 дугаар сарын 10-ны өдрийн 05 дугаартай дампуурлын хэрэг гүйцэтгэгчийн дүгнэлт ирүүлсэн.
Шүүх хэрэг гүйцэтгэгчийн хүсэлтээр Иргэний хэрэг шүүхэд хян******* шийдвэрлэх тухай хуулийн 38 дугаар зүйлийн 38.6-д зааснаар нотлох баримт гаргуулахаар шийдвэрлэж, тус захирамжийн дагуу Б*******кны төлбөр барагдуулах газрын 2024 оны 12 дугаар сарын 02-ны өдрийн 1/5962 дугаар алб******* бичиг, Аотээврийн үндэсний төвийн 2024 оны 12 дугаар сарын 02-ны өдрийн 45 дугаар алб******* бичиг, Улсын бүртгэлийн ерөнхий газрын 2024 оны 12 дугаар сарын 05-ны өдрийн 9/15328 дугаар алб******* бичиг, Гаалийн ерөнхий газрын 2024 оны 12 дугаар сарын 04-ний өдрийн 01-1.2/5045 дугаар алб******* бичиг, Баянгол дүүргийн Татварын хэлтсийн 2024 оны 12 дугаар сарын 04-ний өдрийн 1/1316 дугаар алб******* бичиг, Төрийн б*******к ХК-ийн 2024 оны 12 дугаар сарын 04-ний өдрийн 10/6214 дугаар алб******* бичиг, Капитрон б*******к ХК-ийн 2024 оны 12 дугаар сарын 05-ны өдрийн Д3659 дугаар алб******* бичиг, Ариг б*******к ХК-ийн 2024 оны 11 дүгээр сарын 29-ний өдрийн 2470 дугаар алб******* бичиг, Хас б*******к ХК-ийн 2024 оны 12 дугаар сарын 05-ны өдрийн 56/6595 дугаар алб******* бичиг, Чингис ха******* б*******к ХХК-ийн 2024 оны 12 дугаар сарын 05-ны өдрийн СА/2064 дүгээр алб******* бичиг, Богд б*******к ХК-ийн 2024 оны 12 дугаар сарын 04-ний өдрийн 05/12756 дугаар алб******* бичиг, Баянгол дүүргийн Газар зохион байгуулалтын алб*******ы 2024 оны 12 дугаар сарын 05-ны өдрийн 05/1145 дугаар алб******* бичиг, Үндэсний хөрөнгө оруулалтын б*******к ХХК-ийн 2024 оны 12 дугаар сарын 02-ны өдрийн 10/1341 дүгээр алб******* бичиг, Худалдаа хөгжлийн б*******к ХК-ийн 2024 оны 12 дугаар сарын 06-ны өдрийн 6/14059 дүгээр алб******* бичиг, Ха******* б*******к ХК-ийн 2024 оны 12 дугаар сарын 06-ны өдрийн 29/13682 дугаар алб******* бичиг, Сонгинохайрх******* дүүргийн Газар зохион байгуулалтын нэгдүгээр алб*******ы 2024 оны 12 дугаар сарын 12-ны өдрийн 18/3140 дүгээр алб******* бичиг, Газар зохион байгуулалтын алб*******ы 2024 оны 12 дугаар сарын 11-ний өдрийн 01-05/8519 дүгээр алб******* бичиг, Тээвэр хөгжлийн б*******к ХХК-ийн 2024 оны 12 дугаар сарын 10-ны өдрийн 04/01-1061 дүгээр алб******* бичиг, Улсын бүртгэлийн ерөнхий газрын 2024 оны 12 дугаар сарын 09-ний өдрийн 5/15557 дугаар алб******* бичиг, Ашигт малтмал, газрын тосны газрын 2024 оны 12 дугаар сарын 10-ны өдрийн 1/5159 дүгээр алб******* бичиг, Голомт б*******к ХК-ийн 2024 оны 12 дугаар сарын 05-ны өдрийн 14/ХХ/03-2383 дугаар алб******* бичиг, Баянзүрх дүүргийн Газар зохион байгуулалтын нэгдүгээр алб*******ы 2024 оны 12 дугаар сарын 09-ний өдрийн 06/2325 дугаар алб******* бичиг, Чингэлтэй дүүргийн Газар зохион байгуулалтын алб*******ы 2024 оны 12 дугаар сарын 13-ны өдрийн 09/1376 дугаар алб******* бичиг, М б*******к ХК-ийн 2024 оны 12 дугаар сарын 27-ны өдрийн 04/4797 дугаар алб******* бичиг, Баг*******уур дүүргийн Газар зохион байгуулалтын алб*******ы 2025 оны 9 дүгээр сарын 19-ний өдрийн 11-21/266 дугаар алб******* бичиг, Баянгол дүүргийн Нийгмийн даатгалын газрын 2025 оны 9 дүгээр сарын 22-ны өдрийн 712 дугаар алб******* бичиг, Багах*******гай дүүргийн Газар зохион байгуулалтын алб*******ы 2025 оны 9 дүгээр сарын 19-ний өдрийн 13-23/268 дугаар алб******* бичиг, Налайх дүүргийн Газар зохион байгуулалтын алб*******ы 2025 оны 9 дүгээр сарын 22-ны өдрийн 15-22/636 дугаар алб******* бичиг, Сүхбаатар дүүргийн Газар зохион байгуулалтын алб*******ы 2025 оны 9 дүгээр сарын 22-ны өдрийн 07-17/1282 дугаар алб******* бичиг, Нийслэлийн шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх газрын 2025 оны 9 дүгээр сарын 23-ны өдрийн 04-190/22194 дүгээр алб******* бичиг зэргийг тус тус нотлох баримтаар гаргуулж хэрэгт хавсаргас*******.
