Дундговь аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

2025 оны 12 сарын 11 өдөр

Дугаар 310/ШШ2025/00739

 

 

 

 

 

*******0*******5 оны 1******* сарын 11 өдөр

Дугаар 310/ШШ*******0*******5/00739

******* аймаг

 

МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

******* аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүхийн шүүгч З.Ууганбаяр даргалж, тус шүүхийн Б танхимд хийсэн шүүх хуралдаанаар:

Нэхэмжлэгч: ******* аймгийн ******* сумын *******-р баг, ******* ******* гэх газар нутаглах, ******* овогт *******ын ******* //,

Нэхэмжлэлийн шаардлага: Ажиллаж байсан байдал тогтоолгох нэхэмжлэлтэй, 310/*******0*******5/00704/И индекстэй иргэний хэргийг хянан хэлэлцэв.

Шүүх хуралдааны оролцогчид:

Нэхэмжлэгч Ш.*******

Шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга: М.Ууган-Адъяа

 

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

1.  Нэхэмжлэгч Ш.******* шүүхэд гаргасан нэхэмжлэлдээ: *******ын ******* би 1971 онд төрсөн, эрэгтэй, 1988 оноос хойш өнөөг хүртэл малчнаар ажиллаж байгаа. *******0*******6 онд өндөр насны тэтгэвэрт гарна. 1988 оны 10 сарын 01-ний өдрөөс 1990 оныг дуустал ******* аймгийн ******* сумын Мандах нэгдэлд малчнаар ажиллаж байсан үеийн хөдөлмөрийн дэвтэр байгаа боловч хөдөлмөрийн дэвтэр бичилт дутуу, тамга тэмдэг бүдэг гэх шалтгаанаар нийгмийн даатгалын байгууллага ажиллаж байсан байдлаа тогтоолгох шаардлагатай гэсэн. Мөн 1991 оны 01 сарын 01-ний өдрөөс 199******* оны 06 сарыг дуустал, 1993 оны 07 сарын 01-ний өдрөөс 1995 оныг дуустал, 1997 оны 01 сарын 01-ний өдрөөс *******000 оныг дуустал хугацаанд малчнаар ажиллаж байсан нийгмийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн төлж баталгаажилтын хуудас авсан. Гэтэл дээрх хугацаанд малчнаар ажиллаж байсан талаар мал тооллогын А данс архиваас гарахгүй байгаа. Иймд Ш.******* намайг 1988 оны 10 сарын 01-ний өдрөөс 1990 оныг дуустал ******* аймгийн ******* сумын Мандах нэгдэлд, 1991 оны 01 сарын 01-ний өдрөөс 199******* оны 06 сарыг дуустал, 1993 оны 07 сарын 01-ний өдрөөс 1995 оныг дуустал, 1997 оны 01 сарын 01-ний өдрөөс *******000 оныг дуустал хугацаанд ******* аймгийн ******* суманд тус тус малчнаар ажиллаж байсныг тогтоож өгнө үү гэжээ.

*******.Нэхэмжлэгч Ш.******* шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа: Би 1987 онд 8 дугаар ангиа төгсөж хөдөө Мандах нэгдэлд мал малласан. Түүнээс хойш өмч хувьчлал явагдаж мал малласаар өнөөдрийг хүрч байна. Миний А данс архиваас гарч ирэхгүй байгаа тул 1988 оны 10 сарын 01-ний өдрөөс 1990 оныг дуустал ******* аймгийн ******* сумын Мандах нэгдэлд, 1991 оны 01 сарын 01-ний өдрөөс 199******* оны 06 сарыг дуустал, 1993 оны 07 сарын 01-ний өдрөөс 1995 оныг дуустал, 1997 оны 01 сарын 01-ний өдрөөс *******000 оныг дуустал хугацаанд ******* аймгийн ******* суманд тус тус малчнаар ажиллаж байснаа тогтоолгохоор шүүхэд нэхэмжлэл гаргасан гэв.

