2025 12 05 192/ШШ2025/10455

 

МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

Баянгол, Хан-Уул, Сонгинохайрхан дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн шүүх хуралдааныг шүүгч В.Амартүвшин даргалж,

Нэхэмжлэгч: Хан-Уул дүүрэг, *******-р хороо, Үйлдвэрийн гудамж, *******-*******-р байр, ******* тоот хаягт оршин суух, ******* овогт *******-*******ийн ******* /РД:*******/ гэв.

Хариуцагч: Хан-Уул дүүрэг, -р хороо, Махатма ганди, өөрийн байранд байрлах, НҮТББ /РД:100*******81/ гэв.

Нэхэмжлэлийн шаардлага: Хөлсөөр иллах ХАГ-25-05 дугаартай гэрээг дуусгавар болсныг хүчин төгөлдөр бусад тооцуулах, ХАГ-25-05 дугаартай Хөлсөөр иллах гэрээний дагуу төлбөрт 7,500,000 төгрөг гаргуулах тухай нэхэмжлэлд 2025 оны 7р сарын 31-ний өдөр иргэний хэрэг үүсгэж, хянан хэлэлцэв.

Шүүх хуралдааны оролцогчид: Нэхэмжлэгч Б.*******, хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Б.*******цэнгэл, шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга Н.Баясгалан.

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

1.Нэхэмжлэгч Б.******* нь НҮТББ-д холбогдуулан хөлсөөр иллах ХАГ-25-05 дугаартай гэрээг дуусгавар болсныг хүчин төгөлдөр бусад тооцуулах, ХАГ-25-05 дугаартай Хөлсөөр иллах гэрээний дагуу төлбөрт 7,500,000 төгрөг гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан. Нэхэмжлэгч нэхэмжлэлийн шаардлагын үндэслэлээ дараах байдлаар тодорхойлж байна.

Үүнд: Б.******* миний бие НҮТББ-ын ерөнхийлөгч Л.Төр-Одтой 2025 оны 01-р сарын 28-ны өдөр хөлсөөр иллах гэрээ байгуулж, Дотоод аудит, комплаенсын албанд мэргэжилтний ил үүргийг гүйцэтгэхээр харилцан тохиролцож, сарын 3,000,000 төгрөгийн хөлс өгөхөөр харилцан тохиролцсон. Гэвч НҮТББ-ын гүйцэтгэх захирлын үүргийг түр орлон гүйцэтгэгч Б.Саруул нь НҮТББ-ын ерөнхийлөгчтэй байгуулсан миний гэрээг дуусгавар болгож байгаа талаар 2025 оны 0*******-р сарын 10-ны өдрийн Б/252 дугаартай тушаал гарг гэрээний үүрэгт заасан ил хэргээ хийж гүйцэтгэх боломжгүй нөхцөл байдалтай болгосон. НҮТББ-ын дүрмийн 9.2 дахь хэсэгт Ерөнхийлөгч нь дараах эрх, үүрэгтэй байна мөн дүрмийн 9.2.2 дахь хэсэгт Үндэсний ын гадаад, дотоодод төлөөлөх гэж заасны дагуу НҮТББ-ыг бүрэн төлөөлөн надтай Хөлсөөр иллах ХАГ-25-05 дугаартай гэрээг байгуулсан гэж ойлгож байгаа. Иймд НҮТББ-ын ерөнхийлөгчтэй байгуулсан Хөлсөөр иллах ХАГ-25-05 дугаартай гэрээг тус ын гүйцэтгэх захирал дур мэдэн дуусгавар болгох эрхгүй этгээд миний гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлэхэд саад учруулсан, өнөөдрийг хүртэл 2025 оны 0*******-р сарын цалин хөлсийг олгоогүй тул цалин хөлсөнд 7,500,000 төгрөг гаргуулж өгнө үү