ҮНДЭСЛЭХ нь:
1. Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг х*******гах үндэслэлтэй гэж үзлээ.
2. Хүсэлт гаргагч Х******* т******* т******* м******* ХХК нь шаардах эрхээ дараах үндэслэлээр тодорхойлсон байна. Үүнд: “... М*******ай комп*******и нь 2017 оны 5 дугаар сарын 20-ны өдөр Э н ХХК-тай №02 дугаартай ажил гүйцэтгэх гэрээ байгуулж, хөрс хуулах ажлыг хийж, с*******хүүгийн тайл******* гаргаж өгч байс*******. Тухайн ондоо комп*******ийн хэвийн үйл ажиллагаа доголдож, цаашид үйл ажиллагаа явуулах боломжгүй болж үйл ажиллагаа огт явуулаагүй, түүнээс хойших с*******хүүгийн тайл******* гаргаж өгөөгүй болно. Комп*******и 2016 онд байгуулагдс*******, 2017 онд нэг үйл ажиллагаа явуулс*******, 2017 оноос хойш үйл ажиллагаа явуулаагүй учраас 2017 оны тайл*******г гаргаж өгсөн. М*******ай комп*******ийн нийт өрийн хэмжээ 223,257,500 төгрөг, комп*******ийн нэр дээр 2016 оны 9 дүгээр сарын 08-ны өдөр үүсгэн байгуулагдахад 20,000 төгрөгөөр бүртгүүлж, Хас б*******к*******д харилцах д*******с нээснээс өөр эд хөрөнгө бүртгэлгүй, өөрийн хөрөнгийн 10-аас доошгүй хувьтай тэнцэх хэмжээний үүргээ хууль буюу гэрээнд заас******* хугаца*******д биелүүлэх боломжгүй болсонтой холбоотойгоор төлбөрийн чадваргүйд болсон тул дампуурс*******д тооцуулах тухай хүсэлтийг шүүхэд гаргас*******…” гэжээ.
3. Хэрэгт авагдс******* бичгийн нотлох баримтуудаар болон нэхэмжлэгч, хэрэг гүйцэтгэгчдийн тайлбар зэргээр дараах байдал тогтоогдож байна.
3.1. Х******* т******* т******* м******* ХХК нь 2016 оны 9 дүгээр сарын 05-ны өдөр 01 дугаар шийдвэрээр үүсгэсэн байгуулагдаж, үүсгэн байгуулах шийдвэрээр комп*******ийн дүрмийг баталж, 2 хүний бүрэлдэхүүнтэйгээр гадаад худалдаа, уул уурхайн тоног төхөөрөмжийн худалдаа, түрээсийн үйлчилгээ, аялал жуулчлал, аомашинаар ачаа тээвэрлэх, худалда*******ы зуучлал, гэрээгээр өрөмдлөг хийх эрхлэх чиглэлээр үйл ажиллагаа эрхлэхээр болсон байна.