3. Нэхэмжлэгч талаас нэхэмжлэл /хэргийн 1-*******-р хуудас/, ******* аймгийн ******* сумын *******-р багийн Засаг даргын тодорхойлолт /хэргийн 3-р хуудас/, ******* аймгийн ******* сумын Мандах нэгдлээс Ш.*******од олгосон хөдөлмөрийн дэвтрийн хуулбар /хэргийн 4-р хуудас/, ******* аймгийн *******хивын тасгийн *******0*******5 оны 09 сарын **************-ны өдрийн 14******* дугаартай тодорхойлолт /хэргийн 5-6-р хуудас/, *******0*******5 оны 09 сарын *******9-ний өдрийн Батлан хамгаалахын төв архивын хугацаат цэргийн алба хаасан архивын лавлагаа /хэргийн 7-р хуудас/, ******* аймгийн *******хивын тасаг-аас малчин-даатгуулагчид олгох архивын *******0*******5 оны 09 сарын **************-ны өдрийн *******35, *******0*******5 оны 09 сарын *******9-ний өдрийн *******44 дугаартай лавлагаанууд, /хэргийн 8, 10-р хуудас/, цалингийн баримт /хэргийн 9-р хуудас/, мал, тэжээвэр амьтад, хашаа, худгийн тооллогын баримтууд /хэргийн 11-15-р хуудас/, 1859*******4 дугаартай нийгмийн даатгалын дэвтрийн хуулбар /хэргийн 16-р хуудас/, улсын тэмдэгтийн хураамж төлсөн баримт /хэргийн 18-р хуудас/, ******* аймгийн Татварын хэлтсийн *******0*******5 оны 11 сарын 19-ний өдрийн 08/566, *******0*******5 оны 1******* сарын 01-ний өдрийн 08/587 дугаартай албан бичиг /хэргийн 34, 40-р хуудас/, ******* аймгийн Нийгмийн даатгалын газрын *******0*******5 оны 1******* сарын 0*******-ны өдрийн 31******* дугаартай албан бичиг /хэргийн 41-р хуудас/, ******* аймгийн *******хивын тасгийн *******0*******5 оны 11 сарын 17-ны өдрийн 10/194 дугаартай тодорхойлолт /хэргийн 4*******-р хуудас/, ХААН-ээс бага хувьчлалын ягаан тасалбар хүлээн авсан акт, жагсаалт /баруун сумд/ /хэргийн 43-46-р хуудас/-ыг шүүхэд ирүүлж, шүүх нэхэмжлэгчийн хүсэлтээр гэрч , нараас мэдүүлэг, ХААТР-1, ХААТР-*******1 маягтын хуулбар авах ажиллагааг хийж гүйцэтгэжээ.

 

ҮНДЭСЛЭХ нь:

1.  Шүүх хэрэгт цугларсан нотлох баримтыг шинжлэн судлаад нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангах үндэслэлтэй гэж үзлээ.

*******.  Нэхэмжлэгч Ш.******* хөдөлмөрийн дэвтэр байгаа боловч тамга, тэмдэгийн зөрчилтэй, шаардлага хангахгүй, малын А данс архиваас гарахгүй байгаа тул 1988 оны 10 сарын 01-ний өдрөөс 1990 оны 1******* сарын 31-ний өдрийг дуустал ******* аймгийн ******* сумын Мандах нэгдэлд малчнаар, 1991 оны 01 сарын 01-ний өдрөөс 199******* оны 06 сарын 30-ны өдрийг дуустал, 1993 оны 07 сарын 01-ний өдрөөс 1995 оны 1******* сарын 31-ний өдрийг дуустал, 1997 оны 01 сарын 01-ний өдрөөс *******000 оны 1******* сарын 31-ний өдрийг дуустал тус тус ******* аймгийн ******* суманд малчнаар ажиллаж байсан байдлаа тогтоолгоно гэж нэхэмжлэлийн шаардлагаа тодорхойлжээ.

3.  Хэрэгт авагдсан болон шүүх хуралдаанаар хэлэлцэгдсэн нотлох баримтаар дараах үйл баримт тогтоогдож байна.