Надад итгэл байсан учир нь Ерөнхийлөгчтэй байгуулсан гэрээг Ерөнхийлөгч санал ирүүлж цуцлах болов уу гэсэн итгэл байсан. Шинээр Ерөнхийлөгч томилогдсон гарсан ч 09 дүгээр сарын 01-ний өдөр хүртэлх гэрээг цуцлах санал огт ирээгүй. Хоёрдугаарт, аудитын эрх байхгүй гэж ярьж байгаа юм. Надад аудитын эрх байх шаардлага байхгүй. Яагаад гэвэл тухайн дотоод аудитын комплексын хэлтсийн бүтэц орон тоонд би бүрэн орон тоонд нь илладаггүй байсан. Ерөнхийлөгчтэй гэрээ байгуулаад тус аудитад дэмжлэг үзүүлэх мэргэжилтнээр илл байсан цуцлах талаар тайлбар ирүүлээгүй гэсэн асуудал яригд байгаа. Анхнаасаа гүйцэтгэх захирал, хүний нөөцийн албаны дарга ирээд надад мэдэгдлийг өгөхөд хэлсэн. Ерөнхийлөгчөөс мэдэгдэл хийж анх гэрээг байгуулсан хүн цуцалъя гэх юм бол асуудалгүй. Гэтэл Ерөнхийлөгчөөс ямар нэгэн тайлбар өгөхгүйгээр гүйцэтгэх захирлаасаа өгөөд байдаг. Дараа нь лыг чинь авна гэсэн, би лаа өгөхгүй гэж байр сууриа илэрхийлсэн. Гуравдугаарт, гэрээ цуцлахдаа тайлбар ирүүлээгүй байна гэдэг. Гэвч Ерөнхийлөгч надад гэрээгээ цуцлах санал өгөх ёстой тэгээд би тайлбар гаргана. Албан ёсны гэрээг байгуулсан хүн гэрээг цуцлах санал ирүүлээгүй тул тайлбар гаргах үүрэгтэй биш. Ажлын байрны тодорхойлолт, бүтэц таны лын байр байхгүй гэж яриад байгаа боловч би үндсэн илтан биш, ил үүргийнхээ туслах чиг үүргийн дагуу зөвлөгөө өгч илл байсан. Ажлаас чөлөөлсөн тушаалыг эрх бүхий албан тушаалтан гаргаагүй, тушаал дотор агуулга дотор аудит эрх байхгүй, лын байрны дарамт үзүүлсэн гэх мэт дурдсан байдаг. Тухайн гэрээг дүгнэх эрх бүхий этгээд гүйцэтгэх захирал биш юм гэжээ.

2.Хариуцагч НҮТББ нэхэмжлэлийн шаардлагыг эс зөвшөөрч, дараах тайлбарыг гаргасан. Үүнд:

Нэгдүгээрт, аас Б.*******тай байгуулсан гэрээний 1.3-т зааснаар ын дотоод аудит, хувь заслын албанд мэргэжилтний ил үүргийг хийж гүйцэтгэнэ гэж заасан. Б.******* ил мөрдөгч, байгууллагын дүрэм, дотоод аудитын журмыг зөрчин үйл иллагаа явуулсан, хийгдсэн иллагаанд дотоод аудитын журмын дагуу гүйцэтгэгдээгүй. Дотоод аудит дүрэм журмын 1.1.2, 1.3, 4.2 тус тус зааснаар төлөвлөгөө, чанарын болон байгууллагын удирдлагын тогтолцоо нь аудит явагдах зааврын дагуу хийгдээгүй, тайлан хавсралтад заасны дагуу үйлдээгүй. Б.******* тус журмын 1.3-т заасан төлөвлөлтийн шатад бэлтгэгдсэн аудитор байгаагүй зэрэг холбогдох дүрэм журам, заавруудыг удаа дараа зөрчсөн. Ийм учраас ил олгогчийн санаачилгаар цуцлах үндэслэл үүссэн талаар мэдэгдсэн боловч аливаа тайлбар ирүүлээгүй учраас 0******* дугаар сарын 10-ны өдрийн Б/272/52 тоот тушаалаар гэрээг цуцалсан юм. Хоёрдугаарт, ын дүрмийн 10.*******.2-т зааснаар гүйцэтгэх удирдлага гэрээ хэлцэл байгуулах 10.*******.5-т зааснаар ын газар, хэлтэс салбар ыг нэгдсэн удирдлагаар хангах чиг үүрэгтэй. Мөн гүйцэтгэх захиралтай гэрээ байгуулаагүй, ил үүргийг гүйцэтгэх захирлаас үүрэг чиглэл авч гүйцэтгээгүй ба дотоод аудитын хяналт илтныг сонгон шалгаруулах гэрээ байгуулах нь дүрмийн хувьд тус ын Ерөнхийлөгчийн эрх хэмжээний асуудал биш төдийгүй өөрийнх нь үйл иллагаанд хяналт тавих этгээдийг өөрөө сонгосон зэрэг асуудлууд үүссэн. Иймд Хяналтын зөвлөлийн дотоод журмын 3.7-т заасан Хяналтын зөвлөлийн орон тоонд аудитор иллах шаардлагатай байх байх тул хүчин төгөлдөр мөрдөж буй дүрэм журмын дагуу Аудитын тухай хуулийн 3.2, 4.1-т заасан заасан тусгай зөвшөөрөлтэй этгээдийг иллуулах ёстой. Иймд Иргэний хуулийн 221.1-т заасныг үндэслэн гэрээнээс татгалз Иргэний хуулийн 3******* дугаар зүйлийн 3*******.1.2-т зааснаар гэрээ цуцалсан юм. Ажилласан хугацаанд тохируулж цалин хөлсийг тухайн болгонд төлсөн үлдэгдэлгүйНэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хүлээн зөвшөөрөхгүй байна гэжээ.