3.2 Тухайн комп*******и нь Баянгол дүүргийн Татварын хэлтэст татварын өр 1,072,348 төгрөг, Х*******-Уул дүүргийн Иргэний хэргийн *******х******* шатны шүүхийн 2018 оны 5 дугаар сарын 25-ны өдрийн 183/ШШ2018/00338 дугаар шийдвэрээр Х******* т******* т******* м******* ХХК-иас 90,700,000 төгрөгийг гаргуулж иргэн Б.Бат-Очирт олгож шийдвэрлэсэн, төлбөр гаргуулах шийдвэр гүйцэтгэх ажиллагаа явагдаж байгаа нь Нийслэлийн шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх газраас ирүүлсэн бичгийн баримтаар тогтоогдож байна. /хх-ийн 80-83, 203-212/
4. Х******* т******* т******* м******* ХХК-ийн хүсэлтийг үндэслэн 2024 оны 11 дүгээр сарын 08-ны өдөр дампуурлын хэрэг үүсгэж, тус комп*******ийг төлбөрийн чадваргүйд тооцож, өдөр тутмын сонин болох “Өнөөдөр сонин”-ы 2025 оны 06 дугаар сарын 18-ны өдрийн №111(8175) дугаарт хэвлүүлэн хэвлэл, мэдээллийн хэрэгслээр нийтэд мэдээлж, нэхэмжлэгчдийн нэхэмжлэлээ нийтэд мэдээлсэн өдрөөс хойш 21 хоногийн дотор шүүхэд нэхэмжлэлээ гаргахыг, нэхэмжлэгчдийн *******хны хурлыг 2025 оны 09 дүгээр сарын 02-ны өдрийн 10.00 цагт товлосныг хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр зарлахад нэхэмжлэгч нар шүүхэд нэхэмжлэл гаргаагүй байна.
5. Дампуурлын тухай хуулийн 11 дүгээр зүйлийн 11.2-т зааснаар Баянгол дүүргийн Иргэний хэргийн *******х******* шатны шүүхийн 2024 оны 11 дүгээр сарын 11-ний өдрийн 21163 дугаар шүүгчийн захирамжаар А.Э*******ыг хэрэг гүйцэтгэгчээр томилсон болно.
5.1 Хэрэг гүйцэтгэгч дүгнэлтээ шүүхэд 2025 оны 2 дугаар сарын 19-ний өдөр ирүүлж, хүсэлт гаргагч Х******* т******* т******* м******* ХХК-ийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч т*******илцжээ.
5.2 Хэрэг гүйцэтгэгчийн дүгнэлтэд “…"Х******* т******* т******* м*******" ХХК-ийн 2017-2019 онуудын с*******хүүгийн тайл******* бал*******с болон шүүхэд ирүүлсэн лавлагаа нотлох баримтуудад төлбөрийн чадварын шинжилгээ хийж, өр төлбөрийг төлөх чадвартай эсэхийг тооцоход төлбөрийн чадваргүй болсон үзүүлэлтүүд гарч байна. 2019-2022 онуудын с*******хүүгийн тайл*******гийн үзүүлэлтүүд болон “Х******* т******* т******* м*******" ХХК-ийн шүүхэд мэдүүлсэн бусад баримт бичгээр комп*******ийн өр төлбөр 223,257,500 төгрөг болж өөрийн хөрөнгийн 149,536%-тай тэнцэх хэмжээний өр төлбөрт орсон байна. Дампуурлын тухай Монгол улсын хуулийн 4-р зүйлийн 4.1 дэх хэсэгт Өөрийн хөрөнгийн 10-аас доошгүй хувьтай тэнцэх хэмжээний үүргээ хууль буюу гэрээнд заас******* хугаца*******д биелүүлэхгүй бол төлбөрийн чадваргүй тооцно гэж заас******* байдаг. Төлбөрийн чадварын шинжилгээ хийж үзэхэд тус "Х******* т******* т******* м*******" ХХК нь өөрийн хөрөнгийн 149,536%-тай тэнцэх хэмжээний үүргээ хууль буюу гэр: гэрээнд заас******* хугаца*******д биелүүлэх боломжгүй болж төлбөрийн чадваргүй болсон байна гэж дүгнэж байна...” гэжээ.
