МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

 

******* аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүхийн шүүгч Ж.Чимэддулам даргалж тус шүүхийн Б танхимд нээлттэй хийсэн иргэний хэргийн шүүх хуралдаанаар,

Нэхэмжлэгч: ******* аймгийн ******* сумын *******-р баг, ******* *******-******* тоотод орши суух ******* ******* овогт *******ын *******-Өлзий /Рд:ЗЮ9*******664/-ийн нэхэмжлэлтэй,

Хариуцагч: ******* аймгийн сумын -р багт бүртгэлтэй, хотын 3-р хороо *******4-р байрны тоотод оршин суух овогт Адъябадоржийн /Рд:ЗФ8803*******33/-д хариуцагдах *******000000 төгрөг гаргуулах тухай 3*******0/0/0064/И индекстэй иргэний хэргийг хянан хэлэлцэв.

Шүүх хуралдаанд: Нэхэмжлэгч Д.*******-Өлзий, шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга О.Билгүүн нар оролцов.

 

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

*******. Нэхэмжлэгч Д.*******-Өлзий шүүхэд гаргасан нэхэмжлэлдээ: Би 04.09.0*******-нйи өдөр А. нь ******* аймгийн ******* сумын 9-р баг буюу Мандалд ахмадын өргөө барих тендерийн ажил авсан. Материалын мөнгөн дутагдаад байна. Та *******0%-ийн хүүтэйгээр мөнгө зээлүүлээч гэж гуйсан. Эгчид нь бэлэн мөнгө алга байна. Эгч нь тэтгэврийн зээлээ авч өгөөд хүүтэйгээр /*******0%-ийн/ зээлүүлье гэж тохироод 04.09.0*******-ний өдөр А.ы ХААН банкны 09*******40 тоот дансанд ******* сая төгрөгийг шилжүүлж өгсөн. Ахмадын өргөөний ажил дуусмагц нэхэхэд цаанаасаа албаны мөнгө нь орж ирэхгүй байна. Орж ирэхээр нь найдвартай өгнө гэсэн хариулт өгч байсан. Удаа дараа утсаар нэхсэн. Төлөгдөхгүй удсан учир 0.09.-нд эвлэрүүлэн зуучлахад хандсан, ирнэ гэж хэлээд удаа дараа ирэхгүй байсан учир эвлэрүүлэн зуучлах ажиллагааг дуусгавар болгосон. Иймд А.аас үндсэн зээл авсан ******* сая төгрөг, 04.09.0*******-нээс 0.09.*******-ны өдрийг хүртэлх хүү болох ******* сая төгрөг, нийт ******* сая төгрөгийг гаргуулж өгнө үү гэжээ.

. Нэхэмжлэгч Д.*******-Өлзий шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа: Би 04 он 09 сарын 0*******-ны өдөр А.д ******* аймгийн ******* сумын Мандал багт ахмадын өргөө барих тендер авсан материалын мөнгө дутаад байна та *******0%-ийн хүүтэй мөнгө зээлүүлнэ үү, энэ өргөөгөө дуусангуут танд мөнгийг чинь төлнө гэж хэлсэн. Гэвч өргөөний ажил 04 онд дууссан. Тэр хугацаанд мөнгөө төл гэхэд өгнө гэж явдаг байсан. Сүүлдээ утсаа авахаа больсон. Эвлэрүүлэн зуучлах ажиллагаанд хандахад би энэ хүний мөнгийг төлсөн гэж хэлээд ирээгүй. Тэгээд аргагүй болоод 0 оны 09 сарын -ны өдөр шүүхэд хандсан. Би 4.%-ийн хүүтэйгээр зээл гаргадаг. Би хүүгээ тооцоод нэхэмжлэлээ гаргасан. Өмнө нь энэ хүн надаас *******0%-ийн зээл аваад удааж байж өгч байсан. Тэгээд *******0%-ийн хүүтэй шүү гэхэд болно гэж хэлсэн учир өгсөн. Хариу тайлбартаа гэрээ байгуулаагүй гэж байна. Өмнө нь өгч байсан үндэслэлээр би зээл өгсөн. Одоо бол гэрээ байгуулаагүй гэж хэлснийг нь хүлээн зөвшөөрөхгүй байна. Бичгээр гэрээ байгуулах гэсэн боловч энэ хүн огт ирж уулзаагүй. А. бид тухайн үед *******0% хүүтэй мөнгө зээлүүлнэ гэж ярьсан. Би мөнгөн зээлийн үйл ажиллагаа явуулах эрхтэй, Санхүүгийн зохицуулах хорооноос мөнгөн зээлийн үйл ажиллагааны хүүгийн дээд хэмжээг 4,% гэсэн чиглэл өгөөд байсан. Тиймээс одоо зээлийн хүүг 4. хувиар бодож, 04 оны 09 сарын 0-ний өдрөөс шүүхэд нэхэмжлэл гаргах хүртэл хугацаагаар бодож зээлийн хүүд *******000000 төгрөгийг нэхэмжилж байна. Хариуцагч А.аас зээл, зээлийн хүү *******000000 төгрөгийг гаргуулж өгнө үү гэв.