3.Зохигчийн шүүхэд гарг өгсөн нотлох баримтууд: нэхэмжлэгчээс /хх-1/ нэхэмжлэл, /хх-2/ Баянгол, Хан-Уул, Сонгинохайрхан дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн шүүгчийн захирамж, /хх-3-4, 58/ улсын тэмдэгтийн хураамж төлсөн баримт, /хх-5/ 2025 оны 0*******-р сарын 0*******-ны өдрийн мэдэгдэл, /хх-*******/ Хөлсөөр иллах гэрээ, /хх-7/ Гэрээнд нэмэлт өөрчлөлт оруулах гэрээ, /хх-8/ ын гүйцэтгэх захирлын тушаал, /хх-9/ Нийгсмийн даатгалын шимтгэл төлөлтийн талаарх тодорхойлолт, /хх-10/ Б.*******ын иргэний үнэмлэхийн лавлагаа, /хх-57/ нэхэмжлэлийн нэмэгдүүлсэн шаардлага, /хх-/ зэрэг баримтуудыг гарг өгсөн, цуглуулсан.

-хариуцагчаас: /хх-12, 5*******, *******2-*******3/ НҮТББ-аас М.Очирбат, Ц., Б.*******цэнгэл нарт олгосон итгэмжлэл, /хх-13/ хуулийн этгээдийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээ, /хх-22-23, *******5-**************, *******/ хариу тайлбар, /хх-24-25/ Хөлсөөр иллах гэрээ, /хх-2*******/ Гэрээнд нэмэлт өөрчлөлт оруулах гэрээ, /хх-27/ НҮТББ-н удирдах зөвлөлийн хурлын тогтоол, /хх-28-31/ НҮТББ-ын хяналтын зөвлөлийн үйл иллагааны дотоод журам, /хх-33-43/ НҮТББ-ын дүрэм, /хх-44-47/ НҮТББ-ын даргын тушаал, /хх-48-49/ НҮТББ-ын хяналтын зөвлөлийн албан бичиг, /хх-*******8-72/ шилжүүлгийн баримт, /хх-73-75/ НҮТББ-ын гүйцэтгэх захирлын тушаал, /хх-7*******-77/ НҮТББ-ын тэргүүлэгчдийн хурлын тогтоол, /хх-78-79, 83-85/ НҮТББ- илчдын үйлдвэрчний эвлэлийн хорооны албан бичиг, /хх-80-82/ НҮТББ-ын хяналтын зөвлөлийн албан бичиг, /хх-8*******-90/ Э.Оюу, Ц.Ундрах нарын өргөдөл, /хх-92-94/ НҮТББ-ын гүйцэтгэх захирлын тушаал /хх-97-105/ илтан албан хаагчдын үйлдвэрчний эвлэлийн дүрэм /хх-10*******/ НҮТББ-ын даргын тушаал, /хх-107-114/ НҮТББ-ын худалдан авах үйл иллагааны ерөнхий журам, /хх-1/ худалдан авалтын журам, /хх-11*******/ НҮТББ-ын гүйцэтгэх захирлын тушаал, /хх-117-121/ НҮТББ-ын илтны ёс зүйн дүрэм зэрэг баримтуудыг гарг өгсөн.