5.3 Дампуурлын тухай хуулийн 23 дугаар зүйлийн 23.1-д “Хариуцагчийг дахин хөрөнгөжүүлж, үйл ажиллагааг нь цаашид үргэлжлүүлэх нь тат******* буулгаснаас нэхэмжлэгчдийн нэхэмжлэлийн шаардлагыг илүү хэмжээгээр х*******гах боломжтой гэж үзвэл дараах этгээд хариуцагчийг дахин хөрөнгөжүүлэх тухай хүсэлтийг түүнийг төлбөрийн чадваргүйд тооцсон өдрөөс хойш 60 хоногийн дотор шүүхэд гаргаж болно” гэж заас******* бөгөөд хариуцагч өөрөө буюу Х******* т******* т******* м******* ХХК, хэрэг гүйцэтгэгч нарын хэн алин нь хариуцагчийг дахин хөрөнгөжүүлэх хүсэлтийг гаргаагүй. Мөн хуулийн 24 дүгээр зүйлийн 24.1-д “Энэ хуулийн 23.1-д заас******* этгээд хэрэг гүйцэтгэгчийн дүгнэлттэй т*******илцс******* өдрөөс хойш 30 хоногийн дотор дахин хөрөнгөжүүлэх төлөвлөгөөг шүүхэд гаргаж өгнө” гэж зааснаар зохигчдын хэн аль нь хэрэг гүйцэтгэгчийн дүгнэлттэй т*******илцс*******аас хойш Х******* т******* т******* м******* ХХК-ийг дахин хөрөнгөжүүлэх төлөвлөгөөг шүүхэд гаргаж ирүүлээгүй байна.
6. Иймд Дампуурлын тухай хуулийн 33 дугаар зүйлийн 33.1.1-т заасны дагуу хариуцагч Х******* т******* т******* м******* ХХК-ийг хуульд заас******* эрх бүхий этгээдүүдээс дахин хөрөнгөжүүлэх тухай хүсэлт болон төлөвлөгөөг шүүхэд ирүүлээгүй байх тул хариуцагчийг дампуурс*******д тооцож тат******* буулгах шийдвэр гаргах хууль зүйн үндэслэлтэй гэж шүүх дүгнэв.
7. Хариуцагчийг тат******* буулгахтай холбоотой ажиллагааг хийж дуусгавар болгохыг хэрэг гүйцэтгэгчид даалгах нь зүйтэй байна.
Иргэний хэрэг шүүхэд хян******* шийдвэрлэх тухай хуулийн 115 дугаар зүйлийн 115.2.1, 116, 117 дугаар зүйлийн 117.1, 118 дугаар зүйл, 133 дугаар зүйлийн 133.1.10 дахь хэсэгт заасныг удирдлага болгон
ТОГТООХ нь:
1. Дампуурлын тухай хуулийн 33 дугаар зүйлийн 33.1.1 дэх хэсэгт заасныг баримтл******* Х******* т******* т******* м******* ХХК-ийг дампуурс*******д тооцож, тат******* буулгасугай.
2. Дампуурлын тухай хуулийн 14 дүгээр зүйлийн 14.1, 33 дугаар зүйлийн 33.2-т зааснаар шийдвэр хүчин төгөлдөр болмогц Х******* т******* т******* м******* ХХК-ийг дампуурс*******д тооцож, тат******* буулгас******* тухай нийтэд мэдээлж, комп*******ийг тат******* буулгах, хариуцагчийн эд хөрөнгө захир******* зарцуулах, аж ахуйн үйл ажиллагааг удирдах эрхийг хэрэг гүйцэтгэгч А.Э*******од шилжүүлсүгэй.
3. Дампуурлын тухай хуулийн 37 дугаар зүйлийн 37.1 дэх хэсэгт заасныг баримтл******* Х******* т******* т******* м******* ХХК нь тат******* буулгах ажиллагаа дуусгавар болсноор бусдад төлөх өр, төлбөргүй болохыг дурдсугай.
4. Иргэний хэрэг шүүхэд хян******* шийдвэрлэх тухай хуулийн 57 дугаар зүйлийн 57.1, 60 дугаар зүйлийн 60.1, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 41 дүгээр зүйлийн 41.1.3 дахь хэсэгт зааснаар нэхэмжлэгчийн тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 70,200 төгрөгийг төсвийн орлогод хэвээр үлдээсүгэй.
5. Иргэний хэрэг шүүхэд хян******* шийдвэрлэх тухай хуулийн 119 дүгээр зүйлийн 119.2, 120 дугаар зүйлийн 120.1, Дампуурлын тухай хуулийн 6 дугаар зүйлийн 6.2 дахь хэсэгт зааснаар шийдвэр нь т*******илцуул******* сонсгомогц хуулийн хүчинтэй болох бөгөөд зохигч, тэдгээрийн төлөөлөгч, өмгөөлөгч нар эс зөвшөөрвөл уг шийдвэрийг гарс******* өдрөөс нь хойш 10 хоногийн дотор Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд давж заалдах гомдол гаргах эрхтэй.
ШҮҮГЧ Ц.ОЮУНБИЛЭГ