3.Хариуцагч А. шүүхэд бичгээр ирүүлсэн тайлбартаа: А. миний бие Д.*******-Өлзий гэх хүнээс урд өмнө зээлсэн мөнгөө *******0%-ийн хүүгээр хоногийн алданги тооцон өгч байсан. Энэ удаа зээлсэн мөнгө маань өндөр тул *******0%-ийн хүү тооцож өгөх боломжгүй. Миний хувьд анх авсан *******3000000 төгрөгөө төлж барагдуулах хүсэлтэй байна. Миний зээлсэн *******3000000 төгрөгийн хүү хугацааны хувьд гэрээлсэн зүйл байхгүй гэв.

4. Нэхэмжлэгч шүүхэд нотлох баримтаар

Хаан банкны 0.09.0-ны өдрийн шилжүүлгийн баримт, Д.*******-Өлзий зээлийн үйлчилгээ -ний бүртгэлийн гэрчилгээний нотариатаар батлуулсан хуулбар, тэтгэврийн зээлийн хүсэлт, 04 оны 09 сарын 0-ны өдрийн Зээлийн гэрээ / онлайн тэтгэврийн зээл/ зэрэг баримтыг шүүхэд ирүүлжээ.

. Хариуцагч шүүхэд нотлох баримт ирүүлээгүй болно.

 

ҮНДЭСЛЭХ нь:

*******.Нэхэмжлэгч Д.*******-Өлзий нь А.д холбогдуулан зээлийн гэрээний үүрэгт *******000000 төгрөг гаргуулах тухай нэхэмжлэлийн шаардлагыг гаргасан бөгөөд хариуцагч уг шаардлагын анх авсан зээл *******3000000 төгрөгт холбогдох хэсгийг хүлээн зөвшөөрч үлдэх хэсгийг төлөх үндэслэлгүй гэж маргасан.

*******.******* Нэхэмжлэгч нь нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангуулах үндэслэлийг ... 04 оны 09 сарын 0*******-ний өдөр хариуцагчид *******000000 төгрөгийг түүний дансанд шилжүүлэн зээлүүлсэн. *******0 хувийн хүүтэйгээр зээлүүлсэн, бичгээр гэрээ байгуулж чадаагүй. Иймээс үндсэн зээл *******000000 төгрөг, зээлийн хүү *******000000 төгрөг, нийт *******000000 төгрөгийг гаргуулна гэж тодорхойлсон.

*******. Хариуцагч нь татгалзлын үндэслэлээ ... 04 оны 09 сарын 0*******-ний өдөр Д.*******-Өлзийгөөс мөнгө зээлсэн нь үнэн. Зээлийн гэрээг бичгээр байгуулаагүй тул хүү төлөхийг зөвшөөрөхгүй байна. Зээлсэн мөнгөө төлнө гэж тайлбарласан.

*******.3 Шүүх зохигчдын тайлбар болон хэрэгт авагдсан нотлох баримтуудыг шинжлэн судлаад нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж шийдвэрлэв.

Нэхэмжлэгч Д.*******-Өлзийн нь 04 оны 09 сарын 0*******-ний өдөр хариуцагч А.ы ХААН банкны 09*******40 тоот дансанд *******000000 төгрөгийг шилжүүлж зээлүүлсэн үйл баримт баримт нэхэмжлэгчийн тайлбар, Хаан банкны 0.09.0-ны өдрийн шилжүүлгийн баримтаар тогтоогдож байна.

Иргэний хуулийн 8******* дүгээр зүйлийн 8*******.*******-д Зээлийн гэрээгээр зээлдүүлэгч нь зээлдэгчийн өмчлөлд мөнгө буюу төрлийн шинжээр тодорхойлогдох бусад эд хөрөнгө шилжүүлэх, зээлдэгч нь шилжүүлэн авсан эд хөрөнгөтэй ижил төрөл, тоо, чанар, хэмжээний эд хөрөнгө буюу мөнгийг тохирсон хугацаанд буцаан өгөх үүргийг тус тус хүлээнэ гэж, мөн хуулийн 8 дугаар зүйлийн 8.3-т Хуульд өөрөөр заагаагүй бол хүү тогтоосон бол зээлийн гэрээг бичгээр хийнэ. Энэ шаардлагыг хангаагүй бол хүү авах эрхээ алдана, 8.4-т Мөнгө буюу эд хөрөнгийг зээлдэгчид шилжүүлэн өгснөөр зээлийн гэрээг байгуулсанд тооцно гэж тус тус заажээ.