-шүүхийн журмаар нотлох баримт бүрдүүлээгүй, талууд санал, хүсэл гаргаагүй.

ҮНДЭСЛЭХ нь:

1.Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгох үндэслэлтэй.

2.Нэхэмжлэгч Б.******* дараах үндэслэлээр шаардах эрхээ тодорхойлж байна. Үүнд: ...МҮХАҮТ-ын Ерөнхийлөгчтэй байгуулсан Хөлсөөр иллах ХАГ-25-05 гэрээг МҮХАҮТ-ын гүйцэтгэх захирал дур мэдэн дуусгавар болгосон, эрхгүй этгээд гэрээний үүргээ биелүүлэхэд саад учруулан гэрээг дуусгавар болгохоор 2025 оны 0******* дугаар сарын 10-ны өдрийн Б/252 тоот тушаал гаргасныг хүчин төгөлдөр бусад тооцуулах, гэрээний хөлс 7,500,000 төгрөг гаргуулах гэж нэхэмжлэсэн,

-нэхэмжлэгч шүүх хуралдаанд *******,000,000 төгрөг гэж нэхэмжлэлийн шаардлагаа тодруулсан.

3.Хариуцагч нэхэмжлэлийг дараах үндэслэлээр үгүйсгэсэн. Үүнд: ...Б.******* нь байгууллагын дүрэм, дотоод аудитын журмыг зөрчсөн, хийсэн ил бүр нь журмын дагуу гүйцэтгээгүй, зааврын дагуу хийгдээгүй, үйлдээгүй, бэлтгэгдсэн аудитор байгаагүй, дүрэмд зааснаар гүйцэтгэх захиралтай гэрээ байгуулах байтал гэрээ байгуулаагүй, илласан хугацаанд нь тохирох хөлсийг олгосон гэж тайлбарл, маргээ.

4.Хэрэгт авагдсан болон шүүх хуралдаанаар хэлэлцэгдсэн нотлох баримтаар дараах үйл баримт тогтоогдож байна.

4.1.Талуудын хооронд 2025 оны 01-р сарын 28-ны өдөр хөлсөөр иллуулах гэрээ байгуулагд, 2025 оны 01-р сарын 28-ны өдрөөс 2025 оны 04-р сарын 30-ны өдөр хүртэл хөлсөөр иллах, 1 сарын 3,000,000 төгрөгийн хөлс төлөхөөр харилцан тохиролцсон,

4.2.2025 оны 04-р сарын 30-ны өдрийн гэрээнд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах гэрээгээр гэрээний хугацааг 2025 оны 09-р сарын 01-ний өдөр хүртэл сунгасан,

4.3.Дээрх хугацаанд  НҮТББ нь Б.*******ын цалин хөлсөнд нийт 10,717,909 төгрөг төлсөн зэрэг үйл баримт тогтоогдлоо, талууд энэ талаар маргаагүй байна.

5.Талууд маргааны зүйл нь Хөлсөөр иллах гэрээний хүчин төгөлдөр байдал, 2025 оны 0******* дугаар сарын 10-ны өдрийн Б/252 тоот тушаалыг эрх бүхий этгээд гаргасан эсэх, гүйцэтгэсэн ил, үйлчилгээний /7-9 сар/ хөлсийг шаардах эрхтэй эсэх талаар байна.

Харин нэхэмжлэгч 2025 оны 01-р сарын 28-ны өдрөөс мөн оны 0*******-р сарын 10-ны өдрийг хүртэлх хугацааны хөлс авсан, хөлсний хэмжээ, гэрээний хугацаа, хөдөлмөрийн харилцаа бус хөлсөө илласан байдал, илтан албан хаагч нараас Б.*******ад холбогдуулан үйлдвэрчний эвлэл болон хяналтын зөвлөлд гомдол гаргасан зэрэг бусад үйл баримтын талаар маргаагүй.