Нэхэмжлэгч Ш.******* 1988 оны 10 сарын 01-ний өдрөөс 1990 оны 1******* сарын 31-ний өдрийг дуустал ******* аймгийн ******* сумын Мандах нэгдэлд малчнаар, 1991 оны 01 сарын 01-ний өдрөөс 199******* оны 06 сарын 30-ны өдрийг дуустал, 1993 оны 07 сарын 01-ний өдрөөс 1995 оны 1******* сарын 31-ний өдрийг дуустал, 1997 оны 01 сарын 01-ний өдрөөс *******000 оны 1******* сарын 31-ний өдрийг дуустал тус тус ******* аймгийн ******* суманд малчнаар ажиллаж байсан болох нь ******* аймгийн ******* сумын Мандах нэгдлээс Ш.*******од олгосон хөдөлмөрийн дэвтрийн хуулбар, ******* аймгийн *******хивын тасаг-аас малчин-даатгуулагчид олгох архивын *******0*******5 оны 09 сарын **************-ны өдрийн *******35 лавлагаа, Ш.*******ын ажилласан жил нөхөн тооцсон тухай 08150011000 дугаартай баталгаажилтын хуудас бүхий 1859*******4 дугаартай нийгмийн даатгалын дэвтрийн хуулбар, ******* аймгийн татварын газрын *******0*******5 оны 11 сарын 19-ний өдрийн 08/566 Ш.******* нь мал бүхий иргэний татвар, малын тоо толгойн албан татвар төлж байсан талаарх албан бичиг, *******0*******5 оны 1******* сарын 01-ний өдрийн 08/587 дугаартай ******* аймгийн ******* сумын Мандах нэгдэл 1991 оны 04 сарын *******4-нд улсын шинэчилсэн бүртгэлд бүртгэгдсэн талаар баримт, ХААН /Мандах/-ээс бага хувьчлалын ягаан тасалбар хүлээн авсан акт, жагсаалт /баруун сумд/, гэрч гийн Ш.******* 1987 онд 8 дугаар ангиа төгсөөд хөдөө илтгээлтээр гарч эцэг, эхийн хамтаар ишиг, төлөг маллаж байсан. Одооч малчин. Ш.*******той нэг нутаг усанд саахалт байдаг байсан. Нэг худагт малаа усалдаг байсан учраас сайн мэдэж байна гэх, гэрч гийн Би Мандах нэгдэлд 1975-1993 он хүртэл бригадын тоо бүртгэгчээр ажиллаж байсан. Ш.******* нь 1987 онд 8 дугаар ангиа төгсөөд хөдөө илгээлтээр гарч 1990 он хүртэл шүдлэн, төлөг маллаж байсан. 1990 онд хувьчлал болж хувиараа мал малласан. гэх мэдүүлгүүд, ХААТР-1, ХААТР-*******1 маягтын хуулбар баримтуудаар тогтоогдож байна.

4. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 133 дугаар зүйлийн 133.1 Шүүх дараахь хэргийг онцгой ажиллагааны журмаар хянан шийдвэрлэнэ., 133.1.1 эрх зүйн ач холбогдол бүхий үйл явдлыг тогтоох 135 дугаар зүйлийн 135.*******.6 хүний ажиллаж байсан байдлыг тогтоох гэж зааснаар нэхэмжлэгч Ш.*******ын ажиллаж байсан байдлыг тогтоох үндэслэлтэй байна.

5.Нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж шийдвэрлэж байх тул нэхэмжлэгчийн улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 70*******00 төгрөгийг төсвийн орлогод хэвээр үлдээж шийдвэрлэх нь зүйтэй.

 

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 8******* дугаар зүйлийн 8*******.1.6, 115 дугаар зүйлийн 115.1, 115.*******.1, 116, 118 дугаар зүйлд заасныг удирдлага болгон ТОГТООХ нь:

 

1.Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 133 дугаар зүйлийн 133.1.1, 135 дугаар зүйлийн 135.*******.6-д зааснаар ******* овогт *******ын ******* // нь 1988 оны 10 сарын 01-ний өдрөөс 1990 оны 1******* сарын 31-ний өдрийг дуустал ******* аймгийн ******* сумын Мандах нэгдэлд малчнаар, 1991 оны 01 сарын 01-ний өдрөөс 199******* оны 06 сарын 30-ны өдрийг дуустал, 1993 оны 07 сарын 01-ний өдрөөс 1995 оны 1******* сарын 31-ний өдрийг дуустал, 1997 оны 01 сарын 01-ний өдрийн *******000 оны 1******* сарын 31-ний өдрийг дуустал тус тус ******* аймгийн ******* суманд малчнаар ажиллаж байсан болохыг тогтоосугай.

*******.Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 57 дугаар зүйлийн 57.1, 60 дугаар зүйлийн 60.1, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.1.*******-т зааснаар нэхэмжлэгчийн улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 70*******00 /далан мянга хоёр зуун/ төгрөгийг төсвийн орлогод хэвээр үлдээсүгэй.

3.Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 1*******0 дугаар зүйлийн 1*******0.*******-т зааснаар нэхэмжлэгч энэ шийдвэрийг эс зөвшөөрвөл гардан авснаас хойш 14 хоногийн дотор ******* аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд гомдол гаргах эрхтэйг заасугай.

 

 

ДАРГАЛАГЧ ШҮҮГЧ З.УУГАНБАЯР