Зээлийн гэрээний гол шинж нь зээлдүүлэгч гэрээний зүйл болох эд хөрөнгийг тодорхой хугацаанд ашиглуулах зорилгоор зээлдэгчийн өмчлөлд шилжүүлсний дагуу зээлдэгч нь хөрөнгийг хүлээн авч захиран зарцуулсан байхыг ойлгодог.

Д.*******-Өлзий нь А.д 04 оны 09 сарын 0*******-ний өдөр *******000000 шилжүүлсэн байх тул  Иргэний хуулийн 8******* дүгээр зүйлийн 8*******.*******, 8 дугаар зүйлийн 8.4-т зааснаар зээлийн гэрээг байгуулсанд тооцно. Иймээс нэхэмжлэгч Д.*******-Өлзий нь Иргэний хуулийн 8******* дүгээр зүйлийн 8*******.*******-т зааснаар А.аас *******000000 төгрөгийг шаардах эрхтэй байна.

Хариуцагч А. нь шүүхэд ирүүлсэн тайлбартаа анх зээлсэн *******3000000 төгрөгийг төлөхийг зөвшөөрсөн тайлбарыг ирүүлсэн боловч хэргийн 6-р талд авагдсан Хаан банкны Д.*******-Өлзийгаас, А.д мөнгө шилжүүлсэн шилжүүлгийн баримтаар *******000000 төгрөгийг шилжүүлсэн нь тогтоогдож байх тул А.аас *******000000 төгрөгийг гаргуулах нь зүйтэй гэж үзлээ.

 

Иргэний хуулийн 8 дугаар зүйлийн 8.3-т Хуульд өөрөөр заагаагүй бол хүү тогтоосон бол зээлийн гэрээг бичгээр хийнэ гэж хуульчилсан бөгөөд  Д.*******-Өлзий, А. нарын хооронд бичгээр гэрээ байгуулагдаагүй байх тул нэхэмжлэгч Д.*******-Өлзий нь зээлийн хүүд *******000000 төгрөгийг хариуцагч А.ас шаардах эрхгүй байна. Иймээс Д.*******-Өлзийгийн нэхэмжлэлийн шаардлагаас зээлийн хүүд нэхэмжилсэн *******000000 төгрөгөд ногдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэх хууль зүйн үндэслэлтэй байна.

 

.Нэхэмжлэгч Д.*******-Өлзий нь шүүхэд нэхэмжлэл гаргахдаа улсын тэмдэгтийн хураамжид 990 төгрөгийг төлсөн бөгөөд, нэхэмжлэлийн шаардлагаас хангагдсан *******000000 төгрөгөд ногдох улсын тэмдэгтийн хураамж 0690 төгрөгийг хариуцагч А.аас гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, 86000 төгрөгийг төсвийн орлогод хэвээр үлдээж шийдвэрлэв.

 

3. Хариуцагчид шүүх хуралдааныг товыг мэдэгдсэн бөгөөд шүүх хуралдаанд хүндэтгэн үзэх шалтгаангүйгээр ирээгүй тул Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн *******00 дугаар зүйлийн *******00.3-т заасан журмын дагуу нэхэмжлэгчээс гаргасан тайлбар, бусад баримт нотолгоог үндэслэн, хариуцагчийн эзгүйд хянан шийдвэрлэсэн болно.

 

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн ************** дугаар зүйлийн **************.*******, **************.., **************6, **************8 дугаар зүйлд заасныг удирдлага болгон ТОГТООХ нь:

*******. Иргэний хуулийн 8******* дүгээр зүйлийн 8*******.*******, 8 дугаар зүйлийн 8.3-т зааснаар хариуцагч Адъябадоржийн /Рд:ЗФ8803*******33/- аас *******000000 /арван хоёр сая/ төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгч *******ын *******-Өлзий /Рд:ЗЮ9*******664/-д олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагаас *******000000 / арван таван сая/ төгрөгөд холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосугай.

. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн ******* дугаар зүйлийн *******.*******, 6 дугаар зүйлийн 6.*******, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн ******* дугаар зүйлийн *******.*******.*******-д зааснаар нэхэмжлэгч Д.*******-Өлзийгээс улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 990 / хоёр зуун ерөн хоёр мянга есөн зуун тавин/ төгрөгөөс 86000 / наян зургаан мянга/ төгрөгийг төсвийн орлогод хэвээр үлдээж, хариуцагч А.аас 0690 / хоёр зуун зургаан мянга есөн зуун тавин/ төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгч Д.*******-Өлзийд олгосугай.

3.Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн *******0 дугаар зүйлийн *******0.-т зааснаар зохигч шийдвэрийг гардан авснаас хойш *******4 хоногийн дотор ******* аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд гомдол гаргах эрхтэй болохыг дурдсугай.

 

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ ШҮҮГЧ Ж.ЧИМЭДДУЛАМ