*******.Зохигчийн хооронд Иргэний хуульд зааснаар Хөлсөөр иллах гэрээний эрх зүйн харилцаа үүсээгүй, гэрээг бичгээр байгуулагдсан боловч гэрээ хуульд заасан шаардлага хангаагүй, хүчин төгөлдөр бус хэлцэл байна.

Иргэний хуулийн 5******* дугаар зүйлийн 5*******.1.8-д зааснаар хуулиар тогтоосон хэлбэрийг зөрчсөн, хуульд заасан тохиолдолд зохих этгээдийн зөвшөөрөлгүй хийсэн хэлцэл хүчин төгөлдөр бус байна.

Иргэний хуулийн 359 дүгээр зүйлийн 359.1-д зааснаар Хөлсөөр иллах гэрээгээр иллагч нь тохиролцсон ил, үйлчилгээг гүйцэтгэх, иллуулагч хөлс төлөх үүргийг тус тус хүлээнэ. Энэ тодорхойлолтоос үзвэл хөлсөөр иллах гэрээ нь консенсуаль /гэрээний гол нөхцлийг тохирсноор гэрээ байгуулагдсанд тооцох/, хоёр талын, хариу төлбөртэй гэрээ юм.

Хөлсөөр иллах гэрээний зүйл нь иллагчаас үзүүлж буй ил үйлчилгээ байдаг, энэ нь гэрээний гол нөхцөл болно. Гэрээний энэ гол нөхцөл, зүйлийн талаар тохиролцоогүй бол гэрээ байгуулагдсан гэж үзэхгүй. Гэрээнд иллагчийн гүйцэтгэх ил үйлчилгээг тухайлан нэрлэн заасан эсхүл үйл иллагаагаар тодорхойлсон байвал гэрээний зүйлийн талаар талууд тохиролцсон гэж үздэг болно.

Гэрээний 2.1-д зааснаар иллагчаар Дотоод аудит, комплаенсын албаны төлөвлөгөөнд тусгасан ил үүргийг гүйцэтгүүлнэ. гэж ерөнхий байдлаар тохирсон байх ба үүнийг гэрээний гол нөхцөл, зүйлийн талаар тухайлан нэрлэн заасан эсхүл үйл иллагаагаар тодорхойлсон гэж үзэх үндэслэлгүй, талууд энэ талаар тохиролцсон, гэрээ байгуулагдсан гэж үзэхээргүй байна. Өөрөөр хэлбэл, нэхэмжлэгч төлөвлөгөөнд тусгасан ямар ил үүргийг гүйцэтгэсэн болохоо нотлоогүй.

Хөлсөөр иллах гэрээний иллуулагч гэдэг нь: Монгол Улсын Иргэний хуулийн 359 дүгээр зүйлд зааснаар хөлсөөр иллах гэрээ байгуулсан хоёр талын нэг буюу тохиролцсон ил, үйлчилгээг гүйцэтгүүлэх этгээд (захиалагч эсвэл хөлс төлөгч)-ийг хэлнэ.

• Хөлсөөр иллах гэрээгээр нэг тал (иллагч) тохиролцсон ил, үйлчилгээг гүйцэтгэх үүрэг хүлээдэг бол нөгөө тал (иллуулагч) түүнд хөлс төлөх үүрэгтэй байдаг хоёр талт гэрээ юм.
• Энэ нь хөдөлмөрийн гэрээ (Хөдөлмөрийн тухай хуулиар зохицуулагддаг, ил олгогч-илтан харилцаа)-ээс ялгаатай бөгөөд Иргэний хуулиар зохицуулагддаг, ихэвчлэн бие даасан, гэрээт ил (contract for services)-тай холбоотой харилцаа юм.
• Ажиллуулагч нь иллагчийн лыг шууд удирдах, хянах үүрэггүй, зөвхөн гүйцэтгэсэн лын үр дүнд хөлс төлнө.

Иргэний хуулийн 359-3*******8 дугаар зүйлд тодорхой заагдсан бөгөөд практикт фриланс, гэрээт үйлчилгээ, түр ил зэрэгт түгээмэл хэрэглэгддэг.

Худалдаа, ын тухай хуулийн 3 дугаар зүйлийн 1-д зааснаар Үндэсний Худалдаа Аж Үйлдвэрийн Танхим (МҮХАҮТ) нь "Үндэсний " гэж албан ёсоор нэрлэгддэг ашгийн төлөө бус хуулийн этгээд мөн.

Энэ байгууллага нь бизнес эрхлэгчдийн нийтлэг эрх ашгийг хамгаалах, -үйлдвэрлэлийг дэмжих зорилготой бөгөөд гишүүн ахуйн нэгжүүдийнхээ өмнөөс дотоод болон гадаад харилцаанд оролцдог.

Жишээлбэл, МҮХАҮТ-ын Ерөнхийлөгч олон улсын ил хэргийн зөвлөлүүдэд бизнесийн салбарыг төлөөлөн оролцдог, гадаадын уудтай хамтын иллагааны гэрээ байгуулдаг, экспортыг дэмжих арга хэмжээнд оролцдог.

Энэ нь ын дүрэм, хуулийн дагуу тодорхойлогдсон бүрэн эрх бөгөөд байгууллагын үйл иллагааг гадаад, дотоодод өргөжүүлэх, гишүүдийнхээ эрх ашгийг илэрхийлэх гол үүрэг юм.

 

Худалдаа, ын тухай хуулийн 10 дугаар зүйлд зааснаар Танхимын дүрэмд 1/дүрмийн зорилт, 2/гишүүний төрөл, эрх үүрэг, гишүүн элсүүлэх, чөлөөлөх, гишүүнээс гарах болзол, журам, 3/удирдлага, зохион байгуулалт, 4/дүрэм зөрчсөн тохиолдолд гишүүнд хүлээлгэх хариуцлага зэргийг тусгана.

Үндэсний нь энэ хуулийн ******* дугаар зүйлийн 2 дахь хэсгийн З, 5, *******-д заасан бүрэн эрхийг хэрэгжүүлэх албыг байгуулан иллуулна. Түүний иллах журмыг зөвлөл тогтооно.

Танхимын дүрмийг 2019 оны 02-р сарын 28-ны өдрийн ******* тоот тогтоолын хавсралтаар баталсан байх бөгөөд хүчин төгөлдөр үйлчилж байна. /хх33-43/

Тиймээс иллуулагч гэж хууль, тухайн байгууллагын дотоод журам, дүрэм заавар, эдлэх эрх, хүлээх үүрэгт тусгайлан заасан буюу гэрээ хэлцэл байгуулах, хөлс төлөх эрх бүхий этгээдийг хэлнэ. Харин тус байгууллагын дүрмийн 9.2.2-т заасан Ерөнхийлөгч нь Үндэсний ын гадаад дотоодод төлөөлөх гэсэн нь гэрээ хэлцэл байгуулахаар төлөөлөх гэсэн утгыг илэрхийлээгүй.

Танхимын дүрмийн 9.2.*******-д зааснаар Ерөнхийлөгч гүйцэтгэх удирдлагын өдөр тутмын үйл иллагаанд оролцохгүй байх үүрэгтэй.

МҮХАҮТ-ын Ерөнхийлөгч (ын удирдагч) нь байгууллагын нэрийн өмнөөс дотоодод (Монголдоо төрийн байгууллагатай харилцах, гишүүдийн ашиг сонирхлыг хамгаалах) болон гадаадад (олон улсын бизнес форум, хамтын иллагааны зөвлөл, үзэсгэлэн, хэлэлцээрт оролцох) төлөөлөх үүрэгтэй.

Танхимын дүрмийн 10.*******.1, 10.*******.2, 10.*******.5, 10.*******.******* -д зааснаар гэрээ хэлцэл байгуулах эрх бүхий этгээд нь гүйцэтгэх захирал байх тул нэхэмжлэгч Б.*******ын МҮХАҮТ-ын Ерөнхийлөгчтэй байгуулсан Хөлсөөр иллах гэрээ Иргэний хуулийн 5******* дугаар зүйлийн 5*******.1.8-д заасныг зөрчсөн зохих этгээдийн зөвшөөрөлгүй хийсэн хэлцэл байх тул хүчин төгөлдөр бус байна.

Танхимын дүрэмд зааснаар гэрээ хэлцлийг гүйцэтгэх захиралтай байгуулах, түүний зөвшөөрлөөр хийхээр зохицуулсан байна.

Хариуцагч сөрөг нэхэмжлэл гаргаагүй, Иргэний хуулийн 5******* дугаар зүйлийн 5*******.5., 5*******.*******-д зааснаар Энэ хуулийн 5*******.1-д заасан хэлцэл хийсэн талууд нь уг хэлцлээр шилжүүлсэн бүх зүйлээ харилцан буца өгөх, боломжгүй бол үнийг төлөх үүрэгтэй. Хүчин төгөлдөр бус хэлцэл хийсэн буруутай этгээд нь бусдад учруулсан хохирлыг нөхөн төлнө.

7.Дотоод аудитын дүрмийн 3.1.1, 3.1.2, 3.1.4, 4.2, 5.1, 5.3-т зааснаар дотоод аудитад баримтлах зарчим, арга зүй, дотоод аудитын төлөвлөлт, додоод аудитын гүйцэтгэлийг нэхэмжлэгчийн илласан, гүйцэтгэсэн илтай харилцуулахад Б.*******ыг дотоод аудит, комплаенсын албанд мэргэжилтнээр иллахдаа гэрээгээр тохиролцсон ил, үйлчилгээг гүйцэтгэсэн гэх байдал тогтоогдоогүй. /хх 44-45/

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 25 дугаар зүйлийн 25.2.2-т шүүхэд гаргасан нэхэмжлэлийн шаардлага, түүнийг үгүйсгэх, татгалзах үндэслэл, тайлбар түүнтэй холбоотой баримтыг өөрөө нотлох, нотлох баримтыг цуглуулах, гарг өгөх үүрэгтэй гэж заасан.

Нэхэмжлэгч Б.******* дотоод аудит, комплаенсын албанд мэргэжилтнээр иллахдаа гэрээгээр тохиролцсон ил, үйлчилгээг гүйцэтгэсэн, мэргэжилтэн нь аудитын эрхтэй байх шаардлагагүй гэх үндэслэлээр маргасан боловч Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 25 дугаар зүйлийн 25.2.2-т зааснаар дээрх тайлбараа нотлох үүргээ биелүүлээгүй, энэ талаар шүүхэд санал, хүсэлт гаргаагүй.

Танхимын гүйцэтгэх захирлын 2025 оны 02-р сарын *******-ны өдрийн А/ тоот тушаалаар Захиргааны орон тоо батласан байх бөгөөд уг орон тооны хязгаарт нэхэмжлэгчийн дотоод аудит, комплаенсын албаны мэргэжилтэн гэх лын байр, орон тоогүй, хөлсөөр иллуулах, тохиролцсон ил, үйлчилгээг гүйцэтгүүлэх шаардлага үүсээгүй байна.

Хариуцагчийн д дотоод аудит, комплаенсын албанд мэргэжилтэн гэж бүтэц орон тоо байхгүй, эрхгүй этгээдтэй хөлсөөр иллах гэрээ байгуулсан, ерөнхийлөгч дотоод харилцаанд гэрээ хэлцэл байгуулах эрхтэй этгээд биш гэх тайлбар үндэслэл бүхий, дээрх нотлох баримтууд болон хууль дүрэмд нийцсэн байна.

Ажиллагч нь гэрээгээр тохиролцсон ил үйлчилгээг биечлэн үзүүлэх үүрэгтэй. Ажиллагч нь үүргээ тогтоосон хугацаанд, тогтоосон газар, зохих ёсоор гүйцэтгэнэ. Хэдийгээр гэрээгээр үр дүн тохирох боломжгүй боловч үүрэг гүйцэтгэгч үүргээ зохих ёсоор гүйцэтгэх үүргийг хүлээнэ. Ажиллуулагч ил үйлчилгээг хүлээн авсны дараа хөлсийг төлнө. Ажиллагч гэрээнд харш үйл иллагаа явуулсан гэх үндэслэлээр гэрээ цуцласан бол хөлс шаардах эрхгүй.

Нэхэмжлэгч Б.******* 2025 оны 0******* дугаар сард 88 цаг илласан, хөлсөө авсан, түүнээс хойшх хугацаанд ил, үйлчилгээг гүйцэтгээгүй, хөлсөөр иллах гэрээний зүйл нь лын тодорхой үр дүн биш харин иллах процесс/ үйл явц байдаг тул хөдөлмөрийн гэрээний харилцааны адил цалин хөлс гаргуулахаар шаардах эрхгүй.

8.Иргэний хуулийн 3************** дугаар зүйлийн 3**************.1-д зааснаар ...Гэрээний хугацаа дууссаныг иллагч нь нөгөө талдаа мэдэгдэн гэрээг үргэлжлүүлэхийг хүссэнийг иллуулагч эсэргүүцээгүй тохиолдолд гэрээг тодорхой бус хугацаагаар сунгасанд тооцно.

Хэрэгт авагдсан баримтууд болон *******-120 талд буй баримтаар Хөлсөөр иллах гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэх үндэслэл тогтоогдсон, гэрээ сунгах журмыг зөрчсөн байх тул хариуцагчийн гаргасан 2025 оны 0******* дугаар сарын 10-ны өдрийн тушаалыг хүчин төгөлдөр бусад тооцуулах, хариуцагчаас хөлс төлөх үүргийг нэхэмжлэгч Б.******* шаардах эрхгүй.

Иймд хэрэгт авагдсан баримт, талуудын тайлбар зэргээс дүгнэхэд нэхэмжлэгч Б.*******ын нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэх нь зүйтэй гэж шүүх үзлээ.

Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.1.1, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн *******0 дугаар зүйлийн *******0.1, 5******* дугаар зүйлийн 5*******.1-д заасныг баримтлан нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон тул нэхэмжлэгчийн улсын тэмдэгтийн хураамжид урьдчилан төлсөн 220,100 төгрөгийг улсын орлогод хэвээр үлдээж шийдвэрлэв.

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 1 дугаар зүйлийн 1.2.3-д заасныг удирдлага болгон

ТОГТООХ нь:

1.Иргэний хуулийн 5******* дугаар зүйлийн 5*******.1.8, 359 дүгээр зүйлийн 359.1-д зааснаар нэхэмжлэгч Б.*******ын хариуцагч д холбогдуулан гаргасан хөлсөөр иллах ХАГ-25-05 дугаартай гэрээг дуусгавар болсон гүйцэтгэх захирлын 2025 оны 0******* дугаар сарын 10-ны өдрийн Б/252 тоот тушаалыг хүчин төгөлдөр бусад тооцуулах, ХАГ-25-05 дугаартай Хөлсөөр иллах гэрээний хөлс *******,000,000 төгрөг гаргуулах нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосугай.

2.Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.1.1, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн *******0 дугаар зүйлийн *******0.1, 5******* дугаар зүйлийн 5*******.1-д зааснаар нэхэмжлэгч Б.*******ын улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 220,100 төгрөгийг улсын төсвийн орлогод хэвээр үлдээсүгэй.

3.Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 119 дүгээр зүйлийн 119.2, 119.3, 119.4, 119.7 дахь хэсэгт зааснаар шийдвэр танилцуулан сонсгомогц хүчинтэй болох ба 14 хоног өнгөрснөөс хойш 14 хоногийн дотор шүүхэд хүрэлцэн ирж шийдвэрийг өөрөө гардах авах үүрэгтэй, энэ үүргээ биелүүлээгүй нь давж заалдах шатны журмаар гомдол гаргах хугацааг тоолоход саад болохгүйг дурдсугай.

4.Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 120 дугаар зүйлийн 120.2-т зааснаар зохигч, тэдгээрийн төлөөлөгч буюу өмгөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрвөл гардан авснаас хойш 14 хоногийн дотор Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд давж заалдах гомдол гарг болохыг дурдсугай.

 

 

ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ В.АМАРТҮВШИН